CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ QUÁ TRÌNH ĐA PHƯƠNG TIỆN GIỚI THIỆU 1. Khái niệm về Multimedia 2. Hoàn cảnh sử dụng Multimedia 3. Vấn đề bản quyền đối với các tác phẩm đa phương tiện 4.
Tổng quan về quá trình phát triển Multimedia 5. Quá trình phát triển một sản phẩm Multimedia 6. Xác định các nét chính của sản phẩm đa phương tiện i. Quá trình viết đề án ii.
Thiết bị đa phương tiện iii. Qui trình đa phương tiện iv. Mục tiêu của đề án đa phương tiện v. Xác định chủ đề cho sản phẩm đa phương tiện vi.
Phân phối sản phẩm vii. Kịch bản (script) viii. Chuẩn bị các mẫu thử: ix. Thu thập dữ liệu x.
Lên kế hoạch về dữ liệu ảnh tĩnh xi. Kế hoạch về ảnh động xii. Lên kế hoạch về âm thanh 7. Pha sản xuất đa phương tiện 8.
Chuẩn bị dữ liệu i. Tạo và số hoá ảnh động ii. Quay và số hoá dữ liệu video 9. Hợp nhất các công nghệ 10.
Công nghệ hỗ trợ cho đa phương tiện i. Thiết bị ii. Phần mềm iii. Máy tính đa phương tiện 3 iv.
Giới thiệu phần mềm 11. Tạo hình tĩnh ii. Tạo hình động NỘI DUNG I. KHÁI NIỆM VỀ MULTIMEDIA Trước tiên người ta có thể hỏi đa phương tiện 1 là gì ? Đa phương tiện là tích hợp của văn bản, âm thanh, hình ảnh của tất cả các loại và phần mềm có điều khiển trong một môi trường thông tin số.
Định nghĩa về đa phương tiện sẽ đề cập sau. Dữ liệu đa phương tiện gồm dữ liệu về : Văn bản; Hình ảnh; Âm thanh; Hình động. Khái niệm về đa phương tiện Con người có nhu cầu diễn tả các trạng thái của minh; và họ có nhiều loại hình thể hiện. Con người có nhu cầu truyền thông, do đó cách thể hiện trên đường truyền rất quan trọng.
Trên Internet thông dụng với mọi người, cái đẹp của trang Web phải được thể hiện cả ở nội dung và hình thức. Đa phương tiện có nhiều loại, những phương tiện công cộng về đa phương tiện: Radio, vô tuyến, quảng cáo, phim, ảnh. Nhu cầu về tương tác người-máy luôn đặt ra trong hệ thống thông tin. Vấn đề chính về tương tác người-máy không là quan hệ giữa con người với máy tính mà là con người với con người.
Con người có vai trò quan trọng trong hệ thống thông tin. M«i tr−êng Th«ng tin ra Xö lÝ th«ng tin Ph¶n håi Hình. Hệ thống thông tin 1 multimedia 4 I. Định nghĩa Định nghĩa đa phương tiện (theo nghĩa rộng) là bao gồm các phương tiện: văn bản, hình vẽ tĩnh (vẽ, chụp), hoạt hình (hình ảnh động), âm thanh Cuối cùng người ta có thể định nghĩa đa phương tiện; đa phương tiện là kỹ thuật mô phỏng và sử dụng đồng thời nhiều dạng phương tiện chuyển hoá thông tin và các tác phẩm từ các kỹ thuật đó Liên quan đến định nghĩa đa phương tiện, người ta cần lưu ý những khía cạnh sau: • Thông tin cần phải được số hoá, phù hợp với xu thế và rẻ; • Phải dùng mạng máy tính, để đảm bảo truyền bá, hay truyền tải tốt; • Sử dụng phần mềm có tương tác, cho phép người dùng trao đổi với phần mềm và thay đổi theo ý người dùng; • Phải thiết kế giao diện người máy phù hợp với phát triển của đa phương tiện, tức giao diện người dùng đa phương tiện được lưu ý nhiều trong các năm gần đây.
HOÀN CẢNH SỬ DỤNG MULTIMEDIA II. Ứng dụng của đa phương tiện Trong nhiều tài liệu quảng cáo, người ta khuyếch trương vai trò của đa phương tiện. Chính do vậy mà người ta có thể xem (i) đa phương tiện thuộc về nhiều lĩnh vực; (ii) hoặc ngược lại, đa phương tiện không có khía cạnh gì riêng, đáng để nghiên cứu. Tuy vậy trong nhiều năm qua, người ta không thể phủ nhận vai trò của đa phương tiện, tức (i) văn bản; (ii) hình ảnh; (iii) âm thanh; và (iv) hình động trong : Chương trình video theo yêu cầu VOD 1; Trò chơi điện tử, video; Giao dịch, thương mại điện tử; Hình.
Phòng học và thiết bị về hiện thực ảo Thư điện tử cao cấp có kèm cả hình ảnh và âm thanh; Giáo dục từ xa 2, dạy học với trợ giúp của máy tính, dạy qua sóng của đài phát thanh, hoặc trên TV, trên mạng máy tính. Xu thế về học điện tử 3 được nhiều tác giả nhắc 1 video on demand 2 distance learning 3 e-learning 5 đến; Các hoạt động tiến đến chính quyền điện tử, và làm việc tại nhà. Vậy, có thể dùng đa phương tiện trong các ứng dụng sau: 1. Đào tạo trên máy CBT 1; 2.
Mô phỏng, ví dụ lái máy bay trong buồng lái mô phỏng, giải phẫu từ xa; 3. Hiện thức ảo; 4. Vui chơi, học sáng tạo; 5. Thể hiện các đa phương tiện, chẳng hạn làm trang WEB theo đặt hàng; 6.
Trò chơi giải trí. Một lưu ý khi triển khai đa phương tiện là tác động của đa phương tiện, gây nên nhiều thay đổi, đặc biệt là : 1. Thay đổi cấu trúc công nghiệp: Trước đây cần sản lượng công nghiệp cao, nay cần chất lượng quan trọng hơn và đồng thời quan tâm đến tính thẩm mỹ của sản phẩm 2. Thay đổi cách thức liên kết trong công việc 3.
Thay đổi cách sống II. Tính hiển thị Vào những năm 1990, các chương trình soạn thảo văn bản WYSIWYG 2 trở thành chuẩn mực. Microsoft Word thống trị thị trường này, tiếp theo sau là Lotus Word Pro và WordPerfect. Ưu điểm của các trình soạn thảo WYSIWYG là: Hiển thị toàn trang: hiển thị đồng thời khoảng 20-60 dòng văn bản giúp người sử dụng có ý thức rõ ràng về nội dung của mỗi câu, và dễ dàng đọc cũng như rà soát tài liệu.
Ngược lại, các chương trình soạn thảo kiểu từng dòng một chẳng khác nào nhìn thế giới qua từng dòng kẻ hẹp. Hiển thị văn bản trên dạng nó sẽ xuất hiện khi in. Hiện con trỏ: Nhìn thấy mũi tên, dấu gạch ngang hoặc một khối nhấp nháy trên màn hình giúp người sử dụng ý thức được vị trí làm việc hiện thời. Điều khiển chuyển động của con trỏ một cách trực quan và tự nhiên bằng các phương tiện vật lý: các thiết bị vật lý như chuột, cần điều khiển cung cấp cơ chế di chuyển con trỏ, nó dẫn tới một sự khác biệt hoàn toàn với điều khiển bằng câu lệnh.
Ở đó, các di chuyển vật lý được thay bằng các dòng lệnh (với cú pháp phức tạp) khó học và thiếu tính gợi nhớ, và thường thì đây là nguồn gốc của các nhầm lẫn, sai sót. 1 computer based training 2 what you see is what you get 6 Sử dụng các biểu tượng để gọi nhớ thao tác: Hầu hết các chương trình soạn thảo đều đặt các hình tượng của các thao tác hay dùng lên thanh công cụ. Nó có tác dụng nhắc nhở người sử dụng về chức năng nó đại diện và giúp họ nhanh chóng kích hoạt chức năng đó. Trả lại kết quả của hành động ngay lập tức: Khi người sử dụng di chuyển con trỏ hoặc căn lề giữa, kết quả phải được trả lên màn hình ngay lập tức.
Khi xoá, các ký tự, dòng chữ bị xoá phải biến mất ngay, đồng thời phần văn bản còn lại phải được sắp xếp lại cho nhất quán. Trong các hệ thống dòng lệnh, để xem lại văn bản sau khi xoá, ta phải thực hiện một lệnh. Đáp lại và hiển thị nhanh chóng: hầu hết các hệ soạn thảo đều làm việc ở tốc độ cao; hiển thị toàn trang chỉ tính bằng phần nhỏ của giây. Khả năng đáp ứng và hiển thị ở tốc độ cao tạo ra cảm giác mạnh mẽ và thoả mãn.
Con trỏ có thể di chuyển nhanh chóng, toàn bộ văn bản có thể được rà soát, hiệu ứng các tác động gây ra được hiển thị gần như tức thì, những đáp ứng nhanh như vậy giảm những thao tác phụ không cần thiết và bởi vậy đơn giản hoá việc thiết kế và học. Dễ dàng quay lui: Khi người sử dụng nhập một dòng văn bản, họ có thể sửa chữa những ký tự nhầm lẫn bằng cách xoá hoặc viết đè. Quan điểm thiết kế tạo ra những hành động ngược hoặc lệnh Undo, cho phép huỷ bỏ những hiệu ứng của hành động vừa thực hiện, giảm sự căng thẳng của người sử dụng trước mỗi thao tác. VẤN ĐỀ BẢN QUYỀN ĐỐI VỚI CÁC TÁC PHẨM ĐA PHƯƠNG TIỆN Nếu không hiểu biết đầy đủ về bản quyền tác giả, về sở hữu trí tuệ và sự vi phạm bản quyền, nhiều người không nhận thức được tác hai của việc vi phạm và vô tình cũng vi phạm bản quyền.
Bản quyền tác giả liên quan nhiều đến khía cạnh đạo đức. Bản quyền Quốc tế qui định tính có bản quyền. Kí hiệu bản quyền © là kí hiệu quốc tế dùng để cho biết tính bản quyền của tác phẩm. Với mỗi sản phẩm đăng kí bản quyền, người ta biết các thông tin về bản quyền sau : • Kí hiệu bản quyền; • Tên người sở hữu; • Năm đưa ra lần đầu; • Mục đích của bản quyền; • Thể hiện được ý tưởng sáng tạo của sản phẩm; • Tư tưởng nguyên gốc của sản phẩm; • Quyền tác giả; 7 • Quyền tác giả, theo luật pháp.
Các sản phẩm đa phương tiện sau được quốc tế qui định cần bảo vệ bản quyền tác giả : 1. Tác phẩm âm nhạc; 2. Tác phẩm kịch câm; 4. Tác phẩm nghệ thuật; 5.
Tác phẩm kiến trúc; 6. Tạo hình về tự nhiên; 7. Tác phẩm điện ảnh; 8. Chương trình máy tính; Các khuôn mẫu tại cơ quan quản lí sở hữu trí tuệ cho phép người ta khai báo sản phẩm để được bảo vệ.
Vi phạm bản quyền Vi phạm quyền tác giả sẽ ảnh hưởng đến tác giả về quyền lợi, ý tưởng riêng, trách nhiệm về sản phẩm. Các dạng vi phạm được thống kê như : Sao chép : việc lại thể hiện rõ ràng qua hiện tượng chép lại cả đoạn văn vào tài liệu của mình, chưa kể đến sao chép ý tưởng mà đoạn văn đó thể hiện; Thể hiện lại : một số sản phẩm lấy việc thể hiện là trọng tâm, như động tác kịch câm, việc thể hiện lại bị coi như sao chép tư tưởng. Thể hiện lại cũng như là sắp đặt, thiết kế theo mẫu của người khác. cũng bị coi là vi phạm ý tưởng.
Truyền bá : sử dụng ý tưởng của tác giả sản phẩm trong việc chứng minh, thể hiện nội dung của mình, mà không xin phép tác giả sẽ bị xem là truyền tải, truyền bá không được phép; Trích dẫn : người ta không cho phép sử dụng sản phẩm trong việc thể hiện ý tưởng của mình, cho dù là trích sản phẩm như là thí dụ.