Giáo trình Chủ nghĩa Xã hội Khoa học 2019 – Đại học (không chuyên LLCT)

Cập nhật kiến thức Chủ nghĩa xã hội khoa học với giáo trình dành cho đại học năm 2019. Tài liệu chuyên sâu về các nguyên lý cơ bản, lịch sử, và ý nghĩa thực

Chuyên ngành

Lý luận chính trị

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Giáo trình

2019

190
1
0

Phí lưu trữ

45 Point

Tóm tắt

I. Khám phá Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 Cẩm nang Toàn diện

Năm 2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cho ra mắt ấn bản mới của Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019, một tài liệu quan trọng trong hệ thống giáo trình lý luận chính trị tại các trường đại học Việt Nam. Ấn bản này không chỉ kế thừa những giá trị cốt lõi mà còn được sửa chữa, bổ sung sau quá trình dạy thí điểm, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phù hợp hơn với bối cảnh thực tiễn. Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 đóng vai trò là cẩm nang thiết yếu, giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về học thuyết Mác-Lênin, đặc biệt là Chủ nghĩa xã hội khoa học, từ đó hình thành tư duy khoa học và bản lĩnh chính trị vững vàng. Việc cập nhật Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 Bộ Giáo dục thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong việc giáo dục lý luận chính trị cho thế hệ trẻ.

1.1. Bối cảnh ra đời và Mục tiêu của Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học mới

Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 ra đời trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và sự phát triển phức tạp của các mối quan hệ quốc tế, đòi hỏi một sự phân tích Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học mới nhất để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản, có hệ thống về Chủ nghĩa xã hội khoa học, bao gồm bản chất, quy luật phát triển của xã hội và con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Giáo trình hướng đến việc cung cấp "vũ khí lý luận của giai cấp công nhân hiện đại" (trích Lời nói đầu), giúp sinh viên không chuyên lý luận chính trị nắm vững phương pháp luận khoa học để phân tích các vấn đề chính trị - xã hội. Đồng thời, giáo trình còn nhằm mục đích củng cố niềm tin, lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị trong mọi tình huống lịch sử.

1.2. Đối tượng và Phương pháp tiếp cận Chủ nghĩa xã hội khoa học hiệu quả

Đối tượng chính của Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 là sinh viên bậc đại học, đặc biệt là những sinh viên không chuyên về lý luận chính trị. Vì vậy, giáo trình được biên soạn với phương pháp tiếp cận khoa học, dễ hiểu, gắn liền với thực tiễn. Hướng dẫn học tập Chủ nghĩa xã hội khoa học cho sinh viên không chuyên được lồng ghép thông qua việc trình bày rõ ràng các khái niệm, nguyên lý, và vận dụng vào bối cảnh cụ thể của Việt Nam. Giáo trình khuyến khích sinh viên kết hợp việc học lý thuyết với việc tổng kết thực tiễn, đặc biệt là thực tiễn chính trị - xã hội. Điều này giúp người học không chỉ có kiến thức mà còn rèn luyện khả năng tư duy độc lập, sáng tạo, và vận dụng sáng tạo lý luận về chủ nghĩa xã hội vào cuộc sống, công tác.

II. Tại sao cần học Chủ nghĩa xã hội khoa học Giá trị và Thách thức

Việc học Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 không chỉ là một yêu cầu trong chương trình đào tạo mà còn mang ý nghĩa sâu sắc đối với sự phát triển cá nhân và xã hội. Chủ nghĩa xã hội khoa học cung cấp một hệ thống lý luận chặt chẽ, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về bản chất, quy luật vận động của xã hội, đặc biệt là trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, việc tiếp cận môn học này cũng đặt ra không ít thách thức, đòi hỏi người học phải có phương pháp và thái độ nghiêm túc để khai thác tối đa giá trị mà môn học mang lại. Vai trò của Chủ nghĩa xã hội khoa học trong giáo dục Đại học là không thể phủ nhận, nó trang bị cho sinh viên những công cụ tư duy để đối diện và giải quyết các vấn đề phức tạp của thời đại.

2.1. Ý nghĩa Lý luận Trang bị nhận thức chính trị xã hội sâu sắc

Về mặt lý luận, việc nghiên cứu Chủ nghĩa xã hội khoa học có ý nghĩa quan trọng trong việc trang bị cho sinh viên những nhận thức chính trị - xã hội và phương pháp luận khoa học. Giáo trình giúp người học hiểu được quá trình tất yếu lịch sử dẫn đến sự hình thành và phát triển hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa, hướng tới giải phóng xã hội và giải phóng con người. Như tài liệu gốc đã nhấn mạnh, "các nhà học là vũ khí lý luận của giai cấp công nhân hiện đại và đảng của nó để thực hiện quá trình giải phóng nhân loại và giải phóng bản thân mình." (trích Ý nghĩa của việc nghiên cứu Chủ nghĩa xã hội khoa học). Việc nắm vững nội dung cốt lõi Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 giúp sinh viên xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng vững vàng, tránh bị dao động trước những khúc quanh của lịch sử.

2.2. Ý nghĩa Thực tiễn Nền tảng xây dựng XHCN tại Việt Nam

Ngoài giá trị lý luận, Chủ nghĩa xã hội khoa học còn mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Việc nghiên cứu giáo trình giúp sinh viên có đủ cơ sở khoa học và bản lĩnh để vận dụng sáng tạo, phát triển đúng đắn lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Giáo trình cung cấp cái nhìn sâu sắc về những vấn đề chính trị - xã hội của một xã hội còn giai cấp, từ đó giúp người học tổng kết thực tiễn và rút ra những quy luật mang tính định hướng cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở mỗi quốc gia. Nhờ đó, sinh viên có thể nhận diện, phân tích và đóng góp vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước.

III. Nắm vững Sứ mệnh Lịch sử Giai cấp Công nhân và Thời kỳ Quá độ XHCN

Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 đặt trọng tâm vào việc phân tích hai vấn đề cốt lõi: sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây là những nội dung mang tính nền tảng, xuyên suốt toàn bộ học thuyết Chủ nghĩa xã hội khoa học, giúp sinh viên hiểu rõ vai trò chủ thể của quá trình cách mạng và con đường phát triển tất yếu của xã hội. Việc phân tích Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học mới nhất sẽ làm rõ những yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến sự thành công của sứ mệnh lịch sử này, đồng thời cung cấp cái nhìn sâu sắc về những đặc điểm, thách thức trong giai đoạn chuyển tiếp đầy biến động.

3.1. Sứ mệnh lịch sử của Giai cấp Công nhân Nội dung và vai trò

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một trong những nội dung trung tâm của Chủ nghĩa xã hội khoa học. Giáo trình làm rõ bản chất của giai cấp công nhân, địa vị kinh tế - xã hội và những đặc điểm nổi bật khiến họ trở thành lực lượng tiên phong trong cuộc đấu tranh xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội mới. Sứ mệnh này bao gồm việc lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập nền chuyên chính vô sản, và từng bước xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, tiến tới chủ nghĩa cộng sản. Ở Việt Nam, giai cấp công nhân có vai trò nòng cốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, gánh vác trách nhiệm đưa đất nước "trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, có nền công nghiệp hiện đại, định hướng xã hội chủ nghĩa trong một, hai thập kỷ tới, với tầm nhìn tới giữa thế kỷ XXI (2050)" (trích tài liệu gốc), đồng thời phát triển cả về số lượng và chất lượng.

3.2. Chủ nghĩa xã hội và Thời kỳ quá độ Những đặc trưng cơ bản

Lý luận về Chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là nội dung quan trọng thứ hai được Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 chú trọng. Giáo trình giải thích sự cần thiết khách quan của thời kỳ quá độ, những đặc điểm cơ bản của nó trong bối cảnh lịch sử và điều kiện cụ thể của từng quốc gia. Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là giai đoạn chuyển biến lâu dài, phức tạp, bao gồm cả đấu tranh giữa cái cũ và cái mới, đòi hỏi sự kiên trì, sáng tạo trong lãnh đạo và quản lý. Giáo trình giúp sinh viên nhận diện những đặc trưng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của giai đoạn này, từ đó có cái nhìn thực tế và khách quan về con đường mà Việt Nam đang đi, bao gồm cả những thành tựu và những khó khăn, thách thức cần vượt qua.

IV. Giải mã Các Vấn đề Trọng tâm từ Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019

Ngoài những nội dung cốt lõi về giai cấp công nhân và thời kỳ quá độ, Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 còn đi sâu phân tích nhiều vấn đề trọng tâm khác của đời sống xã hội. Những vấn đề này bao gồm dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhà nước xã hội chủ nghĩa, cơ cấu xã hội - giai cấp, vấn đề dân tộc và tôn giáo, cũng như vấn đề gia đình. Việc giải mã các chủ đề này từ góc độ Chủ nghĩa xã hội khoa học giúp sinh viên có cái nhìn biện chứng về sự vận động và phát triển của xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Giáo trình cung cấp công cụ phân tích để hiểu rõ bản chất, quy luật và những mâu thuẫn cần giải quyết trong các lĩnh vực này.

4.1. Dân chủ Xã hội Chủ nghĩa và Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa

Chương về Dân chủ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 làm rõ bản chất và đặc trưng của nền dân chủ kiểu mới. Giáo trình phân tích sự khác biệt căn bản giữa dân chủ tư sản và dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhấn mạnh dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ rộng rãi nhất, thực sự vì nhân dân và do nhân dân. Cùng với đó, khái niệm và chức năng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa cũng được trình bày chi tiết, khẳng định vai trò là công cụ thực hiện ý chí của nhân dân, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và xây dựng xã hội công bằng, văn minh. Việc nắm vững lý luận này giúp sinh viên hiểu được giá trị của quyền dân chủ và trách nhiệm của công dân trong việc xây dựng và bảo vệ chính quyền.

4.2. Cơ cấu xã hội giai cấp và Vấn đề Dân tộc Tôn giáo trong Quá độ

Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 cũng dành các chương quan trọng để phân tích cơ cấu xã hội - giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Giáo trình chỉ ra sự biến đổi của các giai cấp, tầng lớp xã hội và tầm quan trọng của việc xây dựng khối liên minh vững chắc giữa công nhân, nông dân và trí thức làm nền tảng cho sự phát triển. Đồng thời, giáo trình cũng đề cập đến vấn đề dân tộc và tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, phân tích bản chất, nguyên nhân và các giải pháp để giải quyết hài hòa các vấn đề này, đảm bảo đoàn kết dân tộc và tự do tín ngưỡng theo quy định pháp luật. Những nội dung này trang bị cho sinh viên cái nhìn đa chiều về cấu trúc và những mâu thuẫn xã hội.

V. Ứng dụng Chủ nghĩa xã hội khoa học Phát triển Việt Nam qua góc nhìn 2019

Học tập Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu lý luận mà còn hướng đến việc ứng dụng thực tiễn Chủ nghĩa xã hội khoa học vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Giáo trình cung cấp những nền tảng để sinh viên hiểu và tham gia vào các nhiệm vụ chiến lược của Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Việc này đòi hỏi sự nhận thức rõ ràng về vai trò của từng giai cấp, tầng lớp trong xã hội, đặc biệt là giai cấp công nhân, để cùng nhau kiến tạo một Việt Nam giàu mạnh, văn minh, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 là kim chỉ nam cho hành động.

5.1. Công nghiệp hóa Hiện đại hóa Trách nhiệm của Giai cấp Công nhân

Trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 nhấn mạnh trách nhiệm to lớn của giai cấp công nhân. Tài liệu gốc khẳng định: "Thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, làm cho nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, có nền công nghiệp hiện đại, định hướng xã hội chủ nghĩa trong một, hai thập kỷ tới, với tầm nhìn tới giữa thế kỷ XXI (2050) đó là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân mà giai cấp công nhân là nòng cốt." Việc tham gia vào sự nghiệp này không chỉ giúp phát triển đất nước mà còn tạo điều kiện khách quan để giai cấp công nhân Việt Nam phát triển cả về số lượng và chất lượng, khắc phục những hạn chế vốn có, hình thành phẩm chất của người công nhân hiện đại.

5.2. Liên minh Công Nông Trí thức Động lực Phát triển Bền vững

Chủ nghĩa xã hội khoa học luôn đề cao vai trò của khối liên minh vững chắc giữa công nhân, nông dân và trí thức. Giáo trình phân tích đây là động lực quan trọng để phát triển nông nghiệp - nông thôn và nông dân theo hướng bền vững, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên lĩnh vực kinh tế gắn liền với việc phát huy vai trò của họ trong khối liên minh này. Sự phối hợp giữa các lực lượng xã hội sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên và môi trường, như Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 đã định hướng.

VI. Tương lai của Chủ nghĩa xã hội khoa học Định hướng Phát triển và Học tập Bền vững

Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học dành cho Đại học 2019 không chỉ cung cấp kiến thức hiện hành mà còn mở ra những định hướng cho sự phát triển và học tập bền vững của môn học này. Chủ nghĩa xã hội khoa học là một học thuyết sống động, luôn cần được bổ sung, phát triển trong bối cảnh thực tiễn liên tục thay đổi. Việc tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và hoàn thiện lý luận là nhiệm vụ không ngừng của các nhà khoa học và thế hệ sinh viên. Giáo trình này là một bước tiến quan trọng, đặt nền móng cho những nghiên cứu và ứng dụng sâu rộng hơn trong tương lai, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ngày càng vững mạnh.

6.1. Những điểm cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện lý luận

Mặc dù Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 đã được sửa chữa, bổ sung kỹ lưỡng, nhưng theo Lời nói đầu của tập thể tác giả, giáo trình "vẫn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót." Điều này cho thấy tính mở và cần thiết của việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện lý luận chính trị. Các vấn đề như sự phát triển của cơ cấu xã hội - giai cấp mới, những biến đổi trong vấn đề dân tộc và tôn giáo dưới tác động của toàn cầu hóa, hay sự phát triển của nền kinh tế tri thức đòi hỏi những phân tích sâu hơn. Việc liên tục cập nhật và làm phong phú thêm nội dung cốt lõi Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học 2019 là yếu tố then chốt để môn học này luôn giữ vững giá trị và tính thời sự.

6.2. Phát triển Chủ nghĩa xã hội khoa học trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát triển Chủ nghĩa xã hội khoa học đòi hỏi một tầm nhìn rộng mở và phương pháp tiếp cận linh hoạt. Giáo trình là nền tảng để sinh viên tiếp tục tìm hiểu về những thách thức và cơ hội mà toàn cầu hóa mang lại cho con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Việc nghiên cứu so sánh kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội của các quốc gia khác, cũng như tiếp thu có chọn lọc những thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến là rất cần thiết. Mục tiêu là làm cho Chủ nghĩa xã hội khoa học không chỉ là lý luận thuần túy mà còn là công cụ hữu hiệu để định hướng hành động trong một thế giới đầy biến động.

20/04/2026

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. NHẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC. SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN.CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.

VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.VẤN ĐỀ GIA ĐÌNH TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. NHẬP MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC A. Về kiến thức: sinh viên có kiến thức cơ bản, hệ thống về sự ra đời, các giai đoạn phát triển; đối tượng, phương pháp và ý nghĩa của việc học tập, nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học, một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác – Leenin. Về kỹ năng: sinh viên, khả năng luận chứng được khách thể và đối tượng nghiên cứu của một khoa học và của một số vấn đề nghiên cứu; phân biệt được những vấn đề chính trị - xã hội trong đời sống hiện thực.

Về tư tưởng: sinh viên có thái độ tích cực với việc học tập các môn lý luận chính trị; có nềm tin vào mục tiêu, lý tưởng và sự thành công của công cuộc đổi mới co Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo. Sự ra đời của Chủ nghĩa xã hội khoa học Chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, Chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác – Lênin, luận giải từ các góc độ triết học, kinh tế học chính trị và chính trị - xã hội về sự chuyển biến tất yếu của xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Lênin đã đánh giá khái quát bộ “ Tư bản” – tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học… những yếu tố từ đó nảy sinh ra chế độ tương lai”. Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác – Lênin.

Trong tác phẩm “ Chống Đuyrinh”, Ph. Ăngghen đã viết ba phần: “ triết học”, “kinh tế chính trị” và “ chủ nghĩa xã hội khoa học”. Lênin, khi viết tác phẩm “Ba nguồn gốc và ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác”, đã khẳng định: “ Nó là người thừa kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất mà loài người đã tạo ra hồi thế kỷ XĨ, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủ nghĩa xã hội Pháp”. Trong khuôn khổ môn học này, chủ nghĩa xã hội khoa học được nghiên cứu theo nghĩa hẹp.

Hoàn cảnh lịch sử ra đời chủ nghĩa xã hội khoa học 1. Điều kiện kinh tế xã hội Vào những năm 40 của thế kỷ XIX, cuộc cách mạng công nghiệp phát triển mạnh mẽ tạo nên nền đại công nghiệp. Nền đại công nghiệp cơ khí làm cho phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa có bước phát triển vượt bậc. Trong tác phẩm ‘Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Ăngghen đánh giá: “Giai cấp tư sản trong quá trình thống trị giai cấp chưa đầy một thế kỷ đã tạo ra một lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước đây gộp lại”.

Cùng với quá trình phát triển của nền đại công nghiệp, sự ra đời hai giai cấp cơ bản, đối lập về lợi ích, nhưng nương tựa vào nhau: giai cấp tư sản và giai cấp công nhân. Cũng từ đây, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại sự thống trị áp bức của giai cấp tư sản, biểu hiện về mặt xã hội của mâu thuẫn ngày càng quyết liệt giữa lực lượng sản xuất mang tính chất xã hội với quan hệ sản xuất dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất. Do đó, nhiều cuộc khởi nghĩa, nhiều phong trào đấu tranh đã bất đầu và từng bước có tổ chức và trôn quy mô rộng khắp. Phong trào Hiến chương của những người lao động ở nước Anh điễn ra trên 10 năm (1836 - 1848); Phong trào công nhân đệt ở thành phố Xi-lê-di, nước Đức diễn ra năm 1844.

Đặc biệt, phong trào công nhân dệt thành phố Li-on, nước Pháp diễn ra vào năm 1831 và năm 1834 đã có tính chất chính trị rõ nét. Nếu năm 1831, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Li-on giương cao khẩu hiệu thuần túy có tính chất kinh tế “sống có việc làm hay là chết trong đấu tranh” thì đến năm 1834, khẩu hiệu của phong trào đã chuyển sang mục đích chính trị: “Cộng hòa hay là chết”. Sự phát triển nhanh chóng có tính chính trị công khai của phong trào công nhân đã minh chứng, lần đầu tiên, giai cấp công nhân đã xuất hiện như một lực lượng chính trị độc lập với những yêu sách kinh tế, chính trị riêng của mình và đã bắt đầu hướng thẳng mũi nhọn của cuộc đấu tranh vào kẻ thù chính của mình là giai cấp tư sản. Sự lớn mạnh của phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân đòi hỏi một cách bức thiết phải có một hệ thống lý luận soi đường và một cương lĩnh chính trị làm kim chi nam cho hành động.

Điều kiện kinh tế - xã hội ấy không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các nhà tư tưởng của giai cấp công nhân raả còn là mảnh đất hiện thực cho sự ra đời một lý luận mới, tiến bộ - chủ nghĩa xã hội khoa học. Tiền đề khoa học tự nhiên và tư tưởng lý luận a. Tiền đề khoa học tự nhiên Sau thế kỷ ánh sáng, đến đầu thế kỷ XIX, nhân loại đã đạt nhiều thành tựu to lớn trên lĩnh vực khoa học, tiêu biểu là ba phát minh tạo nền tảng cho phát triển tư duy lý luận. Trong khoa học tự nhiên, những phát minh vạch thời đại trong vật lý học và sinh học đã tạo ra bước phát triển đột phá có tính cách mạng: Học thuyết Tiến hóa; Định luật Bảo toàn và chuyển hóa nâng lượng; Học thuyết tế bào.

Những phát minh này là tiền đề khoa học cho sự ra đời của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, cơ sở phương pháp luận cho các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu những vấn đề lý luận chính trị- xã hội đương thời. Tiền đề tư tưởng lý luận Cùng với sự phát triển của khoa học tự nhiên, khoa học xã hội cũng có những thành tựu đáng ghi nhận, trong đó có triết học cổ điển Đức với tên tuổi của các nhà triết học vĩ đại: Ph. Phoiơbắc (1804 - 1872); kinh tế chính trị học cồ đỉển Anh với A. Những tư tưởng xã hội chủ nghĩa không tưởng Pháp đã có những giá trị nhất định: l) Thể hiện tinh thần phê phán, lên án chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ tư bản chủ nghĩa đầy bất công, xung đột, của cải khánh kiệt, đạo đức đảo lộn, tội ác gia tăng; 2) đã đưa ra nhiều luận điểm có giá trị về xã hội tương lai: về tổ chức sản xuất và phân phối sản phẩm xã hội; vai trò của công nghiệp và khoa học - kỹ thuật; yêu cầu xóa bỏ sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc; về sự nghiệp giải phóng phụ nữ và về vai trò lịch sử của nhà nước.; 3) chính những tư tưởng có tính phê phán và sự dấn thân trong thực tiễn của các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng, trong chừng mực, đã thức tỉnh giai cấp công nhân và người lao động trong cuộc đấu tranh chống chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ tư bản chủ nghĩa đầy bất công, xung đột.

Tuy nhiên, những tư tưởng xã hội chủ nghĩa không tưởng phê phán còn không ít những hạn chế hoặc do điều kiện lịch sử, hoặc do chính sự hạn chế về tầm nhìn và thế giới quan của những nhà tư tưởng, chẳng hạn, không phát hiện ra được quy luật vận động và phát triển của xã hội loài người nói chung; bản chất, quy luật vận động, phát triển của chủ nghĩa tư bản nói riêng; không phát hiện ra lực lượng xã hội tiên phong có thể thực hiện cuộc chuyển biến cách mạng từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, giai cấp công nhân; không chỉ ra được những biện pháp hiện thực cải tạo xã hội áp bức, bất công đương thời, xây dựng xã hội mới tốt đẹp.Lênin trong tác phẩm “Ba nguồn gốc, ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác” đã nhận xét: chủ nghĩa xã hội không tưởng không thể vạch ra được lối thoát thực sự. Nó không giải thích được bản chất của chế độ làm thuê trong chế độ tư bản cũng không phát hiện ra được những quy luật phát triển của chế độ tư barnvaf cũng không tìm ra được lực lượng xã hội có khả năng trở thành người sáng tạo ra xã hội mới. Chính vì những hạn chế ấy, mà chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán chỉ dừng lại ở mức độ một học thuyết xã hội chủ nghĩa không tưởng - phê phán. Song vượt lên tất cả, những giá trị khoa học, cống hiến của các nhà tư tưởng đã tạo ra tiền đề tư tưởng - lý luận, để C.Ăngghen kế thừa những hạt nhân hợp lý, lọc bỏ những bất hợp lý, xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học.

Vai trò của Các Mác và Phriđích Ăngghen Những điều kiện kinh tế- xã hội và những tiền đề khoa học tự nhiên và tư tưởng lý luận là điều kiện cần cho một học thuyết ra đời, sông điều kiện đủ để học thuyết khoa học, cách mạng và sãng tạo ra đời chính là vai trò của C. CMác (1818-1883) và Ph.Ăngghen (1820-1895) trưởng thành ở Đức, đất nước có nền triết học phát triển rực rỡ với thành tựu nổi bật là chủ nghĩa duy vật của L.Phoiơbắc và phép biện chứng của V. Bằng trí tuệ uyên bác và sự dấn thân trong phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động C. Ăngghen đến với nhau, đã tiếp thu các giá trị của nền triết học cố điển, kinh tế chính trị học cổ điển Anh và kho tàng tri thức của nhân loại để các ông trở thành những nhà khoa học thiên tài, những nhà cách mạng vĩ đại nhất thời đại.

Sự chuyển biến lập trường triết học và lập trường chính trị Thoạt đầu, khi bước vào hoạt động khoa học, CMác và Ph. Ăngghen là hai thành viên tích cực của câu lạc bộ Hêghen trẻ và chịu ảnh hưởng của quan điểm triết học của V.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ