Giáo Trình Chăm Sóc Sức Khỏe Tâm Thần Ngành Điều Dưỡng Cao Đẳng

Giáo trình nghiên cứu chăm sóc sức khoẻ tâm thần ngành điều dưỡng cao đẳng trường cao đẳng vĩnh long, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên .

• Tác giả: Nguyễn Thành Thượng
• Trường học: Trường Cao đẳng Vĩnh Long
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng
• Đề tài: Giáo Trình Chăm Sóc Sức Khỏe Tâm Thần
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Vĩnh Long

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
• 1.1. BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ BỆNH TÂM THẦN
• 1.2. BÀI 2: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN TẠI CỘNG ĐỒNG
• 1.3. BÀI 3: THEO DÕI - CHĂM SÓC CÁC TRƯỜNG HỢP CẤP CỨU TÂM THẦN
• 1.4. BÀI 4: PHỤ GIÚP BÁC SĨ KHÁM VÀ LÀM LIỆU PHÁP CHỮA BỆNH TÂM THẦN
• 1.5. BÀI 5: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH HYSTERIA
• 1.6. BÀI 6: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT
• 1.7. BÀI 7: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH ĐỘNG KINH
• 1.8. BÀI 8: VỆ SINH - PHÒNG BỆNH TÂM THẦN
• 1.9. BÀI 9: QUẢN LÝ-THEO DÕI-HỖ TRỢ NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần ngành điều dưỡng

Giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần ngành điều dưỡng cao đẳng Trường Cao đẳng Vĩnh Long được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản cho sinh viên. Nội dung giáo trình không chỉ bao gồm lý thuyết mà còn tích hợp các kỹ năng thực hành cần thiết. Mục tiêu chính là giúp sinh viên nắm vững các khái niệm về sức khỏe tâm thần và các phương pháp chăm sóc người bệnh hiệu quả.

1.1. Mục tiêu và nội dung của giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức về tâm thần học, triệu chứng lâm sàng và cách chăm sóc bệnh nhân. Nội dung được thiết kế để sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn trong công việc điều dưỡng.

1.2. Đối tượng và phương pháp giảng dạy trong giáo trình

Đối tượng chính của giáo trình là sinh viên ngành điều dưỡng. Phương pháp giảng dạy bao gồm lý thuyết kết hợp với thực hành, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát và thực tiễn về chăm sóc sức khỏe tâm thần.

II. Những thách thức trong chăm sóc sức khỏe tâm thần tại cộng đồng

Chăm sóc sức khỏe tâm thần tại cộng đồng gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự kỳ thị và thiếu kiến thức về bệnh tâm thần là những rào cản lớn. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc và phục hồi chức năng cho bệnh nhân.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất trong chăm sóc sức khỏe tâm thần

Nhiều cơ sở y tế thiếu trang thiết bị và nhân lực chuyên môn. Điều này dẫn đến việc chăm sóc bệnh nhân không đạt yêu cầu, ảnh hưởng đến quá trình điều trị và phục hồi.

2.2. Sự kỳ thị và thiếu hiểu biết về bệnh tâm thần

Sự kỳ thị đối với bệnh nhân tâm thần vẫn còn phổ biến trong xã hội. Điều này khiến nhiều người không dám tìm kiếm sự giúp đỡ, làm gia tăng tình trạng bệnh tật và khó khăn trong việc điều trị.

III. Phương pháp chăm sóc sức khỏe tâm thần hiệu quả cho sinh viên điều dưỡng

Để chăm sóc sức khỏe tâm thần hiệu quả, sinh viên điều dưỡng cần nắm vững các phương pháp và kỹ năng cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân.

3.1. Kỹ năng giao tiếp và tư vấn cho bệnh nhân tâm thần

Kỹ năng giao tiếp là rất quan trọng trong chăm sóc sức khỏe tâm thần. Sinh viên cần học cách lắng nghe và tư vấn cho bệnh nhân một cách nhạy cảm và hiệu quả.

3.2. Phương pháp theo dõi và đánh giá tình trạng bệnh nhân

Theo dõi và đánh giá tình trạng bệnh nhân là một phần không thể thiếu trong quá trình chăm sóc. Sinh viên cần biết cách ghi nhận các triệu chứng và thay đổi của bệnh nhân để có phương pháp can thiệp kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần

Giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân.

4.1. Thực hành chăm sóc bệnh nhân tại cơ sở y tế

Sinh viên sẽ có cơ hội thực hành chăm sóc bệnh nhân tại các cơ sở y tế. Điều này giúp họ áp dụng lý thuyết vào thực tiễn và nâng cao kỹ năng chuyên môn.

4.2. Nghiên cứu và phát triển chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần

Sinh viên có thể tham gia vào các nghiên cứu và phát triển chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần. Điều này không chỉ giúp nâng cao kiến thức mà còn góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc.

V. Kết luận và tương lai của chăm sóc sức khỏe tâm thần

Chăm sóc sức khỏe tâm thần là một lĩnh vực quan trọng trong ngành điều dưỡng. Tương lai của lĩnh vực này phụ thuộc vào việc nâng cao nhận thức và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân.

5.1. Tầm quan trọng của chăm sóc sức khỏe tâm thần trong xã hội

Chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân mà còn góp phần xây dựng một xã hội khỏe mạnh hơn.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần

Giáo trình chăm sóc sức khỏe tâm thần cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Việc này sẽ giúp sinh viên có kiến thức và kỹ năng phù hợp với yêu cầu của ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………03 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC…………………………………………………………….05 BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ BỆNH TÂM THẦN. 15 BÀI 2: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN TẠI CỘNG ĐỒNG.29 BÀI 3: THEO DÕI - CHĂM SÓC CÁC TRƯỜNG HỢP CẤP CỨU TÂM THẦN.37 BÀI 4: PHỤ GIÚP BÁC SĨ KHÁM VÀ LÀM LIỆU PHÁP CHỮA BỆNH TÂM THẦN. 48 BÀI 5: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH HYSTERIA.60 BÀI 6: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT.69 BÀI 7: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH ĐỘNG KINH.78 BÀI 8: VỆ SINH - PHÒNG BỆNH TÂM THẦN.88 BÀI 9: QUẢN LÝ-THEO DÕI-HỖ TRỢ NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN.94 TÀI LIỆU THAM KHẢO.101 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TÂM THẦN Mã số môn học: VYD6227 Thời gian thực hiện môn học: 15 giờ ( Lý thuyết: 14 giờ, kiểm tra: 1 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học - Vị trí: Chăm sóc sức khoẻ tâm thần là môn học chuyên môn trong chương trình giáo dục chuyên ngành điều dưỡng Cao đẳng.

- Tính chất: môn học Chăm sóc sức khoẻ tâm thần là môn khoa học cung cấp cho sinh viên các kiến thức cơ bản về tâm thần học, triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán, điều trị và chăm sóc các bệnh tâm thần. Mục tiêu môn học - Kiến thức + Trình bày được một số khái niệm về tâm thần. + Trình bày được nguyên nhân, triệu chứng lâm sàng một số bệnh tâm thần. + Trình bày được cách điều trị, chăm sóc bệnh nhân tâm thần.

- Kỹ năng + Phát triển được kỹ năng tư duy, phân tích, đánh giá trong chẩn đoán bệnh trên lâm sàng. + Có kế hoạch chăm sóc bệnh nhân khi nằm viện và hướng dẫn bệnh nhân, người nhà chăm sóc sau khi ra viện. + Biết phân tích và giải quyết các vấn đề tâm thần thường gặp tại cộng đồng. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm 5 - Rèn luyện thái độ thân thiện, nhẹ nhàng, chu đáo trong quá trình chăm sóc bệnh nhân tâm thần.

Nội dung môn học 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian Thời gian ( tiết ) TT Tên bài, mục TS LT TH KT Bài 1: KHÁI NIỆM VỀ BỆNH TÂM THẦN 3 3 0 0 1. Đại cương về tâm thần học 2. Nguyên nhân và các bệnh tâm thần thường 1 gặp 3.

Các triệu chứng và hội chứng rối loạn tâm thần 4. Kế hoạch chăm sóc Bài 2: CHĂM SÓC MỘT SỐ BỆNH TÂM 1 1 0 0 THẦN TẠI CỘNG ĐỒNG 2 1. Kế hoạch chăm sóc Bài 3: CHĂM SÓC CÁC TRƯỜNG HỢP 2 2 0 0 CẤP CỨU TÂM THẦN 1. Bệnh nhân không chịu ăn uống 6 Bài 4: PHỤ GIÚP BÁC SĨ KHÁM VÀ LÀM 1 1 0 0 LIỆU PHÁP CHỮA BỆNH TÂM THẦN 1.

Bố trí phòng khám 4 2. Tiến hành phụ giúp bác 3. Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện, bệnh nhân và phụ giúp bác sĩ làm các kỹ thuật Bài 5: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH 1 1 0 0 HYSTERIA 1. Các hình thái lâm sàng 5 4.

Triệu chứng lâm sàng 5. Chăm sóc bệnh nhân 7. Phòng bệnh 7 Bài 6: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TÂM 2 2 0 0 THẦN PHÂN LIỆT 1.Triệu chứng lâm sàng 4. Chăm sóc bệnh nhân 6.

Phòng bệnh Bài 7: CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH ĐỘNG 1 1 0 0 KINH 1. Sinh bệnh học 3. Triệu chứng lâm sàng 5. Xử trí – điều trị 6.

Theo dõi và chăm sóc bệnh nhân 7. Giáo dục sức khỏe 8 Bài 8: VỆ SINH PHÒNG BỆNH TÂM 1 1 0 0 THẦN 1. Vệ sinh tâm thần 3. Phòng bệnh tâm thần 4.

Khả năng vệ sinh và phòng bệnh tâm thần ở nước ta Bài 9: QUẢN LÝ THEO DÕI HỖ TRỢ 2 2 0 0 NGƯỜI BỆNH TÂM THẦN 1.Theo dõi và quản lý người bệnh tâm thần tại khoa điều trị ở bệnh viện và ở cộng đồng 2. Trách nhiệm của gia đình và cộng đồng đối 9 với người bệnh tâm thần 3. Hỗ trợ, phục hồi chức năng tâm lý xã hội và tái hòa nhập cộng đồng 4. Hỗ trợ, phục hồi chức năng lao động nghề nghiệp cho người bệnh tâm thần Kiểm tra 1 0 0 1 Tổng cộng 15 14 0 1 9 BÀI 1 KHÁI NIỆM VỀ BỆNH TÂM THẦN MỤC TIÊU HỌC TẬP 1.

Trình bày được đại cương về tâm thần học và phân biệt bệnh tâm thần với bệnh thần kinh. Kể được các nguyên nhân và các nhân tố thuận lợi gây phát sinh bệnh tâm thần. Mô tả được các bệnh tâm thần thường gặp và cách nhận định tình trạng bệnh nhân.Đại cương về tâm thần học Mục tiêu và đối tượng của tâm thần học - Sức khoẻ cho mọi người là mục tiêu lớn, mục tiêu chiến lược của tổ chức y tế thế giới (WHO), của nhiều quốc gia phát triển và của cả ngành y tế nước ta và cũng là thước đo chung của mọi xã hội văn minh, nhân bản. - Không thể chia cắt sức khoẻ thể chất với sức khoẻ tâm thần xã hội và ngày càng phải khẳng định vai trò quan trọng của sức khoẻ tâm thần trong một nỗ lực chung để nâng cao chất lượng sống cho mọi người trong một xã hội phát triển.

- Chính vì vậy, đối tượng của tâm thần học ngày nay không chỉ đóng khung trong khuôn khổ bốn bức tường của bệnh viện - chỉ tập trung vào những người bệnh tâm thần nặng như người bệnh tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, sa sút trí tuệ,… thuộc phạm vi tâm thần học truyền thống. Mà tâm thần học hiện đại đang phải bươn trải để phấn đấu vì sức khoẻ toàn diện cả thể chất và tâm thần - vì sự thoải mái cho tất cả mọi người sống trong cộng đồng. Với phương châm “Tất cả vì sức khỏe tâm thần và vì người bệnh tâm thần” 1.1 Khái niệm về sức khỏe tâm thần 11 Trong khi sức khoẻ về thể chất đã được dần từng bước xã hội đặt đúng vào vị trí của nó, thì sức khoẻ tâm thần còn phải bền bỉ phấn đấu để thay đổi dần nhận thức vẫn còn nhiều lệch lạc, nhiều mặc cảm. Vậy sức khoẻ tâm thần là gì? Sức khoẻ tâm thần không chỉ là một trạng thái không có rối loạn hay dị tật về tâm thần, mà còn là một trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái.

Muốn có một trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái thì cần phải có chất lượng nuôi sống tốt, có được sự cân bằng và hoà hợp giữa các cá nhân, môi trường xung quanh và môi trường xã hội. Như vậy, thực chất sức khoẻ tâm thần ở cộng đồng là: 1. Một cuộc sống thật sự thoải mái. Đạt được niềm tin vào giá trị bản thân, vào phẩm chất và giá trị của người khác.

Có khả năng ứng xử bằng cảm xúc, hành vi hợp lý trước mọi tình huống. Có khả năng tạo dựng, duy trì và phát triển thoả đáng các mối quan hệ. Có khả năng tự hàn gắn để duy trì cân bằng khi có các sự cố gây mất thăng bằng, căng thẳng (Tổ chức y tế thế giới. Vậy là chăm sóc bảo vệ sức khoẻ tâm thần cho mọi người là một mục tiêu rất cụ thể, mang tính xã hội, nhưng cũng rất cao, rất lý tưởng và phải phấn đấu liên tục để tiến dần từng bước, cuối cùng đạt được mục tiêu “Nâng cao chất lượng cuộc sống” của con người Việt Nam.2 Nội dung của tâm thần học - Tâm thần là một bộ môn trong y học, có nhiệm vụ nghiên cứu các biểu hiện lâm sàng, bệnh nguyên, bệnh sinh các bệnh tâm thần, nghiên cứu các biện pháp phòng và chữa các bệnh này.

- Tâm thần học được chia ra 2 phần lớn: tâm thần học đại cương và tâm thần học hiện đại. - Trong quá trình phát triển, tâm thần học đã chia ra nhiều phân môn: tâm thần học người lớn, tâm thần trẻ em, tâm thần học quân sự, tâm thần học người già, giám định pháp y tâm thần, tâm thần học xã hội, dược lý tâm thần và sinh hóa tâm thần……. Tâm thần học truyền thống 12  Tâm thần học đại cương - Lịch sử phát triển tâm thần học. - Triệu chứng học, hội chứng học.

- Mối liên quan giữa tâm thần học và các môn khoa học khác. - Phân loại các bệnh, các rối loạn tâm thần. - Bệnh nguyên, bệnh sinh của một số bệnh và các rối loạn tâm thần. - Tâm thần học xuyên văn hoá.

 Bệnh học tâm thần - Loạn thần thực tổn (rối loạn tâm thần liên quan các bệnh nội tiết, chấn thương, thoái triển não: Alzheimer, Pick,…). - Loạn thần nội sinh (tâm thần phân liệt, động kinh, rối loạn cảm xúc,…) - Các rối loạn tâm thần liên quan đến stress (tâm căn, rối loạn cơ thể tâm sinh, trạng thái phản ứng). - Các rối loạn tâm thần do cấu tạo thể chất bất thường và sự phát triển tâm thần bệnh lý (nhân cách bệnh, chậm phát triển tâm thần,…). - Các rối loạn tập tính hành vi ở thanh thiếu niên (hành vi bạo lực, xâm phạm, rối loạn sự học tập,.

- Rối loạn ăn uống. - Loạn chức năng tình dục không thực tổn. - Các rối loạn lo âu, ám ảnh sợ. - Các rối loạn phân định giới tính.

- Lạm dụng và nghiện chất (lạm dụng rượu, nghiện rượu, loạn thần do rượu, lạm dụng ma tuý, nghiện ma tuý, thuốc lá,. Tâm thần học hiện đại  Tâm thần học truyền thống  Tâm thần học cộng đồng 13 - Vệ sinh phòng bệnh và các rối loạn tâm thần. - Tâm thần học xã hội (nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường, đặc biệt môi trường tâm lý xã hội và sức khoẻ tâm thần). - Giáo dục sức khoẻ tâm thần cho gia đình, nhà trường và cộng đồng.

- Phục hồi chức năng tâm lý xã hội. - Các hình thái hoạt động rèn luyện thể chất, thẩm mỹ. - Các kỹ năng ứng xử, giao tiếp.Thế nào là bệnh tâm thần - Là những bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra: nhiễm khuẩn, nhiễm độc, sang chấn tâm thần, bệnh cơ thể….làm rối loạn chức năng phản ánh thực tại. Các quá trình cảm giác, tri giác, tư duy, ý thức…….bị sai lệch cho nên bệnh nhân tâm thần có những ý nghĩ, cảm xúc, hành vi, tác phong không phù hợp với thực tại, với môi trường xung quanh.

- Phạm vi các bệnh tâm thần rất rộng. Bệnh tâm thần là loại bệnh rất phổ biến, công nghiệp ngày càng phát triển, sự tập trung dân cư vào các thành phố ngày càng đông, cuộc sống ngày càng căng thẳng thì bệnh ngày càng tăng. Có những bệnh tâm thần nặng (các bệnh loạn thần), quá trình phản ánh thực tại sai lệch trầm trọng, hành vi, tác phong bị sai lệch nhiều.