UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÀ NẴNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG SỬA CHỮA ĐIỆN ĐỘNG CƠ NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐN… ngày……. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng) Đà Nẵng, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Để phục vụ cho sinh viên và học sinh ngành công nghệ ô tô Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng có những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa điện động cơ.
Trong tài liệu có sự tham khảo cẩm nang hướng dẫn sửa chữa của một số hãng sản xuất xe như: TOYOTA, HONDA, FORD, HYUNDAI, DAEWOO, ISUZU. Xin chân trọng cảm ơn các thầy cô trong tổ bộ môn Công nghệ ô tô thuộc khoa Cơ khí cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Tác giả đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thàng cảm ơn ! Trang 2 MỤC LỤC NỘI DUNG Trang Lời giới thiệu Bài 1: Hệ thống khởi động 1.
Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống khởi động ô tô. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống khởi động bằng điện. Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống khởi động ô tô. Bài 2: Bảo dưỡng và sửa chữa máy khởi động 1.
Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại máy khởi động trên ôtô 2. Cấu tạo và hoạt động của máy khởi động. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa máy khởi động ô tô. Bảo dưỡng và sửa chữa máy khởi động Bài 3: Bảo dưỡng và sửa chữa rơ-le máy khởi động 1.
Nhiệm vụ, yêu cầu của rơ le khởi động. Cấu tạo và hoạt động của rơ le khởi động. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng, phương pháp kiểm tra và sửa chữa bảo dưỡng rơ le khởi động ô tô. Bài 4: Bảo dưỡng và sửa chữa ắc quy 1.
Nhiệm vụ, yêu cầu của ắc quy. Cấu tạo và hoạt động của ắc quy. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng, phương pháp kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa ắc quy. Bảo dưỡng và sửa chữa ắc quy.
Bài 5: Hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm. Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm.
Bài 6: Hệ thống đánh lửa bằng điện dung 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống đánh lửa bằng điện tử điện dung. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử điện dung. Bảo dưỡng bên ngoài hệ thống đánh lửa bằng điện tử điện dung.
HệBài 7: Hệ thống phun xăng điện tử Đại 1. Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử 2. Kiểm tra, bảo dưỡng ECU và các bộ cảm biến 3. Kiểm tra, bảo dưỡng bơm xăng điện tử Trang 3 THÔNG TIN CHUNG TÊN GIÁO TRÌNH SỐ LƯỢNG BÀI BẢO DƯỠNG SỬA CHỮA ĐIỆN ĐỘNG CƠ 07 Thời gian 135 giờ ( LT: 30 - TH:105) Vị trí của môn - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: học CNOT 01.1 Tính chất của Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc môn học Kiến thức tiên - Hoàn thành các mô đun BDSC kỹ thuật chung ô tô và quyết công nghệ sửa chữa, nhận dạng các chi tiết trên động cơ ô tô, bản chất dòng điện một chiều.
Đối tượng Học sinh - sinh viên học các nghề công nghệ ô tô trình độ trung cấp và cao đẳng. Mục tiêu Về kiến thức: - Phát biểu đúng về hệ thống khởi động, hệ thống đánh lửa và đại cương về hệ thống phun xăng điện tử - Giải thích cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của khởi động, hệ thống đánh lửa và giải thích khái quát hệ thống phun xăng điện tử Về kỹ năng: - Tháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống khởi động ô tô đúng yêu cầu kỹ thuật. - Tháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm đúng yêu cầu kỹ thuật. - Kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các hệ thống điện động cơ ô tô.
- Kiểm tra, bảo dưỡng máy tính, các bộ cảm biến và bơm xăng yêu cầu kỹ thuật. Về thái độ: - Có thái độ cẩn thận, tỷ mỷ, chính xác trong công việc, có tác phong công nghiệp và ý thức cao về an toàn lao động. Yêu cầu Sau khi học xong môn học này học sinh sinh viên có khả năng - Kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các hệ thống điện động cơ ô tô. - Kiểm tra, bảo dưỡng máy tính, các bộ cảm biến và bơm xăng yêu cầu kỹ thuật.
Trang 4 DANH MỤC VÀ PHÂN BỔ THỜI LƯỢNG CHO CÁC BÀI TÊN CÁC CHƯƠNG TRONG MÔN THỜI GIAN (GIỜ) TT HỌC LT TH BT KT TỔNG 1 Bài 1: Hệ thống khởi động 8 2 10 2 Bài 2: Bảo dưỡng và sửa chữa máy khởi động 2 13 15 Bài 3: Bảo dưỡng và sửa chữa rơ-le máy khởi 3 2 7 1 10 động 4 Bài 4: Bảo dưỡng và sửa chữa ắc quy 1 4 5 Bài 5: Hệ thống đánh lửa bằng điện tử 5 9 10 1 20 không có tiếp điểm 6 Bài 6: Hệ thống đánh lửa bằng điện dung 4 5 1 10 7 Bài 7: Hệ thống phun xăng điện tử 10 23 2 35 Bài tập hoặc thực hành tại xưởng hoặc đi thực 8 tế tại doanh nghiệp 25 TỔNG CỘNG 30 100 5 135 Trang 5 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ THUẬT NGỮ STT Viết tắt Ý nghĩa 1. ST Tín hiệu khởi động 2. B+ Nguồn dương 12 Vôn trước khóa điện 3. IG Nguồn dương 12 Vôn sau khóa điện 4.
Vc Nguồn 5 Vôn 6. THA Tín hiệu nhiệt độ khí nạp 7. THW Tín hiệu nhiệt độ nước làm mát 8. PIM Tín hiệu điện áp bộ đo gió bằng áp suất tuyệt đối 9.
accu Bình điện cấp nguồn điện trên ô tô Trang 6 Thời gian (giờ) MÃ MÔ ĐUN: BÀI 1: HỆ THỐNG LT TH BT KT TS CNOT 16.1 KHỞI ĐỘNG 8 2 10 Mục tiêu: Sau khi học xong chương này, học sinh sinh viên có khả năng: - Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ hệ thống khởi động trên ô tô. - Giải thích được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống khởi động. - Tháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống khởi động ô tô đúng yêu cầu kỹ thuật. Các vấn đề chính sẽ được đề cập Mục 1.
Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống khởi động ô tô. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống khởi động bằng điện. Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống khởi động ô tô. Nhiệm vụ, yêu cầu hệ thống khởi động ôtô 1.
Động cơ không tự khởi động được nên cần có một ngoại lực để khởi động động cơ đốt trong. Hệ thống khởi động có nhiệm vụ biến điện năng thành cơ năng làm quay trục khuỷu thông qua vành răng Máy khởi động tạo ra một moment lớn từ nguồn điện của ắc quy. Để khởi động được động cơ thì trục khuỷu phải quay nhanh hơn tốc độ tối thiểu. Thông thường khoảng 40-60v/ph đối với động cơ xăng và 80-100v/ph đối với động cơ Diezen.
Máy khởi động lắp trên động cơ 1. - Hệ thống khởi động đảm bảo quay được trục khuỷu động cơ với tốc độ tối thiểu. Trang 7 - Hệ thống khởi động phải bảo đảm khởi động được nhiều lần. - Tỷ số truyền động nằm trong giới hạn (i = 9 - 18).
- Chiều dài, điện trở của dây dẫn phải nằm trong giới hạn quy định (< 1m). - Moment truyền động phải đủ lớn để khởi động động cơ.Sơ đồ mạch điện và hoạt động của hệ thống khởi động bằng điện.Sơ đồ mạch điện (Hình 1. Sơ đồ cấu tạo của hệ thống khởi động 2. Nguyên tắc hoạt động.
Chế độ kéo (Hút vào): - Bật khoá điện lên vị trí START, dòng điện của ắc quy đi vào cuộn giữ và cuộn hút. Sau đó dòng điện đi từ cuộn hút tới phần ứng qua cuộn cảm xuống mát. Việc tạo ra lực điện từ trong các cuộn giữ và cuộn hút sẽ làm từ hóa các lõi cực và do vậy pít tông của công tắc từ bị hút vào lõi cực của nam châm điện. Nhờ sự hút này mà bánh răng bendix bị đẩy ra và ăn khớp với vành răng bánh đà đồng thời đĩa tiếp xúc sẽ bật công tắc chính lên.
Để duy trì điện áp kích hoạt công tắc từ, một số xe có rơ le khởi động đặt giữa khóa điện và công tắc từ. Chế độ giữ: Công tắc chính được bật lên, thì không có dòng điện chạy qua cuộn hút vì hai đầu cuộn hút bị đẳng áp, cuộn cảm và cuộn ứng nhận trực tiếp dòng điện từ ắc quy. Cuộn dây phần ứng sau đó bắt đầu quay với vận tốc cao và động cơ được khởi động. Ở thời điểm này piston được giữ nguyên tại vị trí chỉ nhờ lực điện từ của cuộn giữ vì không có dòng điện chạy qua cuộn hút.
Chế độ nhả (Hồi về) Khóa điện được xoay từ vị trí START sang vị trí ON, tại thời điểm này, tiếp điểm chính vẫn còn đóng, dòng điện đi từ phía công tắc chính tới cuộn hút rồi qua cuộn giữ. Đặc điểm cấu tạo của cuộn hút và cuộn giữ là có cùng số vòng dây quấn và quấn cùng chiều. Ở thời điểm này, dòng điện qua cuộn hút bị đảo chiều, lực điện từ được tạo ra bởi cuộn hút và cuộn giữ triệt tiêu lẫn nhau nên không giữ được pít tông. Do đó pít tông bị đẩy trở lại nhờ lò xo hồi về và công tắc chính bị ngắt làm cho máy khởi động dừng lại.
Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống khởi động ô tô.Quy trình tháo lắp các bộ phận ra khỏi động cơ. - Chuẩn bị : + Nơi làm việc + Thiết bị: Hệ thống khởi động + Dụng cụ: Cờ lê, tuýp tua vít + Vật tư : giẻ lau, cọ.