ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH An toàn lao động trong xây dựng NGHỀ KỸ THUẬT XÂY DỰNG Trình độ trung cấp/cao đẳng (Ban hành theo quyết định số: 70 /QĐ – CĐN ngày 11 tháng 01 năm 2019 của hiệu trưởng trường cao đẳng nghề An Giang) Tên tác giả: Ngô Bích Hòa – Đoàn Trọng Thức Năm 2019 LỜI GIỚI THIỆU An toàn trong lao động là một trong những công tác vô cùng quan trọng để giúp giảm thiểu, tránh xảy ra những tai nạn đáng tiếc, ngoài mong muốn gây thiệt hại không chỉ về người mà còn về tài sản. Kiến thức về An toàn trong lao động cần thiết cho các cán bộ kỹ thuật xây dựng, các công nhân nghề bậc cao. Giáo trình An toàn trong lao động cung cấp lượng kiến thức cơ bản nhằm giúp các sinh viên: - Trình bày được những kiến thức cơ bản về các điều luật bảo hộ lao động và pháp lệnh bảo hộ lao động đối với người lao động; - Áp dụng được các văn bản, quy phạm và các điều luật bảo hộ lao động vào trong công việc, đảm bảo quyền và trách nhiệm của người lao động với công việc, đảm bảo an toàn lao động trong các công tác xây dựng cơ bản; - Người học ý thức được quyền và nghĩa vụ, phòng tránh được các bệnh nghề nghiệp, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Giáo trình được dùng làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên ngành kỹ thuật xây dựng cơ bản ở các trường cao đẳng theo tiêu chuẩn hiện hành.
Đối với trình độ cao đẳng nghề thì học hết tất cả các nội dung của giáo trình. Nội dung chính: Bài 1: Những vấn đề chung về kỹ thuật an toàn lao động. Bài 2: Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Bài 3: An toàn lao động trong hoạt động xây dựng.
Bài 4: An toàn điện trên công trình xây dựng Bài 5: An toàn phòng cháy chữa cháy. Các chế độ đối với người lao động Bài 7: Bảo hộ lao động trong doanh nghiệp. Tôi xin chân thành cám ơn các giáo viên giảng dạy trong tổ bộ môn đã giúp đỡ tôi, cũng như các giáo viên trong Khoa Xây dựng đã đóng góp nhiều ý kiến trong quá trình biên soạn. An Giang, ngày ….
năm 2020 Tham gia biên soạn Ngô Bích Hòa, Đoàn Trọng Thức 1 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU 1 MỤC LỤC 2 CHƯƠNG TRÌNH MÔĐUN 4 Bài 1: Những vấn đề chung về kỹ thuật an toàn lao động 6 1. Những khái niệm cơ bản 6 2. Mục đích, ý nghĩa, tính chất của bảo hộ lao động 8 3. Hệ thống pháp luật và các quy định về bảo hộ lao động 9 Bài 2: Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp 15 1.
Phân tích điều kiện lao động 15 2. Nguyên nhân gây bệnh nghề nghiệp và biện pháp phòng ngừa 16 3. Nguyên nhân gây tai nạn lao động và biện pháp phòng ngừa 17 Bài 3: An toàn lao động trong hoạt động xây dựng 24 1. Kỹ thuật an toàn khi sử dụng máy xây dựng 24 2.
Kỹ thuật an toàn trong thi công đất đá và hố sâu. Kỹ thuật an toàn khi làm việc trên cao. Kỹ thuật an toàn khi sử dụng giàn giáo. Kỹ thuật an toàn khi xây trát hoàn thiện.
Kỹ thuật an toàn thi công bê tông. Kỹ thuật an toàn khi thi công lắp đặt. 44 Bài 4: An toàn điện trên công trình xây dựng 50 1. Nguyên nhân gây tai nạn điện.
Một số trường hợp tiếp xúc mạng điện. Ảnh hưởng của dòng điện đến cơ thể người. Cấp cứu tai nạn điện. Các biện pháp đề phòng tai nạn điện.
63 Bài 5: An toàn phòng cháy chữa cháy. Khái niệm chung về cháy nổ. Nguyên nhân cháy nổ. Biện pháp phòng ngừa cháy nổ.
Nguyên lý chữa cháy. Các chất chữa cháy. Dụng cụ và phương tiện chữa cháy 72 Bài 6. Các chế độ đối với người lao động 74 1.
Chế độ làm việc 74 2 2. Chế độ trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân. Chế độ phụ cấp độc hại và nguy hiểm 87 4. Chế độ trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bồi thường tai 89 nạn lao động Bài 7: Bảo hộ lao động trong doanh nghiệp.
Tổ chức quản lý công tác bảo hộ lao động 99 2. Nội dung công tác bảo hộ lao động 103 3. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người sử dụng lao động 105 4. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động.
106 TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: AN TOÀN LAO ĐỘNG: Mã mô đun: MĐ 09 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò môn học: - Vị trí môn hoc: Môn bảo hộ lao động là một trong các môn kỹ thuật cơ sở, được bố trí học trước các môn học/mô đun chuyên môn nghề. - Tính chất môn học: Môn học Bảo hộ lao động là một trong những môn học có vị trí quan trọng trong các môn cơ sở, là môn học bắt buộc đối với học sinh học nghề dài hạn chuyên ngành xây dựng dân dụng công nghiệp. Môn học bảo hộ lao động vừa có tính lý luận và vừa có tính thực tiễn. Từ thực tiễn hoạt động nghề nghiệp rút ra bài học kinh nghiệm, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của người lao động và sức khỏe cộng đồng.
Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: + Trình bày được những kiến thức cơ bản về các điều luật bảo hộ lao động và pháp lệnh bảo hộ lao động đối với người lao động; + Thực hiện được các quy định hiện hành về công tác bảo hộ lao động, quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động. - Về kỹ năng: Áp dụng được các văn bản, quy phạm và các điều luật bảo hộ lao động vào trong công việc, đảm bảo quyền và trách nhiệm của người lao động với công việc, đảm bảo an toàn lao động trong các công tác xây dựng cơ bản. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: người học ý thức được quyền và nghĩa vụ, phòng tránh được các bệnh nghề nghiệp, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Nội dung môn học: Bài 1: Những vấn đề chung về kỹ thuật an toàn lao động.
Khái niệm, mục đích, ý nghĩa về bảo hộ lao động II. Nội dung bảo hộ lao động III. Hệ thống pháp luật và các quy định về bảo hộ lao động IV. Công tác thanh tra, kiểm tra bảo hộ lao động Bài 2: Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp I.
Điều kiện lao động trong ngành xây dựng II. Những nguyên nhân gây tai nạn lao động trong ngành xây dựng III. Những nguyên nhân gây bệnh nghề nghiệp trong ngành xây dựng IV. Những biện pháp chủ yếu nhằm khắc phục tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Bài 3: An toàn lao động trong hoạt động xây dựng. An toàn trong công tác đào đất. An toàn trong công tác xây, trát, láng, lát, ốp III. An toàn trong công tác bê tông, lắp dựng cốt thép.
Kỹ thuật an toàn phòng ngã cao Bài 4: An toàn điện trên công trình xây dựng I. Một số khái niệm về an toàn điện II. Các nguyên nhân gây ra tai nạn và biện pháp phòng ngừa tai nạn điện IV. Cấp cứu người bị điện giật Bài 5: An toàn phòng cháy chữa cháy.
Khái niệm chung về cháy nổ. Nguyên nhân cháy nổ. Biện pháp phòng ngừa cháy nổ. Nguyên lý chữa cháy.
Các chất chữa cháy. Dụng cụ và phương tiện chữa cháy Bài 6. Các chế độ đối với người lao động I. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người sử dụng lao động II.
Quyền và nghĩa vụ của người lao động III. Thời gian làm việc, thời giờ nghỉ ngơi IV. Chế độ làm việc đối với lao động nữ, lao động chưa thành niên và một số lao động khác. Chế độ phụ cấp độc hại, nguy hiểm và bồi dưỡng bằng hiện vật cho người làm việc trong điều kiện có yếu tố độc hại, nguy hiểm.
Chế độ trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân. Chế độ trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bồi thường tai nạn lao động VIII. Chế độ ăn giữa ca IX. Các phương tiện chăm sóc sức khỏe X.
Khen thưởng và xử phạt về bảo hộ lao động Bài 7: Bảo hộ lao động trong doanh nghiệp. Tổ chức quản lý công tác bảo hộ lao động II. Nội dung công tác bảo hộ lao động III. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người sử dụng lao động IV.
Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động. 5 BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KỸ THUẬT AN TOÀN LAO ĐỘNG. Mục tiêu: - Nêu được khái niệm, ý nghĩa, nội dung của công tác bảo hộ lao động; - Biết vận dụng các quy định, hệ thống pháp luật về bảo hộ lao động vào thực tế khi tham gia lao động sản xuất. Nội dung chính: I.
KHÁI NIỆM, MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA VỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG. 1) Khái niệm về bảo hộ lao động - Bảo hộ lao động là môn khoa học nghiên cứu về hệ thống các văn bản pháp luật, các biện pháp về tổ chức, kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ để cải tiến điều kiện lao động nhằm: - Bảo vệ sức khoẻ, tính mạng con người trong lao động. - Nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. - Bảo vệ môi trường lao động nói riêng và môi trường sinh thái nói chung góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.
2) Mục đích bảo hộ lao động - Bảo đảm cho người lao động có những điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh, thuận lợi và tiện nghi nhất. - Giúp ngăn ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hạn chế ốm đau làm giảm sút sức khoẻ cũng như những thiệt hại khác đối với người lao động. - Tạo điều kiện nâng cao năng suất lao động. - Góp phần vào việc bảo vệ và phát triển bền vững nguồn nhân lực lao động.
3) Ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động - Bảo hộ lao động trước hết là phạm trù của lao động sản xuất, do yêu cầu của sản xuất và gắn liền với quá trình sản xuất. Bảo hộ lao động mang lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người nên nó mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc. Mặt khác, nhờ chăm lo sức khoẻ của người lao động mà công tác BHLĐ mang lại hiệu quả xã hội và nhân đạo rất cao. - BHLĐ là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu được trong các dự án, thiết kế, điều hành và triển khai sản xuất.
BHLĐ mang lại những lợi ích về kinh tế, chính trị và xã hội. Lao động tạo ra của cải vật chất, làm cho xã hội tồn tại và phát triển.