Chương 1: Nộ dun quan đ ểm của Hồ Chi Minh về o dục tinh thần lập nghiệp cho thanh n ên ệt nam. Chương 2: Ph t huy t nh thần lập nghiệp của thanh n ên ệt Nam hiện nay theo tƣ tƣởng Hồ Chi Minh KẾT LUẬN 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com N I DUNG ƢƠ D Đ ỂM CỦA HỒ ÍM Ề Á DỤC TINH THẦN LẬP NGHIỆP Ê ỆT NAM. uan đ ểm của Hồ hí M nh về o dục, hanh n ên, o dục tinh thần lập nghiệp 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về Giáo dục Giáo dục theo từ điển bách khoa Việt Nam “Là một quá trình đào tạo con người một cách có mục đích, nhằm chuẩn bị cho con người tham gia vào đời sống xã hội, tham gia vào lao động sản xuất, nó được thực hiện bằng cách tổ chức việc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người”[4, tr 124]. Như vậy, giáo dục là một hiện tượng đặc trưng của xã loài người, giáo dục hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tác động nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lối sống, bồi dưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội.
Theo quan niệm Hồ Chí Minh thì giáo dục là yếu tố quyết định quan trọng để nâng cao sự hiểu biết, trình độ học vấn, chuyện môn nghiệp vụ. Giáo dục sẽ giúp cho người học có kiến thức về lịch sử, văn hóa của dân tộc Việt Nam và thế giới. Người hiểu được tác dụng của giáo dục đối với một dân tộc mà dốt nát, tối tăm đang ngự trị mấy chục năm qua, thể hiện qua câu nói của “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” [38, tr 7].Giáo dục sẽ giúp con người có tri thức mới mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển của cả dân tộc. Người luôn quan tâm đến giáo dục và đặt nó lên hàng đầu ngay sau khi nước Việt nam Dân Chủ Cộng Hòa ra đời.
Do vậy, theo quan niệm của Hồ Chí Minh về giáo dục thể hiện ở những khía cạnh sau: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ nhất, giáo dục gắn với với mục tiêu, nhiệm vụ, từng thời kì của đất nước.Trong Thư gửi các học sinh nhân Ngày khai trường đầu tiên dưới chế độ dân chủ cộng hoà, tháng 9-1945, Người viết: “Ngày nay các em được cái may mắn hơn cha anh là được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một nền giáo dục nó sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”[38, tr 35]. Học tập trở thành một nhiệm vụ góp phần vào công cuộc kháng chiến của nước nhà. Người kêu gọi: “Quốc dân Việt Nam! Muốn giữ vững nền độc lập, Muốn làm cho dân mạnh nước giàu, Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ”[38, tr 40].
Tháng 9-1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự khai giảng khóa học đầu tiên của Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương tại Chiến khu Việt Bắc, Người ghi vào cuốn Sổ vàng truyền thống của Trường: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự Đoàn thể “giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”. Muốn đạt mục đích, thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”[38, tr 40] Thứ hai, giáo dục một cách toàn diện bao gồm: thể dục, trí dục, mỹ dục, đức dục và kết hợp các nội dung trên. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, một nền giáo dục toàn diện phải là nền giáo dục mang tính nhân dân sâu sắc, nền giáo dục không phải chỉ dành riêng cho một số người hoặc một giai cấp mà cho toàn thể quốc dân Việt Nam.Hồ Chí Minh đã quan niệm rằng: “Thiện, ác vốn chẳng phải là bản tính cố hữu, Phần lớn đều do giáo dục mà nên”[37, tr 413].
Người muốn nhấn mạnh đến vai trò của giáo dục trong việc hình thành nên 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phẩm chất nhân cách của con người, “thiện”, “ác” không phải là bản chất sẵn có của con người mà chủ yếu là do quá trình giáo dục hình thành nên. Thứ ba, phương pháp giáo dục. Giáo dục chỉ phát huy hết vai trò, sức mạnh của mình khi thực hiện đúng đắn phương châm, phương pháp giáo dục. Đây là nội dung được Bác Hồ đặc biệt quan tâm, vì nó sẽ tạo ra sự khác biệt về chất so với nền giáo dục phong kiến xa rời thực tế, và nền giáo dục thực dân đồi bại, xảo trá.Theo Hồ Chí Minh, giáo dục phải luôn luôn gắn với thực tiễn Việt Nam, học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tế, học tập phải kết hợp với lao động sản xuất.
Học phải đi đôi với hành, lý luận phải được liên hệ với thực tiễn. Học phải gắn với hành, học mà không hành, không áp dụng vào thực tế khác nào chiếc hòm đựng đầy sách, hành mà không học thì hành không trôi chảy. Người chỉ rõ: “Lý luận phải đem ra thực hành. Thực hành phải nhằm theo lý luận.
Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn). Thực hành cũng như cái đích để bắn. Có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng như không có tên. Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế.
Chỉ học thuộc lòng, để đem loè thiên hạ thì lý luận ấy cũng vô ích. Vì vậy, chúng ta phải gắng học, đồng thời học thì phải hành. Trong bài nói chuyện với cán bộ, sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội ngày 21-10-1964, Bác đã ân cần chỉ bảo: “Các cháu học sinh không nên học gạo, không nên học vẹt. Bác không cần giải thích học gạo, học vẹt là thế nào vì các cháu biết cả rồi.
Học phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành. Học với hành phải kết hợp với nhau”[48, tr 402] Ngoài phương châm giáo dục đã nêu, cần coi trọng sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội. Người chỉ rõ giáo dục các em là việc chung của gia đình, trường học và xã hội. Các bậc phụ huynh, thầy giáo phải cùng nhau phụ trách, trước hết phải gương mẫu cho các em trước mọi việc.
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, phải xây dựng những người thầy giáo tốt - yêu nghề, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com yêu trường, luôn tất cả vì học sinh thân yêu, không ngừng trao dồi đạo đức cách mạng. Phải thường xuyên tự bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn, phương pháp sư phạm để thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Để có một nền giáo dục đạt chất lượng, hiệu quả cao, thì phải thật sự dân chủ, bình đẳng trong giáo dục; phải gắn liền với thi đua và phương pháp nêu gương. Dân chủ thể hiện ở thảo luận, bàn bạc, phát biểu ý kiến, ở quan hệ đoàn kết chặt chẽ giữa những người làm công tác giáo dục, giữa thầy giáo với học sinh.
Như vậy, giáo dục theo quan điểm của Hồ Chí Minh là để hình thành và phát triển nhân cách cho con người. Do đó, giáo dục bao gồm cả dạy người lẫn dạy chữ, trong đó dạy người là mục tiêu cao nhất. Giáo dục không chỉ bó hẹp trong việc giáo dục tri thức, học vấn cho con người, mà có tính bao quát, sâu xa nhằm tạo ra những con người toàn diện, có tri thức, lý tưởng, đạo đức, sức khoẻ, thẩm mĩ… 1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về Thanh niên Thanh niên là đối đượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau. Tùy theo từng góc độ tiếp cận mà người ta đưa ra những khái niệm về thanh niên.
Về mặt sinh học : Người ta coi thanh niên là một giai đoạn phát triển của cơ thể, đánh dấu bới sự chuyển tiếp từ giai đoạn trẻ em sang giai đoạn trưởng thành với những đặc điểm nối bật là sự tăng trưởng mạnh mẽ của cơ thể và sự hoàn thiện của các chức năng cơ thể. Dưới góc độ tâm lý học: thanh niên được nhìn nhận dưới góc độ gắn với những quy luật biến đổi tâm lý lứa tuổi như: sự phát triển kỹ năng phân tích suy luận, ham thích cái mới, hăng say sáng tạo. Khái niệm thanh niên được quy định trong luật pháp của mỗi quốc gia. Đối với nước ta thanh niên đã được quy định tại Luật Thanh niên, đó là 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”[54, tr 8].
Đây là thời kỳ con người phát triển mạnh mẽ về thể chất,trí tuệ, với ước mơ, hoài bão trong tương lai, thể hiện sự năng động sáng tạo.Thanh niên nước ta là một tầng lớp lớn và họ luôn là những người xung phong, xung kích, không ngại khó khăn, thử thách trong mọi công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Hiện nay, thanh niên là nguồn nhân lực dồi dào, có tiềm năng to lớn trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Trong các bài viết của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cập đến vai trò, vị trí của thế hệ trẻ đối với công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Theo Người, thế hệ trẻ là một lực lượng hùng hậu bao gồm thanh niên, thiếu niên và nhi đồng trong đó thanh niên có vai trò quan trọng nhất. Bởi thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc.
Là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc quan trọng của đất nước. Thanh niên là “rường cột” của nước nhà, là “người chủ tương lai của nước nhà”. Người nói: “nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên”[39, tr 216]. Thế hệ trẻ là lực lượng to lớn, vững chắc trong cuộc kháng chiến kiến quốc và thanh niên có vinh dự lớn thì trách nhiệm cũng lớn lao.