Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị - Thích Nhật Từ

Phân tích toàn diện về giáo dục Phật giáo, bao gồm bản chất, phương pháp và giá trị cốt lõi. Tìm hiểu giáo lý Phật giáo và cách áp dụng trong đời sống hàng

• Tác giả: Thích Nhật Từ
• Trường học: Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục Phật giáo
• Đề tài: Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị
• Loại tài liệu: Tuyển tập nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo dục Phật giáo bản chất phương pháp và giá trị

Giáo dục Phật giáo là hệ thống giáo dục toàn diện, hướng đến mục tiêu giác ngộ và giải thoát. Cuốn sách "Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị" do TS. Thích Nhật Từ chủ biên, được Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM xuất bản nhân kỷ niệm 35 năm thành lập. Tác phẩm tập hợp các nghiên cứu học thuật từ hội thảo tổ chức ngày 07/12/2019, quy tụ nhiều tác giả uy tín trong lĩnh vực Phật học. Nội dung sách đề cập đến bản chất giáo dục của đức Phật, các phương pháp giảng dạy cổ điển và hiện đại, cùng những giá trị giáo dục mang tính thời đại. Giáo dục Phật giáo không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn chú trọng phát triển đạo đức, thiền định và trí tuệ. Hệ thống giáo dục này lấy Giới-Định-Huệ làm nền tảng cốt lõi. Từ hơn 25 thế kỷ, những lời dạy của đức Phật vẫn giữ nguyên giá trị chân lý, không bị lỗi thời trước sự thay đổi của xã hội.

1.1. Nguồn gốc và bối cảnh ra đời tác phẩm

Cuốn sách ra đời trong khuôn khổ hoạt động kỷ niệm 35 năm Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM đóng góp cho sự nghiệp giáo dục Phật học. Hội đồng Điều hành Học viện tổ chức hội thảo học thuật với bốn chủ đề trọng tâm, trong đó "Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị" là một trong bốn tuyển tập nghiên cứu. Ba quyển còn lại bao gồm: Phật học Việt Nam thời hiện đại, Chương trình Phật học tại Việt Nam và trên thế giới, Giáo dục đạo đức Phật giáo trong trường học và xã hội. Hội thảo diễn ra tại Cơ sở 2, xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh, thu hút sự tham gia của nhiều học giả, tăng ni Phật giáo.

1.2. Ban tổ chức và đội ngũ chủ biên

Ban tổ chức hội thảo do Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch GHPGVN, làm Trưởng Ban. Phó Ban thường trực kiêm Chủ biên là TS. Thích Nhật Từ, một học giả có nhiều đóng góp quan trọng cho nền Phật học Việt Nam. Đội ngũ biên soạn bao gồm nhiều tiến sĩ, thạc sĩ uy tín như TS. Thích Tâm Đức, TS. Thích Viên Trí, TS. Thích Bửu Chánh, TS. Thích Phước Đạt. Cố vấn và chỉ đạo là Hòa thượng Thích Trí Quảng, Phó Pháp chủ đệ nhất kiêm Giám luật GHPGVN. Đội ngũ trợ lý chủ biên gồm TS. Lê Thanh Bình và nhiều cộng sự trẻ tài năng.

II. Phân tích bản chất và đặc điểm giáo dục của đức Phật

Bản chất giáo dục Phật giáo xoay quanh nguyên lý trung đạo, cân bằng giữa đời sống vật chất và tinh thần. Đức Phật không chủ trương khổ hạnh cực đoan cũng không buông theo dục lạc. Phương pháp giáo dục của đức Phật trong kinh Pāli thể hiện tính thực tiễn cao, lấy con người làm trung tâm. Giáo dục Phật giáo có tính đặc thù riêng biệt so với các hệ thống giáo dục khác. Mục tiêu tối thượng là giác ngộ giải thoát, nhưng trên con đường đó, người học được trang bị đầy đủ phẩm chất đạo đức và trí tuệ. Tính khoa học thể hiện ở việc đức Phật khuyến khích học trò tự trải nghiệm, kiểm chứng thay vì盲目信仰. Giáo dục Phật giáo chú trọng chuyển hóa con người từ bên trong, phát triển đời sống tâm linh song song với kiến thức thế gian. Hệ thống giáo dục này bao gồm năm cấp bậc khác nhau, phù hợp với từng đối tượng và trình độ.

2.1. Triết học giáo dục Phật giáo và vai trò của nó

Triết học giáo dục Phật giáo đề cập đến phương pháp, nội dung và vai trò của việc truyền đạt Phật pháp. Theo TS. Thích Nhật Từ, triết học giáo dục Phật giáo không đơn thuần là truyền bá tín ngưỡng mà là hệ thống triết lý nhân văn sâu sắc. Phương pháp giáo dục Phật giáo dựa trên ba nguyên tắc cốt lõi: học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền thực hành, và chuyển hóa nội tâm. Vai trò của nhà giáo dục Phật giáo là người dẫn đường, khai mở trí tuệ cho học trò. Nội dung giáo dục bao gồm giới luật, thiền định và trí tuệ, tạo thành con đường tu tập toàn diện.

2.2. Năm hệ thống và ba nguyên tắc giáo dục Phật giáo

Theo nghiên cứu của TS. Thích Vạn Lợi, giáo dục Phật giáo gồm năm hệ thống: giáo dục gia đình, giáo dục xã hội, giáo dục tăng đoàn, giáo dục cá nhân và giáo dục thiền định. Mỗi hệ thống phục vụ mục tiêu và đối tượng khác nhau. Ba nguyên tắc giáo dục Phật giáo do Đại đức Thích Thanh Nguyên trình bày bao gồm: nguyên tắc nhân quả, nguyên tắc duyên khởi và nguyên tắc vô ngã. Các nguyên tắc này định hướng toàn bộ quá trình giáo dục, giúp người học hiểu rõ quy luật vận hành của vạn pháp. Sự kết hợp giữa năm hệ thống và ba nguyên tắc tạo nên khung giáo dục hoàn chỉnh.

III. Phương pháp giáo dục Phật giáo trong thời đại hội nhập

Phương pháp giáo dục Phật giáo trong thời đại hội nhập đòi hỏi sự uyển chuyển nhưng không đánh mất bản chất cốt lõi. Giới-Định-Huệ vẫn là nền tảng không thể thay đổi. Các phương pháp giáo dục của đức Phật bao gồm thuyết pháp, đối thoại, phương tiện thiện xảo và giáo dục qua thực hành. Trong bối cảnh hiện đại, việc áp dụng công nghệ thông tin và phương pháp sư phạm tiên tiến là cần thiết. Tuy nhiên, cốt lõi vẫn là trau dồi giới hạnh, ý thức kỷ luật và lấy công phu tu tập làm nền tảng. Giáo dục Phật giáo cần thích ứng với từng khóa học, từng đối tượng tăng ni sinh. Hệ thống Phật học viện hiện nay đang từng bước đổi mới chương trình giảng dạy. Việc cân bằng giữa truyền thống và hiện đại là thách thức lớn. Giáo dục đạo đức Phật giáo cần được đưa vào trường học và đời sống xã hội một cách thiết thực.

3.1. Giới Định Huệ Con đường giáo dục toàn diện

Giới-Định-Huệ là ba trụ cột chính của con đường giáo dục Phật giáo. Giới giúp người học xây dựng nền tảng đạo đức vững chắc, kiểm soát thân khẩu ý. Định là thiền định, giúp tâm an tịnh, tập trung và phát triển nội lực. Tuệ là trí tuệ giác ngộ, kết quả của quá trình tu tập giới và định. Theo TS. Thích Trung Định, con đường Giới-Định-Huệ là hệ thống giáo dục toàn diện nhất, phát triển đồng thời phẩm chất đạo đức, năng lực tập trung và trí tuệ sáng suốt. Ba yếu tố này có mối quan hệ biện chứng, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình tu tập và giáo dục.

3.2. Giáo dục Phật giáo và mô hình con người toàn diện

Mô hình giáo dục con người toàn diện trong Phật giáo bao gồm phát triển bốn phương diện: trí tuệ, đạo đức, thể chất và tinh thần. Đạo Phật đề xuất con đường giáo dục chuyển hóa con người và xã hội, không chỉ tập trung vào kiến thức mà còn chú trọng nhân cách. Mô hình này tương thích với yêu cầu giáo dục 4.0 trong thời đại công nghệ. Giáo dục Phật giáo hướng đến việc hình thành những công dân có trách nhiệm, từ bi và trí tuệ. Giá trị giáo dục của đức Phật được áp dụng trong hệ thống Phật học viện nhằm đào tạo tăng ni có đủ phẩm chất đạo hạnh, tâm huyết và năng lực phục vụ xã hội.

IV. Kết luận và ứng dụng giá trị giáo dục Phật giáo hiện đại

Giáo dục Phật giáo mang giá trị bền vững vượt thời gian, có khả năng thích ứng với mọi hoàn cảnh xã hội. Cuốn sách "Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị" là công trình nghiên cứu có giá trị học thuật cao, cung cấp cái nhìn toàn diện về hệ thống giáo dục Phật Đà. Ứng dụng giá trị giáo dục Phật giáo trong thời đại hiện nay đòi hỏi sự sáng tạo nhưng phải giữ vững bản chất Giới-Định-Huệ. Phật học thời hiện đại không có nghĩa là hiện đại hóa Phật học mà là uyển chuyển diệu dụng các giá trị giáo dục. Tinh thần thiết thực hiện tại của đức Phật là bài học quý giá cho mọi thời đại. Giáo dục Phật giáo cần được lan tỏa trong đời sống cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội an lạc, hạnh phúc. Tương lai của giáo dục Phật giáo phụ thuộc vào chất lượng nhân sự giáo dục có đạo hạnh và năng lực.

4.1. Giá trị giáo dục đức Phật trong hệ thống Phật học viện

Hệ thống Phật học viện hiện nay đang kế thừa và phát huy giá trị giáo dục của đức Phật. Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM là mô hình tiêu biểu với 35 năm hoạt động. Giá trị giáo dục thể hiện ở việc đào tạo tăng ni có giới hạnh, công phu tu tập và sở học phong phú. Nhà trường chú trọng việc trau dồi giới hạnh, ý thức kỷ luật cho từng tăng ni sinh. Nền tảng công phu tu tập được đặt lên hàng đầu, song song với việc trang bị kiến thức Phật học và thế học. Đây là định hướng đúng đắn, đảm bảo chất lượng giáo dục bền vững.

4.2. Hướng phát triển giáo dục Phật giáo trong tương lai

Tương lai giáo dục Phật giáo cần tập trung vào ba hướng phát triển chính. Thứ nhất, nâng cao chất lượng nhân sự giáo dục bằng cách đào tạo tăng ni có đủ đạo hạnh, tâm huyết và năng lực. Thứ hai, đổi mới phương pháp giảng dạy, áp dụng công nghệ hiện đại nhưng giữ vững bản chất giáo dục Phật Đà. Thứ ba, mở rộng phạm vi giáo dục đạo đức Phật giáo vào trường học và đời sống xã hội. Giáo dục Phật giáo cần tạo được sức lan tỏa Phật chất trong cộng đồng. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại sẽ giúp giáo dục Phật giáo phát triển bền vững trong thời đại hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

GIÁO DỤC PHẬT GIÁO: BẢN CHẤT, PHƯƠNG PHÁP VÀ GIÁ TRỊ CỐ VẤN VÀ CHỈ ĐẠO Hòa thượng THÍCH TRÍ QUẢNG Phó Pháp chủ đệ nhất kiêm Giám luật GHPGVN BAN TỔ CHỨC Trưởng Ban Hòa thượng THÍCH GIÁC TOÀN Phó Chủ tịch GHPGVN Phó Ban Tổ chức TS. Thích Tâm Đức TS. Thích Viên Trí TS. Thích Bửu Chánh TS. Thích Phước Đạt Phó Ban thường trực kiêm Chủ biên TS. Thích Nhật Từ Thư ký TS. Thích Quang Thạnh Ủy viên Ban Tổ chức TS. Thích Đồng Văn TS. Thích Giác Hoàng TS. Thích Chơn Minh TS. Thích Lệ Ngôn TS. Thích Nữ Như Nguyệt Trợ lý Chủ biên TS. Lê Thanh Bình Nguyễn Thị Kim Lý ThS. Trường Nguyễn Diễm Trang Võ Yến Linh Nguyễn Thị Linh Đa Nguyễn Thị Đoan Trang Nguyễn Thị Thái Hà Khưu Thế Quang HỌC VIỆN PHẬT GIÁO VIỆT NAM TẠI TP.HỒ CHÍ MINH GIÁO DỤC PHẬT GIÁO: BẢN CHẤT, PHƯƠNG PHÁP VÀ GIÁ TRỊ Chủ biên: THÍCH NHẬT TỪ NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC v MỤC LỤC Lời giới thiệu - HT. Thích Trí Quảng .vii Giáo dục Phật giáo: Mục tiêu và những giải pháp thực hiện - TS. Thích Đức Thiện . xi Đề dẫn Hội thảo - TS. Thích Nhật Từ . Bản chất của giáo dục Phật giáo - HT. Thích Thiện Nhơn. Bản chất, đặc điểm và giá trị giáo dục của đức Phật - HT. Thích Huệ Thông. Triết học giáo dục Phật giáo: Phương pháp, nội dung và vai trò - TS. Thích Nhật Từ. Giáo dục trung đạo - TS. Thích Viên Trí. Sự phát triển giáo dục Phật giáo Ấn Độ và giáo dục đại chúng - TS. Thích Giác Hiệp . Năm hệ thống giáo dục Phật giáo - TS. Thích Vạn Lợi. Ba nguyên tắc của giáo dục Phật giáo - ĐĐ. Thích Thanh Nguyên. Phương pháp giáo dục của đức Phật trong kinh Pāli - TS. Thích Trung Định. Phương pháp giáo dục của đức Phật - NCS. Thích Nữ Minh Hoa. Mục đích và phương pháp giáo dục Phật giáo - TS. Tính đặc thù của phương pháp giáo dục Phật giáo - TS. Đạo Phật và con đường giáo dục chuyển hóa con người và xã hội - TS. Đạo Phật và mô hình giáo dục con người toàn diện - Nguyên Thuần. Giới định tuệ - con đường giáo dục toàn diện - TS. Thích Trung Định. Giáo dục Phật giáo và giáo dục 4. Thích Phước Hạnh. Nguyên lý giáo dục trong Phật giáo - ĐĐ. Thích Phước Nguyên. Giáo dục tinh thần thiết thực hiện tại của đức Phật - ThS. Thích Quảng Duyên. Giá trị giáo dục của đức Phật và hệ thống Phật học viện hiện nay - ĐĐ. Thích Trung Thuận. 221 Vài nét về các tác giả . 249 vii LỜI GIỚI THIỆU Quyển sách quý vị đang cầm trên tay, “Giáo dục Phật giáo: Bản chất, phương pháp và giá trị” là 1 trong 4 quyển tuyển tập các bài nghiên cứu trong Hội thảo học thuật cùng tựa đề do Hội đồng Điều hành Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM (viết tắt là HVPGVN) tổ chức vào ngày 07-12-2019 tại Cơ sở 2, xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh, TP. Ba quyển còn lại là: (i) Phật học Việt Nam thời hiện đại: Bản chất, hội nhập và phát triển, (ii) Chương trình Phật học tại Việt Nam và trên thế giới, và (iii) Giáo dục đạo đức Phật giáo trong trường học và xã hội. Các quyển sách này là một trong những hoạt động đánh dấu 35 năm Học viện Phật giáo Việt Nam đóng góp cho Phật giáo Việt Nam và giáo dục Phật học tại Việt Nam, đồng thời thảo luận đặc điểm, bản chất, phương pháp và giá trị của giáo dục Phật giáo cũng như nhu cầu đưa đạo đức Phật giáo vào trường học và các vấn đề Phật học đương đại từ góc độ nghiên cứu đa ngành. 35 năm là chặng đường không dài đối với lịch sử giáo dục Phật giáo tại Việt Nam thời cận đại nhưng đối với Học viện Phật giáo Việt Nam là cả quá trình hội nhập và phát triển nền Phật học Việt Nam xứng tầm với khu vực và trên thế giới. Một trong các thành quả quan trọng là Học viện Phật giáo Việt Nam đã đào tạo nên nhiều thế hệ tăng, ni tài - đức, hiện đang gánh vác các vai trò quan trọng trong Hội đồng Trị sự, các ban, ngành, viện trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cũng như trong Ban thường viii GIÁO DỤC PHẬT GIÁO: BẢN CHẤT, PHƯƠNG PHÁP VÀ GIÁ TRỊ trực của các Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại các tỉnh, thành trên toàn quốc. Hơn ba thập niên qua, tôi rất hoan hỷ khi được phục vụ Học viện Phật giáo Việt Nam với 3 tư cách. Thứ nhất là giảng viên các môn kinh điển Đại thừa từ thời điểm thành lập Học viện Phật giáo Việt Nam (lúc đó gọi là Trường cao cấp Phật học Việt Nam) vào năm 1984 đến 2005. Thứ 2 hai là vai trò Phó Viện trưởng của Học viện Phật giáo Việt Nam từ năm 2006-2009, tiếp tục giảng dạy kinh điển Đại thừa. Thứ ba là Viện trưởng kế thừa Trưởng lão HT. Thích Minh Châu từ năm 2009 đến nay. Với vai trò lãnh đạo cao nhất của Học viện Phật giáo Việt Nam, từ mô hình tín chỉ với 6 khoa, tôi đã chỉ đạo Hội đồng Điều hành phát triển thành 13 khoa, nhằm nỗ lực biến Học viện Phật giáo Việt Nam trở thành đại học tổng hợp như tiền thân của nó là đại học Vạn Hạnh (1960-1975). Nghĩa là trong tương lai, Học viện Phật giáo Việt Nam không chỉ đào tạo chuyên sâu về Phật học từ cấp cử nhân đến tiến sĩ, mà còn đào tạo đa ngành, đặc biệt là các ngành khoa học xã hội và nhân văn và khoa học tự nhiên. Học viện Phật giáo Việt Nam là Học viện Phật giáo đi tiên phong trong việc tuyển sinh từ 4 năm đến 2 năm một lần và từ 2018 trở đi, mỗi năm tuyển sinh một lần. Từ năm 2009, cứ 2 năm một lần, Học viện Phật giáo Việt Nam tuyển sinh cử nhân Phật học, hệ đào tạo từ xa, mỗi khóa có hơn 500 sinh viên theo học. Từ năm 2012, Học viện Phật giáo Việt Nam là trường đầu tiên đào tạo chương trình thạc sĩ Phật học. Năm 2019, Học viện Phật giáo Việt Nam bắt đầu đào tạo chương trình tiến sĩ Phật học. Từ năm 2017, Học viện Phật giáo Việt Nam đã hợp tác với các trường Cao đẳng Phật học Bà Rịa - Vũng Tàu, Cần Thơ và Tiền Giang, đào tạo chương trình cao đẳng Phật học liên thông. Sau khi tốt nghiệp, các tăng, ni sinh tiếp tục học 2 năm cuối tại Học viện Phật giáo Việt Nam là có thể tốt nghiệp cử nhân Phật học. Từ năm 2019, Học viện Phật giáo Việt Nam đào tạo thêm cao đẳng Phật học liên thông nội trú cho tăng, ni tại TP. LỜI GIỚI THIỆU ix Một trong các dấu ấn quan trọng là vào năm 2006, Hội đồng Điều hành Học viện Phật giáo Việt Nam đón nhận chủ trương của Cựu bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Minh Triết về việc cấp 23,8 hecta đất tại xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh. Vào năm 2012, sau khi hoàn tất thủ tục đền bù và hỗ trợ di dời cho các hộ dân, dưới sự chỉ đạo của cựu Bí thư Thành ủy Lê Thanh Hải, UBND TP.HCM đã chính thức cấp sổ đỏ cho Học viện Phật giáo Việt Nam. Sau hơn hai năm xây dựng, Học viện Phật giáo Việt Nam đã khánh thành giai đoạn 1 của Cơ sở 2 gồm tòa Hành chánh, tòa Học đường, 1 tòa Tăng xá, 1 tòa Ni xá. Năm 2019, Học viện Phật giáo Việt Nam hoàn tất thêm 1 tòa Ni xá và hiện nay bắt đầu khởi công xây dựng Chánh điện và hội trường. Từ nhiều thập niên qua, mơ ước của nhiều bậc cao tăng trong phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam về mô hình tu học nội trú cho tăng, ni sinh, nay đã trở thành hiện thực tại Học viện Phật giáo Việt Nam từ mùa an cư đầu tiên vào năm 2016 đến nay. Mỗi năm có khoảng 750-850 tăng, ni sinh tu học nội trú được hoàn toàn miễn học phí, ký túc xá phí và sinh hoạt phí để chuyên tâm học Phật đến nơi, đến chốn và dành trọn thời gian cho việc thực hành Phật pháp, hoàn thiện giới đức, thiền định và trí tuệ.000 tăng, ni sinh nội trú trong Học viện Phật giáo Việt Nam. Tính toàn bộ sinh viên cử nhân, học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh Phật học thì Học viện Phật giáo Việt Nam đang đào tạo khoảng 3. Có thể nói, lần đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, Học viện Phật giáo Việt Nam có nhiều tăng, ni tu học nội trú nhất trên toàn quốc với các điều kiện thuận lợi cho việc học Phật và tu Phật. Đây là môi trường thuận lợi, giúp tăng, ni sinh trở thành các tăng, ni tài, đức, vững vàng trong học Phật, tu Phật và làm Phật sự về sau. Mỗi ngày, các tăng, ni nội trú đều thực tập ngồi thiền và tụng kinh 2 lần vào buổi khuya, buổi tối, trưa ăn cơm trong chánh niệm, đi thiền hành 3-4 lần mỗi ngày từ tăng xá, ni xá đến Chánh điện tạm. Ngoài việc học và tu, các tăng, ni sinh còn làm vườn, trồng x GIÁO DỤC PHẬT GIÁO: BẢN CHẤT, PHƯƠNG PHÁP VÀ GIÁ TRỊ nấm, làm giá làm đậu hũ và làm thủy canh để đảm bảo an toàn thực phẩm. Quỹ Đạo Phật Ngày Nay cúng dường bảo hiểm y tế cho hơn 2.000 tăng, ni sinh mỗi năm nhằm chăm sóc sức khỏe cho tăng, ni. Vào các mùa an cư, Hội đồng Điều hành cùng cộng tu với tăng, ni sinh để truyền trao kinh nghiệm học, tu và làm Phật sự cho các tăng, ni sinh. Các điều kiện thuận lợi nêu trên cho thấy sự quyết tâm lớn của tôi và Hội đồng Điều hành trong việc nâng cao chất lượng đào tạo Phật học, nghiên cứu Phật học và thực tập Phật pháp không chỉ đối với Học viện Phật giáo Việt Nam mà còn góp phần phát triển nền Phật học tại Việt Nam ngày càng chất lượng hơn. Tôi tin tưởng rằng với thế mạnh đang có gồm hơn 200 giảng viên tốt nghiệp thạc sĩ, phó tiến sĩ và tiến sĩ từ nước ngoài về khoa Phật học và các khoa thuộc khoa học xã hội và nhân văn, Học viện Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp nhiều hơn nữa cho nền Phật học tại Việt Nam nói riêng và giáo dục Phật giáo nói chung. Tôi tin rằng Học viện Phật giáo Việt Nam sẽ trở thành trường đại học đẳng cấp trong khu vực và trên thế giới như cựu Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết khi còn là Bí thư thành ủy TP.HCM đã tin tưởng và trông đợi. Lê Minh Xuân, ngày 01-11-2019 HT. THÍCH TRÍ QUẢNG Phó Pháp chủ GHPGVN Viện trưởng HVPGVN tại TP.