MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và Internet, cùng với sự phát triển của cách mạng khoa học và công nghệ nhất là sự ra đời của mạng Internet - mạng thông tin toàn cầu, đã làm thay đổi toàn bộ cách thức hoạt động của con ngƣời cũng nhƣ tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội, đã tạo ra một môi trƣờng lý tƣởng cho hoạt động thƣơng mại quốc tế phát triển. Internet đã đem đến cơ hội cho các công ty trong nhiều ngành, lĩnh vực kinh doanh khác nhau. Internet đƣợc xem nhƣ một kênh phân phối sản phẩm và dịch vụ mới bên cạnh các kênh phân phối truyền thống.
Tầm quan trọng của Internet đối với thƣơng mại ngày càng nâng cao cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, kỹ thuật số hóa, dẫn đến sự xuất hiện một phƣơng thức kinh doanh hoàn toàn mới, đó là thƣơng mại điện tử (E-commerce). Thƣơng mại điện tử (còn gọi là thị trƣờng điện tử, kinh doanh điện tử: E- Commerce hay E-Business) là quy trình mua bán thông qua việc truyền dữ liệu giữa các máy tính. Tại đây mọi dịch vụ thƣơng mại trực tiếp giữa ngƣời cung cấp và khách hàng đƣợc tiến hành thông qua Internet. Hiểu theo nghĩa rộng, thƣơng mại điện tử bao gồm tất cả các loại giao dịch đƣợc sử dụng công nghệ thông tin từ chào hàng, thỏa thuận đến ký hợp đồng.
Trên thế giới, nhìn chung ngƣời ta đã áp dụng các hình thức công nghệ với tốc độ nhanh nhất đối với mạng Internet trong lịch sử, thu hút hàng triệu khách hàng chỉ trong một vài năm. Tổ chức thông tin kinh tế EIU (với tạp chí Economist nhiều ấn phẩm nổi tiếng khác) và công ty nghiên cứu thị trƣờng công nghệ thông tin Pyramid Research đã cùng nhau đƣa ra “bảng đánh giá mức độ sẵn sàng ứng dụng thƣơng mại điện tử”. Theo đó EIU đã thực hiện 1 z nghiên cứu đối với 60 quốc gia có ứng dụng Thƣơng mại điện tử hàng đầu thế giới. Và kết quả cho thấy rằng khu vực Bắc Mỹ và Tây Âu luôn là những quốc gia đứng đầu, với Mỹ là nƣớc dẫn đầu trong cuộc đua, tiếp sau đó là Australia, thứ 3 là Anh và thứ 4 là Canada.
Các nƣớc Bắc Âu giành 4 trong 5 vị trí tiếp theo nhờ vào hạ tầng cơ sở viễn thông hiện đại, mức độ ứng dụng điện thoại di động cao cùng với sự quen thuộc của ngƣời dân đối với các thiết bị máy móc. Châu Á cũng có chỗ đứng của mình với Singapore ở vị trí thứ 7. Tại Châu Á thể hiện một hiện thực đầy tƣơng phản với những điển hình vƣợt trội nhƣ Singapore, Hồng Kông, Đài Loan đối lập với những nƣớc phát triển chậm chạp nhƣ Pakistan và Việt Nam. Ở Việt nam, Thƣơng mại điện tử đã đƣợc bàn đến rất nhiều trong đời sống kinh tế xã hội.
Năm 2005 là năm Thƣơng mại điện tử hình thành và đƣợc pháp luật chính thức thừa nhận tại Việt Nam. Trong quá trình hội nhập WTO, AFTA quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thì vấn đề đặt ra hiện nay đối với các doanh nghiệp ở Việt nam là phải sẵn sàng thích ứng với môi trƣờng kinh doanh mới dựa trên cơ sở của nền kinh tế số hóa mà bƣớc đi đầu tiên là phải ứng dụng Thƣơng mại điện tử vào trong chính quá trình sản xuất kinh doanh của mình. Cho đến nay đã có nhiều doanh nghiệp Việt nam đi đầu trong việc khai thác các lợi thế của Thƣơng mại điện tử để tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới, quảng bá thƣơng hiệu, giới thiệu sản phẩm mới đến với đông đảo ngƣời tiêu dùng. Tuy vậy, các điều kiện để có thể phát triển Thƣơng mại điện tử ở nƣớc ta vẫn chƣa thực sự sẵn sàng với nhiều lí do khác nhau, nhƣ hạ tầng cơ sở kĩ thuật yếu kém, thiếu nguồn nhân lực có trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, chƣa có hệ thống pháp luật phù hợp với nền kinh tế số.đó chính là những rào cản cho chúng ta bƣớc vào kỷ nguyên kỹ thuật số với Thƣơng mại điện tử là bƣớc đi đầu tiên, tạo tiền đề cho toàn bộ nền kinh tế phát triển nhảy vọt, 2 z hòa nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới, góp phần vào việc đẩy nhanh thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp hóa - hiện đại hóa và phát triển nền kinh tế tri thức - một xu hƣớng tất yếu của thời đại.
Những lý do thể hiện sự khó khăn chung đối với các doanh nghiệp Việt Nam nói trên cũng là cũng chính là những thực trạng tồn tại kìm hãm sự phát triển việc ứng dụng Thƣơng mại điện tử tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ. Là một đơn vị thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu hằng năm lên đến hàng chục triệu Đô-la mỗi năm, sản phẩm đƣợc xuất đến các thị trƣờng nhƣ Mỹ, EU và các nƣớc Châu Á. Thế nên việc ứng dụng Thƣơng mại điện tử trong các hoạt động kinh doanh của Tổng công ty đóng một vai trò quan trọng trong sự thành công của Tổng công ty hôm nay và mai sau. Xuất phát từ thực tế mong muốn nâng cao hiệu quả ứng dụng Thƣơng mại điện tử vào hoạt động kinh doanh tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ, tôi đã chọn đề tài: “Ứng dụng Thương mại điện tử tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ: Thực trạng và giải pháp” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.
Tình hình nghiên cứu Để thực hiện nghiên cứu về ứng dụng Thƣơng mại điện tử tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ, tác giả đã tìm hiểu một số tài liệu nghiên cứu về thƣơng mại điện tử nhƣ: - Luận văn thạc sĩ (2011), “Phát triển Thƣơng mại điện tử ở Việt Nam trong nền kinh tế thị trƣờng” của tác giả Nguyễn Thị Hƣơng. Đề tài đã đi sâu phân tích, đánh giá vai trò của TMĐT trong nền kinh tế thị trƣờng, xu hƣớng phát triển TMĐT ở Việt Nam. Từ đó đề xuất những giải pháp thúc đẩy TMĐT phát triển đáp ứng theo yêu cầu của nền kinh tế nƣớc ta hiện nay. 3 z - Luận văn thạc sĩ (2011), “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến việc ứng dụng thƣơng mại điện tử trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” của tác giả Trần Thị Cẩm Hải.
Đề tài đi sâu nghiên cứu hai mục tiêu: (i) xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến ứng dụng TMĐT trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; (ii) đề xuất các giải pháp góp phần đẩy mạnh ứng dụng TMĐT trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. - Báo cáo Thƣơng mại điện tử Việt Nam 2012, do Cục Thƣơng mại điện tử và Công nghệ thông tin, Bộ Công Thƣơng biên soạn, báo cáo tập trung trình các số liệu thống kê về hạ tầng kỹ thuật cho TMĐT, tình hình ứng dụng, kinh doanh TMĐT của doanh nghiệp qua đó ngƣời đọc có thể hình dung bức tranh tổng thể về thực trạng phát triển TMĐT tại Việt Nam. - Ngoài ra còn có các tài liệu, bài báo khoa học viết về TMĐT và ứng dụng TMĐT trong các doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu - Ứng dụng Thƣơng mại điện tử, sự phát triển của Thƣơng mại điện tử tại một số nƣớc trên thế giới.
- Nghiên cứu và khái quát hóa việc ứng dụng Thƣơng mại điện tử tại Việt Nam. - Nghiên cứu ứng dụng Thƣơng mại điện tử tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ để thấy đƣợc thực trạng, hạn chế của việc ứng dụng hiện nay. Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc ứng dụng Thƣơng mại điện tử vào sản xuất kinh doanh. Phƣơng pháp nghiên cứu - Sử dụng các phƣơng pháp phân tích và tổng hợp, kết hợp phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp thống kê, khái quát hóa và hệ thống hóa tài liệu.
4 z - Sử dụng các phƣơng pháp để thu thập thông tin nhƣ: nghiên cứu tại bàn, tham khảo thông tin từ sách báo, internet, thông tin về thị trƣờng… - Thâm nhập thực tế tại công ty, tham gia lấy thông tin, số liệu thực tế từ các phòng ban công ty. Giới hạn nghiên cứu - Bài nghiên cứu chỉ tập trung làm rõ những ƣu điểm, hạn chế trong việc ứng dụng Thƣơng mại điện tử vào sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ. - Trên cơ sở đó, đƣa ra những đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả của việc ứng dụng trong điều kiện cho phép của Tổng công ty. - Do giới hạn về thời gian cũng nhƣ điều kiện nên tác giả chỉ thực hiện việc nghiên cứu ứng dụng Thƣơng mại điện tử Tổng công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ từ năm 2011 cho đến nay.
Dự kiến đóng góp mới của đề tài - Trên cơ sở phân tích khái niệm, đặc điểm và sự phát triển Thƣơng mại điện tử ở một số nƣớc trên thế giới, đề tài đã khẳng định đƣợc vai trò tích cực của loại hình thƣơng mại này đối với sự phát triển của kinh tế xã hội và những thay đổi của hoạt động này trên thế giới hiện nay. - Bằng việc nghiên cứu, phân tích thực trạng ứng dụng Thƣơng mại điện tử tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ, đề tài đã chỉ ra đƣợc những ƣu thế và nhƣợc điểm của Tổng công ty trong quá trình xây dựng và phát triển TMĐT, khẳng định đây là một xu hƣớng phát triển tất yếu để tạo ra những bứt phá tại thị trƣờng nội địa và nhanh chóng hội nhập, chiếm lĩnh thị trƣờng thế giới. - Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp giúp Tổng công ty đạt đƣợc hiệu quả ứng dụng Thƣơng mại điện tử nhƣ: Phổ cập kiến thức và mở rộng việc đào tạo nhân lực; Xây dựng và nâng cấp hạ tầng công nghệ; Kiến nghị 5 z Nhà nƣớc ban hành và thực thi các chính sách hỗ trợ; Đẩy mạnh hợp tác khu vực và quốc tế để phát triển Thƣơng mại điện tử… 7.