Chương 1: Cơ sở lý luận về xuất khẩu Chương 2: Thực trạng hoạt động xuất khẩu các sản phẩm gỗ của doanh nghiệp 3 Luan van Chương 3: Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu các sản phẩm gỗ của doanh nghiệp 4 Luan van CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát chung về hoạt động xuất khẩu 1. Khái niệm về hoạt động xuất khẩu Hoạt động thương mại quốc tế là quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa quốc gia này với quốc gia khác thông qua quan hệ mua bán quốc tế. Đây là biểu hiện của một hình thức quan hệ xã hội trong phạm vi quốc tế, phản ánh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những cá nhân, tổ chức sản xuất hàng hóa riêng biệt về kinh tế.
Hoạt động xuất khẩu là một phần quan trọng trong thương mại quốc tế giữa những quốc gia khác nhau trên thế giới. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, là quá trình hàng hoá được bán ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thu ngoại tệ góp phần thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân.( Wikipedia) Cùng với quá trình hội nhập nền kinh tế toàn cầu, xuất khẩu đóng một vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết. Đây là hoạt động giúp các nước giao lưu, trao đổi thương mại, từ đó hợp tác và gắn kết với nhau hơn nữa. Xuất khẩu giúp dễ dàng mang lại hiệu quả kinh tế cao, tăng thu ngoại tệ, giúp tiết kiệm chi phí ,tạo nguồn tài chính và điều kiện cho hoạt động nhập khẩu trong nước phát triển, đảm bảo cán cân thanh toán quốc tế đồng thời mở ra nhiều cơ hội việc làm mới, nâng cao chất lượng đời sống của người dân và làm giảm các tệ nạn xã hội.
Điều này làm tăng thúc đẩy sự phát triển kinh tế, rút ngắn khoảng cách giữa các nước.2 vai trò của xuất khẩu 5 Luan van Là nội dung chính của hoạt động thương mại quốc tế, có thể nói xuất khẩu là một trong những yếu tố liên kết các nền kinh tế, văn hóa và xã hội giữa các nước lại với nhau đồng thời tạo điều kiện cho các quốc gia khai thác tiềm năng, thế mạnh của mình, có cơ hội tiếp thu học hỏi những tiến bộ khoa học để đẩy mạnh sản xuất, qua đó phát triển đất nước. Nói cách khác, hoạt động xuất khẩu góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế của một đất nước và điều đó được thể hiện qua các điểm dưới đây: 1.1 Vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền kinh tế thế giới Xuất khẩu mang một vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế thế giới. Mỗi một quốc gia sẽ có những điểm mạnh và điểm yếu khác nhau, chính vì thế để tạo ra sự cân bằng trong sản xuất và tiêu dùng từ việc khai thác những thế mạnh đó đòi hỏi các nước phải trao đổi với nhau dựa trên lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricado, theo ông nếu hiệu quả trong sản xuất của quốc gia này thấp hơn các quốc gia khác thì quốc gia đó vẫn có thể tạo ra lợi ích bằng việc tham gia vào thương mại quốc tế, chuyên môn hóa sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng lợi thế và nhập khẩu những mặt hàng mà gặp bất lợi trong việc sản xuất. Các quốc gia hoàn toàn có thể tập trung vào sản xuất và xuất khẩu những loại hàng hóa có lợi thế từ việc khai thác thế mạnh đó.
Sự chuyên môn hóa sẽ tạo điều kiệu cho các quốc gia khai thác tốt nhất lợi thế của mình và tiết kiệm được nguồn vốn, nhân công lao động cũng như kỹ thuật trong quá trình sản xuất. Sản phẩm sản xuất của các quốc gia tăng lên đồng nghĩa tổng sản phẩm toàn thế giới cũng sẽ tăng lên.2 Đối với nền kinh tế trong nước 6 Luan van Xuất khẩu là một trong những hoạt động tạo ra nguồn vốn chính phục vụ cho sự phát triển của đất nước trên con đường công nghiệp hoá hiện đại hoá. Đây là bước đi tất yếu cần phải thực hiện để khắc phục tình trạng nghèo đói và lạc hậu đang tồn tại ở các quốc gia kém phát triển hoặc đang phát triển. Xuất khẩu là một trong những hoạt động đem về một lượng ngoại tệ khá lớn cho nước ta, góp phần làm tăng tích lũy đầu tư phát triển nền kinh tế của đất nước.
Để có một hướng đi tốt đòi hỏi cần có một nguồn vốn lớn cho việc nhập khẩu các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho hoạt động sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm với các tiêu chuẩn quốc tế, qua đó thúc đẩy hoạt động xuất khẩu. Phần lớn nguồn vốn nhập khẩu được lấy từ việc vay nợ, đầu tư, viện trợ từ nước ngoài hoặc lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, việc vay vốn sẽ đồng nghĩa với việc phải trả, do đó nguồn vốn cho nhập khẩu chủ yếu dựa vào việc xuất khẩu. Thiếu tiềm lực vốn chính là vấn đề kìm hãm sự phát triển kinh tế.
Hay nói cách khác, hoạt động xuất khẩu quyết định nên năng lực, quy mô phát triển cũng như tốc độ tăng trưởng kinh tế, góp phần chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế trong nước, phù hợp với đà phát triển của thế giới, tiến gần hơn với hội nhập toàn cầu. Ngành gỗ hiện nay đang nằm trong 10 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp cho kim ngạch xuất khẩu của nước nhà. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, chính vì thế mà nguồn vốn, công nghệ vẫn còn thiếu thốn. Đồ gỗ là mặt hàng xuất khẩu không yêu cầu quá lớn về cả công nghệ lẫn nguồn vốn như các mặt hàng thuộc các ngành công nghiệp khác.
Dưới tác động của hoạt động xuất khẩu, cơ cấu nền kinh tế sẽ chuyển dịch từ nông nghiệp sang hướng công nghiệp và dịch vụ. 7 Luan van Điều này được giải thích bởi việc các quốc gia sẽ tập trung quy mô khai thác và sản xuất các mặt hàng, sản phẩm lợi thế và mang đi xuất khẩu. Để làm được điều đó đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu cần phải đầu tư khoa học, kỹ thuật, máy móc và trang thiết bị hiện đại phục vụ cho quá trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng và đa dạng mẫu mã sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa của quốc gia trên thị trường quốc tế. Vì vậy, xuất khẩu là một yếu tố thúc đẩy sự phát triển của sản xuất.
Mặt khác, hoạt động xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng thị trường tiêu thụ cũng như tăng khả năng cung cấp đầu vào phục vụ tối đa năng lực sản xuất của một quốc gia. Sự phát triển của hoạt động xuất khẩu sẽ góp phần tạo bước đà cho những ngành liên quan khác phát triển. Hoạt động thương mại quốc tế là sự liên kết các móc xích trong chuỗi các hoạt động sản xuất, xuất khẩu và nhập khẩu. Điều đó đồng nghĩa với việc ngành này phát triển sẽ kéo ngành khác phát triển theo.
Thực tế cũng cho thấy, tuy Việt Nam là quốc gia sở hữu nguyên liệu gỗ dồi dào bởi địa hình có đến ¾ là đồi núi, rừng và có lợi thế về khí hậu song việc khai thác tràn lan và quá mức đã khiến cho diện tích đất rừng bị thu hẹp, nhiều đồi núi trở nên trọc lóc khiến nguồn nguyên liệu dần bị cạn kiệt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cân bằng hệ sinh thái và môi trường. Hiện nay, để bảo vệ lá phổi xanh của trái đất, Việt Nam và nhiều nước trên thế giới đã triển khai nhiều chính sách khôi phục rừng, phủ xanh đồi trọc đồng thời hạn chế khai thác gỗ tự nhiên. Nhiều doanh nghiệp đã thực hiện trồng rừng, tạo nguồn nguyên liệu bằng hình thức thông qua các hộ trồng rừng. Có thể nói, phát triển xuất khẩu các mặt hàng gỗ cũng là để tạo điều kiện cho việc phát triển nghề trồng rừng.
8 Luan van Hoạt động xuất khẩu phát triển sẽ giúp giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập và ổn định xã hội. Quy mô hoạt động xuất khẩu càng lớn sẽ càng thu hút nguồn lao động. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan vào năm 2019, kim ngạch xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ tăng trưởng nhanh, đạt 11,2 tỷ USD, tăng 19,2% so với năm 2018 đã quyết phần lớn việc làm, tăng thu nhập và ổn định mức sống cho người lao động. Thông qua việc xuất khẩu, Việt Nam đến gần hơn với hội nhập kinh tế thế giới, đưa các sản phẩm xuất khẩu cạnh tranh với các sản phẩm khác trên thị trường quốc tế.
Tham gia vào xuất khẩu đồng nghĩa với việc Việt Nam phải đối mặt với những có khăn và thách thức nhưng đây chính là cơ hội để hàng hóa của Việt Nam được biết đến nhiều hơn với người tiêu dùng trên thị trường thế giới, qua đó từng bước khẳng định mình trên trường quốc tế. Mặt khác, đây là cơ hội để các doanh nghiệp được dịp cọ xát trong một môi trường kinh doanh đầy rẫy cạnh tranh và thách thức. Hiểu được tầm quan trọng của xuất khẩu, nhà nước ta đã không ngừng phát triển các hoạt động ngoại giao, tăng cường mở rộng thêm các mối quan hệ với các tổ chức quốc tế và các quốc gia khác để tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động xuất khẩu các mặt hàng gỗ nói riêng và ngành hàng xuất khẩu nói chung. Hiện nay, các doanh nghiệp ngành gỗ chế biến Việt Nam đang ngày càng mở rộng thị trường hơn, tiếp cận hơn với công nghệ tiên tiến và thâm nhập sâu hơn vào các thị trường tiêu thụ khó tính nhưng đầy tiềm năng như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU.
Là thành viên của WTO, Việt Nam có nhiều cơ hội trong việc đưa hàng hóa xuất khẩu của mình có mặt trên thị trường quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài, giới thiệu văn hóa bản sắc dân tộc ra ngoài thế giới. Ngoài ra, việc 9 Luan van trở thành thành viên của tổ chức WTO cũng giúp hàng hóa và các doanh nghiệp Việt Nam được đối xử bình đẳng như các doanh nghiệp nước ngoài. Nói chung, xuất khẩu là hoạt động chiếm vị trí quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia. Không những đem lại những lợi ích về mặt kinh tế mà còn góp phần ổn định xã hội, phát triển đất nước.