Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào tỉnh Quảng Bình

Khóa luận: Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI vào tỉnh Quảng Bình (2018 - 2022)

• Tác giả: Hà Thị Khánh Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Anh Quý
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào tỉnh Quảng Bình
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan thu hút vốn FDI vào tỉnh Quảng Bình giai đoạn mới

Quảng Bình sở hữu vị trí địa kinh tế chiến lược tại khu vực Bắc Trung Bộ. Tỉnh là cửa ngõ hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Lào và Thái Lan ra biển Đông. Hệ thống giao thông kết nối đồng bộ gồm quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh và đường sắt Bắc Nam. Cảng biển Hòn La và sân bay Đồng Hới tạo lợi thế logistics quan trọng. Những năm qua, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI vào tỉnh Quảng Bình từng bước ghi nhận kết quả tích cực. Các dự án FDI tập trung chủ yếu vào lĩnh vực năng lượng tái tạo, chế biến lâm sản và du lịch nghỉ dưỡng. Nguồn vốn ngoại đóng góp thiết thực vào tăng trưởng ngân sách và tạo sinh kế cho lao động. Tuy nhiên, quy mô các dự án nhìn chung còn khiêm tốn. Tỷ lệ giải ngân thực tế cần cải thiện thêm để tương xứng tiềm năng. Do đó, việc nghiên cứu tổng thể các yếu tố nền tảng đóng vai trò quyết định. Điều này mở đường cho các chính sách thu hút dòng vốn bền vững trong giai đoạn mới.

1.1. Lợi thế địa lý và tài nguyên tự nhiên của Quảng Bình

Quảng Bình sở hữu đường bờ biển dài hơn 116 km cùng thềm lục địa rộng lớn. Nguồn tài nguyên rừng phong phú và di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng tạo sức hút du lịch đặc biệt. Địa bàn tỉnh có khu kinh tế Hòn La gắn liền cảng biển nước sâu đón tàu trọng tải lớn. Khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo giữ vị trí yết hầu giao thương với Lào và Thái Lan. Các tiềm năng này tạo nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế biển, logistics và công nghiệp xanh. Nắng và gió dồi dào cung cấp điều kiện lý tưởng cho các dự án điện gió, điện mặt trời. Nhà đầu tư nước ngoài có thể tận dụng lợi thế địa phương để xây dựng chuỗi cung ứng liên vùng hiệu quả.

1.2. Môi trường đầu tư và khung khổ pháp lý tại địa phương

Hệ thống pháp luật đầu tư Việt Nam ngày càng hoàn thiện tạo hành lang an toàn cho doanh nghiệp ngoại. Luật Đầu tư sửa đổi phân cấp thẩm quyền rõ ràng cho chính quyền tỉnh. Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình ban hành nhiều cơ chế khuyến khích đầu tư cụ thể. Địa phương áp dụng mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp ở khung thuận lợi nhất. Tỉnh miễn giảm tiền thuê đất có thời hạn đối với các địa bàn khó khăn. Trung tâm Hành chính công vận hành hỗ trợ xử lý thủ tục đầu tư nhanh chóng. Quy trình thẩm định dự án được rút ngắn đáng kể nhằm tiết kiệm thời gian. Môi trường pháp lý ổn định củng cố niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp quốc tế khi rót vốn dài hạn.

II. Phân tích hạn chế thu hút vốn FDI vào tỉnh Quảng Bình hiện nay

Hoạt động thu hút đầu tư quốc tế tại Quảng Bình vẫn đối diện nhiều rào cản nội tại. Số lượng dự án FDI được cấp phép mỗi năm còn ít so với các tỉnh lân cận. Quy mô vốn bình quân trên mỗi dự án tương đối thấp. Tỉnh thiếu vắng các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đóng vai trò dẫn dắt chuỗi cung ứng. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thiện đồng bộ tại các khu công nghiệp ngoại thành. Hệ thống giao thông kết nối liên vùng đôi khi quá tải vào mùa mưa bão khắc nghiệt. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao tại chỗ chưa đáp ứng nhu cầu kỹ thuật khắt khe. Phần lớn lao động kỹ thuật lành nghề phải tuyển dụng từ các trung tâm lớn như Hà Nội hoặc Đà Nẵng. Công tác giải phóng mặt bằng còn chậm trễ làm kéo dài thời gian triển khai dự án. Hoạt động xúc tiến đầu tư trước đây còn dàn trải và thiếu trọng tâm rõ rệt. Những nút thắt này làm giảm sức cạnh tranh của Quảng Bình trong cuộc đua thu hút dòng vốn quốc tế.

2.1. Rào cản về cơ sở hạ tầng và kết nối giao thông

Hạ tầng giao thông nội tỉnh còn bộc lộ một số khoảng trống kết nối. Cảng biển Hòn La chưa hoàn thiện toàn bộ phân kỳ đầu tư bến chuyên dùng nước sâu. Khả năng tiếp nhận các tàu hàng siêu trọng tải còn bị giới hạn bởi độ sâu luồng hàng hải. Sân bay Đồng Hới chưa nâng cấp thành cảng hàng không quốc tế toàn diện. Các đường giao thông nhánh dẫn vào khu công nghiệp Tây Bắc Quán Hàu hay Bắc Đồng Hới chịu tải trọng hạn chế. Tình trạng sạt lở và ngập lụt vào mùa mưa lũ gây gián đoạn chuỗi vận tải hàng hóa. Chi phí logistics vận chuyển hàng hóa từ nhà máy ra cảng biển quốc tế lân cận vì vậy vẫn ở mức cao. Điều này làm giảm lợi thế cạnh tranh của tỉnh đối với dự án sản xuất lớn.

2.2. Thách thức về chất lượng nguồn lao động và thủ tục hành chính

Lực lượng lao động Quảng Bình dồi dào nhưng tỷ lệ qua đào tạo kỹ thuật chuyên sâu còn thấp. Trình độ ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ thông tin của người lao động chưa cao. Doanh nghiệp FDI thường gặp khó khăn khi tuyển kỹ sư trưởng hoặc chuyên viên quản trị cao cấp. Tình trạng chuyển dịch nhân lực chất lượng sang các đô thị lớn làm gia tăng khan hiếm lao động tại chỗ. Mặt khác, một số thủ tục cấp phép đầu tư và đất đai vẫn còn qua nhiều bước trung gian. Sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành đôi lúc chưa nhịp nhàng gây kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng gặp vướng mắc về định giá tài sản. Những yếu tố này tạo áp lực gián tiếp cho nhà đầu tư ngoại.

III. Giải pháp đẩy mạnh thu hút vốn FDI vào tỉnh Quảng Bình hiệu quả

Để tạo bước đột phá trong thu hút nguồn vốn quốc tế, tỉnh Quảng Bình cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt. Trước hết, địa phương cần hoàn thiện quy hoạch phân khu chức năng tại các khu kinh tế ven biển. Công tác đầu tư công phải ưu tiên hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, cấp thoát nước và mạng lưới truyền tải năng lượng. Chính quyền tỉnh chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các trung tâm lớn như Đà Nẵng và Hải Phòng. Việc số hóa dịch vụ hành chính công cần được đẩy mạnh triệt để nhằm phục vụ doanh nghiệp tốt hơn. Tỉnh nên thành lập tổ công tác đặc biệt chuyên tháo gỡ vướng mắc cho các dự án FDI trọng điểm. Hoạt động xúc tiến đầu tư cần chuyển mạnh từ diện rộng sang tiếp cận có mục tiêu cụ thể. Tỉnh tập trung mời gọi các tập đoàn đa quốc gia có công nghệ hiện đại và cam kết bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, việc liên kết đào tạo nghề giữa trường đại học và doanh nghiệp ngoại phải được thể chế hóa. Những hành động này sẽ định hình môi trường đầu tư minh bạch và hấp dẫn vượt trội.

3.1. Hoàn thiện hạ tầng khu kinh tế và cải cách hành chính

Quảng Bình cần tập trung nguồn vốn hoàn thiện hạ tầng khu kinh tế Hòn La và khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo. Việc nạo vét luồng hàng hải giúp đón tàu tải trọng lớn ra vào cảng Hòn La thuận tiện. Hệ thống kho bãi logistics thông minh cần được quy hoạch gần các trục giao thông chính. Song song đó, chính quyền tỉnh tiếp tục tinh gọn quy trình thẩm định cấp phép dự án. Cơ chế một cửa liên thông tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công cần số hóa toàn diện. Cán bộ thụ lý hồ sơ phải chủ động hướng dẫn và hỗ trợ pháp lý trực tiếp cho đối tác ngoại. Tỉnh cam kết bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ. Sự minh bạch về thủ tục giúp giảm thiểu tối đa chi phí không chính thức cho doanh nghiệp.

3.2. Đổi mới xúc tiến đầu tư và nâng cao chất lượng nhân lực

Quảng Bình cần chủ động tiếp cận các thị trường chiến lược như Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Hoạt động quảng bá môi trường đầu tư cần tập trung vào năng lượng tái tạo, du lịch sinh thái và công nghiệp phụ trợ. Tỉnh nên xây dựng danh mục dự án trọng điểm bằng nhiều ngôn ngữ quốc tế. Về nguồn nhân lực, địa phương cần tăng cường hợp tác công - tư giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp FDI. Các trường cao đẳng nghề tại địa phương cần điều chỉnh chương trình bám sát yêu cầu kỹ thuật ngoại quốc. Chính sách học bổng và tài trợ đào tạo kỹ năng chuyên sâu sẽ thu hút học viên tham gia. Tỉnh áp dụng chính sách nhà ở xã hội để giữ chân chuyên gia và lao động kỹ thuật cao.

IV. Định hướng ứng dụng giải pháp thu hút vốn FDI vào tỉnh Quảng Bình

Thu hút nguồn vốn ngoại đóng vai trò bàn đạp thúc đẩy kinh tế - xã hội Quảng Bình bứt phá. Việc triển khai đồng bộ nhóm giải pháp về thể chế, hạ tầng và nhân lực cần lộ trình thực thi rõ ràng. Tỉnh đặt mục tiêu ưu tiên các dòng vốn đầu tư có giá trị gia tăng cao và chuyển giao công nghệ sạch. Các khu kinh tế trọng điểm như Hòn La và Cha Lo sẽ đóng vai trò động lực lan tỏa cho toàn vùng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và viện nghiên cứu tạo nền tảng vững chắc. Mỗi sở ngành cần gắn trách nhiệm cải cách thủ tục hành chính với kết quả thu hút dự án thực tế. Địa phương định kỳ tổ chức đối thoại mở để kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh cho nhà đầu tư ngoại. Những bước đi này giúp Quảng Bình tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và hấp dẫn dài hạn. Dòng vốn FDI chất lượng cao sẽ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng bền vững và hiện đại.

4.1. Lộ trình thực thi chính sách thu hút FDI theo từng giai đoạn

Lộ trình thực hiện cần chia làm hai giai đoạn với các mục tiêu cụ thể. Giai đoạn đầu tập trung tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý và hoàn thành bồi thường mặt bằng. Địa phương ưu tiên hoàn thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu tại khu kinh tế Hòn La. Giai đoạn tiếp theo mở rộng xúc tiến đối tác công nghệ chiến lược từ các nước phát triển. Tỉnh đẩy mạnh thu hút dự án công nghiệp chế biến chế tạo và năng lượng tái tạo quy mô lớn. Định kỳ hàng quý, các cơ quan chức năng rà soát tiến độ giải ngân từng dự án. Các trường hợp chậm tiến độ kéo dài sẽ bị xem xét thu hồi giấy phép theo quy định pháp luật. Cơ chế kiểm soát chặt chẽ đảm bảo tài nguyên đất đai được sử dụng hiệu quả.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn và tác động phát triển bền vững

Các giải pháp đề xuất mang tính khả thi cao và phù hợp với thực tiễn tỉnh Quảng Bình. Mô hình này giúp chuyển hóa tiềm năng tài nguyên thành động lực tăng trưởng kinh tế cụ thể. Sự gia tăng nguồn vốn ngoại sẽ tạo thêm việc làm với thu nhập tốt cho lao động địa phương. Doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nguồn thu ngân sách địa phương tăng trưởng ổn định sẽ tái đầu tư vào phúc lợi xã hội và y tế. Tác động lan tỏa của các dự án công nghệ xanh góp phần bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên. Quá trình phát triển kinh tế gắn kết hài hòa với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội dài lâu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Thị Khánh Huyền (ngành Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, khóa 2020 – 2024, do ThS. Lê Anh Quý hướng dẫn) tiếp cận vấn đề thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại tỉnh Quảng Bình trong bối cảnh phân cấp quản lý đầu tư và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế địa phương.

Về lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn: Đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò cung cấp nguồn vốn, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản lý và mở rộng thị trường cho các nền kinh tế đang phát triển. Tại Việt Nam, hệ thống pháp luật đầu tư đã mở rộng quyền tự chủ cho chính quyền cấp tỉnh trong việc cấp giấy phép đầu tư, giao/cho thuê đất, cấp phép xuất nhập khẩu và tuyển dụng lao động. Mặc dù nằm ở vị trí trung tâm vùng Bắc Trung Bộ với mạng lưới giao thông kết nối liên hoàn (đường bộ, đường sắt, cảng biển, đường hàng không), Quảng Bình vẫn là địa phương có quy mô kinh tế nhỏ, chậm phát triển; kết quả thu hút vốn FDI còn thấp, chưa tạo đủ động lực thúc đẩy khối doanh nghiệp nội địa và khu vực công nghiệp. Theo định hướng của tỉnh (được dẫn theo Báo Đầu tư, 2020), Quảng Bình đặt mục tiêu giai đoạn 2021 – 2025 thu hút khoảng 600 – 800 triệu USD vốn FDI và nâng lên 1,0 – 1,2 tỷ USD trong giai đoạn 2026 – 2030. Nhu cầu huy động vốn ngoại lực để cơ cấu lại nền kinh tế đòi hỏi tỉnh phải có các giải pháp đồng bộ về cơ chế quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng thu hút vốn FDI tại tỉnh Quảng Bình thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn FDI trong thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài và hoạt động thu hút vốn FDI.
  2. Phân tích thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn 2018 – 2022.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn FDI vào tỉnh trong thời gian tới.

Văn bản xác lập 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Những yếu tố nào tác động tới thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Quảng Bình?
2. Thực trạng thu hút vốn đầu tư và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Quảng Bình trong thời gian từ 2018 đến 2022 như thế nào?
3. Cần có những giải pháp nào để đẩy mạnh khả năng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Quảng Bình trong tương lai?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng và giải pháp thu hút vốn đầu tư FDI vào tỉnh Quảng Bình.
• Phạm vi nội dung: Tình hình thu hút vốn FDI và các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến dòng vốn này tại địa phương.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Quảng Bình.
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích được thu thập trong giai đoạn 2018 – 2022; các định hướng và giải pháp đề xuất cho các năm tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên các định nghĩa kinh tế học chuẩn tắc và văn bản quy phạm pháp luật:

• Khái niệm vốn đầu tư và đầu tư trực tiếp theo Luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam.
• Khái niệm FDI theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 1997), Ủy ban Thương mại và Phát triển Liên Hợp Quốc (UNCTAD), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Khóa luận làm rõ bản chất của FDI là sự dịch chuyển nguồn lực giữa các quốc gia gắn liền với quyền kiểm soát, quản lý tài sản và mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận kinh doanh của nhà đầu tư.
• Khung phân loại chính sách FDI gồm: chính sách thu hút FDI (ưu đãi thuế, đất đai, thủ tục xuất nhập khẩu), chính sách nâng cấp FDI (ưu tiên dự án công nghệ cao, dịch vụ hiện đại) và chính sách khuyến khích liên kết giữa các công ty đa quốc gia (TNCs) với doanh nghiệp nội địa.
• Hệ thống nhân tố tác động: Các nhân tố bên trong (chiến lược vốn, quan hệ quốc tế, ổn định kinh tế - chính trị, hệ thống pháp luật, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, cải cách hành chính) và nhân tố bên ngoài (dòng dịch chuyển FDI toàn cầu, chiến lược TNCs, liên kết khu vực).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá tác động: Hiệu quả kinh tế (tỷ trọng vốn FDI/GRDP, đóng góp kim ngạch xuất nhập khẩu, nộp ngân sách nhà nước), hiệu quả xã hội (giải quyết việc làm, cơ cấu độ tuổi lao động) và hiệu quả môi trường (cam kết chấp hành quy định, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường - ĐTM).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai hoàn toàn trên nguồn dữ liệu thứ cấp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật, sách báo, báo cáo chuyên đề; báo cáo và số liệu của phòng Quản lý Đầu tư thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Bình; Niên giám Thống kê tỉnh Quảng Bình năm 2022; số liệu của Tổng cục Hải quan tỉnh Quảng Bình; số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Tổng cục Thống kê.
• Phương pháp thống kê: Tính toán các chỉ tiêu tuyệt đối, chỉ tiêu tương đối, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu để lượng hóa diễn biến thu hút FDI.
• Phương pháp so sánh các chỉ tiêu: So sánh số liệu qua các năm (2018 – 2022), so sánh cơ cấu vốn theo ngành/lĩnh vực, theo quốc gia đối tác và so sánh thực trạng của Quảng Bình với một số địa phương lân cận (Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Trị).
• Phương pháp phân tích SWOT: Đánh giá tổng hợp điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của địa bàn tỉnh Quảng Bình trong việc cạnh tranh dòng vốn đầu tư quốc tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết và thực tiễn về đầu tư trực tiếp nước ngoài và vấn đề thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

Nội dung chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận căn bản về vốn đầu tư và FDI. Tác giả phân tích các đặc trưng cốt lõi của vốn: phải biểu hiện bằng giá trị tài sản thực tế, vận động nhằm mục đích sinh lời, luôn gắn với chủ sở hữu xác định, là loại hàng hóa đặc biệt (người bán chỉ chuyển quyền sử dụng qua lãi suất), có giá trị theo thời gian và mang tính tích tụ, tập trung. Về FDI, nghiên cứu phân tích vai trò 2 chiều đối với nước xuất khẩu vốn (tận dụng nguyên liệu, hạ tầng giá rẻ, vượt rào cản bảo hộ mậu dịch) và nước tiếp nhận đầu tư (bổ sung vốn cho công nghiệp hóa - hiện đại hóa, tiếp thu công nghệ, tạo việc làm, tăng thu ngân sách). Đồng thời, tác giả cảnh báo các rủi ro nếu quản lý lỏng lẻo: cạn kiệt tài nguyên, công nghệ lạc hậu bị thải hồi, doanh nghiệp bản địa bị chèn ép.

Ở phần thực tiễn, chương 1 tổng hợp bức tranh FDI của Việt Nam giai đoạn 2011 – 2022: tốc độ tăng vốn FDI thực hiện dao động quanh mức 10 – 15% (năm 2015 tăng 14,8%, năm 2019 tăng 3,7%, năm 2020 – 2021 tăng trưởng âm do dịch Covid-19, năm 2022 phục hồi ở mức 13,9%). Khối FDI đóng góp từ 21,52% vào tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2011 – 2015 lên 25,1% giai đoạn 2016 – 2020 (năm 2021 giảm còn 14%). Vốn FDI tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo (chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký).

Khóa luận đưa ra các bài học kinh nghiệm từ 3 địa phương miền Trung:

• Thừa Thiên Huế: Tận dụng hạ tầng KKT Chân Mây và sân bay Phú Bài; 6 tháng đầu năm 2022 cấp mới 16 dự án với các dự án lớn như Aeon Mall Huế (169,67 triệu USD), Scavi Huế (25 triệu USD), May JA Việt Nam (34,5 triệu USD); lập 4 tổ công tác liên ngành giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp, hỗ trợ phí chữ ký số, hóa đơn điện tử, thuê mặt bằng, hỗ trợ đổi mới công nghệ.
• Đà Nẵng: Lũy kế đến tháng 11/2022 có 946 dự án FDI với tổng vốn 4,063 tỷ USD; 11 tháng đầu năm 2022 thu hút 133,462 triệu USD; thực hiện xúc tiến đầu tư có địa chỉ, xây dựng cơ chế một cửa liên thông, hoàn thiện hạ tầng Khu Công nghệ cao và kiên quyết thu hồi các dự án chậm tiến độ.
• Quảng Trị: Nằm trên Hành lang Kinh tế Đông - Tây; năm 2022 vốn FDI thực hiện đạt 6,12 triệu USD, doanh thu 81,16 triệu USD, nộp ngân sách 2,09 triệu USD, giải quyết việc làm cho 2.181 lao động; lũy kế đến hết năm 2022 có 18 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 49,582 triệu USD đối với 12 dự án đang hoạt động. Quảng Trị gặp các hạn chế điển hình về mặt bằng sạch, thiếu hạ tầng cảng nước sâu, sân bay và thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

Chương 2: Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn 2018 – 2022

Chương 2 trình bày tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Quảng Bình và phân tích chi tiết dữ liệu thực nghiệm về dòng vốn FDI. Quảng Bình có diện tích tự nhiên 8.065,27 km2 (85% là đồi núi, chia cắt mạnh), độ che phủ rừng đạt gần 67,4% (đứng thứ 2 cả nước). Tỉnh có bờ biển dài 116,04 km, di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, suối nước khoáng nóng Bang (105°C), mỏ đá vôi và cao lanh trữ lượng lớn. Dân số năm 2022 là 913.862 người (lao động trong độ tuổi chiếm 64,47%, tỷ lệ qua đào tạo đạt 50% trong đó đào tạo nghề đạt 27%). Năm 2022, GRDP tỉnh tăng 7,54%, thu ngân sách đạt 8.351 tỷ đồng.

Về thực trạng cấp phép dự án FDI, tác giả tổng hợp dữ liệu giai đoạn 2018 – 2022:

Chỉ tiêu biến động dự án FDI	Số lượng dự án	Vốn đăng ký (Triệu USD)
Dự án cấp mới giai đoạn 2018 – 2022	10	366,93
Dự án điều chỉnh tăng vốn (2018 – 2022)	2	11,72
Dự án bị thu hồi/rút giấy phép (2018 – 2022)	3	10,25
Tổng dự án còn hiệu lực tính đến năm 2022	27	1.122,26

Trong 27 dự án còn hiệu lực, có 19 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động chính thức.

Về cơ cấu theo đối tác đầu tư: Quảng Bình tiếp nhận vốn từ 9 quốc gia và vùng lãnh thổ:

Quốc gia / Vùng lãnh thổ	Số dự án	Tỷ trọng dự án (%)	Vốn đầu tư (Triệu USD)	Tỷ trọng vốn (%)
Thái Lan	10	37,0	459,91	41,0
Singapore	4	15,0	350,11	31,2
Hoa Kỳ	2	7,0	144,62	12,9
Đức	2	7,0	63,32	5,6
Hàn Quốc	4	15,0	58,11	5,2
Cộng hòa Séc	2	7,0	36,69	3,3
Úc	1	4,0	5,00	0,5
Đài Loan	1	4,0	3,50	0,3
Lào	1	4,0	1,00	0,1
Tổng cộng	27	100,0	1.122,26	100,0

Về cơ cấu theo lĩnh vực đầu tư:

Lĩnh vực hoạt động	Số dự án	Tỷ trọng DA (%)	Vốn đăng ký (Triệu USD)	Tỷ trọng vốn (%)
Khai khoáng	6	22,0	584,75	52,10
Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, điều hòa	8	30,0	431,72	38,47
Cung cấp nước; quản lý và xử lý rác thải, nước thải	1	4,0	63,05	5,62
Nông, lâm, ngư nghiệp, thủy sản	3	11,0	26,95	2,40
Vận tải kho bãi	2	7,0	6,00	0,53
Công nghiệp chế biến, chế tạo	3	11,0	5,74	0,51
Nghệ thuật, vui chơi và giải trí	1	4,0	2,40	0,21
Bán buôn, bán lẻ; sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy	3	11,0	1,65	0,15
Tổng cộng	27	100,0	1.122,26	100,0

Đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội của khu vực FDI:

• Tỷ trọng vốn FDI/GRDP tăng từ 0,02% năm 2018 lên 0,52% năm 2022 (năm 2018 vốn FDI ghi nhận 4,6 tỷ đồng trên tổng GRDP 22.619 tỷ đồng).
• Kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực FDI năm 2018 đạt 61,36 triệu USD (chiếm 0,07% tổng kim ngạch toàn tỉnh 782 triệu USD); năm 2019 đạt 46,49 triệu USD (chiếm 0,02% tổng kim ngạch 1.940 triệu USD); năm 2022 đạt 32 triệu USD (giảm 23,81% so với năm 2021, chiếm 0,02% toàn tỉnh).
• Đóng góp ngân sách: Năm 2018, số thu ngân sách từ khu vực FDI đạt 49 tỷ đồng trên tổng thu ngân sách tỉnh là 4.351 tỷ đồng (tỷ trọng 1,69%). Giai đoạn 2018 – 2022 số nộp ngân sách của khối FDI tăng gần 92 tỷ đồng.
• Giải quyết việc làm: Số lao động trực tiếp làm việc tại các doanh nghiệp FDI tăng từ 1.044 người năm 2018 lên 1.516 người năm 2022 (tỷ trọng tăng từ 2,38% lên 3,34% tổng lao động toàn tỉnh). Tốc độ tăng trưởng lao động khu vực FDI bình quân đạt 9,04%/năm (toàn tỉnh chỉ tăng 0,65%/năm), mỗi năm tạo mới bình quân 118 vị trí việc làm. Lao động dưới 25 tuổi chiếm trên 40%.
• Tác động môi trường: 100% doanh nghiệp FDI trên địa bàn chấp hành quy định pháp luật môi trường, thực hiện lập báo cáo ĐTM hoặc cam kết bảo vệ môi trường.

Về các nhân tố môi trường và hạ tầng: Khóa luận thống kê Quảng Bình có 12.214 km đường bộ (9 tuyến quốc lộ dài 933,6 km, 21 đường tỉnh dài 370 km), 8 bến xe; tuyến đường sắt Bắc – Nam dài 174,5 km qua 19 ga; cụm cảng biển Hòn La, Sông Gianh; 230 km đường thủy nội địa; Cảng hàng không Đồng Hới đạt cấp 4C; hệ thống phát điện gồm Nhà máy Thủy điện Hố Hô (14 MW), Nhà máy Điện mặt trời Dohwa Lệ Thủy (49,5 MWp), 473 hệ thống điện mặt trời mái nhà (46,234 MWp), nhiệt thải xi măng Sông Gianh (7,5 MW) và Văn Hóa (9,5 MW); 10/10 đô thị có nhà máy cấp nước sạch (công suất 61.000 m3/ngày đêm, thất thoát 20%). Tỉnh quy hoạch 2 KKT và các KCN (KKT Hòn La 10.000 ha; KKT Cửa khẩu Cha Lo gần 54.000 ha với kim ngạch xuất nhập khẩu, quá cảnh đạt 2 tỷ USD). Về thể chế, tác giả thống kê quá trình phân cấp quản lý qua Luật ĐTNN 1987, Luật ĐTNN 1996, Luật Đầu tư 2005, Nghị định 108/2006/NĐ-CP, Nghị định 108/2009/NĐ-CP, Chỉ thị 1617/CT-TTg và Luật Đầu tư 2014.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư FDI cho địa bàn tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn tới

Chương 3 trình bày các định hướng gắn với mục tiêu thu hút 600 – 800 triệu USD (2021 – 2025) và 1,0 – 1,2 tỷ USD (2026 – 2030), đồng thời cụ thể hóa 5 nhóm giải pháp:

1. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng: Tập trung nâng cấp các trục giao thông đối ngoại, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng khu bến cảng Hòn La, mở rộng công suất Cảng hàng không Đồng Hới; đầu tư đồng bộ hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải tập trung tại các KCN nhằm chấm dứt tình trạng xả thải cục bộ ra mương thủy lợi.
2. Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên: Định hướng thu hút dòng vốn vào năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) tận dụng số giờ nắng và lượng gió ven biển; kiểm soát chặt các dự án khai thác đá vôi, titan, xi măng để tránh cạn kiệt tài nguyên; thu hút các dự án du lịch cao cấp gắn với di sản Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng và suối khoáng nóng Bang, bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường.
3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đổi mới chương trình đào tạo tại Trường Đại học Quảng Bình và 16 cơ sở giáo dục nghề nghiệp; gắn kết cơ sở đào tạo với nhu cầu sử dụng thực tế của doanh nghiệp FDI nhằm chuyển dịch cơ cấu từ lao động phổ thông, giá rẻ sang lao động kỹ thuật có bằng cấp, chứng chỉ.
4. Cải thiện và phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp: Hoàn thành hạ tầng kỹ thuật thiết yếu tại KKT Hòn La và KKT Cửa khẩu Cha Lo; xây dựng quỹ đất sạch, chuẩn bị mặt bằng để rút ngắn thời gian bàn giao cho nhà đầu tư; thực hiện xúc tiến đầu tư có trọng điểm thay vì dàn trải.
5. Hoàn thiện thể chế và chính sách địa phương: Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông; nâng cao năng lực cán bộ chuyên trách xúc tiến đầu tư; công khai, minh bạch quy hoạch xây dựng và đất đai; cải thiện các chỉ số thành phần trong Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI); thiết lập cơ chế giám sát tài chính để ngăn ngừa các hiện tượng chuyển giá, trốn thuế và nợ thuế từ các doanh nghiệp có vốn FDI.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích định lượng cụ thể:

• Xác định quy mô lũy kế FDI tại Quảng Bình đến hết năm 2022 đạt 27 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1.122,26 triệu USD (trong đó 19 dự án đang vận hành). Trong giai đoạn 2018 – 2022, tỉnh thu hút mới 10 dự án (366,93 triệu USD), tăng vốn 2 dự án (11,72 triệu USD) và thu hồi 3 dự án chậm triển khai (10,25 triệu USD).
• Nhận diện cơ cấu đối tác: Vốn FDI chủ yếu đến từ các quốc gia Đông Nam Á, đứng đầu là Thái Lan (10 dự án, 459,91 triệu USD, chiếm 41% tổng vốn) và Singapore (4 dự án, 350,11 triệu USD, chiếm 31,2%). Khu vực châu Âu (Đức, Séc) chiếm tỷ trọng nhỏ, hạn chế khả năng chuyển giao công nghệ nguồn.
• Chỉ rõ sự lệch tầng trong cơ cấu ngành: Lĩnh vực khai khoáng chiếm tỷ trọng vốn lớn nhất (52,10% với 584,75 triệu USD), kế tiếp là sản xuất và phân phối điện, khí đốt (38,47% với 431,72 triệu USD). Trong khi đó, các ngành thế mạnh tiềm năng như chế biến chế tạo (0,51%), nghệ thuật, vui chơi giải trí (0,21%), thương mại dịch vụ (0,15%) thu hút được lượng vốn không đáng kể.
• Đo lường mức độ lan tỏa kinh tế - xã hội: Tỷ trọng FDI/GRDP tăng từ 0,02% lên 0,52%; kim ngạch xuất nhập khẩu FDI chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng ngạch tỉnh (chỉ 0,02% năm 2022 với 32 triệu USD); giải quyết việc làm cho 1.516 lao động năm 2022 với tốc độ tăng trưởng lao động bình quân 9,04%/năm; số nộp ngân sách nhà nước tăng gần 92 tỷ đồng sau 5 năm.

Đóng góp của khóa luận do tác giả tự xác lập:

• Hệ thống hóa khung lý luận về FDI và chính sách thu hút đầu tư ở cấp chính quyền địa phương theo tiến trình phân cấp quản lý nhà nước tại Việt Nam.
• Cung cấp bức tranh dữ liệu thực nghiệm toàn diện về tình hình cấp phép, điều chỉnh, giải thể và đóng góp của khu vực FDI trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2018 – 2022 dựa trên báo cáo chuyên ngành của Sở Kế hoạch và Đầu tư và Cục Thống kê tỉnh.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ xuất phát từ đặc thù tự nhiên, hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và thực trạng năng lực cạnh tranh của tỉnh Quảng Bình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế căn cứ trên nội dung văn bản và phạm vi nghiên cứu:

• Giới hạn về nguồn dữ liệu: Đề tài hoàn toàn dựa vào nguồn dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan hành chính; chuỗi số liệu một số chỉ tiêu kinh tế (như kim ngạch xuất nhập khẩu, nộp ngân sách chi tiết từng năm) chưa được trình bày đầy đủ qua toàn bộ các mốc 2020 – 2021 trong các bảng số liệu.
• Phương pháp phân tích: Khóa luận chủ yếu dùng thống kê mô tả và so sánh cơ học, chưa áp dụng mô hình định lượng hồi quy để lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố môi trường (PCI, chi phí lao động, hạ tầng) tới lượng vốn FDI đăng ký hay giải ngân.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần cập nhật số liệu giai đoạn 2023 trở đi; mở rộng nghiên cứu sang khảo sát sơ cấp đánh giá mức độ hài lòng của các nhà đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Quảng Bình; phân tích chuyên sâu các mô hình hợp tác công tư (PPP) trong việc phát triển hạ tầng KKT Hòn La và KKT Cửa khẩu Cha Lo.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế Quốc tế, Kinh tế Phát triển và Quản lý Kinh tế đang thực hiện các đề tài nghiên cứu về quản lý đầu tư công, chính sách thu hút FDI ở các tỉnh duyên hải miền Trung hoặc các địa phương có quy mô kinh tế nhỏ.
• Cán bộ nghiên cứu, chuyên viên tại các cơ quan xúc tiến đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư các tỉnh Bắc Trung Bộ trong việc tham chiếu cơ cấu ngành và đối tác FDI.
• Các nội dung có giá trị tham khảo nổi bật gồm: Hệ thống bảng số liệu thống kê chi tiết về 27 dự án FDI tại Quảng Bình phân theo quốc gia và lĩnh vực kinh tế; bảng tổng hợp tiến trình phân cấp quản lý đầu tư nước ngoài tại Việt Nam từ năm 1987 đến 2014; tổng hợp hiện trạng mạng lưới giao thông, thủy lợi, cấp điện và hạ tầng các khu kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.

Câu hỏi thường gặp

1. Tính đến hết năm 2022, tỉnh Quảng Bình có bao nhiêu dự án FDI còn hiệu lực và tổng vốn đầu tư đăng ký là bao nhiêu?
Theo số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Bình được tổng hợp trong khóa luận, tính đến năm 2022 trên địa bàn tỉnh có 27 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 1.122,26 triệu USD, trong đó có 19 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động chính thức.

2. Quốc gia nào dẫn đầu về số dự án và quy mô vốn FDI đầu tư vào tỉnh Quảng Bình tính đến năm 2022?
Thái Lan là quốc gia dẫn đầu cả về số lượng và số vốn với 10 dự án (chiếm 37% tổng số dự án) và tổng vốn đăng ký đạt 459,91 triệu USD (chiếm 41% tổng vốn FDI toàn tỉnh). Đứng thứ hai là Singapore với 4 dự án (350,11 triệu USD, chiếm 31,2%).

3. Ngành kinh tế nào chiếm tỷ trọng vốn FDI đăng ký cao nhất tại Quảng Bình trong giai đoạn 2018 – 2022?
Lĩnh vực khai khoáng chiếm tỷ trọng vốn đầu tư lớn nhất với 584,75 triệu USD (chiếm 52,10% tổng vốn đăng ký với 6 dự án). Xếp thứ hai là ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí với 431,72 triệu USD (chiếm 38,47% tổng vốn với 8 dự án).

4. Đóng góp về việc làm và ngân sách của khu vực FDI cho tỉnh Quảng Bình thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2018 – 2022?
Về việc làm, số lao động làm việc trong doanh nghiệp FDI tăng từ 1.044 người (2018) lên 1.516 người (2022), chiếm 3,34% tổng lao động toàn tỉnh, đạt mức tăng trưởng bình quân 9,04%/năm. Về ngân sách, số tiền nộp ngân sách của khu vực FDI từ năm 2018 đến 2022 đã tăng thêm gần 92 tỷ đồng.

5. Khóa luận nêu các dự án đầu tư tiêu biểu nào của tỉnh Thừa Thiên Huế trong 6 tháng đầu năm 2022 khi so sánh thực tiễn địa phương?
Khóa luận liệt kê 3 dự án tiêu biểu tại Thừa Thiên Huế: Trung tâm thương mại Aeon Mall Huế của Công ty TNHH Aeon Mall Việt Nam (vốn đầu tư 169,67 triệu USD, tương đương 3.916 tỷ đồng); Nhà máy sản xuất trang phục lót và hàng thể thao của Công ty SCAVI Huế (25 triệu USD, tương đương 575 tỷ đồng); Nhà máy may JA Việt Nam của nhà đầu tư Hong Kong - Trung Quốc (34,5 triệu USD, tương đương 773,3 tỷ đồng).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Thị Khánh Huyền đã phản ánh toàn diện thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2018 – 2022 thông qua các số liệu thống kê chi tiết về đối tác, ngành nghề và đóng góp kinh tế - xã hội. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng dòng vốn FDI vào tỉnh còn ở mức khiêm tốn, cơ cấu vốn tập trung chủ yếu vào khai khoáng và năng lượng, trong khi các lĩnh vực chế biến chế tạo và du lịch dịch vụ chưa được khai thác tương xứng. Trên cơ sở phân tích điều kiện tự nhiên, hạ tầng và thể chế, công trình đã đề xuất 5 nhóm giải pháp thiết thực nhằm hỗ trợ tỉnh Quảng Bình hiện thực hóa mục tiêu thu hút 600 – 800 triệu USD vốn FDI trong giai đoạn 2021 – 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý thuyết và thực tiễn về đầu tư trực tiếp nước ngoài và vấn đề thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài • Chương 2. Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn 2018 – 2022 • Chương 3. Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư FDI cho địa bàn tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn tới Phần III.

Kết luận và kiến nghị SVTH: Hà Thị Khánh Huyền 3 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Lê Anh Quý PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄ VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP ƯỚC GOÀI VÀ VẤ ĐỀ THU HÚT VỐ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP ƯỚC GOÀI 1. Tổng quan về vốn đầu tư 1.

Khái niệm Vốn là yếu tố quan trọng nhất đối với sự tăng trưởng, phát triển của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển. Vốn đầu tư có thể được hiểu theo nhiều định nghĩa khác nhau: Theo Luật đầu tư 2005: “Vốn đầu tư là tiền và các loại tài sản khác có thể đầu tư theo hình thức đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp đều được pháp luật công nhận”. [15] Vốn đầu tư là tiền tích lũy của xã hội, của các đơn vị sản xuất kinh doanh, dịch vụ là tiền tiết kiệm của dân và vốn huy động từ các nguồn lực khác nhau như: liên doanh, liên kết hoặc tài trợ của nước ngoài nhằm tái xuất sản xuất, mua sắm các tài sản cố định để duy trì hoạt động của các cơ sở vật chất kỹ thuật hiện có, đổi mới và bổ sung các cơ sở vật chất kỹ thuật cho ngành kinh tế, cho các ngành hoặc các cơ sở kinh doanh dịch vụ cũng như thực hiện các chi phí cần thiết tạo điều kiện cho sự bắt đầu hoạt động của các cơ sở vật chất kỹ thuật mới được bổ sung đổi mới. Theo một cách hiểu khác, vốn đầu tư là một bộ phận của nguồn lực, biểu hiện dưới dạng giá trị của các tài sản quốc gia được thể hiện bằng các tài sản hữu hình và vô hình nhằm sử dụng vào mục đích đầu tư để sinh lợi.

Đặc điểm của vốn đầu tư Thứ nhất, vốn phải được biểu hiện bằng giá trị của những tài sản, điều này có nghĩa là vốn phải đại diện cho một lượng giá trị có thực của tài sản (tài sản hữu hình và tài sản vô hình). Thứ hai, vốn phải được vận động nhằm mục đích sinh lời. SVTH: Hà Thị Khánh Huyền 4 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Lê Anh Quý Thứ ba, bao giờ vốn cũng phải gắn liền với một chủ sở hữu nhất định, không có khái niệm vốn vô chủ.

Thứ tư, trong nền kinh tế thị trường vốn là một loại hàng hóa đặc biệt. N gười bán vốn không mất đi quyền sở hữu mà chỉ bán quyền sử dụng vốn mà thôi. N gười mua nhận được quyền sử dụng vốn trong một thời gian nhất định và phải trả cho người bán một tỷ lệ nhất định tính trên tổng số vốn đó, gọi là lãi suất. N hư vậy, lãi suất chính là quyền sử dụng vốn.

Thứ năm, đồng vốn có giá trị về mặt thời gian. Ở các thời điểm khác nhau thì giá trị vốn cũng khác nhau. Bởi lẽ, đồng tiền càng trải dài theo thời gian thì nó càng bị mất giá và độ an toàn càng giảm. Thứ sáu, vốn phải được tích tụ và tập trung.

Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) 1.