Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về thu hút vốn đầu tư phát triển du lịch. Chương 2: Thực trạng thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách phát triển du lịch huyện Hoằng Hóa - tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2013 - 2016. Chương 3: Những giải pháp nhằm thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách phát triển du lịch huyện Hoằng Hóa - tỉnh Thanh Hóa đến năm 2025. 8 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ ĐỂ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.
Tổng quan về thu hút vốn đầu tƣ 1.1 ột số khái niệm Xuyên suốt lịch sử hình thành các học thuyết về kinh tế, các khái niệm về đầu tư, vốn đầu tư, các loại vốn đầu tư đã được nhiều nhà nghiên cứu, đề cập. Một số khái niệm đã được làm rõ như sau: (Võ Văn Cần 2008): Đầu tư: Đầu tư được hiểu là việc sử dụng một lượng giá trị vào việc tạo ra hoặc tăng cường cơ sở vật chất cho nền kinh tế nhằm thu được các kết quả trong tương lai lớn hơn lượng giá trị đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó. Vốn đầu tư: Nguồn vốn là các nguồn tích lũy, tập trung và phân phối cho đầu tư phát triển. Về bản chất, nguồn hình thành vốn đầu tư chính là phần tiết kiệm hay tích lũy mà nền kinh tế có thể huy động để đưa vào quá trình tái sản xuất xã hội, được biểu hiện dưới dạng tiền tệ các loại, tài sản hữu hình (như nhà cửa, đất đai, tài nguyên…), tài sản vô hình (như công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực) và các hàng hóa đặc biệt khác.
Các loại vốn đầu tư: Để có chính sách thu hút vốn đầu tư cho phát triển kinh tế bền vững, cần phân loại nguồn vốn đầu tư và đánh giá đúng tầm quan trọng của từng nguồn vốn. Ở góc độ chung nhất trong phạm vi một quốc gia, nguồn vốn đầu tư được chia thành 2 nguồn: nguồn vốn đầu tư trong nước và nguồn vốn đầu tư nước ngoài. - Nguồn vốn đầu tư trong nước: Nguồn vốn trong nước thể hiện sức mạnh nội lực của một quốc gia. Nguồn vốn này có ưu điểm là bền vững, ổn định, chi phí thấp, giảm thiểu được rủi ro và tránh được hậu quả từ bên ngoài.
9 Nguồn vốn trong nước bao gồm vốn Nhà nước, vốn tín dụng, vốn của khu vực doanh nghiệp tư nhân và dân cư chủ yếu được hình thành từ các nguồn tiết kiệm trong nền kinh tế. - Nguồn vốn đầu tư nước ngoài: So với nguồn vốn trong nước, nguồn vốn nước ngoài có ưu thế là bổ sung nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, từ đó thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa, là cầu nối quan trọng giữa kinh tế Việt Nam với nền kinh tế thế giới, thúc đẩy các doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, đổi mới phương thức quản trị doanh nghiệp cũng như phương thức kinh doanh; nhiều nguồn lực trong nước như lao động, đất đai, lợi thế địa kinh tế, tài nguyên được khai thác và sử dụng có hiệu quả hơn. Về bản chất, vốn nước ngoài cũng được hình thành từ tiết kiệm của các chủ thể kinh tế nước ngoài và được huy động thông qua các hình thức cơ bản: + Viện trợ phát triển chính thức - ODA (Official Development Assistance): Đây là tất cả các khoản viện trợ của các đối tác viện trợ nước ngoài dành cho Chính phủ và nhân dân nước nhận viện trợ. + Đầu tư trực tiếp nước ngoài - FDI ( Foreign Direct Investment ): Đây là nguồn vốn do các nhà đầu tư nước ngoài đem vốn vào một nước để đầu tư trực tiếp bằng việc tạo lập những doanh nghiệp.
Thu hút vốn đầu tư: Thu hút vốn đầu tư là các hoạt động của chủ thể ở các địa phương hay lãnh thổ (như các cơ quan chính phủ hay chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và dân cư địa phương hay vùng lãnh thổ) nhằm xúc tiến, kêu gọi, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư bỏ vốn thực hiện các dự án đầu tư (thực hiện hoạt động đầu tư vốn) hình thành vốn sản xuất trong các lĩnh vực kinh tế xã hội trên địa bàn của mình. Đặc điểm của ngành du lịch ảnh hưởng đến việc thu hút vốn đầu tư Ngành du lịch là ngành đặc thù có nhiều đặc điểm khác với các ngành khác như: Du lịch có tính thời vụ cao, phụ thuộc vào từng vùng, miền, khí hậu, thổ nhưỡng của từng địa phương: đối với du lịch biển cần có nắng, gió, không gian sôi động; đối với du lịch tâm linh cần nơi yên tĩnh mang tính linh thiêng, chùa triền, miếu mạo; đặc điểm tiêu dùng của ngành du lịch xảy ra cùng không gian và thời gian với địa điểm cung cấp sản phẩm du lịch; phát triển du lịch vừa mang mục tiêu phát triển kinh tế vừa mang mục tiêu phát triển xã hội; ngoài ra khi phát triển du lịch sẽ kéo theo nhiều thành phần kinh tế tham gia; hoạt động đầu tư phát triển ngành du lịch đòi hỏi quy mô về tiền vốn, vật tư, lao động lớn, thời gian đầu tư kéo dài. Ý nghĩa của thu hút vốn đầu tư phát triển du lịch đối với phát triển kinh tế xã hội - Khi đầu tư vào lĩnh vực du lịch giúp củng cố và phát triển quan hệ được rộng rãi hơn, sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị trường, tăng thêm bạn hàng đối với các ngành tham gia vào hoạt động xuất khẩu. Việc loại hình du lịch công vụ ngày càng phát triển góp phần đem về cho địa phương nhiều khoản đầu tư, hợp đồng liên kết kinh doanh,… thị trường tiếp tục được mở rộng, tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tăng.
- Dịch vụ du lịch có giá trị xuất khẩu cao và hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất trong các hoạt động xuất khẩu dịch vụ đặc biệt là theo góc độ thu ngoại tệ và thu hút lao động, tạo công ăn việc làm. Xuất nhập khẩu dịch vụ có ảnh hưởng lớn đến cán cân thanh toán của toàn bộ nền kinh tế. Để đẩy mạnh xuất nhập khẩu dịch vụ nhằm giảm dần nhập siêu và tiến tới cải thiện cán cân dịch vụ trong thập niên này. Những nhân tố ảnh hƣởng đến thu hút vốn đầu tƣ phát triển ngành du lịch.2 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên du lịch Trên thực tế, chúng ta thấy rằng những địa phương có nhiều điều kiện về tài nguyên du lịch thì sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để huy động vốn đầu tư vào ngành du lịch.
Tài nguyên du lịch được phân làm 3 loại: Tài nguyên thiên nhiên du lịch; Tài nguyên du lịch nhân văn; Tài nguyên du lịch xã hội. Tài nguyên thiên nhiên du lịch là những tài nguyên mà thiên nhiên đã ban tặng để con người tiến hành các hoạt động du lịch như nghỉ ngơi điều dưỡng, du ngoạn, tham quan và khảo sát khoa học bao gồm sông núi, biển đảo, suối thác kỳ vĩ. Tài nguyên du lịch nhân văn là những của cải vật chất và của cải tinh thần do con người sáng tạo ra từ xưa cho đến nay, có thể thu hút mọi người tiến hành du lịch như các truyền thuyết, huyền thoại, di tích lịch sử, kiến trúc cổ điển, di tích văn hóa, văn hóa nghệ thuật… Tài nguyên du lịch xã hội là tài nguyên mang tính văn hóa. Du khách đi du lịch là muốn được hưởng thụ văn hóa nơi đến.
Con người được hun đúc trong bối cảnh văn hóa khác nhau sẽ có giá trị, phương thức tư duy và phương thức sống khác nhau, vì vậy con người cũng là tài nguyên du lịch xã hội.2 Sự ổn định về kinh tế, ch nh trị - xã hội và luật pháp đầu tư Tình hình phát triển kinh tế ổn định sẽ bảo đảm không chỉ môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp mà còn bảo đảm một thị trường du lịch sôi động và phát triển. Đây là điều kiện tiên quyết nhằm giảm thiểu những rủi ro của vốn đầu tư vượt khỏi sự kiểm soát của chủ đầu tư. Những bất ổn kinh tế - chính trị 12 không chỉ làm cho dòng vốn đầu tư bị chững lại, thu hẹp mà còn làm cho dòng vốn đầu tư từ trong nước chảy ngược ra ngoài, tìm đến nơi trú ẩn mới an toàn và hấp dẫn hơn. Hệ thống pháp luật đầu tư của nước sở tại phải đảm bảo sự an toàn về vốn và cuộc sống cá nhân cho nhà đầu tư khi hoạt động đầu tư đó của họ không làm phương hại đến an ninh quốc gia, đảm bảo pháp lý đối với tài sản tư nhân và môi trường cạnh tranh lành mạnh, đảm bảo việc di chuyển lợi nhuận cho các nhà đầu tư.
Nội dung của hệ thống pháp luật càng đồng bộ, chặt chẽ, tiên tiến, nhưng cởi mở, phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế thì khả năng hấp dẫn vốn đầu tư càng cao.2 Sự phát triển của cơ sở hạ tầng Sự phát triển của cơ sở hạ tầng kinh tế luôn là điều kiện vật chất hàng đầu để các chủ đầu tư có thể nhanh chóng thông qua các quyết định và triển khai thực tế các dự án đầu tư đã cam kết. Tổng thể hạ tầng phát triển phải bao gồm một hệ thống giao thông vận tải đồng bộ và hiện đại với các đường sá, kho bãi và các phương tiện vận tải đủ sức bao phủ vùng, lãnh thổ đó; một hệ thống bưu điện thông tin liên lạc viễn thông với các phương tiện nghe - nhìn hiện đại, có thể nối mạng thống nhất toàn quốc và liên thông với toàn cầu; hệ thống điện, nước đầy đủ và phân bổ tiện lợi cho các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như đời sống xã hội; một hệ thống mạng lưới cung cấp các loại dịch vụ khác (y tế, giáo dục, giải trí, các dịch vụ hải quan, tài chính, thương mại, quảng cáo, kỹ thuật…) phát triển rộng khắp, đa dạng và có chất lượng cao.2 4 Ch nh sách thu hút vốn đầu tư ở địa phương Chính sách thương mại được thông thoáng theo hướng tự do hóa sẽ bảo đảm khả năng xuất - nhập khẩu máy móc thiết bị, nguyên liệu sản xuất, cũng như sản phẩm, tức là bảo đảm sự thuận lợi, kết nối liên tục các công đoạn hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Các cơ quan chức năng có liên quan đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, bố trí nguồn ngân sách nhà nước, huy động nguồn kinh phí xã hội hóa đầu tư cơ sở hạ tầng tại các điểm di tích, danh lam thắng cảnh trọng điểm của huyện đã được đưa vào khai thác phục vụ, phát triển du lịch.