Luận văn một số giải pháp chủ yếu để tạo việc làm cho người lao động nông nghiệp nông thôn vùng đồng bằng sống hồng

Luận văn phân tích giải pháp tạo việc làm cho lao động nông nghiệp nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

• Tác giả: Bùi Ngọc Mỹ
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Khôi
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp Và PTNT
• Đề tài: Giải Pháp Tạo Việc Làm Cho Lao Động Nông Nghiệp Vùng Đồng Bằng Sông Hồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
• 1.1. Các khái niệm cơ bản có liên quan
• 1.2. Khái niệm về việc làm và người có việc làm
• 1.3. Khai niệm nguồn lao động nông nghiệp, nông thôn
• 1.4. Sự cần thiết phải tạo việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn
• 1.5. Đặc điểm của nguồn lao động nông nghiệp, nông thôn
• 1.6. Đặc điểm của các điều kiện nguồn lực của nông nghiệp, nông thôn
• 1.7. Đặc điểm của các hoạt động kinh tế xã hội nông thôn
• 1.8. Những nhân tố ảnh hưởng đến tạo việc làm cho người lao động nông nghiệp, nông thôn
• 1.8.1. Những nhân tố thuộc về điều kiện tự nhiên
• 1.8.2. Những nhân tố thuộc về điều kiện kinh tế xã hội
• 1.8.3. Những nhân tố về chính sách
• 1.9. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về tạo việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội vùng Đồng bằng sông Hồng ảnh hưởng đến tạo việc làm cho người lao động
• 2.2. Đặc điểm về tự nhiên
• 2.3. Đặc điểm về kinh tế, xã hội
• 2.4. Đánh giá chung về ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội đến việc làm và tạo việc làm vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.5. Khái quát tình hình phát triển kinh tế xã hội vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.6. Tình hình phát triển nông nghiệp
• 2.7. Tình hình phát triển kinh tế nông thôn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.8. Thực trạng về việc làm và tạo việc làm cho người lao động nông nghiệp, nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.9. Tình trạng việc làm của lao động nông nghiệp, nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.10. Tình trạng thiếu việc làm
• 2.11. Khó khăn trong tạo việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ TẠO VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 3.1. Quan điểm về kinh tế
• 3.2. Quan điểm đầy mạnh xã hội, đạo và phát triển tổng hợp
• 3.3. Giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp phù hợp với sự phát triển của ngành, lĩnh vực kinh tế
• 3.4. Phương hướng tạo việc làm cho nông nghiệp, nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng
• 3.5. Phúc lợi và mưu tính hướng ưu tiên tạo việc làm
• 3.6. Phương hướng giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng
• 3.7. Những giải pháp chủ yếu để tạo việc làm cho lao động vùng Đồng bằng sông Hồng
• 3.8. Những giải pháp ưu tiên ưu đãi trong hướng hưởng
• 3.9. Những giải pháp, chính sách ưu đãi nhằm hỗ trợ tạo việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn và một số nhóm người
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Giải pháp tạo việc làm cho lao động nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng

Vùng đồng bằng sông Hồng là khu vực có mật độ dân số cao, tốc độ tăng trưởng lao động nhanh, nhưng diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người thấp. Điều này tạo áp lực lớn lên vấn đề tạo việc làm cho lao động nông nghiệp và nông thôn. Các giải pháp tạo việc làm cần tập trung vào việc phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, đào tạo kỹ năng mới cho lao động, và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Các chính sách hỗ trợ vốn, công nghệ, và thị trường tiêu thụ cũng cần được triển khai đồng bộ.

1.1. Phát triển nông nghiệp bền vững

Phát triển nông nghiệp bền vững là một trong những giải pháp kinh tế nông nghiệp quan trọng để tạo việc làm cho lao động nông thôn. Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, và mở rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả sẽ giúp tăng năng suất và thu nhập cho người lao động. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ vốn và đào tạo kỹ thuật cần được triển khai để nâng cao chất lượng lao động nông nghiệp.

1.2. Đào tạo lao động nông nghiệp

Đào tạo lao động nông nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao kỹ năng và năng lực của người lao động. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các kỹ năng mới như quản lý nông nghiệp, công nghệ sinh học, và kỹ thuật canh tác hiện đại. Điều này không chỉ giúp lao động nông nghiệp tiếp cận với các cơ hội việc làm nông nghiệp mới mà còn góp phần vào phát triển kinh tế nông thôn.

II. Thực trạng việc làm và tạo việc làm cho lao động nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng

Thực trạng việc làm nông nghiệp tại vùng đồng bằng sông Hồng cho thấy tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm vẫn còn cao. Nguyên nhân chính là do sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, thiếu vốn đầu tư, và trình độ lao động thấp. Các chính sách việc làm hiện tại chưa đủ mạnh để giải quyết triệt để vấn đề này. Do đó, cần có các giải pháp tạo việc làm hiệu quả hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp vùng đồng bằng.

2.1. Đặc điểm lao động nông nghiệp

Lao động nông nghiệp tại vùng đồng bằng sông Hồng chủ yếu là lao động phổ thông, trình độ chuyên môn thấp. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận với các cơ hội việc làm nông nghiệp mới và hiện đại. Các chính sách hỗ trợ đào tạo và nâng cao kỹ năng cần được triển khai mạnh mẽ hơn để cải thiện chất lượng nguồn lao động.

2.2. Tác động của điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội

Các điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội tại vùng đồng bằng sông Hồng có ảnh hưởng lớn đến việc làm nông nghiệp. Sự biến đổi khí hậu, thiên tai, và quá trình đô thị hóa đã làm giảm diện tích đất nông nghiệp, gây khó khăn cho việc tạo việc làm. Các chính sách phát triển cần tính đến các yếu tố này để đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững.

III. Chính sách và giải pháp hỗ trợ tạo việc làm

Các chính sách việc làm và giải pháp kinh tế nông nghiệp cần được thiết kế phù hợp với đặc thù của vùng đồng bằng sông Hồng. Các chính sách hỗ trợ vốn, đào tạo lao động, và phát triển cơ sở hạ tầng cần được triển khai đồng bộ. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội trong việc tạo việc làm cho lao động nông nghiệp.

3.1. Hỗ trợ vốn và công nghệ

Việc hỗ trợ vốn và công nghệ là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển nông nghiệp và tạo việc làm. Các chính sách cho vay ưu đãi, hỗ trợ đầu tư công nghệ cao, và khuyến khích các mô hình sản xuất hiệu quả sẽ giúp tăng năng suất và thu nhập cho người lao động.

3.2. Phát triển cơ sở hạ tầng

Phát triển cơ sở hạ tầng là yếu tố then chốt để hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn và tạo việc làm. Các dự án đầu tư vào giao thông, thủy lợi, và hệ thống điện sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) là một trong những khu vực có mật độ dân số cao nhất Việt Nam, với khoảng 17,6 triệu người năm 2003, chiếm gần 22% dân số cả nước. Trong đó, lực lượng lao động nông nghiệp chiếm tới 66% tổng lực lượng lao động của vùng, tương đương khoảng 9 triệu người. Tuy nhiên, tình trạng thiếu việc làm và thất nghiệp trong khu vực nông nghiệp, nông thôn vẫn diễn ra gay gắt, gây áp lực lớn lên phát triển kinh tế - xã hội. Mức thu nhập bình quân của người dân nông thôn vùng ĐBSH còn thấp, khoảng 5 triệu đồng/năm, trong khi năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu thực trạng việc làm và tạo việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn vùng ĐBSH trong giai đoạn đổi mới từ năm 1996 đến 2003. Mục tiêu chính là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả tạo việc làm, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người lao động. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 11 tỉnh, thành phố thuộc vùng ĐBSH, với trọng tâm là các hoạt động nông nghiệp, phi nông nghiệp và dịch vụ nông thôn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời giải quyết các vấn đề xã hội như thất nghiệp, nghèo đói ở khu vực nông thôn. Các chỉ số như tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp (79,66% lao động nông thôn không có trình độ chuyên môn kỹ thuật năm 2003), diện tích đất nông nghiệp giảm trung bình 740 ha/năm do đô thị hóa, cùng với sự chênh lệch thu nhập giữa nông thôn và thành thị, là những thách thức cần được giải quyết.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế lao động và phát triển nông thôn, trong đó:

• Lý thuyết việc làm và tạo việc làm: Việc làm được hiểu là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, bao gồm cả việc làm chính thức và phi chính thức. Tạo việc làm là quá trình tạo ra các điều kiện vật chất, nâng cao trình độ lao động và liên kết các yếu tố sản xuất để phát triển việc làm bền vững.

• Lý thuyết nguồn nhân lực và phát triển kinh tế: Nguồn nhân lực là yếu tố quyết định trong phát triển kinh tế, đặc biệt là lao động nông nghiệp, nông thôn. Trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp và sức khỏe của lao động ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và khả năng tạo việc làm.

• Mô hình phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm: Bao gồm các nhân tố tự nhiên (điều kiện thời tiết, đất đai), kinh tế - xã hội (cơ cấu kinh tế, trình độ dân trí, chính sách), và các yếu tố về nguồn lực (đất đai, vốn đầu tư, hạ tầng kỹ thuật).

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: việc làm, người có việc làm, thất nghiệp, tạo việc làm, nguồn lao động nông nghiệp, nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ năm 1996 đến 2003 của các cơ quan thống kê quốc gia và địa phương vùng ĐBSH; khảo sát xã hội học; phỏng vấn chuyên gia; tài liệu pháp luật và chính sách liên quan đến việc làm và phát triển nông thôn.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu về lao động, việc làm, năng suất lao động; phân tích nhân tố ảnh hưởng; so sánh với kinh nghiệm quốc tế; đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện tại các tỉnh trọng điểm trong vùng, với mẫu đại diện cho các nhóm lao động nông nghiệp, phi nông nghiệp và dịch vụ nông thôn. Phương pháp chọn mẫu kết hợp ngẫu nhiên và có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn đổi mới kinh tế từ 1996 đến 2003, với các số liệu cập nhật đến năm 2004-2005 để đánh giá xu hướng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ lao động nông nghiệp chiếm đa số nhưng năng suất thấp: Năm 2003, lao động nông nghiệp chiếm 66% lực lượng lao động vùng ĐBSH, trong đó 79,66% không có trình độ chuyên môn kỹ thuật. Năng suất lao động thấp, thu nhập bình quân khoảng 5 triệu đồng/năm, thấp hơn nhiều so với khu vực thành thị.

2. Diện tích đất nông nghiệp giảm do đô thị hóa: Từ năm 2000 đến 2005, diện tích đất nông nghiệp giảm trung bình 740 ha/năm, gây áp lực lên sản xuất nông nghiệp và việc làm trong lĩnh vực này. Đặc biệt, Hà Nội và các tỉnh lân cận chịu ảnh hưởng mạnh do tốc độ đô thị hóa nhanh.

3. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn chậm và không đồng đều: Tỷ trọng lao động trong nông nghiệp giảm nhẹ, từ 79% năm 1996 xuống khoảng 75% năm 2003, trong khi lao động phi nông nghiệp và dịch vụ tăng nhưng chưa đủ để hấp thụ lượng lao động dư thừa. Giá trị sản xuất nông nghiệp tăng bình quân 4,4%/năm, nhưng vẫn chủ yếu dựa vào sản xuất nhỏ lẻ, truyền thống.

4. Hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ nông thôn còn hạn chế: Mặc dù vùng có hệ thống giao thông, thủy lợi tương đối phát triển, nhưng chất lượng công trình còn thấp, hệ thống xử lý nước thải và điện chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tỷ lệ xã có đường giao thông được bê tông hóa đạt gần 100%, nhưng các công trình thủy lợi còn xuống cấp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng việc làm nông nghiệp thấp hiệu quả là do trình độ lao động thấp, thiếu kỹ năng và sức khỏe, cùng với hạn chế về vốn đầu tư và cơ sở hạ tầng. Sự thu hẹp diện tích đất nông nghiệp do đô thị hóa làm giảm khả năng tạo việc làm trong nông nghiệp truyền thống, trong khi chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa đủ nhanh để hấp thụ lao động dư thừa.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế như Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan, các nước này đã thành công trong việc phát triển công nghiệp nông thôn, đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao trình độ lao động, từ đó tạo thêm nhiều việc làm phi nông nghiệp cho lao động nông thôn. Việt Nam cần học hỏi các chính sách hỗ trợ đa dạng hóa sản xuất, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như đào tạo nâng cao kỹ năng nghề cho lao động nông thôn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ lệ lao động theo ngành nghề, diện tích đất nông nghiệp qua các năm, và biểu đồ so sánh trình độ đào tạo lao động vùng ĐBSH với cả nước. Bảng số liệu về giá trị sản xuất nông nghiệp và cơ sở hạ tầng cũng giúp minh họa rõ hơn thực trạng và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh đào tạo nghề và nâng cao trình độ lao động nông thôn: Tổ chức các chương trình đào tạo kỹ thuật, quản lý sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường, nhằm nâng cao năng suất lao động và khả năng chuyển đổi nghề nghiệp. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trung tâm đào tạo nghề.

2. Phát triển đa dạng ngành nghề phi nông nghiệp tại nông thôn: Khuyến khích phát triển các ngành nghề thủ công, dịch vụ, công nghiệp nhẹ phù hợp với điều kiện địa phương, tạo thêm việc làm ngoài nông nghiệp. Thời gian: 5 năm. Chủ thể: UBND các tỉnh, doanh nghiệp địa phương.

3. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn: Nâng cấp hệ thống thủy lợi, giao thông, điện, xử lý nước thải để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt, giảm thiểu rủi ro thiên tai. Thời gian: 3-7 năm. Chủ thể: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các địa phương.

4. Xây dựng chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng cho nông dân và doanh nghiệp nông thôn: Tạo điều kiện vay vốn ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và thị trường để phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao thu nhập. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các tổ chức tín dụng.

5. Khuyến khích chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Phát triển các khu công nghiệp, làng nghề truyền thống gắn với phát triển đô thị, tạo việc làm cho lao động nông thôn. Thời gian: 5-10 năm. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Để xây dựng và điều chỉnh các chính sách phát triển nông thôn, việc làm, đào tạo nghề phù hợp với thực tiễn vùng ĐBSH.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế nông nghiệp, phát triển nông thôn: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp nông thôn: Hiểu rõ thực trạng nguồn lao động, cơ sở hạ tầng và các yếu tố ảnh hưởng để đầu tư hiệu quả.

4. Các tổ chức đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực: Định hướng chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc làm trong nông nghiệp vùng ĐBSH lại gặp nhiều khó khăn?
   Do diện tích đất nông nghiệp giảm nhanh do đô thị hóa, trình độ lao động thấp, năng suất lao động thấp và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, dẫn đến việc tạo việc làm hiệu quả trong nông nghiệp gặp nhiều thách thức.

2. Lao động nông thôn có trình độ chuyên môn kỹ thuật như thế nào?
   Năm 2003, khoảng 79,66% lao động nông thôn vùng ĐBSH không có trình độ chuyên môn kỹ thuật, chỉ có khoảng 10% được đào tạo sơ cấp nghề, điều này hạn chế khả năng tiếp cận việc làm có thu nhập cao.

3. Chính sách nào đã được áp dụng để giải quyết việc làm cho lao động nông thôn?
   Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, nghị định như Nghị quyết 120/HĐBT (1992), Nghị định 72/CP (1995), Quyết định 71/2001/QĐ-TTg về chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và tạo việc làm giai đoạn 2001-2005.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho vùng ĐBSH?
   Kinh nghiệm từ Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan cho thấy phát triển công nghiệp nông thôn, đa dạng hóa ngành nghề, nâng cao trình độ lao động và đầu tư hạ tầng là các giải pháp hiệu quả để tạo việc làm bền vững.

5. Làm thế nào để nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn?
   Cần kết hợp đào tạo nghề, phát triển đa dạng ngành nghề phi nông nghiệp, cải thiện cơ sở hạ tầng, hỗ trợ vốn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Kết luận

• Lao động nông nghiệp, nông thôn vùng ĐBSH chiếm tỷ trọng lớn nhưng năng suất và trình độ thấp, gây khó khăn trong việc tạo việc làm hiệu quả.
• Diện tích đất nông nghiệp giảm do đô thị hóa là thách thức lớn, đòi hỏi chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đa dạng hóa ngành nghề.
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ nông thôn còn hạn chế, ảnh hưởng đến phát triển sản xuất và việc làm.
• Các giải pháp trọng tâm bao gồm đào tạo nghề, phát triển ngành nghề phi nông nghiệp, đầu tư hạ tầng và chính sách hỗ trợ vốn.
• Nghiên cứu đề xuất lộ trình và giải pháp cụ thể cho giai đoạn 2005-2010 nhằm nâng cao hiệu quả tạo việc làm, góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng ĐBSH.

Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp trong việc hoạch định chính sách và phát triển nguồn nhân lực nông thôn. Để tiếp tục phát huy hiệu quả, cần triển khai các giải pháp đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

- - 5 q ■ • £ BO GiAO DUG VA DAO TAO > J S TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN BUI NGOC MYs *. LUAN VAN THAC SY KINH TE a * h. HA NO! - 2005 I IB BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN BUI NGOC MY MOT SO GIAI PHAP CHU YEU DE TAO VIEC LAM CHO ■ ■ ■ NG JOI LAO DONG NONG NGHIEP, NONG THON VUNG DONG BANG SONG HONG LUAN VAN THAC SY KINH TE CHUYEN NGANH: KINH TE NONG NGHIEP VA PTNT DAI HOC KTQD I. r _ TRUNG TA JrU.

Of THONG TIN THl/VIEN GIAO VIEN HUONG DAN: PGS. P ham Van Khdi KHOA KINH TE NONG NGHIEP VA PTNT HA NOI - 2005 MUC LUC MUCLUC. DANH MUC CAC CHU-VIET TAT. DANH MUC CAC BANG, DO THI.

Tlnh cap thiet cua de tai luan van. Muc dich nghien cufu cua luan van. Doi tufdng va pham vi nghien cufu. Phirdng phap nghien curu.

Ket cau cua luan van. 3 CHUONG 1: NHUNG VAN DE LY LUAN VA THUC TE&N VE VIEC LAM VA TAO VIEC LAM CHO LAO DONG NONG NGHIEP, NONG THON. Cac khai niem cd ban co lien quan. Khai niem ve viec lam va ngitcri.

co viec lam. Khai niem ve tao viec lam. Khai niem nguon lao dong nong nghiep, nong thdn. Surcan thiet phai tao viec lam cho lao dong nong nghiep, nong thon.

Dae diem cua nguon lao dong nong nghiep, nong thdn. Dae diem cua cac dieu kien nguon luc cua nong nghiep, nong thon. Dae diem cua cac hoat ddng kinh texa hoi nong thdn. Nhufng nhan to anh hifdng den tao viec lam cho ngtfdi lao dong nong nghiep, nong thon.

Nhimg nhan to thuoc ve dieu kien titnhien. Nhimg nhan to thuoc ve dieu kien kinh texa hoi. Nhimg nhan to've cache, chinh sach. Kinh nghiem cua mot so nurdc tren the gidi ve tao viec lam cho lao dong nong nghiep, nong thon.

28 CHUONG 2: THUC TRANG VIEC LAM VA TAO VIEC LAM CHO LAO DONG NONG NGHIEP, NONG THON VUNG DONG BANG SONG HONG. Dac diem tynhien, kinh te, xa hoi vung Ddng bang song Hong anh hurdng den tao viec lam cho ngtfdi lao dong. Dac diem ve tunhien. Dac diem ve kinh te, xa hoi.

Danh gia chung ve anh htfdng cua chc dieu kiknttfnhien, king Ue-xd h$ den vine lam va tao vine lam vungDBSH. Khai quat tinh hinh phat trien kinh te xa hoi vung Dong blng song Hong. Tint UinU pUat trien nong ncUiep. Tint UinU pint trien unu ncanU pUi nong ngUinp va uUnyen dluU ua can kinU ■ t#none tUon.

Thyc trang ve viec lam va tao viec lam cho ngtfdi lao dong nong nghiep, nong thon vung Dong ' bang song Hong. TUnu ^^ang vine lam cma lao dOng none ncUinp, hnhg tUon vUng DBSH. TUnu trang triem. kUai unu gini pUnp tao vinu lam uUo lao dong.n<^ng ngUinp, nong tUon vung Dong bang song Hong.

NUiong van du dat ra uan tiep tuu gini qnyet. 77 CHUONG 3: NHUNG GIAI PHAP CHU YEU DE TAO VIEC LAM CHO LAO DONG- NONG NGHIEP, NONG THON VONG DONG BANG SONG HONG. diem vv van degi&i qquetviec I 3. Qnan diem vu Uinn qnn kinU te.

Qnan diem day manU xa UOi, Uoa va pUnt Uny sou manU tong Uap. Giai quyet vivc IdmchU lao ddon nnon gh^nphUi ggn vdi sunhUt triee cua unu ngahU, linU vnu kUnu. PhUdng hudng tao viec lam cho nong nghiep, nong thon vung Dong bang song Hong. PUkcc Uuang va muu tinn uUnng uaa tao vinu lam.

Phuahg Untong gini qnyet vinu lam uUo lao dOng hnhg hgUinp ^ng tUon vung Dong bang song Hong. Nh&ng giai phap chu yeu de tao viec lam cho lao dong vung Dong bang song. NUung gini pUnp uu tUe uUo unu ngdhU trong hnng hgUinp, hnng tUon. NUUng giaipUnp, snuU uUnng nUam U6 tra tao vinu lam uUo lao dong 0^^ no^ ngUinp, nong tUon va mot sdki-n ngUi.

111 DANH MUC TAI LffiU THAM KHAO. 116 DANH MUC CAC CHtf VlfiT TAT DBSH Ddng bang sOng Hdng HDKT Hoat dOng kinh t£ LD Lao dOng NSNN Ngan sach nha nuoc PTNT Phat trie’n nong thOn PTCS Pho thong co sd PTTH Pho thOng trung hoc TN Tot nghiep TBXH Thuong binh xa hoi DANH MUC BANG Blfu, THI Bang bieu, Ten bang, do thi Trang do thi Bang 2.1 Trmh dO hoc v£fo cua lao dOng trong dO turii nam 2003 35 Bang 2.2 Trinh do chuyOn mOn ky thuatcua LD nam 2003 36 Bang 2.3 Mot so chi tieu ve ccf so ha tang nOng thOn of DBSH 37 Bang 2.4 Dien tfch mdt s0 cay tiring chu yen of DBSH 1993-2004 -40 Bang 2.3 Cc c£u gia tii NOng-Lam-Thuiy san d DBSH 1993-2002 -41 Bang 2.6 Gia tri san xua't thuy san vung DBSH 1995-2003 ’ -42 Bang 2. Cc c<u lao dOng theo nginih kinh te va vang 1996-2003 -44 Bang 2.8 Cccau gia tri san xutft vung DBSH 1993-2002 45 Bang 2.9 Tinh trang viec lam ri nOng men DBSH 46 Bang 2.10 So luong va tl le dSn so du 13 tu6i trO len co viec lam thuong xuyen ri nOng thOn DBSH 1993-2003 43 Bang 2.11 SO luong va tl le dan so du 13 tu6i tro len khOng. co viec lam thuong xuyen 6 nOng thOn DBSH 1993-2003 48 Bang 2.12 Tl le thoi gian lao dOng duoc su dung cua dan so HDKT th du 13 tu6i tro len 0 nOng thOn DBSH 1993-2004 30 Bang 2.13 Tl le thOi gian lao dOng duoc su dung cua lao dong nganh tiring trot 0 nOng thOn DBSH 1998-2003 351 Bang 2.14 So luong va cc cau lao dOng lam viec trong cac nganh kinh te O nOng thOn DBSH 2000-2004 52 Bang 2.13 Ket qua cho vay von cua NgSn hang NOng nghiep va PTNT ddi ■ v6i hO san xu£t vung DBSH 61 Bang 2.16 SO' lao ddng dugc giai quyet viec lam th quy quoc gia hd trg viec lam cac tinh DBSH 1997-2004 67 Bang 2.17 Co c£u gia tri san xuat trong not, chan nudi va dich vu nong nghiep DBSH 1996-2003 68 DO thi 2.1 SO lao ddng lam viec trong cac doanh nghiep co vOn dau tn nudc ngoai cua ■ ca nudc 71 DO thi 2.2 So lao ddng xuMt khau ra nunc ngoai cua ca rurnc giai doan ' th 1995-2004 74 Bang 2.18 Ket qua th mdt so giai phap chu yeu de tao viec lam hoac hd trg tao viec lam d vung DBSH 76 LOl Md DAU 1.

TINH CAP THEET CUA DE TAI LUAN VAN Lao ddng - viec lam la mot trong nhung van de kinh te xa hoi ludn dugc quan tam a moi qudc gia tren the gidi. Giai quye't viec lam, nang cao thu nhSp cho ngucri lao dong la mot trong nhung muc tidu cof ban trong chid'n luge phat trien kinh te xa hdi d moi then. Viet Nam co xuat phat didm la mot nude ndng nghiep lac hau, san xuat mang nang tinh tu cung, tu cap, trinh do tham canh va nang suat lao dong thap, nang suat cay trong phu thuoc nhieu vao dieu kien tu nhien dang trong qua trinh chuyen sang kinh te thi trudmg theo hudng edng nghiep hoa, hien dai hoa. Trong qua trinh do nhieu van de kinh te xa hoi dat ra, trong do tinh trang du thira lao ddng, thieu viec lam trong khu vuc ndng nghiep, ndng thdn dang la mdt van de cap bach can thao go.

Hidu ro tam quan trong cua viec giai quyet viec lam doi voi ngucri lao ddng, do'i voi van de kinh te xa hdi, Nghi quyd't Dai hoi Dang lan thu IX da khang dinh giai quyet viec lam la yeu to' quyet dinh de phat huy nhan td' con ngucri, 6n dinh va phat trien kinh te, lam lanh manh xa hoi, dap ung nguyen vong chfnh dang va yeu cau bite xue cua nhan dan. Dang va Nha nude ta da ban hanh nhidu chfnh sach nham giai quyet van de viec lam, tuy nhien, den nay tinh trang that nghiep, thieu vide lam d nude ta dac biet la d ndng nghiep, ndng thdn van con gay gat. Dieu nay doi hdi chung ta can tiep tuc nghien cuu, de ra cac giai phap nham tao nhieu viec lam cho lao dong d ndng thdn. Ddng bang song Hdng la khu vuc cd dan sd' ddng, td'c dd tang cua luc lugng lao dong hang nam cao, ti Id da't ndng nghiep binh quan driu ngudi thap va ngay cang cd xu hudng giam sut do tac dong manh cua dd thi hoa.

Ta't ca nhung ly do tren gay siic ep ngay cang ldn de'n va'n dd giai quyd't vide lam, dac 2 biet la trong khu vuc nong thdn. Trong boi canh tren, vide nghien cun ve tao nay se thuc hidn dirge muc tieu chien luge la nang cao thu nhap va ddi song cho nguoi lao ddng, gop phdn xda ddi giam ngheo nhu muc tieu ma Dai hdi Dang toan qudc lan thu DC da dd ra. Tur nhung ly do tren tac gia da chgn: “Mot so giai phap chu, yeu de tao viec lam cho ngudi lao dong nong nghiep, nong thdn vung Ddng bang song Hong” lam de tai luan van thac sy. MUC DICH NGHIEN CUU CUA LUAN VAN tao vide lam cho lao dong ndng nghiep, ndng thdn lam co scr khoa hoc cho cac nghien cun ve viec lam va tao viec lam cho ngirbi lao ddng vung Ddng bang songHdng.

- PhAn rich thuc trang viec lam va tao viec lam cho nguoi lao dong vung Ddng bang song Hong trong nhung nam ddi moi. Qua phan tfch rut ra nhiing kdt qua, nhung van de dat ra can giai quyet. - De xuat cac phuorng hudng va giai phap tao thdm viec lam cho ngudi lao dong ndng nghiep, ndng thdn vung Ddng bang sdng Hong nhung nam tdi. DOI TUONG VA PHAM VI NGHIEN CUU 3.

Doi turdng nghien curu Ddi tugng nghien cun la nhung van de kinh te, td chuc lidn quan ddn vide lam va tao viec lam trong llnh vuc ndng nghidp, ndng thdn cua vung Ddng bang sdng Hong. Pham vi nghien cun - Ve khdng gian: Nghien cun or cac tinh thudc vung Ddng bang sdng Hong theo phan loai moi. 3 - Ve thcri gian: Nghien cun th nhung nam doi moi, trong do tap trung nghien ctru th 1996 den nay. PHUONG PHAP NGHIEN CUU.

Ngoai cac phuong phap duy vat bien chiing, duy vat lich sh, luan van sh dung cac phuong phap nghien cun cu the sau: - Phuong phap dieu tra xa hoi hoc - Phuong phap phan td thdng ke - Phuong phap chuyen gia - Phuong phap phan tfch, so sanh 5. KET CAU CUA LUAN VAN Ngoai led mo dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao, phu luc luhn van ket ca'u thanh 3 chuong: Chiromg 1: Nhung van de ly luan va thuc tidn ve viec lam va tao viec lam cho lao dong nong nghiep, ndng thdn. Chiromg 2: Thuc trang viec lam va tao vide lam cho lao dong nong nghiep, nong thdn vung Dong bang song Hong. Chiromg 3: Nhhng giai phap chu yeu de tao viec lam cho lao ddng ndng nghiep, ndng thdn vung Ddng bang sdng Hdng.