CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE XUẤT KHẨU GAO TRONG ĐẠI DỊCH COVID- 19. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUAT KHẨU GAO TRONG ĐẠI DỊCH COVID 19 Ở VIỆT NAM. CHƯƠNG 3: NHỮNG QUAN DIEM VÀ GIẢI PHAP ĐÂY MẠNH XUẤT KHẨU GAO TRONG DIEU KIỆN DỊCH BỆNH VA SAU KHI DỊCH BỆNH DUOC KIÊM SOÁT. CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE XUẤT KHẨU GAO TRONG DIEU KIỆN ĐẠI DICH COVID- 19.
_ Cơ sở lý thuyết của xuất khâu gạo 1. Khái niệm xuất khâu và xuất khâu gạo. Có rất nhiều những định nghĩa khác nhau về xuất khẩu như sau: Theo Wikipedia, “xuat cang hay xuat khau trong lý luận thương mai quốc tế là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài, trong cách tính toán cán cân thanh toán quốc tế theo IMF là việc ban hàng hóa cho nước ngoài.” Hay theo một cách hiểu khác của Wikipedia, xuất khâu là “hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà nó là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu thu về lợi nhuận, thúc đây sản xuất hàng hóa phát triển, chuyên đổi cơ cấu kinh tế, ôn định và từng bước nâng cao mức sống của người dân .Xuất khâu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả bất ngờ, đột biến. Mở rộng xuất khâu dé tăng thu các đồng ngoại tỆ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đây các ngành nghề trong sản xuất, kinh doanh hàng hóa dịch vụ trong nền kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phan kinh tế mở rộng xuất khẩu dé giải quyết van đề công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ.” Nói một cách ngắn gon ta có thé hiểu rằng, xuất khâu là hoạt động bán hàng hoặc dịch vụ của một quốc gia này sang một quốc gia khác trên thế giới với mục đích nhằm phát triên sản xuât, kinh doanh và đời sông.
Song hoạt động này có những nét riêng phức tạp hơn trong nước như giao dịch với những người có quốc tịch khác nhau, thị trường rộng lớn nên việc kiểm soát gặp rất nhiều khó khăn, mua bán qua trung gian nhiều, đồng tiền thanh toán thường là các đồng ngoại tệ mạnh và hàng hoá phải vận chuyên qua biên giới, cửa khẩu các quốc gia khác nhau nên phải tuân thủ theo các tập quán quốc tế cũng như luật lệ từng quốc gia khác nhau. Xuất khẩu gạo hay nói chung là xuất khâu hàng hóa nông sản là việc đưa gạo hay mặt hàng nông sản nao đó ra khỏi lãnh thé quốc gia này sang lãnh thổ quốc gia khác hoặc đưa vào khu vực đặc biệt năm trên lãnh thé quốc gia được gọi là khu vực hải quan riêng. Vai trò nhiệm vụ của xuất khâu gạo 1. Vai trò của xuất khâu và xuất khâu gạo a) Vai trò của xuất khâu - Đôi với nên kinh tê Xuất khẩu là hoạt động tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khâu phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế Xuất khẩu là hoạt động đóng góp quan trọng vào việc chuyền dịch cơ cấu kinh tế, thúc đây sản xuất phát triển.
Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khâu đối với sản xuất chuyên dịch cơ cấu kinh tế: +) Mot là, xuất khâu chỉ là việc tiêu thụ sản phẩm dư thừa do sản xuất vượt quá nhu cầu trong nước hay nội địa. Trong trường hợp nếu nền kinh tế còn lạc hậu và chậm phát triển, sản xuất vẫn chưa đáp ứng đủ tiêu dùng, nếu chỉ thụ động chờ sự dư thừa của sản xuất thì xuất khẩu sẽ vẫn cứ bé nhỏ và tăng trưởng rất chậm. Sản xuất và sự thay đổi cơ cấu kinh tê sẽ diễn ra rât chậm. +) Hai là, coi thị trường và đặc biệt là thị trường quốc tế là hướng quan trọng đề tổ chức sản xuất.
Quan điểm thứ hai là xuất phát từ nhu cầu của thị trường thế giới dé tổ chức san xuất. Điều đó có tác động tích cực đến sự chuyền dịch cơ cấu kinh tế, thúc đây sản xuất phát trién. Xuất khẩu tạo điều kiện cho các nghành khác cơ hội phát triển thuận lợi. Ví dụ khi phát triển nghành dệt may thì xuất khâu sẽ tạo cơ hội tiền đề cho việc phát triển nghành phụ trợ như thuốc nhuộm hay sản xuất sợi.
Nghành công nghiệp chế biến thực phẩm xuất khẩu ( gạo, dầu, thực vật, chè.) phát triển mạnh có thể kéo theo nghành công nghiệp chế tạo thiết bị phục vụ cho ngành này phát triển theo. Xuất khâu giúp mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần cho sản xuất phát triển và duy trì sự 6n định. 10 Xuât khâu tạo điêu kiện mở rộng khả năng cung câp đâu vào cho sản xuât, nâng cao năng lực sản xuât trong nước. Thông qua xuât khâu hàng hóa của Việt Nam nói riêng và của các quôc gia xuât khâu nói chung sẽ tạo điêu kiện cho hàng hóa xuât khâu tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thê giới cả về giá cả va chat lượng.
Xuất khẩu sẽ giúp tạo ra công ăn việc làm thu hút hàng triệu lao động cải thiện đời sống của người dân làm giảm tỷ lệ thất nghiệp góp phan ồn định xã hội, giảm các vấn đề tệ nạn xã hội do thất nghiệp gây ra. Xuât khâu là cơ sở đê mở rộng và thúc đây quan hệ kinh tê đôi ngoại của nước nhập khâu và nước xuât khâu. - Vai trò đôi với doanh nghiệp: Giúp doanh nghiệp mở rộng được thi trường đưa được hàng hóa của mình ra thị trường thế giới. Giúp cho việc kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp được mở rộng hướng đên mục tiêu phát triên lâu dài, bên vững.
Là động lực đối với doanh nghiệp tích cực đổi mới trong sản xuất và kinh doanh vì doanh nghiệp muốn “ sống xót” trong thời đại 4.0 doanh nghiệp cần phải thay déi học hỏi từng ngày. b) Vai trò của xuất khẩu gạo: Xuất khâu gạo trước tiên là làm tăng thêm thu nhập cho người nông dân canh tác lúa nước Thúc đây chuyền dịch lao động tham gia và thị trường xuất khâu, tạo ra thêm công ăn việc làm trong ngành nghề này. Tăng thu ngoại tệ từ hoạt động xuất khâu gạo. Nhiệm vụ của xuất khâu và xuất khâu gạo a) Xuất khẩu 11 Nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả và chất lượng hàng hóa, dịch vụ; từng bước nâng cao hiệu quả xuất khâu.
Giải quyết các vấn đề về thương hiệu hàng hóa đề tăng khả năng cạnh tranh hàng hóa trên thi trường. Phải khai thác hiệu quả hợp lý các nguồn lực cho hoạt động xuất khâu. Nâng cao năng lực sản xuất hàng xuất khâu dé tăng nhanh khối lượng và kim ngạch xuất khâu Tạo ra các mặt hàng (nhóm hàng) xuất khẩu có khối lượng và giá trị lớn đáp ứng những đòi hỏi của thị trường thế giới và của khách hàng về số lượng, có sức thu hút và khả năng cạnh tranh cao. b) Bên cạnh đó xuât khẩu gạo cũng có bốn nhiệm vụ quan trọng sau: Một là, phải đảm bảo giữ vững sản xuất.
Hai là, 6n định giá cả hàng hóa nhằm kiểm soát van dé lạm phát ( vì lương thực chiếm tới 42.8% trong rô hàng hóa tính giá tiêu dùng). Ba là, vấn đề an ninh lương thực được bảo đảm. Bồn là, cung cấp hàng hóa cho việc xuất khâu. Covid 19 và vấn đề đặt ra cho xuất khâu gạo Việc covid 19 ập đến mang đến muôn vàn khó khăn cho nền kinh tế và xuất khâu nói chung và xuất khẩu gạo nói riêng cũng không phải là một ngoại lệ.
Thứ nhất như trong các báo cáo của chính phủ, các bộ ban ngành, các co quan có thẩm quyền, báo cáo của các doanh nghiệp thì xuất khâu của Việt Nam từ tháng 5 năm 2020 đã có dấu hiệu phục hồi nhưng so với cùng kỳ của các năm trước cụ thể là năm 2019 thì vẫn còn thấp hơn, điều này có thé dé dàng lý giải là do các quốc gia tiến hành các biện pháp giãn cách xã hội, đóng của biên giới do tác động của đại dịch Covid 19. Vậy những vấn đề cần phải đặt ra cho xuất khâu gạo trong thời gian này có thé kê đến như: Một, xuất khẩu nói chung và xuất khẩu gạo nói riêng phải là lĩnh vực tiên phong, là đầu tàu trong việc phục hồi hoạt động và sự phát triển của nền kinh tế. Hai, xuất khâu gạo phải cân đối sao cho đảm bảo van dé bao đảm an ninh lương thực giữa lúc đại dịch covid 19 vẫn còn đang hoành hành và chưa có vaccine đặc tri. 12 Ba, một phần tận dụng lợi thế mà đại dịch dịch covid 19 khiến cho giá gạo tăng lên nhưng vẫn phải đảm bảo giá gạo trong nước không bị tăng quá cao tránh tình trạng trục lợi bắt chính.
Các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu gạo trong điều kiện đại dịch covid 19 Trước khi đi sâu vào tìm hiéu các yêu tô ảnh hưởng đên xuât khâu gạo trong dai dịch covid 19 chúng ta cân có một cái nhìn tông quan về các yêu tô ảnh hưởng đên xuât khâu gạo nói chung a) Các yêu tố về kinh tế nói chung Các nhân tô về kinh tế bao gồm: Giai đoạn trong chu kỳ kinh tế 9©O0 Tỷ lệ lạm phát Lãi suất ngân hàng Tỷ lệ thất nghiệp Cán cân thanh toán Xu hướng của GDP b) Ty giá hối đoái và tỷ suất ngoại tệ của hàng xuất khẩu: Theo voer.vn thì tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái là “ tố quan trọng dé doanh nghiệp đưa ra quyết định liên quan đến hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế nói chung và hoạt động xuât khâu nói riêng.” Đề nhận biết được sự tác động của tỷ giá hối đoái đối với các hoạt động của nền kinh tế nói chung, hoạt động xuất khâu nói riêng các nhà kinh tế thường phân biệt 2 loại tỷ giá hối đoái đó là tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái thực tế. Cũng theo Voer : “tỷ hối đoái chính thức không phải là một yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất trong nước về các mặt hàng. Vấn đề đối với các nhà xuất khẩu và những doanh nghiệp có hàng hoá cạnh tranh với các nhà nhập khẩu là có được hay không một tỷ giá chính thức, được điều chỉnh theo lạm phát trong nước và lạm phát xảy ra tại các nên kinh tê của các bạn hàng của họ.Một tý giá hôi đoái 13 chính thức được điều chỉnh theo các quá trình lạm phát có liên quan gọi là tỷ giá hối đoái thực tế.