Giải Pháp Tăng Cường Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Vào Hải Phòng

Chuyên khảo phân tích Microsoft word 11, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Trường học: Hải Phòng University
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Vào Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA FDI
• 1.2. CÁC NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN FDI
• 1.3. CÁC HÌNH THỨC CỦA FDI
• 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI FDI
• 1.5. XU HƯỚNG VẬN ĐỘNG CỦA DÒNG FDI TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY
• 1.6. KINH NGHIỆM THU HÚT FDI CỦA HÀ NỘI
• 1.7. CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ THU HÚT VÀ SỬ DỤNG VỐN FDI
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG VỐN FDI VÀO HẢI PHÒNG TRONG GIAI ĐOẠN 2001-2006
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ CỦA HẢI PHÒNG
• 2.1.1. Nhóm yếu tố khung chính sách FDI
• 2.1.2. Nhóm nhân tố kinh tế
• 2.2. TÌNH HÌNH THU HÚT VÀ SỬ DỤNG VỐN FDI TẠI HẢI PHÒNG
• 2.2.1. Số dự án và tổng số vốn đầu tư
• 2.2.2. Đặc điểm thu hút FDI trong khu công nghiệp, khu chế xuất Hải Phòng
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ KẾT QUẢ THU HÚT VÀ SỬ DỤNG VỐN FDI CỦA HẢI PHÒNG
• 2.3.1. Thành công đạt được trong thu hút vốn FDI vào Hải Phòng
• 2.3.2. Hạn chế trong thu hút vốn FDI vào thành phố Hải Phòng
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong thu hút vốn FDI vào Thành phố Hải Phòng
• 2.4. TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU CỤ THỂ
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THU HÚT VÀ SỬ DỤNG CÓ HIỆU QUẢ VỐN FDI TẠI HẢI PHÒNG TRONG ĐIỀU KIỆN VIỆT NAM HỘI NHẬP WTO
• 3.1. MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƯỚNG THU HÚT FDI VÀO HẢI PHÒNG GIAI ĐOẠN 2007-2010
• 3.1.1. Dự báo nhu cầu và khả năng thu hút vốn FDI vào Hải Phòng
• 3.1.2. Mục tiêu và phương hướng thu hút vốn FDI vào Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2010
• 3.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT VỐN FDI VÀO HẢI PHÒNG
• 3.2.1. Giải pháp từ phía Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng
• 3.2.2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp
• 3.2.2.1. Các doanh nghiệp cần chú trọng vào công tác đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ và lao động
• 3.2.2.2. Chủ động tiến hành hoạt động xúc tiến đầu tư
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tăng cường đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hải Phòng

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của Hải Phòng. Thành phố này đã thu hút được nhiều dự án đầu tư từ các quốc gia khác nhau, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để tăng cường thu hút FDI, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

1.1. Tình hình hiện tại của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hải Phòng

Hải Phòng hiện có hơn 240 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 2,5 tỷ USD. Tuy nhiên, quy mô vốn FDI vẫn còn thấp so với tiềm năng của thành phố.

1.2. Vai trò của FDI trong phát triển kinh tế Hải Phòng

FDI không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

II. Những thách thức trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hải Phòng

Mặc dù Hải Phòng có nhiều tiềm năng, nhưng việc thu hút FDI vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như môi trường đầu tư chưa thực sự hấp dẫn, chính sách chưa đồng bộ và thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương là những rào cản lớn.

2.1. Môi trường đầu tư chưa hấp dẫn

Môi trường đầu tư tại Hải Phòng còn nhiều bất cập, như thủ tục hành chính phức tạp và thiếu minh bạch, khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể hơn cho các nhà đầu tư, từ việc cung cấp thông tin đến việc tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình đầu tư.

III. Giải pháp từ phía chính quyền để tăng cường đầu tư trực tiếp nước ngoài

Chính quyền thành phố Hải Phòng cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện môi trường đầu tư, từ việc đơn giản hóa thủ tục hành chính đến việc tạo ra các chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư.

3.1. Cải cách thủ tục hành chính

Đơn giản hóa các thủ tục hành chính sẽ giúp nhà đầu tư tiết kiệm thời gian và chi phí, từ đó thu hút nhiều dự án FDI hơn.

3.2. Tạo ra các chính sách ưu đãi

Cần xây dựng các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính cho các nhà đầu tư nước ngoài, nhằm khuyến khích họ đầu tư vào Hải Phòng.

IV. Giải pháp từ phía doanh nghiệp để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Doanh nghiệp cần chủ động trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời tích cực tham gia vào các hoạt động xúc tiến đầu tư để thu hút FDI.

4.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư nước ngoài, từ đó tạo niềm tin và thu hút vốn đầu tư.

4.2. Tích cực tham gia xúc tiến đầu tư

Tham gia các hội chợ, triển lãm và sự kiện xúc tiến đầu tư sẽ giúp doanh nghiệp kết nối với các nhà đầu tư tiềm năng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hải Phòng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thu hút FDI đã mang lại nhiều lợi ích cho Hải Phòng, từ việc tạo ra việc làm đến việc nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố. Tuy nhiên, cần có những biện pháp cụ thể để phát huy tối đa lợi ích này.

5.1. Lợi ích từ FDI đối với Hải Phòng

FDI đã giúp Hải Phòng cải thiện cơ sở hạ tầng, tạo ra nhiều việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Kết quả nghiên cứu về FDI tại Hải Phòng

Nghiên cứu cho thấy rằng Hải Phòng cần cải thiện môi trường đầu tư và tăng cường các chính sách hỗ trợ để thu hút nhiều hơn nữa vốn FDI.

VI. Kết luận và tương lai của đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hải Phòng

Tương lai của FDI tại Hải Phòng phụ thuộc vào khả năng cải thiện môi trường đầu tư và sự chủ động của chính quyền cũng như doanh nghiệp trong việc thu hút vốn đầu tư. Cần có những chiến lược dài hạn để phát triển bền vững.

6.1. Chiến lược dài hạn cho FDI tại Hải Phòng

Cần xây dựng một chiến lược dài hạn để thu hút FDI, bao gồm việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

6.2. Tầm nhìn tương lai cho Hải Phòng

Hải Phòng cần trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến hết quý I năm 2007, thành phố Hải Phòng đã thu hút hơn 240 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký đạt trên 2,5 tỷ USD. Nguồn vốn FDI đăng ký của Hải Phòng chiếm 3,62% tổng vốn đăng ký và vốn thực hiện chiếm 4,34% tổng vốn đầu tư thực hiện của cả nước, đưa thành phố giữ vững vị trí thứ sáu toàn quốc và thứ hai tại khu vực miền Bắc. Đóng vai trò là đỉnh tam giác tăng trưởng kinh tế trọng điểm phía Bắc gồm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, thành phố luôn duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10,25% đến 12,51% trong giai đoạn 2001-2006, cao gấp hơn 1,5 lần so với mức tăng bình quân chung của cả nước.

Tuy nhiên, thực tiễn thu hút FDI tại Hải Phòng đang đối mặt với nhiều rào cản mang tính cấu trúc. Quy mô vốn bình quân trên mỗi dự án còn thấp, cơ cấu ngành nghề chưa cân đối, tỷ lệ góp vốn của các đối tác trong nước còn hạn chế và thành phố chưa thu hút được nhiều tập đoàn đa quốc gia nắm giữ công nghệ nguồn. Trong bối cảnh Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), sự cạnh tranh thu hút dòng vốn ngoại giữa các địa phương lân cận như Hà Nội, Hải Dương và Bắc Ninh ngày càng gay gắt.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về FDI, phân tích thực trạng thu hút và sử dụng dòng vốn FDI tại Hải Phòng giai đoạn 1988-2006, từ đó hoạch định hệ thống giải pháp toàn diện cho giai đoạn 2007-2010. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp luận cứ khoa học nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tối ưu hóa năng suất lao động và duy trì tỷ lệ giảm nghèo ấn tượng từ 11,8% năm 2000 xuống còn 3,2% năm 2006.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các học thuyết kinh tế quốc tế kinh điển nhằm giải thích bản chất và động cơ di chuyển của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Thứ nhất, Lý thuyết chiết trung OLI của John Dunning đóng vai trò là trụ cột phân tích, xác định ba lợi thế quyết định dòng vốn FDI gồm lợi thế sở hữu tài sản độc quyền, lợi thế địa điểm tiếp nhận và lợi thế nội vi hóa giao dịch nhằm giảm thiểu chi phí thị trường. Thứ hai, Lý thuyết chu kỳ sống quốc tế của sản phẩm của Raymond Vernon luận giải sự dịch chuyển dây chuyền sản xuất từ các quốc gia phát triển sang các nước đang phát triển khi sản phẩm bước vào giai đoạn tiêu chuẩn hóa để tận dụng chi phí nhân công thấp.

Thứ ba, Lý thuyết năng suất biên của vốn của MacDougall và Kemp chứng minh rằng dòng vốn sẽ tự động luân chuyển từ nơi có năng suất biên thấp sang nơi có năng suất biên cao cho đến khi đạt mức cân bằng lợi tức biên, mang lại thặng dư phúc lợi cho cả nước đầu tư và nước tiếp nhận. Thứ tư, Lý thuyết về tính không hoàn hảo của thị trường của Stephen Hymer làm rõ việc các tập đoàn xuyên quốc gia tiến hành FDI để vượt qua hàng rào thuế quan và khai thác triệt để tài sản tri thức đặc thù. Thứ năm, Mô hình vòng luẩn quẩn đói nghèo của Paul Samuelson khẳng định tầm quan trọng của FDI như một nguồn ngoại lực then chốt giúp các nước đang phát triển phá vỡ điểm nghẽn tích lũy vốn thấp và năng suất thấp.

Khung phân tích vận dụng các khái niệm chuẩn mực từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và UNCTAD, xác định FDI là hình thức đầu tư mà chủ đầu tư nước ngoài sở hữu tối thiểu 10% vốn cổ phần nhằm tham gia trực tiếp điều hành doanh nghiệp, phân biệt rõ với hình thức đầu tư gián tiếp qua danh mục chứng khoán.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và phương pháp so sánh định lượng đa chiều. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ hệ thống niên giám thống kê của Cục Thống kê thành phố Hải Phòng, các báo cáo chuyên đề của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hải Phòng, dữ liệu Báo cáo Đầu tư Thế giới của UNCTAD và Ngân hàng Thế giới trong giai đoạn 1988-2006.

Đặc biệt, nghiên cứu kế thừa dữ liệu khảo sát cấp quốc gia do Tổng cục Thống kê tiến hành năm 2006 trên quy mô 9.500 doanh nghiệp tại 63 tỉnh, thành phố (chiếm 8,3% tổng số doanh nghiệp cả nước) cùng bộ dữ liệu Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) do VCCI công bố hàng năm. Việc lựa chọn phương pháp phân tích chuỗi thời gian kết hợp so sánh không gian giữa Hải Phòng với các trung tâm công nghiệp lân cận cho phép đánh giá khách quan các nhân tố cấu thành môi trường đầu tư, từ chi phí gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai đến tính năng động của bộ máy chính quyền địa phương trong khung thời gian 1988-2006 và dự báo cho chu kỳ 2007-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô thu hút FDI của Hải Phòng đạt mức tăng trưởng vượt bậc nhưng chưa tương xứng với tiềm năng cửa ngõ kinh tế biển. Lũy kế đến quý I năm 2007, thành phố thu hút trên 240 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 2,5 tỷ USD, chiếm 3,2% về số lượng dự án và 3,62% về giá trị vốn đăng ký của cả nước. Dù đứng thứ hai tại khu vực miền Bắc sau Hà Nội, quy mô vốn trung bình của các dự án FDI tại Hải Phòng chỉ dao động quanh mức 10,4 triệu USD/dự án, chủ yếu tập trung vào các ngành thâm dụng lao động.

Thứ hai, khu vực có vốn FDI tạo ra động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đóng góp to lớn vào tăng trưởng công nghiệp. Tốc độ tăng trưởng GDP của Hải Phòng liên tục bứt phá từ 9,1% năm 2000 lên 12,51% năm 2006. Khu vực FDI đóng vai trò chủ đạo trong việc giải quyết việc làm cho 188.400 lao động trong giai đoạn 5 năm 2001-2006 (bình quân 37.700 lao động mỗi năm). Mức thu nhập bình quân của công nhân trong khu vực FDI đạt 75-80 USD/tháng, cao gấp đôi so với mức lương tối thiểu quy định từ 35-40 USD/tháng, trong khi thu nhập của đội ngũ kỹ sư đạt 220-250 USD/tháng và cán bộ quản lý đạt trên 1.000 USD/tháng.

Thứ ba, hệ thống hạ tầng cảng biển và các khu công nghiệp tập trung là đòn bẩy thu hút đầu tư lớn nhất của địa phương. Cảng Hải Phòng là cụm cảng lớn nhất miền Bắc với lượng hàng hóa thông qua đạt từ 8,5 đến 12 triệu tấn/năm, sở hữu 17 bến cảng có tổng chiều dài 2.700m, độ sâu luồng 8,5m và khu vực neo đậu tiếp nhận tàu trọng tải 40.000-50.000 DWT. Cảng container Chùa Vẽ được nâng cấp với công suất 500.000 TEU kết hợp hệ sinh thái kho bãi 600.000 m2 đã tạo nên lợi thế vượt trội cho Khu công nghiệp Nomura và Khu công nghiệp Đình Vũ.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện sự tụt hậu về chỉ số năng lực cạnh tranh trong một số lĩnh vực hành chính then chốt. Theo bảng xếp hạng PCI, điểm số phát triển khu vực kinh tế tư nhân của Hải Phòng chỉ đạt 4,98 điểm, thấp hơn đáng kể so với Hà Nội (6,12 điểm) và Hải Dương (5,09 điểm). Thủ tục hành chính liên quan đến đất đai và thời gian giải phóng mặt bằng còn rườm rà, kéo dài thời gian tiếp cận thực tế của doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính giúp Hải Phòng duy trì sức hút FDI bắt nguồn từ vị trí địa kinh tế chiến lược kết hợp chính sách cải cách thủ tục cấp phép theo mô hình một cửa liên thông tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống chỉ còn 3-5 ngày. Sự đồng bộ giữa Quốc lộ 5, Quốc lộ 10 và tuyến đường sắt liên vận Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai - Côn Minh đã kết nối thông suốt chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế.

Tuy vậy, những điểm nghẽn về môi trường thể chế cần được nhìn nhận thấu đáo. Tương tự các nhận định trong Lý thuyết chiết trung OLI, nếu lợi thế địa điểm chỉ dựa vào chi phí nhân công rẻ mà thiếu đi sự ổn định về mặt bằng sạch và cơ chế cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân, dòng vốn ngoại sẽ có xu hướng dịch chuyển sang các địa phương có chỉ số PCI cao hơn như Bắc Ninh hay Vĩnh Phúc.

Trong thực tế phân tích dữ liệu học thuật, các chuỗi số liệu về tốc độ tăng trưởng GDP và kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng giai đoạn 1995-2006 có thể được mô hình hóa trực quan thông qua đồ thị đường đa biến, phản ánh rõ nét sự vượt trội của tăng trưởng địa phương so với bình quân cả nước. Đồng thời, cấu trúc vốn đầu tư theo đối tác và ngành nghề được thể hiện tối ưu qua biểu đồ tròn, minh chứng tỷ trọng áp đảo của nhóm ngành công nghiệp chế tạo và sự chi phối từ các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cải cách thủ tục hành chính và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng sạch. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng cần chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường thiết lập cơ chế ủy quyền một cửa trong giao đất và cho thuê đất, rút ngắn thời gian bàn giao thực địa cho nhà đầu tư FDI từ 15 ngày xuống dưới 10 ngày trong giai đoạn 2007-2008. Mục tiêu đến năm 2010 là giảm 30% chi phí thời gian thực hiện quy định nhà nước cho các doanh nghiệp thành lập mới.

Thứ hai, đầu tư hiện đại hóa hạ tầng logistics và mở rộng công suất cụm cảng biển nước sâu. Ban Quản lý Cảng Hải Phòng và Sở Giao thông Vận tải cần tập trung nguồn vốn ODA và hình thức hợp đồng BOT/BTO để hoàn thành nâng cấp cảng container Chùa Vẽ vượt công suất 600.000 TEU trước năm 2009, đồng thời khởi động dự án cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện nhằm tiếp nhận tàu trọng tải trên 50.000 DWT, nâng sản lượng hàng hóa thông qua toàn thành phố đạt mốc 15-20 triệu tấn/năm vào năm 2010.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa tay nghề kỹ thuật. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn xây dựng các chương trình đào tạo nghề theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp FDI. Phấn đấu đến năm 2010, nâng quy mô lực lượng công nhân kỹ thuật cao từ 120.000 người lên 180.000 người và đội ngũ có trình độ cao đẳng, đại học từ 25.000 người lên 40.000 người, bảo đảm đáp ứng 100% nhu cầu vận hành các dây chuyền công nghệ cao.

Thứ tư, tái cấu trúc chính sách ưu đãi tài chính và chủ động xúc tiến đầu tư có chọn lọc. Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố áp dụng triệt để khung ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 10% trong thời hạn 15 năm (miễn 4 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo) đối với các dự án công nghệ cao và các dự án xuất khẩu trên 80% sản phẩm. Chủ động tổ chức các diễn đàn xúc tiến đầu tư chuyên đề tại Tokyo, Seoul và Singapore trong giai đoạn 2008-2010 để thu hút các dự án quy mô vốn trên 50 triệu USD.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân thành phố, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và các cơ quan xúc tiến đầu tư cấp tỉnh. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và khung đánh giá PCI thực chứng để tối ưu hóa quy trình thủ tục hành chính và thiết kế các gói chính sách ưu đãi cạnh tranh.

Thứ hai, ban lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài và các tổ chức tài chính quốc tế. Tài liệu này cung cấp bức tranh chi tiết về chi phí tiền lương (35-80 USD/tháng), giá thuê đất, hệ thống thuế suất ưu đãi và năng lực vận tải cảng biển tại Hải Phòng, hỗ trợ quá trình lập báo cáo tiền khả thi khi mở rộng mạng lưới sản xuất tại Việt Nam.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế phát triển và Quản lý kinh tế. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị trong việc vận dụng Lý thuyết chiết trung OLI và phương pháp phân tích mẫu khảo sát 9.500 doanh nghiệp vào bài toán kinh tế địa phương.

Thứ tư, ban quản lý các khu công nghiệp, doanh nghiệp phát triển hạ tầng và các công ty logistics. Kết quả nghiên cứu về mô hình Khu công nghiệp Nomura và cụm cảng Chùa Vẽ cung cấp các giải pháp thực tế để nâng cao tỷ lệ lấp đầy mặt bằng sạch và tối ưu hóa chuỗi cung ứng dịch vụ hậu cần cảng.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng thu hút FDI của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 1988-2006 đạt kết quả cụ thể như thế nào? Thành phố đã thu hút hơn 240 dự án với tổng vốn đăng ký đạt trên 2,5 tỷ USD, chiếm 3,62% tổng vốn đăng ký và 4,34% tổng vốn đầu tư thực hiện của cả nước. Kết quả này đưa Hải Phòng xếp thứ sáu toàn quốc và thứ hai tại miền Bắc, đóng góp trực tiếp vào mức tăng trưởng GDP 12,51% của thành phố năm 2006.

Các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp nổi bật áp dụng cho nhà đầu tư FDI tại Hải Phòng gồm những gì? Các dự án công nghệ cao, doanh nghiệp chế xuất hoặc dự án có tỷ lệ xuất khẩu đạt từ 80% trở lên được áp dụng thuế suất ưu đãi 10%, được miễn thuế trong 4 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo. Ngoài ra, thuế suất thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài áp dụng cho khu công nghiệp ở mức tối thiểu 3%.

Hạ tầng logistics và cảng biển Hải Phòng đem lại lợi thế cạnh tranh gì cho doanh nghiệp FDI? Cảng Hải Phòng sở hữu 17 cầu bến dài 2.700m, độ sâu luồng 8,5m, tiếp nhận tàu đến 50.000 DWT tại vùng neo chuyển tải với sản lượng thông qua đạt 8,5-12 triệu tấn/năm. Cảng container Chùa Vẽ có công suất 500.000 TEU kết hợp hệ thống kho bãi 600.000 m2 giúp rút ngắn thời gian xuất nhập khẩu hàng hóa.

Chi phí và chất lượng nguồn nhân lực tại Hải Phòng có đáp ứng được yêu cầu của các dự án FDI không? Hải Phòng sở hữu lực lượng lao động dồi dào với 936.000 người trong độ tuổi lao động, bao gồm 120.000 công nhân kỹ thuật cao và 25.000 người tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Mức lương bình quân của công nhân khu vực FDI dao động từ 75-80 USD/tháng, đảm bảo tính cạnh tranh cao so với các nước trong khu vực ASEAN.

Những điểm nghẽn lớn nhất trong môi trường đầu tư Hải Phòng giai đoạn 2001-2006 là gì? Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở thủ tục giao đất, giải phóng mặt bằng còn chậm và chỉ số phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo đánh giá PCI chỉ đạt 4,98 điểm. Quy mô vốn trung bình của các dự án còn khiêm tốn và tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ cao chuyển giao từ các nước phát triển mới đạt 42%.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển gồm mô hình OLI, chu kỳ sống sản phẩm và năng suất biên của vốn vào việc giải thích dòng vốn FDI tại Hải Phòng. • Đánh giá định lượng sâu sắc thành tựu thu hút hơn 240 dự án với 2,5 tỷ USD vốn đăng ký, khẳng định vai trò trụ cột của FDI đối với tăng trưởng GDP 12,51% và công tác xóa đói giảm nghèo của thành phố. • Bóc tách chính xác các nút thắt về cơ chế tiếp cận đất đai, thủ tục hành chính và chỉ số PCI khu vực tư nhân (4,98 điểm) cản trở khả năng cạnh tranh vùng. • Hoạch định hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về cải cách thể chế, nâng cấp cảng biển Chùa Vẽ lên 600.000 TEU, đào tạo 180.000 công nhân kỹ thuật và ưu đãi thuế suất 10% cho giai đoạn 2007-2010. • Cung cấp khung tham chiếu khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị kinh tế địa phương trong bối cảnh Việt Nam thực thi đầy đủ các cam kết gia nhập WTO.

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh học thuật khi gắn kết chặt chẽ giữa lý luận ngoại thương với thực tiễn phát triển kinh tế biển Hải Phòng. Lộ trình triển khai các giải pháp tiếp theo cần tập trung ngay vào việc số hóa quy trình liên thông một cửa và hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp Đình Vũ trong chu kỳ 2008-2010. Các cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư quốc tế và cộng đồng học thuật hãy khai thác triệt để các dữ liệu và đề xuất của luận văn này để xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA FDI 1.1 Khái niệm Đầu tư trực tiếp nước ngoài ( Foreign Direct Investment – FDI ) ngày càng có vai trò quan trọng đối với nước đầu tư cũng như nước tiếp nhận đầu tư và có vị trí quan trọng trong đời sống kinh tế quốc tế. Chính vì vai trò quan trọng này mà có rất nhiều quan điểm của các nhà kinh tế học định nghĩa về FDI. Để có cái nhìn tổng quát và cụ thể về đầu tư trực tiếp nước ngoài, ta cần bắt đầu bằng một số khái niệm cơ bản sau: Đầu tư là tập hợp các hoạt động bỏ vốn và sử dụng vốn theo chương trình đã được hoạch định trong một thời gian tương đối dài nhằm thu được lợi ích lớn hơn cho các nhà đầu tư, cho xã hội và cộng đồng. Vốn đầu tư có thể là những sản phẩm hữu hình như tiền vốn, đất đai, nhà cửa, máy móc thiết bị hoặc tài sản vô hình như bằng sáng chế, phát minh, nhãn hiệu hàng hoá, bí quyết kĩ thuật, uy tín kinh doanh…Các doanh nghiệp còn có thể đầu tư bằng cổ phiếu, trái phiếu, các quyền về sở hữu tài sản khác như thế chấp, cầm cố hoặc các quyền có giá trị về kinh tế như thăm dò khai thác thiên nhiên… Một chương trình đầu tư được cụ thể hoá bằng một dự án gọi là dự án đầu tư.

Dự án đầu tư được hiểu là tổng thể các giải pháp về kinh tế - tài chính, xây dựng - kiến trúc, kỹ thuật – công nghệ, tổ chức - quản lý để sử dụng hợp lý tài nguyên có giới hạn nhằm đạt được những mục tiêu kinh tế - xã hội trong tương lai. Đầu tư quốc tế (còn gọi là đầu tư nước ngoài ) là việc nhà đầu tư quốc gia này bỏ vốn vào quốc gia khác theo một chương trình đã được hoạch định trong một thời gian dài nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường và đem lại lợi ích lớn hơn cho nhà đầu tư. Về bản chất, đầu tư quốc tế là một hình thức xuất khẩu tư bản, và là một hình thức cao hơn của xuất khẩu hàng hoá. Đầu tư nước ngoài bao gồm hai hình thức: đầu tư gián tiếp và đầu tư trực tiếp.Có thể hiểu đơn giản : Đầu tư gián tiếp nước ngoài là hình thức di chuyển vốn giữa các quốc gia trong đó người sở hữu vốn không trực tiếp quản lý và điều hành vốn.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức di chuyển vốn giữa các quốc gia trong đó người sở hữu vốn đồng thời là người quản lý và điều hành vốn. Gần đây, khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ) đã được nhiều tổ chức kinh tế quốc tế đưa ra nhằm hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô về FDI, tạo điều kiện thúc đẩy tự do hoá thương mại và đầu tư quốc tế và phân loại, sử dụng phương pháp thống kê quốc tế. Quỹ tiền tệ thế giới ( International Moneytary Fund - IMF) trong Báo cáo cán cân thanh toán hàng năm đã đưa ra định nghĩa về FDI1: 1 Balance of payments, fifth edition, Washington, DC, IMF 1993, page 235. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là đầu tư có lợi ích lâu dài của một doanh nghiệp tại một nước khác ( nước tiếp nhận đầu tư – hosting country ), không phải tại nước mà doanh nghiệp đang hoạt động ( nước đi đầu tư – source country ) với mục đích quản lý có hiệu quả doanh nghiệp.” Khái niệm này nhấn mạnh ba yếu tố: Tính lâu dài của hoạt động đầu tư, chủ thể đầu tư phải có yếu tố nước ngoài, động cơ đầu tư là dành quyền kiểm soát trực tiếp hoạt động quản lý doanh nghiệp – Đây là sự phân biệt giữa FDI và đầu tư gián tiếp trên thị trường vốn trong nền kinh tế hiện đại.

Tổ chức hợp tác và phát triển quốc tế (Organisation for Economic Cooperation and development – OECD ) cũng đưa ra định nghĩa về đầu tư trực tiếp nước ngoài tương tự như IMF. Tuy vậy, OECD có quan điểm rộng về nhà đầu tư nước ngoài. Theo quan điểm của OECD, nhà đầu tư là các cá nhân hay tổ chức có thể thuộc hay không thuộc cơ quan Chính phủ đầu tư tại nước ngoài.1 Uỷ ban thương mại và phát triển của Liên hợp quốc (UNCTAD ), trong Báo cáo đầu tư thế giới năm 19962 đã đưa ra định nghĩa về đầu tư trực tiếp nước ngoài như sau: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là đầu tư có mối liên hệ lợi ích và sự kiểm soát lâu dài của một pháp nhân hoặc thể nhân ( nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài hoặc công ty mẹ ) đối với một doanh nghiệp ở nền kinh tế khác ( doanh nghiệp FDI hoặc chi nhánh nước ngoài hoặc chi nhánh doanh nghiệp”. Hoa Kỳ, một trong những nước tiếp nhận đầu tư và tiến hành đầu tư lớn nhất thế giới cũng đưa ra khái niệm về FDI như sau: “ FDI là bất cứ dòng vốn nào thuộc sở hữu đa phần của công dân hoặc công ty nước đi đầu tư có được từ việc cho vay hoặc dùng để mua sở hữu của doanh nghiệp nước ngoài.” Và Hoa Kỳ coi sở hữu đa phần là sở hữu chiếm 10% giá trị của doanh nghiệp nước ngoài.

Quan điểm của các nhà kinh tế học Trung Quốc thì cho rằng: FDI là việc người sở hữu tư bản tại nước này mua hoặc kiểm soát một thực thể kinh tế của nước khác. Theo đó, nếu khoản tiền mà nhà đầu tư trả cho thực thể kinh tế này của nước ngoài có “ ảnh hưởng quyết định” đối với thực thể kinh tế ấy hoặc tăng thêm “ quyền cầm cái” trong thực thể kinh tế mà nó có ảnh hưởng ấy, thì đó là hoạt động FDI. Quyền kiểm soát mà các nhà lý luận Trung Quốc đề cập ở trên là tỷ lệ chiếm hữu cổ phần. Khi cổ phần đạt tới tỷ lệ nào đó thì người này có quyền kiểm soát xí nghiệp và quyền này là vấn đề cốt lõi của FDI.

Ở đây, quan điểm của Trung Quốc nhấn mạnh khía cạnh sở hữu hay kiểm soát trực tiếp của chủ đầu tư đối với các hoạt động bằng vốn đầu tư của mình. Theo Luật đầu tư nước ngoài của Việt Nam ban hành năm 2000 cũng như Luật đầu tư của Việt Nam được chính thức thông qua ngày 12/12/2005 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7/2006, khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu là: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc nhà đầu tư trực tiếp bỏ vốn và tham gia quản lý hoạt động đầu tư” 1 OECD Benchmark Definition of FDI, page 56. 2 World Investment Report 1996 – United Nation – 1996, page 219 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Như vậy, có thể hiểu một cách tổng quát: Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hoạt động đầu tư do các cá nhân và tổ chức kinh tế nước ngoài tự mình hoặc cùng các tổ chức kinh tế của nước sở tại bỏ vốn vào một đối tượng nhất định, trực tiếp quản lý và điều hành để thu lợi trong kinh doanh. Hoạt động đầu tư nước ngoài thường được thực hiện thông qua các dự án - gọi là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài.2 Vai trò của Đầu tư trực tiếp nước ngoài Đầu tư trực tiếp nước ngoài có vai trò quan trọng đối với cả quốc gia đi đầu tư và quốc gia tiếp nhận đầu tư.

Nhưng FDI có tác động hai mặt: tác động tích cực và tác động tiêu cực. Bài viết này chủ yếu đề cập đến vai trò của FDI đối với nước đang phát triển ở vị trí nước tiếp nhận đầu tư và các nước phát triển cũng như nước đang phát triển ở vị trí nước đi đầu tư 1.1 Đối với nước đi đầu tư a. Tác động tích cực Thứ nhất, FDI là hình thức đầu tư đảm bảo hiệu quả vốn đầu tư cao cho nước tiếp nhận đầu tư do nhà đầu tư nước ngoài ở một mức độ nhất định ( phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn ) tham gia vào điều hành hoạt động của doanh nghiệp và quản lý vốn nên họ có trách nhiệm cao, thường đưa ra những quyết định có lợi nhất cho vốn đầu tư mà họ bỏ ra. Nếu môi trường đầu tư ổn định, nhà đầu tư thường thích bỏ 100% vốn đầu tư.

Thứ hai, nước đi đầu tư có thể khai thác được lợi thế so sánh của nước tiếp nhận đầu tư như: tài nguyên thiên nhiên dồi dào, lao động rẻ, thị trường tiêu thụ rộng lớn, có thể mở rộng được quy mô, khai thác lợi thế kinh tế của quy mô, từ đó nâng cao năng suất, giảm giá thành sản phẩm, tăng cường cạnh tranh, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Các nhà đầu tư tiến hành đầu tư ra nước ngoài thường vì mục đích tìm kiếm nguồn nguyên nhiên liệu phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư như thăm dò khai thác dầu khí, khoáng sản, tài nguyên rừng, nguyên liệu công nghiệp… Đây là nguồn tài nguyên có sẵn nhưng những nước đang phát triển lại không có khả năng về vốn và công nghệ để khai thác, do đó nhà đầu tư vào lĩnh vực này sẽ đạt hiệu quả cao. Mặt khác, do sự phát triển không đều về trình độ sản xuất, mức sống, mức thu nhập… nên tạo sự chênh lệch và điều kiện các yếu tố đầu vào của sản xuất. Do đó, FDI cho phép nhà đầu tư nước ngoài lợi dụng chênh lệch này để giảm chi phí sản xuất, qua đó có thể tăng lợi nhuận.

Thứ ba, thông qua FDI, nhà đầu tư dễ chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ sản phẩm, nguyên liệu , công nghệ và thiết bị của nước mà họ đầu tư cũng như trên trường quốc tế ổn định với mức giá phải chăng. Phần lớn các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là các chi nhánh của các công ty mẹ, công ty đa quốc gia. Việc xây dựng các nhà máy sản xuất, chế tạo hay lắp ráp ở nước ngoài sẽ giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường tiêu thụ sản phẩm, máy móc công nghệ cần đổi mới tại khu vực này. Thứ tư, FDI giúp các nước phát triển chuyển máy móc ở giai đoạn “ lão hóa”, có nguy cơ bị hao mòn vô hình nhanh sang các nước kém phát triển để kéo dài chu kì LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sống của sản phẩm hay để mau khấu hao, phát triển sản xuất tiêu thị, giúp thu hồi vốn và tăng lợi nhuận ( Theo lý thuyết chu kì sống của sản phẩm ).