CHƯƠNG 1: TONG QUÁT CAC VAN DE NGHIÊN CUU 1. Sơ lược lich sử nghiên cứu van de. Tuy phòng bệnh hon chữa bệnh là phương cham chi dao trong công tac y té của Đăng ta. nhưng trên thực tế phương châm nảy vẫn chưa được quản triệt trong cong tắc phòng ngửa chan thương va chi khi nào có vận động viên bi chan thương nặng hoặc tư vong thi van để này moi được quan tâm nhắc nhớ va đề ra các biện pháp phong nưửa.
Chúng ta deu biết mục dich cua việc tập luyện the dục thé thao là tăng cường sức khoe và nâng cao thành tích thẻ thao, nhưng nêu xảy ra chan thương thi van động viên phải nghi tập và nêu bị nặng phải điều trị tại bệnh viện thi sẽ ảnh hương đến kẻ hoạch huan luyện hoặc phải bo nghẻ hay thậm chi edn dẫn đến tử vũng và điều nảy đã hoản toàn di ngược lại với ton chi và mục dich của việc tap luyện the dục the thao. Trong cuộc sống thưởng nhật. thẻ thao là một trong những hoạt động có ¥ nghĩa xã hội cao, mang lại nguồn vui, niềm đam mẽ chảy bong, sức khỏe doi dao va sự ben bị can thiết cho con người ngày một phát triển, hoạt động thé thao còn là một nhu cầu không thẻ thiểu. Tham gia vào hoạt động thé thao, mọi người can nhái có hiểu biết để nhỏng ngừa những chan thương có thể xây ra trong qua trình luyện tập.
Neu không, tử chỗ tập đẻ vui, để khỏe, dé làm việc tốt hơn, ban có thé phải gảnh chịu những hậu qua đáng tiếc ảnh hướng tới công việc và cuộc sông. Trong thời gian nghiên cửu qua tìm hiểu em biết được ở nước ta có một vai tác gia đã nghiên cứu, viết ra thành sách vẻ thể đục thé thao và có những van để liên quan tới chắn thương: - “Tim hiểu va dé phòng chan thương trong khi tập luyện va thi dau the dục thẻ thao” của bac si Vũ Quang Tiệp. (Nam 1961) - “Chan thương thẻ duc thé thao” của Dao Duy Thu. (Năm 1977) “Y hục the dục thể thao” của Vũ Xuan Long, (Nam 2000) - “Chan thương thé thao” của Tran Quốc Diệu.
(Năm 2001) === ce = =—— 4 SLTH: Va Thị Thu Hoa GVHD: Th.s Phan Thành Lễ Luận văn tốt nghiệp ate sinh vả y học thẻ đục thé thao” - Nông Thị Hong.ự, Trong các cuốn sách nay nghiên cứu rất rũ vẻ chan thương trong thẻ thao của tắt ca các môn thé thao, thêm vào đó có nêu lên đặc điểm chan thương ở tửng mon the thao và phương phap phòng ngửa. Ngoài ra nước ta con mo các hội thảo vẻ chan thương nhằm nang cao hiểu hiết vẻ van để chan thương nhu “Hội thao vẻ chan thương thẻ thao tại Ha Nội - Báo Lao Động số 38 Ngày 2042/2008", “Hội thao do Bệnh viện Thẻ thao VN kết hợp với Tận đoàn y tế Parkway (Singapore) tô chức diễn ra ngày 25.2009 tại Ha Nội”. Diễn gia chính la bac sĩ nói tiếng Tan Jee Lim - người từng chữa trị cho các cầu thu. VĐV nồi tiếng VN như Phan Văn Tai Em, Võ Văn Hạnh.
Nhân dịp nay, hắc sĩ Tan sẽ khám va tư văn miễn phí cho khoang 50 VEV 1. Khai niệm và phan loại chan thương. Khải niệm vẻ chan thương: Chan thương là sự tôn hại những tỏ chức tế bao, mỗ của cơ thẻ do một tác dong nao đó từ bén ngoài cơ thé gay nên như tac động co học, hoa học, lý học. Khải niệm về chan thương thé thao: Chan thương thẻ thao là chan thương xảy ra trong quả trình tập luyện va thi dau thé dục thể thao, Chan thương thẻ thao liên quan trực tiếp đến các nhân tô và điều kiện tập luyện thé dục thẻ thao như: các môn thé thao, kế hoạch huan luyện, động tác kĩ thuật, trình độ tập luyện.
tô chức thi đầu. Phân loại: Người ta có thẻ phân loại chan thương theo nhiều cách khác nhau: * Theo Liên doan Y học the thao thuộc Uy ban Olympic quốc tế (IOC) thi chắn thương thé thao được phan loại dựa theo vị tri giải phau va hệnh học gủm: Cúc chan thương ảnh hưởng tới các chức năng sinh tan: các chan thương đường thơ. chan thương gay sức. Các chan thương tạng kín: chan thương sọ não, chan thương bung.
chan thương ngực. chan thương cột song. đặc biệt 1a sống cd.s Phan Thành Lễ Luận văn tốt nghiệp —=—=—=-=—=—————————ễ=ễ====ễ====E=--c Các chan thương hệ cơ vương: hay gặp nhất là chan thương ving vai va khứp vai, khuyu tay, khớp gai, vùng lưng, vùng đủi. * Chan thương củn có thẻ chia thành chan thương ho vả chan thương kin: Chan thương hor là những chan thương pha huy sự nguyên vẹn của da dé lộ những to chức dưới da, Chan thương kin: là những chân thương không pha hủy sự nguyễn ven của da (không làm rách da).
Trong tập luyện va thi dau thé thao thi phan lớn các chan thương là chan thương kin như: đụng giáp. giản đây chang, rách cơ. [rone sẻ các chan thương đụng giap thi gắn 30% rơi vào chan thương ở các khớp. * Phụ thuộc vàn mức độ nghiêm trong cua chan thương.
người ta chia chan thương thẻ thao thành 5 loại như sau: Chan thương rat nhẹ là những chân thương không anh hướng nhiều đến kha năng hoạt động chung cũng như qua trình tập luyện thẻ dục thẻ thao. Chan thương nhẹ: là những chan thương lam mắt khả nang hoạt động thẻ dục thẻ thao durci 15 ngày. Chan thương trung bình: là những chan thương làm mat kha năng hoạt động the dục the thao từ 15 đến 30 ngày. Chan thương năng: là những chan thương phải điều trị trong bệnh viện với thời gian dai và mắt khả năng hoạt động thẻ dục thé thao từ 1 đến 2 tháng hoặc liu hem, Chan thương rất nặng: là những chân thươngcú thé dẫn đến tan phe.
Trong tập luyện và thi dau thé thao, các chan thương nhẹ là chủ yêu chiếm gan 90%, các chan thương trung bình chiếm gan 9%, các chan thương nặng va rat nặng chiếm khoảng 1%, 1. Các dạng chan thương. |5, trang 11| lùy đặc tính của các ton thương, người ta thường chia làm 7 dạng chan thung khác nhau: Cham thương. Tén thương cor gắn.
SVTH: Vũ Thị Thu Hòa Bong gan, Ton thương khớp vả sai khớp Gay xương, Chan động não. - Tray da, xây sát, tôn thương phan mém nhẹ. Ngoài 7 dạng ton thương trên, người ta xếp các ton thương không xác định vao dụng các ton thương khác. [hông thưởng hay gap nhát trong the thao thông thường các mon mang tích chat ganh đua là chạm thương va bong gan.
Sau đó tới các tôn thương như: trượt đa, xây xắt, ton thương phan mem nhẹ. Rồi mới den các chan thương nặng như: ton thương khửứp xương, sai khớp, gay xương 1. Các loại chan thương thường gặp trong thể thao. Bong gan: La những thương ton bao hoạt dịch.
bao khop ơ các mức độ khác nhau, từ nhẹ đến rất nặng như: Day chẳng bj cảng. dan, đứt một phan hay đứt toan hộ. Những khớp hay bj bong gan là có chân, gói, ban chắn, khuyu tay, có tay va các ngón tay. Bong gân bao giờ cũng có tốn thương đây chẳng, vi vậy quan trọng nhất là điểm đau như ở chỗ bảm của dây chẳng, trên đường đi của dây chăng, đau nhỏi khi kéo căng đây chẳng.
Bong gan nhẹ: Đau it, sưng xung quanh khớp va cơ năng it bj hạn chẻ. Bong gan nặng: Đau nhiều. khớp sưng rất nhanh. sưng to, thưởng có tran dịch.
hạn chế cứ động khớp vì đau. - Cham thương: Gom củ chạm thương phan mém và chạm thương mảng Xương. Cham thương phan mềm: Do bi ngã hay bị dap trực tiếp vào cơ khi dang vận động hay khi không vận động. Khi mới bi chạm thương dau nhiều.
Chức phan cơ bị hạn chế hoặc mat hắn, Thường có tụ máu đơn thuần, do đó sau một thời gian rat ngắn xuất hiện bam tim. Vét bam tim nảy nhạt di nhanh chồng. sau mol vải ngày thi mat han. Nếu bị chạm thương cơ mạnh vét bam tim có thé lan rộng xuống E===——=—.=OEEEŸÝỲẽăaEERE===—- 7 SUTH: Vai Thị Thu Hoa GVHD: Ths Phan Thành Lễ Luận văn tốt nghiệp ##=—————————#———=——=—====—_-==——————————————— ca phía dưới chỗ chạm thương.
nhưng do tụ máu ở phan mềm và nông nên vet bam tim cũng mau nhạt. Cham thương mang vương: Cham thương vào các ving xương it có co chế nhủ. Ton thương cơ gân: Tủn thương cơ có thé xuất hiện khi thực hiện bai tap chưa quen. O những vận động viên xuất sắc, sự ton thương cư cũng củ thẻ xuất hiện khi họ thực hiện động tác luyện tap nao đó ma ho không quen.
đặc hiệt các hoạt động cua eo củ lực lệch tam hay lực cao điểm gay nên ton thương cơ. Tân thương co phan ảnh bơi cam giác dau cơ cham. cử động khó khăn, giảm sức mạnh. lam cư dong cua co hẹp lại, Bac sĩ Vieemg Huy Dong, Trung tam Chan thương Chỉnh hình TP HCM.
cho biết, chan thương co bap có thẻ chia làm 3 mức độ: Gidn cơ: Là tôn thương cơ dạng nhẹ do day chăng, gan, cơ bị kéo giãn, Số lượng bỏ sợi cơ bị đứt là dưới 25%, Ngay lúc bị chan thương, người bệnh thay đau nhỏi ở vùng gan cơ. Sau ít phút, cam giác dau giảm và vùng bị ton thương sẽ sưng nhẹ. dây chăng bị tôn thương buộc bệnh nhân phải ngừng hoạt động; nếu tiển tục vận động, máu sẽ tụ lại nhiều. không cỏ lợi cho việc điều trị sau đỏ.
Rach cơ: Số cơ bị rách chiếm 25-75% bo sợi. Xuất hiện vết bam do các sợi cơ bj đứt nhiều hơn. Bệnh nhân có thé nghe tiếng “but” hay "rắc" tại chỗ hị thương, co cảm giác dau dit doi và phai ngưng hoại động hoàn toàn. Khứp có thẻ bị mắt độ vững, Put cứ: Số cơ bị rách chiếm trên 75% hỏ sợi, có khi đứt hoàn toàn làm mau bam tu nhiều ngày sau đó.
khớp sưng nhiều và tro nên lòng léo. Hệnh nhân có thé bị trật khớp và hoàn toàn không hoạt động được. Treo chân: Sự lật nghiêng có chan mạnh gay ra 90% trường hợp tốn thương có chân. Day chăng chuyển biét bi ton thương sé tủy thuộc vào vị trí của ban chân lúc bj thương, Nếu hàn chân ở tu thé gap gan chan thi day ching Mác- sên trước sẽ cảng ra.
Day là day chang có thé bị tốn thương nhiều nhất nếu ban SUTH; Va Thị Thu Hoa GVHD: Th.s Phan Thành Lễ Luận văn tắt nghiện ====—==———_— ———————————=——————————————————_—- chan bị treo mạnh. Nếu ban chan gập vẻ phía mu chan thi day chẳng Mac-sén sau bị căng va việc treo sẽ lam ton thương day chẳng nay. Nếu ban chan ở thẻ trung gian.