Giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu cà phê Lào đến năm 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu cà phê tại Lào đến năm 2015, góp phần nâng cao giá trị kinh tế.

• Tác giả: Phanthanalay Thidtavanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quốc Tế
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Xuất Khẩu Cà Phê Lào Đến 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
• 0.5. Nội dung của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU VÀ VỊ TRÍ CỦA NGÀNH CÀ PHÊ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA LÀO
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về chiến lược xuất khẩu và cạnh tranh trong quá trình hội nhập
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.1.1. Khái niệm chiến lược
• 1.1.1.2. Khái niệm chiến lược kinh doanh
• 1.1.1.3. Chiến lược xuất khẩu trong hoạt động thương mại
• 1.1.1.4. Chiến lược cạnh tranh trong xuất khẩu
• 1.1.2. Tiến trình hoạch định chiến lược
• 1.1.3. Vị trí chiến lược kinh doanh trong hoạt động xuất nhập khẩu
• 1.1.4. Thương mại quốc tế trong quá trình hội nhập
• 1.1.5. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chiến lược thâm nhập thị trường
• 1.2. Vị trí của ngành sản xuất và xuất khẩu cà phê trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Lào
• 1.2.1. Phát triển ngành cà phê trong phát triển kinh tế đất nước
• 1.2.2. Xuất khẩu cà phê là ngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế đất nước
• 1.2.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu và tiêu thụ cà phê của Lào
• 1.2.3.1. Các nhân tố thuộc môi trường vĩ mô
• 1.2.3.2. Các nhân tố thuộc môi trường vi mô
• 1.3. Tổng quan về tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê trên thế giới
• 1.3.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của thế giới trong thời gian gần đây
• 1.3.2. Một số nhận xét và bài học kinh nghiệm đến sản xuất và tiêu thụ cà phê của một số nước trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SẢN XUẤT VÀ XUẤT KHẨU CÀ PHÊ NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế xã hội của CHDCND Lào
• 2.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của Lào
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển ngành cà phê Lào
• 2.2.2. Đánh giá khái quát tình hình sản xuất và chế biến cà phê
• 2.2.3. Tình hình xuất khẩu cà phê của Lào
• 2.2.3.1. Một số chỉ tiêu về xuất khẩu cà phê của Lào
• 2.2.3.2. Phân tích tình hình xuất khẩu qua một số chỉ tiêu
• 2.2.3.3. Phân tích các nguyên nhân tác động đến xuất khẩu cà phê qua ma trận SWOT
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ LÀO
• 3.1. Một số quan điểm nhằm đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu cà phê ở Lào
• 3.2. Định hướng và mục tiêu xuất khẩu cà phê Lào đến năm 2015
• 3.2.1. Định hướng phát triển xuất khẩu cà phê Lào từ nay đến năm 2015
• 3.2.2. Mục tiêu phát triển ngành cà phê Lào
• 3.3. Một số giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê Lào từ nay đến năm 2015
• 3.3.1. Giải pháp phát triển sản xuất cà phê xuất khẩu
• 3.3.2. Giải pháp nâng cao giá trị hạt cà phê xuất khẩu
• 3.3.3. Giải pháp hỗ trợ xuất khẩu cà phê
• 3.3.4. Giải pháp hoàn thiện công tác tiếp thị xuất khẩu cà phê
• 3.3.5. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đối với các công ty xuất khẩu
• 3.4.2. Đối với các cơ quan nhà nước
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu cà phê Lào đến năm 2015

Xuất khẩu cà phê là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Lào, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Từ năm 2010 đến 2015, Lào đã xác định cà phê là mặt hàng chủ lực, với nhiều chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, ngành cà phê Lào vẫn gặp nhiều thách thức trong việc cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

1.1. Tình hình sản xuất cà phê tại Lào

Ngành sản xuất cà phê tại Lào đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Diện tích trồng cà phê ngày càng mở rộng, với nhiều giống cà phê chất lượng cao được đưa vào sản xuất. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ chế biến hiện đại vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm xuất khẩu.

1.2. Thị trường xuất khẩu cà phê Lào

Thị trường xuất khẩu cà phê Lào chủ yếu tập trung vào các nước châu Á và châu Âu. Giá cà phê Lào thường thấp hơn so với các nước sản xuất cà phê lớn khác, điều này gây khó khăn cho việc gia tăng thị phần. Cần có chiến lược tiếp thị hiệu quả hơn để nâng cao giá trị sản phẩm.

II. Những thách thức trong xuất khẩu cà phê Lào

Ngành xuất khẩu cà phê Lào đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, từ giá cả thị trường đến chất lượng sản phẩm. Việc thiếu hụt nguồn lực và công nghệ chế biến hiện đại là những yếu tố cản trở sự phát triển bền vững của ngành.

2.1. Giá cà phê và cạnh tranh quốc tế

Giá cà phê Lào thường biến động và không ổn định, ảnh hưởng đến lợi nhuận của người nông dân. Cạnh tranh từ các nước sản xuất cà phê lớn như Brazil và Việt Nam cũng tạo ra áp lực lớn cho ngành cà phê Lào.

2.2. Chất lượng sản phẩm cà phê Lào

Chất lượng cà phê Lào chưa đạt tiêu chuẩn quốc tế, chủ yếu do quy trình sản xuất và chế biến còn lạc hậu. Cần có các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

III. Giải pháp phát triển xuất khẩu cà phê Lào đến 2015

Để phát triển xuất khẩu cà phê Lào, cần có những giải pháp đồng bộ từ sản xuất đến tiếp thị. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và sự hợp tác giữa các bên liên quan là rất quan trọng.

3.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm cà phê

Cần đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại và đào tạo nông dân về kỹ thuật canh tác để nâng cao chất lượng hạt cà phê. Việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất sẽ giúp tăng giá trị sản phẩm.

3.2. Tăng cường tiếp thị và quảng bá sản phẩm

Xây dựng thương hiệu cà phê Lào trên thị trường quốc tế thông qua các chiến dịch quảng bá mạnh mẽ. Tham gia các hội chợ thương mại và triển lãm quốc tế để giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng.

3.3. Hỗ trợ nông dân và hợp tác xã

Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho nông dân trồng cà phê. Hợp tác xã có thể giúp nông dân nâng cao năng lực sản xuất và tiếp cận thị trường tốt hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các giải pháp đề xuất đã được thử nghiệm tại một số vùng trồng cà phê ở Lào và đã cho thấy những kết quả tích cực. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất đã giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng thu nhập cho nông dân.

4.1. Kết quả từ các mô hình sản xuất mới

Một số mô hình sản xuất cà phê mới đã được triển khai thành công, giúp tăng năng suất và chất lượng hạt cà phê. Các nông hộ tham gia mô hình đã có thu nhập cao hơn so với trước đây.

4.2. Tác động đến cộng đồng nông dân

Việc phát triển xuất khẩu cà phê không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần cải thiện đời sống cho cộng đồng nông dân. Nhiều gia đình đã có điều kiện sống tốt hơn nhờ vào thu nhập từ cà phê.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của xuất khẩu cà phê Lào

Xuất khẩu cà phê Lào có tiềm năng phát triển lớn nếu được đầu tư đúng mức. Cần có chiến lược dài hạn để phát triển bền vững ngành cà phê, từ đó nâng cao vị thế của Lào trên thị trường quốc tế.

5.1. Định hướng phát triển ngành cà phê

Ngành cà phê Lào cần xác định rõ định hướng phát triển, tập trung vào nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Việc xây dựng thương hiệu cà phê Lào sẽ là một trong những yếu tố quyết định thành công.

5.2. Tương lai của xuất khẩu cà phê Lào

Với những giải pháp đã được đề xuất, xuất khẩu cà phê Lào có thể đạt được những bước tiến mới trong tương lai. Sự hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và nông dân sẽ là chìa khóa cho sự thành công này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cà phê là cây công nghiệp dài ngày có giá trị thương mại vượt trội, giữ vị trí mặt hàng nông sản xuất khẩu số một và đứng thứ ba trong toàn bộ các ngành hàng xuất khẩu mũi nhọn của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, chỉ sau điện lực và gỗ. Ngành sản xuất cà phê đóng góp nguồn thu ngoại tệ quan trọng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và tạo sinh kế ổn định cho lực lượng lao động nông thôn, nơi có 85% dân số sống bằng nghề nông. Mặc dù diện tích gieo trồng đã mở rộng nhanh chóng từ 38.214 ha năm 2004 lên 49.316 ha vào năm 2008, năng suất cà phê nhân của Lào vẫn ở mức khiêm tốn, chỉ dao động từ 0,26 đến 0,58 tấn/ha.

Vấn đề cốt lõi của ngành xuất khẩu cà phê Lào nằm ở tính chất phát triển tự phát, quy mô hộ gia đình nhỏ lẻ và công nghệ chế biến sau thu hoạch còn rất lạc hậu. Hơn 90% sản lượng cà phê vùng cao nguyên Bolaven được sơ chế bằng phương pháp phơi khô thủ công trên sân đất, khiến hạt cà phê dễ bị ẩm mốc, lẫn tạp chất và giảm giá trị thương phẩm từ 60 đến 70 USD/tấn so với công nghệ chế biến ướt tiêu chuẩn. Đồng thời, sự suy giảm giá cà phê thế giới và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc xuất khẩu trong khu vực đã đặt các doanh nghiệp thương mại Lào trước nhiều thách thức lớn.

Mục tiêu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị chiến lược xuất khẩu, đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất, chế biến và thương mại cà phê Lào giai đoạn 2004–2010, từ đó hoạch định hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy xuất khẩu đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi giá trị cà phê tại vùng cao nguyên Bolaven bao gồm ba tỉnh Champasak, Saravan và Sekong. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua các định hướng cụ thể: nâng tỷ lệ cà phê chế biến ướt lên 35%, tăng năng suất bình quân vượt 0,8 tấn/ha, mở rộng quan hệ thương mại vượt mốc 24 thị trường hiện hữu và tối ưu hóa kim ngạch ngoại thương cho nền kinh tế quốc dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa lý thuyết thương mại quốc tế hiện đại và quản trị chiến lược kinh doanh:

• Lý thuyết lợi thế kinh tế theo quy mô và sự chiếm dụng nguồn lực: Khẳng định các quốc gia đang phát triển có thể tối ưu hóa chi phí sản xuất bằng cách mở rộng quy mô vùng chuyên canh và tận dụng nguồn lực tự nhiên đặc thù. Lào sở hữu cao nguyên Bolaven với độ cao trên 1.000m, đất đỏ bazan màu mỡ, nhiệt độ ôn hòa 20–21°C và lượng mưa 3.000–4.000 mm/năm, tạo lợi thế sinh thái lý tưởng cho hai giống cà phê chủ lực là Arabica và Robusta.
• Lý thuyết chiến lược cạnh tranh của Michael Porter: Nhấn mạnh việc tạo dựng vị thế khác biệt thông qua nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu chuỗi giá trị từ nông trường đến người tiêu dùng và xây dựng thương hiệu xuất khẩu độc đáo.
• Mô hình quản trị chiến lược của William J. Glueck: Tiếp cận quy trình hoạch định chiến lược thống nhất từ khâu phân tích môi trường, xác định mục tiêu đến triển khai chiến lược thích nghi.
• Khái niệm và công cụ then chốt: Luận văn vận dụng các khái niệm chiến lược thâm nhập thị trường, chiến lược phát triển sản phẩm, liên kết dọc chuỗi cung ứng, hàng rào thuế quan, phi thuế quan và phân tích ma trận SWOT để kết nối điểm mạnh, điểm yếu nội bộ với cơ hội và thách thức toàn cầu.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu nghiên cứu: Tác giả sử dụng hệ thống dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2004–2010 được trích xuất từ Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), Tập đoàn Xuất khẩu Cà phê Lào (Sa Ma Khôm Sông Ọc Cà Phê Lào), Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Lào, Bộ Công Thương Lào, kết hợp số liệu thống kê xuất nhập khẩu từ Hải quan các cửa khẩu quốc tế như Bờ Y, Lao Bảo và Dongkalo.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện khảo sát toàn bộ 30 đơn vị thành viên trực thuộc Tổng công ty Cà phê Lào, bao gồm 8 doanh nghiệp xuất nhập khẩu chuyên trách, 13 nông trường vùng nguyên liệu và 6 nhà máy chế biến thành phẩm. Đồng thời, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên với cỡ mẫu 150 hộ nông dân canh tác cà phê tại các huyện trọng điểm thuộc tỉnh Champasak và Saravan nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả hai hình thức canh tác nông hộ và trang trại tập trung.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Sự kết hợp giữa phân tích thống kê mô tả chuỗi thời gian 2004–2010, phương pháp trừu tượng hóa khoa học và phân tích định tính qua ma trận SWOT giúp tác giả vừa định lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng diện tích, sản lượng, vừa đánh giá khách quan các rào cản thể chế, từ đó đưa ra các khuyến nghị có độ tin cậy cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Sự mất cân đối giữa mở rộng diện tích và tăng trưởng sản lượng: Giai đoạn 2004–2008 ghi nhận diện tích trồng cà phê tại Lào tăng từ 38.214 ha lên 49.316 ha, tương đương mức tăng 29,05%. Tuy nhiên, sản lượng cà phê thu hoạch biến động thất thường, năm 2004 đạt 10.125 tấn, giảm xuống 9.876 tấn năm 2005 và đạt 21.324 tấn năm 2008. Năng suất bình quân rất thấp, dao động trong khoảng 0,26–0,58 tấn/ha, chỉ bằng khoảng một phần tư mức năng suất 2,0–2,5 tấn/ha của Việt Nam.
• Tập quán thu hái và sơ chế làm suy giảm chất lượng nghiêm trọng: Tình trạng nông dân thu hái theo phương pháp tuốt cành một lượt khiến tỷ lệ quả non, quả xanh lẫn vào lô hàng luôn vượt mức 15%. Hạt non chứa nhiều tanin gây vị chát đắng cho sản phẩm. Thêm vào đó, hơn 90% sản lượng được phơi sấy thủ công trên sân đất, khiến hạt cà phê khô không đều và dễ nhiễm tạp chất.
• Tỷ lệ chế biến ướt và giá trị gia tăng ở mức rất thấp: Do thiếu hụt nguồn vốn đầu tư dây chuyền hiện đại và tính chất thu hoạch không đồng bộ của các hộ gia đình nhỏ lẻ, công nghệ chế biến ướt chỉ chiếm chưa đầy 10% tổng sản lượng. Điều này làm cho giá xuất khẩu cà phê Lào bị chiết khấu thấp hơn 60–70 USD/tấn so với các sản phẩm được sơ chế ướt trên sàn giao dịch quốc tế.
• Hạ tầng sản xuất và thị trường tiêu thụ thiếu bền vững: Hơn 70% diện tích canh tác chưa có hệ thống tưới tiêu chủ động, khiến cây cà phê dễ bị suy kiệt trong mùa khô. Dù sản phẩm đã hiện diện tại 24 quốc gia, hoạt động xuất khẩu vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào cà phê nhân xô thô, thiếu vắng các sản phẩm chế biến sâu có thương hiệu riêng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng sản xuất và xuất khẩu cà phê Lào giai đoạn 2004–2010 có thể được mô tả rõ nét qua bảng thống kê năng suất hàng năm kết hợp biểu đồ cột so sánh tương quan giữa diện tích canh tác và sản lượng thực tế. Biểu đồ chỉ ra sự phân kỳ rõ ràng: diện tích gieo trồng tăng trưởng bình quân 5,5%/năm nhưng sản lượng lại trồi sụt do ảnh hưởng của chu kỳ thời tiết và tình trạng vườn cây già cỗi không được tái canh kịp thời.

Nguyên nhân căn bản của tình trạng trên bắt nguồn từ cơ chế quản lý chuỗi cung ứng còn lỏng lẻo. Mối liên kết giữa 30 đơn vị thành viên của Tổng công ty Cà phê Lào với các nông hộ chưa tạo ra được cơ chế chia sẻ lợi ích thỏa đáng. Người nông dân khi đối mặt với sự sụt giảm giá thu mua thường tự ý đốn bỏ vườn cà phê để chuyển sang cây trồng khác, gây đứt gãy nguồn cung nguyên liệu.

Khi so sánh với kinh nghiệm từ các quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới như Brazil và Colombia, bài học lớn nhất dành cho Lào là công tác kiểm soát chất lượng và can thiệp thị trường. Colombia đạt giá trị xuất khẩu cao nhờ áp dụng công nghệ chế biến ướt cho hầu hết sản lượng Arabica, trong khi Brazil duy trì quỹ bình ổn giá và đấu thầu giá sàn nhằm bảo vệ người nông dân trước các cú sốc thị trường toàn cầu. Lào cần khẩn trương thiết lập các tiêu chuẩn xuất xứ và chỉ dẫn địa lý để định vị thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tái cơ cấu và nâng cao năng suất vùng nguyên liệu: Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Lào chủ trì quy hoạch lại 50.000 ha vùng chuyên canh tại cao nguyên Bolaven, triển khai chương trình tái canh 15.000 ha vườn cây già cỗi bằng các giống Arabica Catimor và Robusta chọn lọc có năng suất cao, kháng sâu bệnh; đầu tư hạ tầng thủy lợi nhằm nâng tỷ lệ diện tích được tưới chủ động lên 50% trước năm 2015.
• Chuyển đổi công nghệ và nâng cấp chuỗi chế biến: Tổng công ty Cà phê Lào cùng các doanh nghiệp chế biến đầu tư xây dựng 5 trạm chế biến ướt tập trung công suất lớn tại Champasak và Saravan; hướng dẫn nông dân kỹ thuật thu hái quả chín đạt tỷ lệ trên 85%, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng cà phê chế biến ướt từ 10% lên 35% vào năm 2015 để gia tăng trực tiếp 60–70 USD/tấn giá trị xuất khẩu.
• Hoàn thiện chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng: Chính phủ Lào và Ngân hàng Nhà nước duy trì gói tín dụng ưu đãi lãi suất thấp hơn thị trường từ 3% đến 5%/năm thông qua Quỹ Hỗ trợ Phát triển; miễn giảm thuế thuê đất nông nghiệp, áp dụng chính sách trợ giá sàn tạm trữ khi giá cà phê thế giới giảm sâu nhằm giúp người nông dân duy trì sản xuất.
• Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu quốc gia: Bộ Công Thương Lào phối hợp với Hiệp hội Cà phê Lào đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý Cà phê Cao nguyên Bolaven tại các thị trường trọng điểm; tham gia các hội chợ thương mại quốc tế tại EU, Mỹ và Nhật Bản, hướng tới mục tiêu mở rộng xuất khẩu sang hơn 30 quốc gia vào năm 2015.
• Phát triển nguồn nhân lực toàn diện: Tổ chức hơn 100 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật canh tác sạch cho 10.000 hộ nông dân; đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ ngoại thương, phân tích thị trường kỳ hạn và chứng nhận chất lượng quốc tế cho 500 cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp xuất khẩu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Các nhà hoạch định chính sách thuộc Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp, Bộ Công Thương Lào: Nắm bắt các luận cứ khoa học và phân tích ma trận SWOT để xây dựng các chính sách hỗ trợ tín dụng, quy hoạch vùng nguyên liệu và chiến lược xuất khẩu nông sản chủ lực tầm nhìn 2015–2020.
• Lãnh đạo Tổng công ty Cà phê Lào và các doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu: Sử dụng các mô hình chiến lược thâm nhập thị trường, giải pháp tối ưu hóa kênh phân phối quốc tế và phương án chuyển đổi công nghệ chế biến ướt để nâng cao năng lực cạnh tranh và biên lợi nhuận.
• Các nhà khoa học, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế quốc tế: Khai thác tài liệu như một công trình nghiên cứu điển hình về phương pháp luận đánh giá chuỗi giá trị hàng nông sản xuất khẩu tại các quốc gia đang phát triển khu vực Đông Nam Á.
• Các tổ chức quốc tế và nhà đầu tư nông nghiệp bền vững: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng về điều kiện tự nhiên, tiềm năng đất đai cao nguyên Bolaven để xây dựng các dự án đầu tư nhà máy chế biến sâu và phát triển chuỗi liên kết cà phê hữu cơ.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao vùng cao nguyên Bolaven lại đóng vai trò quyết định đối với ngành cà phê Lào? Vùng cao nguyên Bolaven thuộc ba tỉnh Champasak, Saravan và Sekong sở hữu độ cao lý tưởng, đất đỏ bazan phì nhiêu, nhiệt độ bình quân 20–21°C và lượng mưa dồi dào 3.000–4.000 mm/năm. Đây là vùng sinh thái duy nhất của Lào đáp ứng hoàn hảo yêu cầu sinh học để trồng cả hai giống Arabica và Robusta chất lượng cao, chiếm hơn 90% diện tích cả nước.

• Rào cản kỹ thuật lớn nhất làm giảm giá trị xuất khẩu cà phê Lào giai đoạn này là gì? Rào cản lớn nhất là phương pháp thu hoạch tuốt cành tạo ra hơn 15% quả xanh non và công nghệ sơ chế khô trên sân đất chiếm tới 90% sản lượng. Điều này khiến chất lượng hạt không đồng đều, làm mất đi hương vị đặc trưng và khiến giá bán xuất khẩu thấp hơn 60–70 USD/tấn so với phương pháp chế biến ướt.

• Luận văn áp dụng những mô hình lý thuyết quản trị chiến lược nào? Luận văn đã kết hợp nhuần nhuyễn lý thuyết lợi thế quy mô kinh tế của thương mại quốc tế, khung hoạch định chiến lược của William J. Glueck, lý thuyết cạnh tranh của Michael Porter và mô hình phân tích ma trận SWOT để nhận diện toàn diện môi trường kinh doanh xuất khẩu cà phê.

• Việc nâng tỷ lệ chế biến ướt lên 35% mang lại hiệu quả kinh tế như thế nào? Phương pháp chế biến ướt kiểm soát chặt chẽ quá trình lên men, giúp hạt cà phê đạt độ ẩm chuẩn 12-13%, bảo toàn hương thơm tự nhiên và đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường cao cấp. Tỷ lệ 35% chế biến ướt sẽ mang lại thêm hàng triệu USD kim ngạch xuất khẩu cho các doanh nghiệp Lào.

• Doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Lào cần ưu tiên hành động gì trong công tác xúc tiến thương mại? Doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan quản lý đăng ký bảo hộ thương hiệu chỉ dẫn địa lý Cà phê Bolaven, xây dựng hệ thống thông tin thị trường kết nối trực tiếp với các sàn giao dịch London và New York, đồng thời đa dạng hóa kênh xuất khẩu vượt qua con số 24 thị trường truyền thống.

Kết luận

• Khẳng định vị thế then chốt: Cà phê là cây công nghiệp xuất khẩu mũi nhọn đứng thứ ba của Lào, đóng vai trò nền tảng trong xóa đói giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.
• Nhận diện đúng điểm nghẽn: Năng suất bình quân còn thấp từ 0,26 đến 0,58 tấn/ha và hơn 90% sản lượng chế biến khô thủ công là hai rào cản chính hạn chế giá trị hạt cà phê Lào.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh về thực trạng chuỗi sản xuất, thương mại cà phê giai đoạn 2004–2010 với hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn xác tại cao nguyên Bolaven.
• Hệ thống giải pháp toàn diện: Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp chiến lược từ quy hoạch 50.000 ha vùng chuyên canh, đầu tư chế biến ướt nâng giá trị thêm 60–70 USD/tấn đến hỗ trợ vốn ưu đãi và mở rộng xúc tiến thương mại.
• Định hướng hành động: Các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng hiện thực hóa các khuyến nghị của luận văn để tạo bước đột phá cho ngành cà phê Lào trước mốc thời gian 2015. Hãy tiếp cận toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản trị và hoạch định chiến lược kinh doanh nông sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chƣơng: Chƣơng I: Lý luận cơ bản về chiến lƣợc xuất khẩu và vị trí của ngành cà phê trong phát triển kinh tế xã hội của Lào Chƣơng II: Thực trang sản xuất, xuất khẩu cà phê trong thời gian qua Chƣơng III: Hoạch định chiến lƣợc xuất khẩu cà phê Lào và các giải pháp thực hiện. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ix LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn chỉnh luận văn tốt nghiệp Quản trị Kinh doanh, tôi xin chân thành cảm ơn sƣ giúp đỡ tận tình của quý thầy cô khoa Quản trị kinh doanh, Trƣờng đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã giảng dạy và hƣớng dẫn cho tôi. Hơn nữa, tôi xin đặc biệt gửi lời cảm ơn tới PGS.Nguyễn Quốc Tế; ngƣời hƣớng dẫn khoa học lòng biết ơn sâu sắc, ngƣời đã tận tâm, nhiệt hƣớng dẫn, và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin chúc thầy sức khỏe, gằt hái thêm nhiều thành tựu trong công tác nghiên cứu khoa học và sự nghiệp giáo dục - đào tạo nƣớc nhà, góp phần đào tạo cho đất nƣớc những thế hệ sinh viên ƣu tú.

Xin trân trọng cảm ơn các quý thầy cô, anh chi, các bạn đồng học và quý vị quan tâm đến đề tài về những lời động viên, những ý kiến đóng góp chân thành, xác đáng và những sự giúp đỡ nhiệt tình trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Một lần nữa, tác giả xin trân trọng cảm ơn! PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 1 CHƢƠNG I LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƢỢC XUẤT KHẨU VÀ VỊ TRÍ CỦA NGÀNH CÀ PHÊ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA LÀO 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHIẾN LƢỢC XUẤT KHẨU VÀ CẠNH TRANH TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP 1. Một số khái niệm 1.1 Khái miệm chiến lƣợc Trong những năm 1970, khi tình trạng cạnh tranh còn yếu, doanh nghiệp tìm lời nhuận bằng cách cung ứng cho thị trường sản phẩm tốt đúng mong đợi của khách hàng thì chiến lược chủ yếu của doanh nghiệp thường là những mục tiêu và bảo đảm về nguồn lực nhằm đạt được các tiêu chí và chính sách mà mình đã đề ra, và hoạch định chiến lược được xem là quá trình xác định, chọn lựa những mục tiêu cơ bản, lâu dài của doanh nghiệp để đề ra chương trình hành động và phân phối tài nguyên hợp lý nhằm thực hiện mục tiêu hiệu quả tốt nhất.

Từ năm 1980 trở đi, doanh nghiệp phải đối đầu gây gắt với cạnh tranh do môi trường biến động phức tạp và thay đổi liên tục, tài nguyên thì khan hiếm, hệ thông giao thông công nghệ thông thin lại phát triển vượt bậc… lúc này, muốn dành ưu thế bền vững, hay ít nhất là cầm cự được lâu dài với đối thủ cạnh tranh thì chiến lược chủ yếu của doanh nghiệp phải thay đổi trước, phải nhằm vào việc tăng cường hiệu qủa sức mạng trong cạnh tranh của doanh nghiệp so với các đối thủ và hoạch định chiến lược được hiểu là quá trình nghiên cứu môi trường hiện tài và tương lai; hoạch định các mục tiêu của tổ chức; đề ra, thực hiện và kiểm tra việc thi hành những quyết định giúp doanh nghiệp đặt được tốt nhất mục tiêu của mình. Như vậy, cả mặt mạnh lẫn Luân văn thạc sĩ kinh tế PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 2 mặt yếu của doanh nghiệp đều sẽ được giải quyết để tranh thủ cơ hội bên ngoài và giảm thiểu các bất trắc. Như vậy theo William J.Glueck "Chiến lược là một kế hoạch mang tính thống nhất, toàn diện và phối hợp, được thiết kế để thực hiện các mục tiêu của tổ chức".2 Khái niệm chiến lƣợc kinh doanh Theo John I Thompson, chiến lược là sự kết hợp các nguồn lực - môi trường và các giá trị cần đạt được. Thông qua việc bàn về một số khái niệm chiến lược của các nhà kinh tế, chúng ta có thể định nghiã về chiến lược như sau: Là tổng hợp các động thái cạnh tranh và phương pháp kinh doanh sử dụng bởi những người quản lý để vận hành công ty.

Là “kế hoạch chơi” của ban quản lý để: + Thu hút và hài lòng khách hàng + Chiếm giữ một vị trí thị trường + Cạnh tranh thành công + Tăng trưởng kinh doanh + Đạt được mục tiêu đã đề ra Tóm lại: “Chiến lược là phương hướng và quy mô của một tổ chức trong dài hạn: chiến lược sẽ mang lại lợi thế cho tổ chức thông qua việc sắp xếp tối ưu các nguồn lực trong một môi trường cạnh tranh nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và kỳ vọng của các nhà góp vốn”. - Các chiến lược kết hợp: Đó là các chiến lược kết hợp về phía trước, kết hợp về phía sau, kết hợp theo chiều ngang đôi khi được xem là các chiến lược kết hợp theo chiều dọc. Các chiến lược kết hợp theo chiều dọc cho phép Luân văn thạc sĩ kinh tế PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 3 một công ty có được sự kiểm soát đối với các nhà phân phối sản phẩm, nhà cung cấp nguyên liệu và / hoặc đối thủ cạnh tranh trên thị trường. - Chiến lược thâm nhập thị trường: Chiến lược thâm nhập thị trường nhằm làm tăng thị phần cho các sản phẩm, dịch vụ hiện có tại các thị trường hiện có bằng những nỗ lực tiếp thị lớn hơn.

- Chiến lược phát triển thị trường: Là chiến lược liên quan đến việc đưa những sản phẩm hoặc dịch vụ hiện có vào những khu vực điạ lý mới. - Chiến lược phát triển sản phẩm: Là chiến lược nhằm tăng doanh thu bằng việc cải tiến hoặc sửa đổi những sản phẩm hoặc dịch vụ hiện tại.3 Chiến lƣợc xuất khẩu trong hoạt động thƣơng mại Thương mại quốc tế là việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ (hàng hóa hữu hình và hàng hóa vô hình) giữa các quốc gia, tuân theo nguyên tắc trao đổi ngang giá nhằm đưa lại lợi ích cho các bên. Đối với phần lớn các nước, nó tương đương với một tỷ lệ lớn trong GDP. Xuất khẩu hay xuất cảng, trong lý luận thương mại quốc tế là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài, trong cách tính toán cán cân thanh toán quốc tế theo IMF là việc bán hàng hóa cho nước ngoài.

Theo điều 28, mục 1, chương 2 luật thương mại việt nam 2005: xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ việt nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật Như vậy: Xuất khẩu chủ yếu phụ thuộc vào những gì đang diễn biến tại các quốc gia khác vì xuất khẩu của nước này chính là nhập khẩu của nước khác. Do vậy nó chủ yếu phụ thuộc vào sản lượng và thu nhập của các quốc gia bạn hàng. Chính vì thế trong các mô hình kinh tế người ta thường coi xuất khẩu là yếu tố tự định. Luân văn thạc sĩ kinh tế PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Chiến lƣợc cạnh tranh trong xuất khẩu Định nghĩa về chiến lược của Michael E.

Theo ông chiến lược là: - Sự sáng tạo ra vị thế có giá trị và độc đáo bao gồm các hoạt động khác biệt. - Sự chọn lựa, đánh đổi trong cạnh tranh. - Việc tạo ra sự phù hợp giữa tất cả các hoạt động của công ty. Cạnh tranh nói chung, cạnh tranh trong kinh tế nói riêng là một khái niệm có nhiều cách hiểu khác nhau.

Khái niệm này được sử dụng cho cả phạm vi doanh nghiệp, phạm vi nghành, phạm vi quốc gia hoặc phạm vi khu vực liên quốc gia vv.điều này chỉ khác nhau ở chỗ mục tiêu được đặt ra ở chỗ quy mô doanh nghiệp hay ở quốc gia mà thôi. Trong khi đối với một doanh nghiệp mục tiêu chủ yếu là tồn tại và tìm kiếm lợi nhuận trên cơ sở cạnh tranh quốc gia hay quốc tế, thì đối với một quốc gia mục tiêu là nâng cao mức sống và phúc lợi cho nhân dân vv. Marx: "Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm dành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch ". Nghiên cứu sâu về sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa và cạnh tranh tư bản chủ nghĩa Marx đã phát hiện ra quy luật cơ bản của cạnh tranh tư bản chủ nghĩa là quy luật điều chỉnh tỷ suất lợi nhuận bình quân, và qua đó hình thành nên hệ thống giá cả thị trường.

Quy luật này dựa trên những chênh lệch giữa giá cả chi phí sản xuất và khả năng có thể bán hành hoá dưới giá trị của nó nhưng vân thu đựơc lợi nhuận. Theo từ điển kinh doanh (xuất bản năm 1992 ở Anh) thì cạnh tranh trong cơ chế thị trường được định nghĩa là " Sự ganh đua, sự kình địch giữa Luân văn thạc sĩ kinh tế PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 5 các nhà kinh doanh nhằm giành tài nguyên sản xuất cùng một loại hàng hoá về phía mình. Theo Từ điển Bách khoa Việt nam (tập 1) Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất , tiêu thụ thị trường có lợi nhất. Tiến trình hoạch định chiến lƣợc  Phân tích môi trường Yếu tố môi trường tác động rất lớn đến tổ chức vì nó ảnh hưởng đến toàn bộ các bước tiếp theo của tiến trình quản trị chiến lược.

Mọi chiến lược được lựa chọn điều phải hoạch định trên cơ sở của các điều kiền môi trường mà bản thân tổ chức đang chịu chi phối. Có thể chia môi trường ra làm 3 mức độ: - Môi trường vĩ mô (hay còn gọi là môi trường tổng quát): ảnh hưởng đến tất cả các ngành kinh doanh nhưng không nhất thiết phải theo một các nhất định. - Môi trường tác nghiệp: được xác định đối với một ngành công nghiệp cụ thể. Mọi doanh nghiệp trong một ngành sẽ phải chịu ảnh hưởng của môi trường tác nghiệp ngành đó.

Thông thường môi trường vĩ mô và môi trường tác nghiệp kết hợp với nhau, chúng được gọi là môi trường bên ngoài hay môi trường không kiểm soát được. - Hoàn cảnh nội bộ: bao gồm các yếu tố nội tại trong một tổ chức nhất định, đôi khi còn gọi là môi trường nội bộ hay là môi trường kiểm soát. Luân văn thạc sĩ kinh tế PHANTHANALAY Thidtavanh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.