LỜI NÓI ĐẦU Trong xu hƣớng hội nhập toàn cầu hiện nay, vận tải quốc tế đang ngày càng thể hiện rõ vai trò là tiền đề, là điều kiện tiên quyết trong sự ra đời và phát triển của thƣơng mại quốc tế. Với ƣu thế là một trong số ít các quốc gia có tới 3260km bờ biển thuận tiện cho hoạt động vận tải quốc tế bằng đƣờng biển, Việt Nam đã đang và ngày càng chú trọng phát triển các hoạt động này. Là một ngành quan trọng trong vận tải quốc tế ra đời cách đây gần 500 năm tại Thụy Sỹ, có thể nói ngành giao nhận đặc biệt là giao nhận bằng đƣờng biển đã có bề dày lịch sử và khẳng định sự tồn tại cũng nhƣ vai trò của mình trong sự phát triển của kinh tế thế giới. Tuy chỉ mới đƣợc thành lập cách đây 3 năm nhƣng công ty TNHH thƣơng mại và vận tải quốc tế Hƣng Thịnh (PROSPERTRANS) đã có chỗ đứng trong thị trƣờng giao nhận vốn đã đông đảo và cạnh tranh khốc liệt.
Là một công ty nhỏ lại kinh doanh trong ngành đƣợc coi là cạnh tranh khốc liệt vào bậc nhất hiện nay, công ty cần có những giải pháp để phát triển hoạt động giao nhận hàng hóa quốc tế của mình. Đặc biệt là phát triển hoạt động giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đƣờng biển là hoạt động chiểm tỷ trọng chủ yếu ở công ty. Trong thời gian thực tập và tìm hiểu tại công ty PROSPERTRANS với mong muốn nâng cao kiến thức của bản thân và góp phần vào sự phát triển của công ty, em đã chọn đề tài: “Những giải pháp phát triển hoạt động giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đƣờng biển tại công ty TNHH thƣơng mại và vận tải quốc tế Hƣng Thịnh – Prospertrans”. Với phƣơng pháp nghiên cứu là kết hợp các cơ sở lý luận và thực tế về giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đƣờng biển cùng với các phƣơng pháp so sánh, thống kê, phân tích.
Nhằm mục tiêu phân tích thực trạng hoạt động giao nhận tại công ty LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Prospertrans từ đó đƣa ra một số giải pháp để phát triển hoạt động giao nhận này. Bản báo cáo đƣợc chia làm 3 phần: CHƢƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA QUỐC TẾ BẰNG ĐƢỜNG BIỂN. CHƢƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA QUỐC TẾ BẰNG ĐƢỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI VÀ VẬN TẢI QUỐC TẾ HƢNG THỊNH – PROSPERTRANS. CHƢƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA QUỐC TẾ TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI VÀ VẬN TẢI QUỐC TẾ HƢNG THỊNH – PROSPERTRANS.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô Th.s Nguyễn Lệ Hằng – Giáo viên trực tiếp hƣớng dẫn em và các anh chị công tác tại công ty TNHH thƣơng mại và vận tải quốc tế Hƣng Thịnh (PROSPERTRANS) đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này. Trong quá trình thực hiện đề tài, do nhiều lí do khách quan và chủ quan nên bài viết của em không tránh khỏi những thiếu sót về cả nội dung lẫn hình thức. Em rất mong nhận đƣợc các ý kiến chỉ bảo, đóng góp của các thầy cô và các bạn để có thể hoàn thiện báo cáo này cũng nhƣ trong quá trình nghiên cứu và công tác sau này. Em xin chân thành cảm ơn! LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA QUỐC TẾ BẰNG ĐƢỜNG BIỂN I.
Khái quát chung về giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đƣờng biển. Giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đƣờng biển. Đặc điểm nổi bật của buôn bán quốc tế là ngƣời mua và ngƣời bán ở các quốc gia khác nhau. Để hàng hóa từ tay ngƣời bán đến đƣợc tay ngƣời mua phải thông qua vận tải hàng hóa quốc tế.
Giao nhận là một khâu quan trọng trong vận tải hàng hóa quốc tế. Vậy giao nhận là gì? Có rất nhiều định nghĩa về giao nhận. Theo Quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA): (Giáo trình vận tải giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu - PGS. TS Hoàng Văn Châu) Dịch vụ giao nhận (Freight forwarding service) là bất cứ loại dich vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lƣu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng nhƣ các dịch vụ hoặc có liên quan đến các dịch vụ trên kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa.
Theo điều 163 Luật Thƣơng mại Việt Nam: Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thƣơng mại, theo đó ngƣời làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ ngƣời gửi, tổ chức vận chuyển, lƣu kho, lƣu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho ngƣời nhận theo ủy thác của chủ hàng, của ngƣời vận tải hoặc ngƣời làm dịch vụ giao nhân khác (gọi chung là khách hàng). Nhƣ vậy, về cơ bản: giao nhận hàng hóa là tập hợp những công việc có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (ngƣời gửi hàng) đến nơi nhận hàng (ngƣời nhận hàng). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Không tạo ra sản phẩm vật chất: chỉ tác động làm cho đối tƣợng thay đổi vị trí về mặt không gian chứ không thay đổi đối tƣợng đó.
Mang tính thụ động: Do phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của ngƣời vận chuyển, các ràng buộc về pháp luật, tập quán của nƣớc ngƣời xuất khẩu, nhập khẩu, nƣớc thứ ba. Mang tính thời vụ: hoạt động giao nhận phụ thuộc vào hoạt động xuất nhập khẩu. Mà hoạt động xuất nhập khẩu mang tính thời vụ nên hoạt động giao nhận mang tính thời vụ. Phụ thuộc vào cơ sở vật chất và trình độ của ngƣời giao nhận.
Vai trò Vai trò quan trọng của giao nhận ngày càng đƣợc thể hiện rõ trong xu thế toàn cầu hóa nhƣ hiện nay. Thông qua: Giao nhận tạo điều kiện cho hàng hóa lƣu thông nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm mà không cần có sự tham gia của ngƣời gửi cũng nhƣ ngƣời nhận tác nghiệp Giao nhận giúp cho ngƣời chuyên chở đẩy nhanh tốc độ quay vòng của phƣơng tiện vận tải tận dụng tối đa và hiệu quả sử dụng của các phƣơng tiện vận tải cũng nhƣ các phƣơng tiện hỗ trợ khác Giao nhận giúp giảm giá thành các hàng hóa xuất nhập khẩu do giúp các nhà xuất nhập khẩu giảm bớt chi phí nhƣ: chi phí đi lại, chi phí đào tạo nhân công, chi phí cơ hội,. Ngƣời giao nhận 2. Khái niệm và địa vị pháp lý của người giao nhận Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về ngƣời giao nhận nhƣng chƣa có một định nghĩa thống nhất nào về ngƣời giao nhận đƣợc quốc tế chấp nhận.
Theo Quy tắc mẫu của FIATA: (Giáo trình vận tải giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu - PGS. TS Hoàng Văn Châu) ngƣời giao nhận là ngƣời lo toan để hàng hóa đƣợc chuyên chở theo hợp đồng ủy thác và hành động vì lợi ích LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của ngƣời ủy thác mà bản thân anh ta không phải là ngƣời chuyên chở. Ngƣời giao nhận cũng đảm nhận thực hiện mọi công việc liên quan đến hợp đồng giao nhận nhƣ: bảo quản, luu kho, trung chuyển, làm thủ tục hải quan, kiểm hóa. Theo điều 164 Luật Thƣơng mại Việt Nam: Ngƣời giao nhận là thƣơng nhân có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh về dịch vụ giao nhận hàng hóa.
Ngƣời giao nhận có thể là: + Chủ hàng: khi chủ hàng tự đứng ra đảm nhận công việc giao nhận hàng hóa của mình + Chủ tàu: Khi chủ tàu thay mặt ngƣời chủ hàng thực hiện dịch vụ giao nhận + Đại lý hàng hóa, công ty xếp dỡ hay kho hàng, ngƣời giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ ngƣời nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa. Vậy, Ngƣời giao nhận là ngƣời: Hoạt động theo hợp đồng ủy thác với chủ hàng, bảo vệ lợi ích của chủ hàng. Lo việc vận tải nhƣng chƣa hẳn là ngƣời vận tải. Anh ta có thể là ngƣời có hoặc không có phƣơng tiện vận tải, có thể sử dụng, thuê mƣớn ngƣời vận tải hoặc trực tiếp tham gia vận tải.
Nhƣng anh ta ký hợp đồng ủy thác giao nhận với chủ hàng là ngƣời giao nhận chứ không phải là ngƣời vận tải. Làm một số việc khác trong phạm vi uỷ thác của chủ hàng. ở các nƣớc khác nhau tên gọi của ngƣời giao nhận có khác nhau (Forwarder, Freight forwarder, Forwarding Agent) nhƣng đều có chung một tên giao dịch quốc tế là: ngƣời giao nhận hàng hóa quốc tế (International freight forwarder) và cùng làm dịch vụ giao nhận Do chƣa có luật lệ quốc tế quy định về địa vi pháp lý của ngƣời giao nhận nên ở các nƣớc khác nhau thì địa vị pháp lý của ngƣời giao nhận có khác nhau. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo các nƣớc sử dụng luật Common law: Ngƣời giao nhận có thể lấy danh nghĩa của ngƣời ủy thác ( ngƣời gửi hàng hay ngƣời nhận hàng) thì địa vị người giao nhận dựa trên khái niệm về đại lý.
Hay có thể đảm nhận vai trò của người ủy thác (nhân danh và hành động bằng lợi ích của chính mình). Tự mình chịu trách nhiệm trong quyền hạn của chính mình. Theo các nƣớc sử dụng luật Civil law: Có quy định khác nhau nhƣng thông thƣờng ngƣời giao nhận lấy danh nghĩa của mình giao dịch cho công việc của ngƣời ủy thác họ vừa là người ủy thác và vừa là đại lý 2. Phạm vi dịch vụ của người giao nhận Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở, gom hàng, lựa chọn tuyến đƣờng vận tải, phƣơng thức vận tải và ngƣời chuyên chở thích hợp.
Tổ chức xếp dỡ, chuyên chở hàng hóa trong phạm vi ga, cảng Tƣ vấn, nhận và kiểm tra các chứng từ cần thiết liên quan đến hàng hóa Ký kết hợp đồng vận tải với ngƣời chuyên chở, thuê tàu, lƣu cƣớc Làm thủ tục nhận, gửi hàng, thủ tục hải quan, kiểm nghiệm, kiểm dịch Mua bảo hiểm cho hàng hóa, thanh toán thu đổi ngoại tệ Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng, thanh toán Nhận hàng từ chủ hàng, giao cho ngƣời chuyên chở và giao cho ngƣời nhận hàng; nhận hàng từ ngƣời chuyên chở và giao cho ngƣời nhận hàng Thu xếp chuyển tải hàng hóa. Thông báo tổn thất với ngƣời chuyên chở Đóng gói bao bì, phân loại, tái chế hàng hóa, lƣu kho, bảo quản hàng hóa Thanh toán cƣớc phí, chi phí xếp dỡ, lƣu kho, lƣu bái.