Một số giải pháp thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Việt Nam đến năm 2010

Bài viết đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Việt Nam giai đoạn đến năm 2010, nâng cao kết nối và phát triển kinh tế.

• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Giao Thông Nông Thôn Việt Nam Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: bài luận
• Năm xuất bản: 2010

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: CHƠ CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ VÀ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN
• 1.1. Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn
• 1.1.1. Các khái niệm cơ bản về cơ sở hạ tầng
• 1.1.2. Cơ sở hạ tầng nông thôn
• 1.1.3. Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn
• 1.2. Đặc điểm thông nông thôn
• 1.2.1. Tính hệ thống, đồng bộ
• 1.2.2. Tính định hướng
• 1.2.3. Tính địa phương, tính vùng và khu vực
• 1.2.4. Tính xã hội và tính công cộng cao
• 2. CHƯƠNG II: VAI TRÒ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN
• 2.1. Khái niệm và phân loại đầu tư
• 2.1.1. Đầu tư
• 2.1.2. Phân loại hoạt động đầu tư
• 2.2. Vai trò đầu tư phát triển
• 2.2.1. Trên giác độ toàn nền kinh tế của đất nước
• 2.2.1.1. Đầu tư phát triển làm tăng tổng cung và tổng cầu của nền kinh tế
• 2.2.1.2. Đầu tư thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.2.1.3. Đầu tư tác động đến tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế
• 2.2.1.4. Đầu tư tăng cường khả năng khoa học và công nghệ của đất nước

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Việt Nam

Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế và xã hội tại Việt Nam. Đến năm 2010, việc phát triển cơ sở hạ tầng này không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và thương mại. Hệ thống giao thông nông thôn bao gồm các tuyến đường, cầu cống và các công trình hỗ trợ khác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển và giao thương.

1.1. Định nghĩa và vai trò của cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn

Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là hệ thống các công trình phục vụ cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa trong khu vực nông thôn. Nó bao gồm đường bộ, cầu cống và các công trình hỗ trợ khác. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc kết nối các khu vực mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội.

1.2. Tình hình hiện tại của cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn

Tình hình cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn hiện nay còn nhiều hạn chế. Nhiều tuyến đường chưa được nâng cấp, ảnh hưởng đến việc di chuyển và giao thương. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng này cần được ưu tiên để đáp ứng nhu cầu phát triển.

II. Những thách thức trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn

Việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, quy hoạch không đồng bộ và sự phân bố không đều của các công trình là những yếu tố cản trở sự phát triển. Để giải quyết những thách thức này, cần có các chính sách và chiến lược hợp lý.

2.1. Thiếu vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông

Vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn thường không đủ để đáp ứng nhu cầu phát triển. Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các tổ chức quốc tế cần được tăng cường để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án.

2.2. Quy hoạch không đồng bộ và thiếu tính khả thi

Quy hoạch phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn hiện nay còn thiếu đồng bộ, dẫn đến việc triển khai các dự án không hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các bên liên quan để đảm bảo tính khả thi của các dự án.

III. Các giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn hiệu quả

Để phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn hiệu quả, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm tăng cường đầu tư, cải thiện quy hoạch và nâng cao năng lực quản lý. Việc áp dụng công nghệ mới cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển.

3.1. Tăng cường đầu tư từ ngân sách và nguồn lực xã hội

Cần có sự tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước và khuyến khích các nguồn lực xã hội tham gia vào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng và mở rộng mạng lưới giao thông.

3.2. Cải thiện quy hoạch và quản lý dự án

Cải thiện quy hoạch và quản lý dự án là rất cần thiết để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn. Cần có các tiêu chí rõ ràng và quy trình kiểm soát chất lượng trong từng giai đoạn thực hiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn có tác động tích cực đến phát triển kinh tế và xã hội. Các dự án thành công đã giúp cải thiện đời sống của người dân và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình thành công để mở rộng ra các khu vực khác.

4.1. Các dự án thành công trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông

Nhiều dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn đã thành công, tạo ra mô hình mẫu cho các khu vực khác. Những dự án này không chỉ cải thiện giao thông mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Tác động của cơ sở hạ tầng giao thông đến phát triển kinh tế

Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn có tác động lớn đến phát triển kinh tế. Nó giúp giảm chi phí vận chuyển, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn đến năm 2010

Kết luận, phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Đến năm 2010, cần có những bước đi cụ thể để cải thiện tình hình hiện tại, đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.

5.1. Tầm quan trọng của phát triển cơ sở hạ tầng giao thông

Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Cần có sự đầu tư và chính sách hợp lý để đạt được mục tiêu này.

5.2. Triển vọng phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn

Triển vọng phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn đến năm 2010 là khả thi nếu có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp hiệu quả để đảm bảo sự phát triển đồng bộ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn giữ vị trí xung yếu trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Trong bối cảnh gần 80% dân số sống và lao động tại khu vực nông thôn vào đầu thập niên 2000, hệ thống đường sá nội bộ và liên xã xuống cấp nghiêm trọng đã trở thành nút thắt cản trở lưu thông hàng hóa nông sản. Toàn quốc thời điểm này vẫn còn hơn 500 xã và 5 huyện chưa có đường ô tô kết nối đến trung tâm hành chính, phần lớn mạng lưới là đường đất và đường cấp phối chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai lũ lụt.

Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện thực trạng huy động và sử dụng vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn tại Việt Nam giai đoạn 1991 - 2001, đồng thời xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn từ nay đến năm 2010. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là phân tích cơ cấu vốn đầu tư đã thực hiện với tổng quy mô 12.897 tỷ đồng trong giai đoạn 1996 - 2000 (chiếm 19,96% tổng vốn đầu tư toàn xã hội), chỉ rõ các hạn chế về quản lý phân tán và thất thoát nguồn lực. Trên cơ sở đó, nghiên cứu xác lập lộ trình đến năm 2010 nhằm nâng tỷ lệ kiên cố hóa mặt đường đạt 50%, bảo đảm 100% trung tâm xã có đường ô tô đi lại thông suốt bốn mùa. Ý nghĩa kinh tế - xã hội của công trình được chứng minh qua mục tiêu kép: thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp bình quân 5%/năm và kéo giảm tỷ lệ đói nghèo nông thôn từ mức 20% năm 1995 xuống dưới mức 10% vào năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp nhiều lý thuyết kinh tế học phát triển và mô hình kinh tế vĩ mô kinh điển:

• Lý thuyết các giai đoạn tăng trưởng kinh tế: Vận dụng luận điểm của W.W. Rostow, nghiên cứu xác định đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn chính là "điều kiện tiên quyết cho giai đoạn cất cánh" của nền kinh tế nông nghiệp hàng hóa, tạo tiền đề để chuyển dịch từ tự cung tự cấp sang sản xuất quy mô lớn.
• Mô hình hệ số gia tăng vốn - đầu ra (ICOR): Dựa trên mối quan hệ giữa tốc độ tăng trưởng GDP và quy mô vốn đầu tư, nghiên cứu chỉ ra rằng để khu vực nông nghiệp duy trì đà tăng trưởng 5 - 6%/năm thì tỷ lệ vốn đầu tư phát triển so với GDP cần đạt từ 15% đến 25%, tùy thuộc vào hiệu quả sử dụng vốn của từng địa phương.
• Mô hình cân bằng tổng cung - tổng cầu (AD - AS) và lý thuyết chi phí giao dịch: Dưới góc độ tổng cầu, chi phí đầu tư hạ tầng chiếm 24 - 28% tổng cầu nền kinh tế. Dưới góc độ tổng cung, hạ tầng giao thông hoàn thiện giúp dịch chuyển đường tổng cung sang phải, hạ giá thành vận chuyển nông sản và mở rộng dung lượng thị trường theo lý giải của Adam Smith.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Cơ sở hạ tầng nông thôn, Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn (gồm đường huyện, đường xã, đường thôn xóm, đường thủy nội địa và công trình phụ trợ), Đầu tư phát triển theo chiều sâu và Xã hội hóa đầu tư hạ tầng công cộng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định lượng và định tính dựa trên hệ thống dữ liệu thứ cấp quy mô toàn quốc:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê chính thức từ Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê giai đoạn 1991 - 2001; các đề án quy hoạch giao thông nông thôn miền núi; cùng tài liệu dự án từ Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).
• Quy mô khảo sát và phân vùng: Phân tích dữ liệu thực tế tại 61 tỉnh thành, phân bổ thành 3 khu vực sinh thái trọng điểm gồm vùng Trung du và Miền núi phía Bắc - Tây Nguyên (chiếm gần 50% diện tích cả nước), vùng Đồng bằng sông Hồng (với hơn 17 triệu dân năm 2001) và vùng Đồng bằng sông Cửu Long (sở hữu 25.000 km đường thủy nội địa, chiếm 60% mạng lưới đường thủy cả nước).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu biến động theo chuỗi thời gian 1991 - 2001, phương pháp so sánh đối chiếu kinh nghiệm quốc tế (Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Thái Lan, Bangladesh). Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác tính chất địa phương, tính phân tán của công trình giao thông và lượng hóa tương quan giữa mức độ đầu tư hạ tầng với tốc độ tăng trưởng thu nhập của hộ nông dân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Cơ cấu vốn đầu tư tồn tại sự mất cân đối sâu sắc: Trong giai đoạn 1996 - 2000, tổng nguồn vốn thực hiện cho giao thông nông thôn đạt 12.897 tỷ đồng. Nguồn đóng góp từ nhân dân chiếm tỷ trọng chi phối lên tới 57,56% (tương đương 7.424 tỷ đồng), trong khi ngân sách địa phương đóng góp 22,34% (2.880 tỷ đồng) và ngân sách Trung ương chỉ hỗ trợ 8,9% (1.147 tỷ đồng). Điều này phản ánh gánh nặng tài chính quá lớn đè nặng lên các hộ nông dân có mức thu nhập thấp.
• Huy động nguồn lực lao động công ích đạt bước đột phá: Năm 1999 ghi nhận mức kỷ lục 102,3 triệu ngày công lao động do nhân dân đóng góp, tăng gần gấp 3 lần so với mức 48,6 triệu ngày công năm 1998 và gấp hơn 4 lần mức bình quân 25 triệu ngày công của giai đoạn 1991 - 1995.
• Mở rộng nhanh chiều dài mạng lưới đường bộ liên xã: Năm 1997, cả nước nâng cấp và mở mới 23.664 km đường (mở mới 2.183 km đường ô tô tới 91 xã), xây dựng 5.625 cầu cống. Năm 1998 làm mới hơn 3.200 km đường nối 123 xã. Đến năm 1999, cả nước rải nhựa được 1.500 km, cấp phối 15.000 km và xây dựng mới 5.500 cây cầu nông thôn.
• Tác động kích cầu và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp: Nhờ hạ tầng giao thông cải thiện, giá trị sản xuất trên một hecta đất canh tác đã tăng mạnh từ 13,5 triệu đồng/ha năm 1995 lên 17,5 triệu đồng/ha năm 2000. Sản lượng lương thực cả nước năm 2000 đạt 34,5 triệu tấn, tăng 6,6 triệu tấn so với năm 1996; thu nhập của dân cư nông thôn tăng bình quân 12%/năm giai đoạn 1992 - 1999.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu được minh họa rõ nét khi đối chiếu giữa biểu đồ cơ cấu nguồn vốn đầu tư và bảng tốc độ tăng trưởng kinh tế nông thôn. Dữ liệu khẳng định xu thế phân cấp quản lý: vốn ngân sách địa phương dành cho đường giao thông nông thôn tăng vọt từ 233 tỷ đồng năm 1996 lên 565 tỷ đồng năm 1997, đạt 782 tỷ đồng năm 2000 và chạm mốc 972 tỷ đồng năm 2001 (chiếm 29,4% tổng vốn đầu tư năm 2001). Sự dịch chuyển này cho thấy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, song cũng bộc lộ nguy cơ mất cân đối khi các tỉnh miền núi nghèo không đủ ngân sách đối ứng.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, mô hình của Việt Nam có sự tương đồng lớn với phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc thập niên 1970 khi Chính phủ hỗ trợ 300 bao xi măng cho mỗi làng để kích thích người dân tự xây dựng 43.631 km đường nối trục chính. Đồng thời, bài học của Trung Quốc về việc ưu tiên làm đường tiêu chuẩn cấp thấp để phủ kín mạng lưới trước rồi mới từng bước nâng cấp sau cũng khẳng định tính đúng đắn cho điều kiện ngân sách hạn hẹp của Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng thất thoát vốn, phê duyệt dự án dàn trải, thiếu kết nối giữa 25.000 km đường thủy nội địa với đường bộ tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn là những điểm nghẽn kìm hãm hiệu quả kinh tế lâu dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu hiện đại hóa cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn đến năm 2010, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá:

• Tái cơ cấu nguồn vốn ngân sách Nhà nước: Nâng tỷ trọng hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh lên mức 45 - 50% tổng mức đầu tư trong giai đoạn 2003 - 2010, giảm tỷ trọng huy động tiền mặt trực tiếp từ nhân dân xuống dưới 35%, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa có tỷ lệ hộ nghèo trên 25%.
• Đổi mới phương thức hỗ trợ theo cơ chế vật tư: Áp dụng mô hình Nhà nước hỗ trợ 100% xi măng, cát sỏi và ống cống kỹ thuật (tương tự kinh nghiệm cấp phát 300 bao xi măng/thôn của Hàn Quốc), nhân dân đóng góp ngày công lao động và tự giám sát thi công. Giao toàn quyền nghiệm thu cho Ban Thanh tra nhân dân cơ sở để hoàn thành chỉ tiêu 50% đường giao thông nông thôn được rải nhựa hoặc bê tông hóa trước năm 2010.
• Tối ưu hóa nguồn vốn viện trợ và vốn vay ưu đãi quốc tế: Tăng tỷ lệ phân bổ nguồn vốn ODA dành cho giao thông nông thôn từ mức 3,8% lên 8 - 10%; đẩy nhanh tiến độ giải ngân dự án giao thông nông thôn của Ngân hàng Thế giới (WB) giai đoạn 2 với quy mô 110 triệu USD (gồm 100 triệu USD vốn vay ưu đãi) và gói tín dụng 100 triệu USD của ADB để nâng cấp 13.000 km đường tại 40 tỉnh trọng điểm.
• Xây dựng quy hoạch giao thông đa phương thức đồng bộ: Ban hành quy chuẩn kỹ thuật xây dựng đường nông thôn phù hợp với từng vùng địa lý; tại Đồng bằng sông Cửu Long cần ưu tiên xây dựng 150 bến bốc dỡ hàng hóa trung chuyển giữa đường bộ và hệ thống 25.000 km đường sông, đồng thời nâng cao trình nền đường chống ngập lũ định kỳ trước năm 2008.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung giải pháp của luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo và chuyên viên tại Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Vụ Kinh tế Nông nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) sử dụng dữ liệu để xây dựng tiêu chí phân bổ vốn và ban hành chính sách xây dựng nông thôn mới.
• Ủy ban nhân dân cấp Tỉnh, Huyện và Ban Quản lý dự án giao thông: Áp dụng cơ chế phân cấp quản lý, công thức huy động vốn xã hội hóa và quy trình tổ chức ngày công lao động nhằm tối ưu hóa 30 - 40% chi phí xây dựng đường liên xã.
• Chuyên gia tại các tổ chức tài chính quốc tế: Các nhà phân tích dự án tại Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), JICA tham khảo thực trạng phân bổ vốn để thiết kế các chương trình tài trợ vốn ODA hạ tầng giao thông giai đoạn trung và dài hạn.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Giới học thuật thuộc các chuyên ngành Kinh tế Phát triển, Quản lý Kinh tế, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn sử dụng tài liệu làm cơ sở dữ liệu mẫu về bài toán tính toán hệ số ICOR và hiệu quả vốn đầu tư công.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao nhân dân phải đóng góp tới 57,56% tổng vốn đầu tư giai đoạn 1996 - 2000?
  Trong giai đoạn đầu đổi mới, ngân sách Nhà nước phải ưu tiên cho các công trình hạ tầng vĩ mô và chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu vốn đường giao thông nông thôn. Do đó, phương châm "Dân làm là chính, Nhà nước hỗ trợ một phần" đã huy động 7.424 tỷ đồng từ người dân để bù đắp thâm hụt vốn.

• Bài học nào từ quốc tế có thể áp dụng ngay cho giao thông nông thôn Việt Nam?
  Kinh nghiệm phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc với việc hỗ trợ 300 bao xi măng cho mỗi làng và quan điểm của Trung Quốc về việc ưu tiên làm đường tiêu chuẩn cấp thấp phủ rộng trước rồi nâng cấp sau là hai mô hình phù hợp nhất với điều kiện ngân sách của Việt Nam.

• Hệ số ICOR có ý nghĩa như thế nào trong việc lập kế hoạch vốn giao thông?
  Hệ số ICOR đo lường số lượng đơn vị vốn đầu tư tăng thêm cần thiết để tạo ra một đơn vị tăng trưởng GDP. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc duy trì tỷ lệ đầu tư 15 - 25% GDP là điều kiện bắt buộc để đạt tốc độ tăng trưởng nông nghiệp từ 5 - 6%/năm.

• Những rào cản lớn nhất trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào giao thông nông thôn là gì?
  Do các công trình giao thông nông thôn mang tính phúc lợi xã hội cao, không có khả năng thu phí trực tiếp hoàn vốn như các dự án BOT đô thị, nguồn vốn quốc tế vào lĩnh vực này chủ yếu phụ thuộc vào vốn ODA viện trợ (chỉ chiếm 3,8% tổng ODA) và hoàn toàn vắng bóng các dự án FDI.

• Làm thế nào để hạn chế thất thoát vốn và bảo đảm chất lượng đường dân tự làm?
  Giải pháp hiệu quả nhất là thực hiện quy chế dân chủ cơ sở: để người dân trực tiếp tham gia bàn bạc, tự chọn đơn vị thi công và giao quyền giám sát, kiểm tra chất lượng vật tư cho các tổ chức đoàn thể địa phương như Hội Cựu chiến binh và Mặt trận Tổ quốc xã.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, khẳng định vai trò là đòn bẩy trực tiếp nâng cao thu nhập dân cư nông thôn tăng 12%/năm và giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 10 - 15% vào năm 2000.
• Bức tranh thực trạng giai đoạn 1996 - 2000 đã phản ánh sinh động sức mạnh nội lực từ nhân dân với 7.424 tỷ đồng vốn đóng góp và 102,3 triệu ngày công lao động công ích trong năm 1999.
• Luận văn chỉ rõ các điểm nghẽn căn bản về cơ chế cấp phát vốn phân tán, tỷ trọng vốn ODA cho giao thông nông thôn còn thấp (3,8%) và tình trạng hơn 500 xã vùng cao chưa có đường ô tô tiếp cận trung tâm.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đã vạch rõ lộ trình chiến lược đến năm 2010, trọng tâm là cơ cấu lại nguồn vốn ngân sách đạt 45 - 50%, thực hiện cơ chế hỗ trợ xi măng và nâng tỷ lệ cứng hóa đường nông thôn lên 50%.
• Quý độc giả, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực phát triển nông thôn có thể khai thác các mô hình phân tích và dữ liệu chi tiết của luận văn để phục vụ công tác nghiên cứu và triển khai dự án thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

giảải ph Một số gi phááp th thúúc đẩ đẩyy đầu t ph đầu pháát triểển cơ sở hạ tầng giao th tri thôông nông thôôn Vi th Việệt Nam từ nay đến năm 2010 đến CHƠNG I CHƠ CƠ SỞ LÍ LU LUẬẬN VỀ ĐẦ ĐẦUU T VÀ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG NÔNG TH THÔ ÔN THÔ thôông nông th I. Cở sở hạ tầng giao th thôôn kháái ni 1. Các kh niệệm cơ bản về cơ sở hạ tầng 1. Cơ sở hạ tầng Thuật ngữ cơ sở hạ tầng đợc sử dụng lần đầu tiên trong lĩnh vực quân sự.

Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai nó đợc sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác nhau nh: giao thông, kiến trúc, xây dựng… Đó là những cơ sở vật chất kỹ thuật đợc hình thành theo một “kết cấu” nhất định và đóng vai trò “nền tảng” cho các hoạt động diễn ra trong đó. Với ý nghĩa đó thuật ngữ “ cơ sở hạ tầng” đợc mở rộng ra cả các lĩnh vực hoạt động có tính chất xã hội để chỉ các cơ sở trờng học, bệnh viện, rạp hát, văn hoá. phục vụ cho các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá… Nh vậy, cơ sở hạ tầng là tổng thể các điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật và kiến trúc đóng vai trò nền tảng cơ bản cho các hoạt động kinh tế, xã hội đợc diễn ra một cách bình thờng. Hệ thống cơ sở hạ tầng bao gồm: cơ sở hạ tầng kinh tế và cơ sở hạ tầng kỹ thuật + Cơ sở hạ tầng kinh tế là những công trình phục vụ sản xuất nh bến cảng, điện, giao thông, sân bay… + Cơ sở hạ tầng xã hội là toàn bộ các cơ sở thiết bị và công trình phục vụ cho hoạt động văn hóa, nâng cao dân trí, văn hoá tinh thần của dân c nh trờng học, trạm xá, bệnh viện, công viên, các nơi vui chơi giải trí… 1.

Cơ sở hạ tầng nông thôn Cơ sở hạ tầng nông thôn là một bộ phận của tổng thể cơ sở hạ tầng vật chất - kỹ thuật nền kinh tế quốc dân. Đó là những hệ thống thiết bị và công trình vật chất - kỹ thuật đợc tạo lập phân bố, phát triển trong các vùng nông thôn và rong các hệ thống sản xuất nông LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp, tạo thành cơ sở, điều kiện chung cho phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực này và trong lĩnh vực nông nghiệp. Nội dung tổng quát của cơ sở hạ tầng nông thôn có thể bao gồm những hệ thống cấu trúc, thiết bị và công trình chủ yếu sau: + Hệ thống và các công trình thuỷ lợi, thuỷ nông, phòng chống thiên tai, bảo vệ và cải tạo đất đai, tài nguyên, môi trờng trong nông nghiệp nông thôn nh: đê điều, kè đập, cầu cống và kênh mơng thuỷ lợi, các trạm bơm… + Các hệ thống và công trình giao thông vận tải trong nông thôn: cầu cống, đờng xá, kho tầng bến bãi phục vụ trực tiếp cho việc vận chuyển hàng hoá, giao lu đi lại của dân c. + Mạng lới và thiết bị phân phối, cung cấp điện, mạng lới thông tin liên lạc… + Những công trình xử lý, khai thác và cung cấp nớc sạch sinh hoạt cho dân c nông thôn.

+ Mạng lới và cơ sở thơng nghiệp, dịch vụ cung ứng vât t, nguyên vật liệu,…mà chủ yếu là những công trình chợ búa và tụ điểm giao lu buôn bán. + Cơ sở nghiên cứu khoa học, thực hiện và chuyển giao công nghệ kỹ thuật; trạm trại sản xuất và cung ứng giao giống vật nuôi cây trồng. Nội dung của cơ sở hạ tầng trong nông thôn cũng nh sự phân bố, cấu trúc trình độ phát triển của nó có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực, quốc gia cũng nh giữa các địa phơng, vùng lãnh thổ của đất nớc. Tại các nớc phát triển , cơ sở hạ tầng nông thôn còn bao gồm cả các hệ thống, công trình cung cấp gas, khí đốt, xử lý và làm sạch nguồn nớc tới tiêu nông nghiệp, cung cấp cho nông dân nghiệp vụ khuyến nông.

Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là một bộ phận của cơ sở hạ tầng nông nghiệp, bao gồm cơ sở hạ tầng đờng sông, đờng mòn, đờng đất phục vụ sự đi lại trong nội bộ nông thôn, nhằm phát triển sản xuất và phục vụ giao lu kinh tế, văn hoá xã hội của các làng xã, thôn xóm. Hệ thống này nhằm bảo bảm cho các phuơng tiện cơ giới loại trung, nhẹ và xe thô sơ qua lại. Trong quá trình nghiên cứu cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn cần phân biệt rõ với hệ thống giao thông nông thôn Hệ thống giao thông nông thôn bao gồm: cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, phơng tiện vận tải và ngời sử dụng. Nh vậy, cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn chỉ là một bộ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phận của hệ thống giao thông nông thôn.

Giao thông nông thôn không chỉ là sự di chuyển của ngời dân nông thôn và hàng hoá của họ, mà còn là các phơng tiện để cung cấp đầu vào sản xuất và các dịch vụ hỗ trợ cho khu vự nông thôn của các thành phần kinh tế quốc doanh và t nhân. Đối tợng hởng lợi ích trực tiếp của hệ thống giao thông nông thôn sau khi xây dựng mới, nâng cấp là ngời dân nông thôn, bao gồm các nhóm ngời có nhu cầu và u tiên đi lại khác nhau nh nông dân, doanh nhân, ngời không có ruộng đất, cán bộ công nhân viên của các đơn vị phục vụ công cộng làm việc ở nông thôn… * Hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn bao gồm: + Mạng lới đòng giao thông nông thôn: đờng huyện, đờng xã và đờng thôn xóm, cầu cống, phà trên tuyến + Đờng sông và các công trình trên bờ + Các cơ sở hạ tầng giao thông ở mức độ thấp (các tuyến đờng mòn, đờng đất và các cầu cống không cho xe cơ giới đi lại mà chỉ cho phép nguời đi bộ, xe đạp, xe máy. Các đờng mòn và đờng nhỏ cho ngời đi bộ, xe đạp, xe thồ, xe súc vật kéo, xe máy và đôi khi cho xe lớn hơn, có tốc độ thấp đi lại là một phần mạng lới giao thông, giữ vai trò quan trọng trong việc vận chuyển hàng hoá đi lại của ngời dân. Đặcc điểm của cơ sở hạ tầng giao th 2.

Đặ thôông nông th thôôn Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn gắn liền với mọi hệ thống kinh tế, xã hội. Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là nhân tố thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, vừa phục thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, xã hội của nông thôn. So với các hệ thống kinh tế, xã hội khác, cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn có những đặc điểm sau: 2. Tính hệ thống, đồng bộ Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là một hệ thống cấu trúc phức tạp phân bố trên toàn lãnh thổ, trong đó có những bộ phận có mức độ và phạm vi ảnh hởng cao thấp khác nhau tới sự phát triển kinh tế - xã hội của toàn bộ nông thôn, của vùng và của làng, xã.

Tuy vậy, các bộ phận này có mối liên hệ gắn kết với nhau trong quá trình hoạt động, khai thác và sử dụng. Do vậy, việc quy hoạch tổng thể phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, phối hợp kết hợp ghĩa các bộ phận trong một hệ thống đồng bộ, sẽ giảm tối đa chi phí và tăng tối đa công dụng của các cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn cả trong xây dựng cũng nh trong quá trình vận hành, sử dụng. Tính chất đồng bộ, hợp lý trong việc phối, kết hợp các yếu tố hạ tầng giao thông không chỉ có ý nghĩa về kinh tế, mà còn có ý nghĩa về xã hội và nhân văn. Các công trình giao thông thờng là các công trình lớn, chiếm chỗ trong không gian.

Tính hợp lý của các công trình này đem lại sự thay đổi lớn trong cảnh quan và có tác động tích cực đến các sinh hoạt của dân c trong địa bàn. Tính định hớng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặc trng này xuất phát từ nhiều khía cạnh khác nhau của vị trí hệ thống giao thông nông thôn: Đầu t cao, thời gian sử dụng lâu dài, mở đờng cho các hoạt động kinh tế, xã hội phát triển … Đặc điểm này đòi hỏi trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn phải chú trọng những vấn đề chủ yếu: - Cơ sở hạ tầng giao thông của toàn bộ nông thôn, của vùng hay của làng, xã cần đợc hình thành và phát triển trớc một bớc và phù hợp với các hoạt động kinh tế, xã hội. Dựa trên các quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội để quyết định việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn. Đến lợt mình, sự phát triển cơ sở hạ tầng giao thông về quy mô, chất lợng lại thể hiện định hớng phát triển kinh tế, xã hội và tạo tiền đề vật chất cho tiến trình phát triển kinh tế – xã hội.

Thực hiện tốt chiến lợc u tiên trong phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của toàn bộ nông thôn, toàn vùng, từng địa phơng trong mỗi giai đoạn phát triển sẽ vừa quán triệt tốt đặc điểm về tính tiên phong định hớng, vừa giảm nhẹ nhu cầu huy động vốn đầu t do chỉ tập trung vào những công trình u tiên. Tính địa phơng, tính vùng và khu vực Việc xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng giao thông ở nông thôn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh địa lý, địa hình, trình độ phát triển … Do địa bàn nông thôn rộng, dân c phân bố không đều và điều kiện sản xuất nông nghiệp vừa đa dạng, phức tạp lại vừa khác biệt lớn giữa các địa phơng, các vùng sinh thái. Vì thế, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn mang tính vùng và địa phơng rõ nét. Điều này thể hiện cả trong quá trình tạo lập, xây dựng cũng nh trong tổ chức quản lý, sử dụng chúng.

Yêu cầu này đặt ra trong việc xác định phân bố hệ thống giao thông nông thôn, thiết kế, đầu t và sử dụng nguyên vật liệu, vừa đặt trong hệ thống chung của quốc gia, vừa phải phù hợp với đặc điểm, điều kiện từng địa phơng, từng vùng lãnh thổ.