Chương 1: Tổng quan về phát triển nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân Chương 3: Giải pháp phát triển nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân Luan van 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiêp 1. Khái niệm v đặc điểm nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiệp 1. Khái niệm cho vay Khách hàng doanh nghiệp Khái niệm Khách hàng doanh nghiệp Theo Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13 ngày 26/11/2014, “doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”.
Khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại là tất cả các doanh nghiệp có nhu cầu tiếp cận với nguồn cho vay của Ngân hàng với nhiều hình thức vay vốn khác nhau nhưng phải có mục đích sử dụng vốn vay hợp lý; có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ (gốc và lãi) cho Ngân hàng trong thời hạn cam kết; có dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khả thi, có hiệu quả hoặc có dự án đầu tư, phương án phục vụ đời sống khả thi kèm theo phương án trả nợ khả thi phù hợp với quy định của pháp luật; thực hiện đảm bảo tiền vay theo đúng quy định của Chính phủ, hướng dẫn của NHNN Việt Nam và của Ngân hàng cho vay. Đặc điểm Khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại Ngân hàng Thứ nhất, doanh nghiệp là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định nên đây là đối tượng khách hàng tương đối an toàn, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn có uy tín cao trên thị trường. Thứ hai, các doanh nghiệp muốn phát triển sản xuất kinh doanh chắc chắn phải cần đến nguồn vốn vay của Ngân hàng. Đây là nguồn vốn dồi dào, dễ có với số lượng nhiều, chi phí thấp, giúp doanh nghiệp giảm thiểu được một số gánh nặng về thuế.
Mọi doanh nghiệp đều cần đến Ngân hàng nên đây là đối tượng khách hàng chủ yếu và không thể thiếu. Thứ ba, mục đích vay vốn của doanh nghiệp chủ yếu để phục vụ sản xuất kinh doanh, thương mại như vay phục vụ xuất nhập khẩu, vay mua hàng dự trữ, vay vốn lưu động, vay kinh doanh kỳ hạn, vay mua tài sản cố định, vay thực hiện dự Luan van 7 án…Các mục đích này sẽ đem lại nguồn thu cho doanh nghiệp giúp thực hiện trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi vay cho Ngân hàng. Khái niệm cho vay Khách hàng doanh nghiệp Về khái niệm “cho vay”, theo quy chế cho vay của các TCTD đối với khách hàng, ban hành theo quyết định số 1627/2001/ QĐ – NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc NHNN được định nghĩa như sau: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó TCTD giao cho khách hàng sử dụng một số khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.” Có thể nói, cho vay ra đời và phát triển như là một tất yếu khách quan của nền sản xuất xã hội và ngày càng được mở rộng. Sở dĩ như vậy là do khi nền sản xuất hàng hoá phát triển đến một mức độ nhất định trong xã hội sẽ có sự phân hoá thành tầng lớp giàu và nghèo.
Những người có thu nhập cao, có nhiều vốn và những người có thu nhập thấp thiếu vốn. Để giải quyết mâu thuẫn giữa một bên thiếu vốn và một bên thừa vốn, nghiệp vụ cho vay ra đời. Ngân hàng đứng ra là chủ thể chính của quan hệ cho vay. Theo đó, cho vay D là một h nh thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao ho c cam kết giao cho các KHDN một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một th i gian nhất định theo th a thuận v i nguy n t c có hoàn trả cả gốc và lãi 1.
Đặc điểm nghiệp vụ cho vay Khách hàng doanh nghiệp Nghiệp vụ cho vay đối với Khách hàng doanh nghiệp mang những đặc điểm chủ yếu sau: Thứ nhất, quy mô khoản vay thư ng l n đem lại lợi nhuận cao cho Ngân hàng. Ngân hàng có thể thu được nguồn lợi lớn từ việc cho vay đối với doanh nghiệp. Đây chính là thị trường tốt để các Ngân hàng nghiệp vụ. Ngoài thu lợi từ khoản cho vay đối với doanh nghiệp, các Ngân hàng còn thu thêm được nhiều khoản khác đi kèm nhờ cung cấp thêm các dịch vụ: bảo lãnh, thanh toán, chuyển tiền, L/C.
Luan van 8 Thứ hai, xác suất g p rủi ro trong cho vay D thư ng ít hơn các đối tượng khách hàng khác nhưng hậu quả rủi ro đem lại lại rất cao vì quy mô khoản vay lớn. Đối với doanh nghiệp nhỏ thì rủi ro không mang tính hệ thống, khó gây ra phá sản cho Ngân hàng vì các khoản vay thường nhỏ, đồng thời thường đi kèm với các TSĐB nên khi gặp rủi ro Ngân hàng sẽ phát mại TSĐB để thu hồi khoản nợ. Tuy nhiên đối với doanh nghiệp lớn thì khi rủi ro xảy ra sẽ gây ảnh hưởng lớn đối với Ngân hàng, do tính chất các khoản vay là rất lớn. Thứ ba, các quy định, chính sách và quy tr nh cho vay D đòi h i nghiêm ng t hơn và việc tuân thủ là b t buộc nếu không muốn g p rủi ro.
Thời giam thẩm định thường lâu hơn, các cán bộ cho vay phải làm việc nghiêm túc và cẩn thận hơn, đồng thời việc kiểm tra kiểm soát nội bộ cũng diễn ra thường xuyên hơn. Phân loại cho vay Khách hàng doanh nghiệp 1. Theo thời hạn cho vay Cho vay ng n hạn: Cho vay ngắn hạn là hình thức cho vay mà kỳ hạn thanh toán gốc vay nhỏ hơn 12 tháng. Doanh nghiệp nhận nguồn tài trợ này từ Ngân hàng chủ yếu để mua hàng hóa dự trữ, mua nguyên nhiên vật liệu, thanh toán các khoản phải trả, kinh doanh chứng khoán… (đôi khi cũng để tài trợ cho các tài sản dài hạn).
Cho vay ngắn hạn thường ít gặp rủi ro hơn cho vay trung và dài hạn nên lãi suất thấp hơn. Cho vay ngắn hạn không chỉ đem lại nguồn lợi nhuận cao mà còn là tài sản có tính thanh khoản tương đối giúp Ngân hàng khắc phục được tình trạng khó khăn trong thanh toán. Cho vay trung và dài hạn: Cho vay trung và dài hạn là hình thức cho vay mà kỳ hạn thanh toán gốc vay lớn hơn 12 tháng. Doanh nghiệp nhận nguồn tài trợ này chủ yếu đầu tư vào tài sản cố định, xây dựng cơ sở vật chất, góp vốn kinh doanh… Cho vay dài hạn Ngân hàng thường thu được lợi nhuận lớn, lãi suất cho vay cao nhưng rủi ro kèm theo là khó tránh khỏi.
Vì thời hạn hoàn trả gốc vay dài, các doanh nghiệp sử sụng vốn vay để đầu tư vào các tài sản lớn đôi khi là tài trợ các dự án dài hạn nên rủi ro là rất cao. Theo đối tượng khách hàng Cho vay đối v i doanh nghiệp l n: Ở đây khách hàng của Ngân hàng sẽ là các doanh nghiệp tầm cỡ có uy tín cao trên thị trường khả năng gặp rủi ro trong cho vay là thấp nhưng lãi suất Ngân hàng được hưởng sẽ không cao do phải cạnh tranh với các Ngân hàng khác. Vị thế của Ngân hàng so với khách hàng là không lớn, đôi khi Ngân hàng là bên phải “nhượng bộ” trong việc ký kết hợp đồng cho vay. Các khoản tài trợ thường cao Ngân hàng được hưởng lợi về quy mô khoản vay.
Đây là đối tượng khách hàng hàng đầu trong khối KHDN, được các NHTM rất quan tâm và ưu đãi. Cho vay đối v i doanh nghiệp vừa và nh : Doanh nghiệp vừa và nhỏ là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về mặt vốn, lao động và doanh thu. Họ thường kinh doanh với mục tiêu lợi nhuận trong mọi thời kỳ, phải cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn để tồn tại nên khả năng phát triển là không cao. Rủi ro trong quan hệ cho vay với loại hình doanh nghiệp này lớn.
Tuy nhiên, đây lại là loại hình doanh nghiệp chiếm tỷ trọng chủ yếu trong nền kinh tế là đối tượng khách hàng tiềm năng của mọi Ngân hàng. Theo mục đích sử dụng Cho vay để kinh doanh: Là hình thức Ngân hàng cho doanh nghiệp vay vốn để mua hàng hóa, nguyên nhiên vật liệu… phát triển sản xuất kinh doanh, hoặc cho vay để doanh nghiệp kinh doanh chứng khoán, kinh doanh bán lẻ… Cho vay để đầu tư phát triển: Là hình thức Ngân hàng cho doanh nghiệp vay vốn để đầu tư mua thiết bị, máy móc, các tài sản cố định khác hoặc xây dựng công trình, cơ sở hạ tầng, nâng cấp trụ sở văn phòng… 1. Theo phương thức cho vay Cho vay từng lần: Phương thức này thường áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay bổ sung vốn lưu động không thường xuyên hoặc khách hàng có vòng quay vốn kinh doanh dài, hoặc khách hàng vay vốn với mục đích khác nhau trong từng lần vay. Mỗi lần có nhu cầu vay vốn, khách hàng lập hồ sơ vay vốn theo quy định.
Việc thẩm định, xét duyệt cho vay, quản lý, giám sát tình hình sử dụng vốn vay và thu hồi nợ được thực hiện theo từng hợp đồng cho vay. Luan van 10 Cho vay theo hạn mức: Là hình thức cấp cho vay của NHTM mà theo đó khách hàng chỉ phải lập một bộ hồ sơ để vay trong một kỳ nhất định với mức cho vay mà Ngân hàng và khách hàng đã thỏa thuận. Chỉ áp dụng cho các khách hàng có nhu cầu vay vốn thường xuyên, mục đích sử dụng vốn rõ ràng và có tín nhiệm với Ngân hàng. Cho vay theo dự án đầu tư: Là hình thức cho vay nhằm hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp thực hiện đầu tư các dự án mới, các dự án nâng cấp, mở rộng sản xuất kinh doanh; giúp các doanh nghiệp thuận lợi trong việc triển khai nghiệp vụ sản xuất kinh doanh, dịch vụ hoặc mở rộng quy mô nghiệp vụ kinh doanh của mình.
Cho vay trả góp: Là hình thức cho vay của NHTM mà theo đó Ngân hàng cấp một khoản tiền cho doanh nghiệp mua một tài sản có giá trị lớn nào đó, sau đó doanh nghiệp sẽ định kỳ tiến hành thanh toán cả gốc và lãi cho Ngân hàng.