Luận văn thạc sĩ giải pháp phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp việt nam đến năm 2015 luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp việt, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Mạnh Quý
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nhượng Quyền Thương Mại Cho Doanh Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ TIẾNG NƯỚC NGOÀI
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, MÔ HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về nhượng quyền thương mại
• 1.1.1. Khái niệm nhượng quyền thương mại
• 1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của NQTM (Franchise)
• 1.1.3. Những yếu tố cơ bản tạo lập hệ thống NQTM
• 1.1.4. Xây dựng cẩm nang hoạt động của doanh nghiệp và các tài liệu hướng dẫn hoạt động kinh doanh
• 1.1.5. Xây dựng chương trình huấn luyện cho đối tác mua NQTM
• 1.1.6. Chuẩn bị nguồn nhân lực cho phát triển kinh doanh
• 1.1.7. Chuẩn hóa các tiêu chí của hệ thống
• 1.1.8. Phân loại các mô hình nhượng quyền thương mại
• 1.1.8.1. Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện
• 1.1.8.2. Nhượng quyền mô hình kinh doanh không toàn diện
• 1.1.9. Các cách thức phát triển hệ thống Nhượng quyền thương mại
• 1.1.9.1. Đại lý độc quyền phát triển NQTM (Master Franchise)
• 1.1.9.2. Đại lý NQTM phát triển khu vực
• 1.1.9.3. Bán lẻ cho từng thương nhân
• 1.1.9.4. Nhượng quyền thông qua liên doanh
• 1.1.10. Ý nghĩa của phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM
• 1.1.10.1. Ý nghĩa đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.10.1.1. Những ưu điểm đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.10.1.2. Những nhược điểm đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.10.2. Ý nghĩa đối với bên nhận NQTM
• 1.1.10.2.1. Những ưu điểm đối với doanh nghiệp nhận NQTM
• 1.1.10.2.2. Những nhược điểm đối với doanh nghiệp nhận NQTM
• 1.1.11. Đoái với xã hội
• 2. PHẦN II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
• 2.1. Cơ sở pháp lý về Nhượng quyền thương mại ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện NQTM trong thời gian qua
• 2.2.1. Quá trình phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM
• 2.2.2. Những hệ thống nhượng quyền thương mại điển hình
• 2.2.2.1. Hệ thống nhượng quyền Trung Nguyên Coffee
• 2.2.2.2. Hệ thống cửa hàng Kinh Đô Bekery
• 2.2.2.3. Hệ thống nhà hàng Phở 24
• 2.2.3. Những thành quả từ phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền của các doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2007
• 2.2.3.1. Tại thị trường Việt Nam
• 2.2.3.2. Tại thị trường nước ngoài
• 2.2.4. Những triển vọng và thách thức của việc phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM tại các doanh nghiệp Việt Nam
• 2.2.4.1. Những triển vọng phát triển NQTM ở Việt Nam
• 2.2.4.2. Xu hướng phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM
• 2.2.4.3. Nền kinh tế có nhiều tiềm năng phát triển NQTM
• 2.2.4.4. Sự xuất hiện của các tổ chức phát triển NQTM tại Việt Nam
• 2.2.4.5. Những hạn chế và thách thức đối với các doanh nghiệp
• 2.2.4.5.1. Những hạn chế đối với việc phát triển bằng hình thức NQTM
• 2.2.4.5.2. Sự cạnh tranh của các doanh nghiệp nước ngoài
• 2.2.4.5.3. Những hạn chế khác ảnh hưởng tới sự phát triển NQTM
• 3. PHẦN BA: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH BẰNG HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2015
• 3.1. Quan điểm xây dựng giải pháp
• 3.2. Các giải pháp cơ bản phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM đối với các doanh nghiệp Việt Nam từ nay đến năm 2015
• 3.3. Các kiến nghị đối với Nhà nước và Bộ, Ngành hữu quan nhằm phát triển hình thức NQTM tại các doanh nghiệp Việt Nam
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Một số văn bản pháp luật liên quan đến NQTM
• Phụ lục 2. Một số tài liệu về Trung Nguyên Coffee
• Phụ lục 3. Một số tài liệu về Kinh Đô Barkery
• Phụ lục 4. Một số tài liệu về Câu lạc bộ NQTM Việt Nam
• Phụ lục 5. Một số tư liệu về tiềm năng phát triển NQTM
• Phụ lục 6. Một số tài liệu về KFC Việt Nam
• Phụ lục 7. Mẫu phiếu khảo sát thị trường

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nhượng quyền thương mại cho doanh nghiệp Việt Nam

Nhượng quyền thương mại (NQTM) là một hình thức kinh doanh đang ngày càng phát triển tại Việt Nam. Hình thức này không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, để thực hiện thành công, doanh nghiệp cần hiểu rõ về mô hình này và các yếu tố liên quan.

1.1. Khái niệm nhượng quyền thương mại và lợi ích

Nhượng quyền thương mại là hoạt động cho phép bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện đã thỏa thuận. Lợi ích của NQTM bao gồm việc giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí marketing và tận dụng thương hiệu đã có.

1.2. Lịch sử phát triển nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Nhượng quyền thương mại đã xuất hiện tại Việt Nam từ những năm đầu thế kỷ 21. Tuy nhiên, chỉ sau khi Việt Nam gia nhập WTO, hình thức này mới thực sự bùng nổ với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước.

II. Những thách thức trong việc áp dụng nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc áp dụng NQTM tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các doanh nghiệp cần nhận diện và vượt qua những khó khăn này để phát triển bền vững.

2.1. Thiếu hiểu biết về nhượng quyền thương mại

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa hiểu rõ về quy trình và lợi ích của NQTM, dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo và tư vấn để nâng cao nhận thức.

2.2. Cạnh tranh từ các thương hiệu nước ngoài

Sự xuất hiện của nhiều thương hiệu nước ngoài tại Việt Nam tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho các doanh nghiệp trong nước. Do đó, cần có chiến lược rõ ràng để khẳng định thương hiệu và chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp phát triển nhượng quyền thương mại hiệu quả cho doanh nghiệp Việt Nam

Để phát triển NQTM hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao giá trị thương hiệu.

3.1. Xây dựng mô hình nhượng quyền thương mại bền vững

Doanh nghiệp cần xây dựng một mô hình NQTM rõ ràng, bao gồm các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, dịch vụ và quy trình hoạt động. Điều này giúp đảm bảo tính đồng bộ trong toàn hệ thống.

3.2. Đào tạo và hỗ trợ đối tác nhận quyền

Việc đào tạo và hỗ trợ đối tác nhận quyền là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần cung cấp các chương trình đào tạo chi tiết về quy trình hoạt động, marketing và quản lý để đảm bảo thành công cho cả hai bên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nhượng quyền thương mại tại doanh nghiệp Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã áp dụng thành công mô hình NQTM và đạt được những kết quả tích cực. Các ví dụ điển hình cho thấy tiềm năng lớn của hình thức này.

4.1. Các mô hình nhượng quyền thương mại thành công

Một số doanh nghiệp như Trung Nguyên Coffee, Phở 24 đã áp dụng NQTM thành công, mở rộng thị trường và gia tăng doanh thu. Họ đã xây dựng được thương hiệu mạnh và hệ thống hỗ trợ tốt cho đối tác.

4.2. Kết quả nghiên cứu về nhượng quyền thương mại

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp áp dụng NQTM có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cao hơn so với các doanh nghiệp không áp dụng. Điều này chứng tỏ rằng NQTM là một giải pháp kinh doanh hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Nhượng quyền thương mại đang trở thành một xu hướng phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Với những giải pháp và chiến lược phù hợp, doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa lợi ích từ hình thức này.

5.1. Tương lai của nhượng quyền thương mại tại Việt Nam

Dự báo rằng trong những năm tới, NQTM sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt là trong các lĩnh vực như thực phẩm, dịch vụ và bán lẻ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để nắm bắt cơ hội này.

5.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp Việt Nam

Doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển mô hình NQTM, đồng thời xây dựng các chiến lược marketing hiệu quả để thu hút đối tác và khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường nhượng quyền thương mại (Franchise) toàn cầu đã chứng minh sức mạnh vượt bậc với hơn 320.000 hệ thống nhượng quyền trải rộng trên 75 ngành nghề, tạo ra doanh thu hàng năm vượt mức 1.000 tỷ USD. Tại Hoa Kỳ, các chuỗi nhượng quyền đóng góp tới 40% tổng mức bán lẻ và tạo ra hơn 8 triệu việc làm. Tại Việt Nam, sau cột mốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, thị trường nội địa đứng trước làn sóng thâm nhập mạnh mẽ từ các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam thời điểm này vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng mô hình quản trị chuỗi, thiếu sự chuẩn hóa và đối mặt với nguy cơ tụt hậu ngay trên sân nhà.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về nhượng quyền thương mại, phân tích toàn diện thực trạng triển khai tại các doanh nghiệp tiên phong ở Việt Nam giai đoạn 1998 - 2007, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược khả thi nhằm thúc đẩy phát triển mạng lưới nhượng quyền thương mại đến năm 2015. Về mặt phạm vi, đề tài tập trung khảo sát các chuỗi kinh doanh tiêu biểu trong nước và hoạt động nhượng quyền ra thị trường quốc tế, không đi sâu vào phân tích báo cáo tài chính nội bộ.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp lộ trình chuẩn hóa hệ thống, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của các đơn vị khởi nghiệp từ mức 30% (mô hình truyền thống) lên 70% (mô hình nhượng quyền chuẩn), tối ưu hóa nguồn lực xã hội và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp của Lý thuyết Chi phí Giao dịch (Transaction Cost Economics) và Lý thuyết Đại diện (Agency Theory) trong việc giải thích cơ chế kiểm soát, phân chia lợi ích giữa bên nhượng quyền (Franchisor) và bên nhận quyền (Franchisee). Luận văn làm rõ hai phân loại cơ bản: Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện (Full Business Format Franchise) – chuyển giao toàn bộ chiến lược, bí quyết, thương hiệu, quy trình vận hành; và Nhượng quyền không toàn diện (Non-business Format Franchise) – chỉ dừng lại ở phân phối hoặc chia sẻ nhãn hiệu.

Hệ thống lý thuyết cũng phân định rõ 4 cấu trúc phát triển mạng lưới:

• Đại lý độc quyền phát triển (Master Franchise)
• Đại lý phát triển khu vực (Area Development)
• Bán lẻ trực tiếp cho từng thương nhân (Unit Franchise)
• Nhượng quyền thông qua liên doanh (Joint Venture Franchise)

Các khái niệm trọng tâm bao gồm Cẩm nang hoạt động (Operations Manual), phí nhượng quyền ban đầu (Upfront Franchise Fee) và phí bản quyền định kỳ (Royalty Fee).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Hội đồng Nhượng quyền Thương mại Thế giới (WFC), Bộ Thương mại Việt Nam, hệ thống văn bản pháp quy (Luật Thương mại số 36/2005/QH11, Nghị định số 35/2006/NĐ-CP, Thông tư số 09/2006/TT-BTM) và báo cáo hoạt động của các doanh nghiệp khảo sát. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu khảo sát thị trường và phỏng vấn chuyên sâu.

Quy mô mẫu nghiên cứu gồm 150 đối tượng khảo sát tại hai đô thị lớn là TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng để tập trung vào các nhà quản trị, chủ cửa hàng nhượng quyền và khách hàng thuộc các ngành dịch vụ ẩm thực, bán lẻ. Phương pháp phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả và kỹ thuật so sánh đa trường hợp (cross-case analysis) được lựa chọn nhằm bóc tách các mắt xích vận hành thực tế tại 3 doanh nghiệp điển hình: Trung Nguyên Coffee, Phở 24 và Kinh Đô Bakery. Timeline nghiên cứu bao quát số liệu từ năm 2003 đến đầu năm 2007, tạo tiền đề dự phóng các giải pháp phát triển đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mô hình phát triển chuỗi tại Việt Nam có sự phân hóa sâu sắc về mức độ kiểm soát và chuẩn hóa. Hệ thống Trung Nguyên Coffee phát triển bùng nổ từ năm 1998, đạt quy mô hơn 1.000 quán vào năm 2006. Tuy nhiên, có tới hơn 60% số điểm bán thực chất hoạt động dưới dạng đại lý tiêu thụ sản phẩm gắn biển hiệu, không thu phí định kỳ và thiếu sự đồng nhất về chất lượng dịch vụ cũng như thiết kế không gian. Phải đến năm 2006, Trung Nguyên mới bắt đầu chuẩn hóa hợp đồng với mức phí ban đầu 50 - 70 triệu đồng/3 năm và phí tiếp thị 2% trên doanh số nhập hàng.

Thứ hai, mô hình nhượng quyền toàn diện mang lại tính đồng bộ thương hiệu vượt trội và khả năng mở rộng quốc tế mạnh mẽ. Phở 24 (thuộc Nam An Group) thành lập năm 2003, tính đến tháng 3/2007 đã mở rộng lên 28 nhà hàng, trong đó có 18 cửa hàng nhượng quyền và 5 điểm bán quốc tế (sau đó nâng lên 12 cửa hàng tại Indonesia, Campuchia, Philippines, Australia). Mức đầu tư chuẩn cho một cửa hàng Phở 24 đạt khoảng 63.000 USD (bao gồm phí nhượng quyền ban đầu 7.000 - 15.000 USD, phí cải tạo và thiết bị chiếm hơn 63,5%), phí định kỳ thu 3% doanh thu sau thuế. Tương tự, Kinh Đô Bakery đạt quy mô 31 cửa hàng (10 cửa hàng nhượng quyền) với suất đầu tư bình quân 500 triệu đồng và cam kết bán kính bảo hộ 2 km.

Thứ ba, sự thích ứng linh hoạt và tiềm năng xuất khẩu thương hiệu của doanh nghiệp nội địa là rất lớn. Tỷ lệ thành công của các cơ sở nhận quyền đạt khoảng 70% sau 3 năm, cao hơn gấp 2,3 lần so với các cơ sở tự khởi nghiệp độc lập (chỉ đạt 30%). Doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu bước chân ra toàn cầu, điển hình như Trung Nguyên với 12 điểm bán tại Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc, và thương hiệu giày dép T&T Shoes được cấp phép nhượng quyền sang Malaysia vào tháng 2/2007.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về hiệu quả giữa các chuỗi xuất phát từ chất lượng của bộ cẩm nang vận hành và năng lực kiểm soát giám sát. Việc buông lỏng kiểm soát để chạy theo số lượng điểm bán (như giai đoạn đầu của Trung Nguyên) giúp mở rộng độ phủ tức thì nhưng tạo ra rủi ro suy giảm giá trị thương hiệu do chất lượng không đồng đều. Ngược lại, việc thiết lập quy chuẩn khắt khe về mặt bằng (diện tích trên 48 m2 ở Kinh Đô Bakery, trên 80 m2 ở Phở 24) và quy trình đào tạo 15 ngày trước khai trương giúp duy trì tính nguyên bản của sản phẩm.

Các dữ liệu nghiên cứu về tốc độ tăng trưởng điểm bán giai đoạn 1998 - 2007 có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện quy mô mạng lưới, kết hợp bảng ma trận so sánh 4 tiêu chí cốt lõi: phí gia nhập ban đầu, tỷ lệ phí định kỳ, diện tích mặt bằng tiêu chuẩn và phạm vi bảo hộ địa bàn. So với các hệ thống nhượng quyền ngoại nhập như KFC đòi hỏi vốn hàng trăm nghìn USD, mô hình của các doanh nghiệp Việt Nam có tính tương thích cao với năng lực tài chính nội địa, tạo động lực mạnh mẽ cho giới kinh doanh vừa và nhỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm phát triển bền vững hình thức nhượng quyền thương mại tại Việt Nam đến năm 2015:

1. Đóng gói quy trình và chuẩn hóa cẩm nang vận hành: Ban lãnh đạo doanh nghiệp cần văn bản hóa 100% các quy trình từ chế biến, dịch vụ khách hàng, quản trị nhân sự đến quản lý hàng tồn kho trước quý IV/2008. Mục tiêu là giảm thiểu tối thiểu 85% sai lệch vận hành giữa các cơ sở trong toàn hệ thống.
2. Tái cấu trúc chính sách tài chính và tăng cường thanh tra giám sát: Doanh nghiệp nhượng quyền cần thiết lập khung phí chuyển nhượng linh hoạt (từ 5.000 USD đến 15.000 USD) kết hợp phí bản quyền ổn định ở mức 2% - 3% doanh thu; đồng thời duy trì đội ngũ giám sát định kỳ tối thiểu 1 lần/tháng để bảo đảm 95% điểm bán tuân thủ nghiêm ngặt nhận diện thương hiệu trong giai đoạn 2008 - 2012.
3. Đa dạng hóa phương thức phát triển mạng lưới và thâm nhập quốc tế: Các doanh nghiệp quy mô lớn cần chuyển dần từ hình thức bán lẻ đơn lẻ sang mô hình đại lý độc quyền phát triển (Master Franchise) và liên doanh (Joint Venture). Đặt mục tiêu phát triển thêm 15 - 20 điểm nhượng quyền quốc tế tại khu vực Đông Nam Á đến năm 2015.
4. Kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ từ Nhà nước: Bộ Thương mại và các cơ quan liên quan cần duy trì thời gian thẩm định cấp phép nhượng quyền không quá 10 ngày làm việc theo đúng Thông tư 09/2006/TT-BTM; đồng thời thiết lập chương trình hỗ trợ 10% chi phí đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ tại thị trường nước ngoài cho các thương hiệu Việt Nam đến năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo doanh nghiệp và nhà sáng lập chuỗi F&B, bán lẻ: Tiếp cận phương pháp đóng gói mô hình kinh doanh bài bản, thiết lập cơ chế định giá phí nhượng quyền ban đầu và tỷ lệ phí duy trì 2% - 3% doanh thu một cách khoa học.
2. Nhà đầu tư cá nhân và bên nhận quyền tiềm năng: Nắm bắt các tiêu chí thẩm định uy tín thương hiệu, đánh giá cấu trúc chi phí đầu tư từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng và phòng ngừa rủi ro hợp đồng nhằm nâng cao tỷ lệ thành công lên 70%.
3. Chuyên gia tư vấn chiến lược và luật sư thương mại: Vận dụng hệ thống cơ sở pháp lý theo Luật Thương mại 2005 và Nghị định 35/2006/NĐ-CP vào quá trình soạn thảo, đàm phán các hợp đồng nhượng quyền trong nước và xuyên biên giới.
4. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh: Sử dụng nguồn tài liệu thực chứng với dữ liệu từ các chuỗi hơn 1.000 cửa hàng làm case study tham chiếu cho các nghiên cứu tiếp theo về quản trị kênh phân phối.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện khác gì so với đại lý phân phối truyền thống? Nhượng quyền toàn diện chuyển giao toàn bộ bí quyết, công nghệ, hệ thống nhận diện và cẩm nang vận hành với mức phí định kỳ từ 2% - 3% doanh thu. Ngược lại, đại lý truyền thống chỉ mua bán hàng hóa thuần túy, dẫn đến hơn 60% trường hợp không đồng nhất về chất lượng dịch vụ và không gian bài trí.

2. Chi phí đầu tư ban đầu cho một cửa hàng nhượng quyền thương hiệu Việt Nam khoảng bao nhiêu? Mức vốn đầu tư ban đầu dao động từ 500 triệu đồng (như mô hình Kinh Đô Bakery) đến khoảng 63.000 USD (tương đương 1 tỷ đồng tại Phở 24). Chi phí này đã bao gồm phí nhượng quyền ban đầu từ 5.000 - 7.000 USD, chi phí cải tạo mặt bằng, thiết kế nội thất và mua sắm máy móc thiết bị tiêu chuẩn.

3. Tại sao tỷ lệ thành công của mô hình nhượng quyền lại cao hơn tự mở cửa hàng? Theo thống kê, tỷ lệ thành công của cơ sở nhận quyền đạt 70% sau 3 năm, vượt trội so với mức 30% của mô hình tự khởi nghiệp. Lý do là bên nhận quyền được thừa hưởng tệp khách hàng trung thành có sẵn, quy trình vận hành đã qua kiểm chứng và sự hỗ trợ đào tạo liên tục từ thương hiệu mẹ.

4. Khung pháp lý tại Việt Nam quy định điều kiện gì để doanh nghiệp được phép nhượng quyền? Căn cứ Nghị định 35/2006/NĐ-CP, hệ thống kinh doanh dự định nhượng quyền phải hoạt động ít nhất 1 năm tại Việt Nam. Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký hoạt động nhượng quyền tại Bộ Thương mại hoặc Sở Thương mại, và cơ quan quản lý có trách nhiệm phản hồi trong thời hạn 10 ngày làm việc.

5. Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị những gì để nhượng quyền thành công ra nước ngoài? Doanh nghiệp cần đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại quốc gia mục tiêu, xây dựng cẩm nang vận hành chuẩn hóa song ngữ và áp dụng mức phí ban đầu khoảng 15.000 USD như Phở 24. Thực tế đã có hơn 24 cửa hàng của các chuỗi Việt Nam hoạt động hiệu quả tại Nhật Bản, Indonesia, Philippines và Australia.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện lý luận về nhượng quyền thương mại và khung pháp lý tại Việt Nam theo Luật Thương mại 2005.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng từ quy mô hơn 1.000 điểm bán của các thương hiệu đầu ngành như Trung Nguyên Coffee, Phở 24 và Kinh Đô Bakery.
• Khẳng định mô hình nhượng quyền giúp nâng cao xác suất thành công trong kinh doanh lên mức 70% sau 3 năm khởi sự.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm hoàn thiện cẩm nang vận hành, chính sách tài chính và mở rộng chuỗi đến năm 2015.
• Kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng chuẩn hóa mô hình quản trị nội bộ để chủ động hội nhập và vươn tầm thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về nhượng quyền thương mại Chương 2: Thực trạng phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Chương 3: Các giải pháp, kiến nghị phát triển kinh doanh bằng hình thức Nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2015. ------------------------------------------------------------- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Phần I CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về nhượng quyền thương mại 1.

Khái niệm nhượng quyền thương mại Luật thương mại của Việt Nam số 36/2005/QH11 được Quốc hội thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 định nghĩa : “ Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa , cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây: - Việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền; - Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành kinh doanh.” Như vậy, bản chất của NQTM là một doanh nghiệp chuyển giao mô hình kinh doanh để phân phối các sản phẩm, dịch vụ cho các đối tác kinh doanh trên cơ sở giữ được các tiêu chuẩn căn bản của mô hình và thỏa mãn quyền lợi của hai bên. Các bên tham gia thực hiện NQTM cần có các thỏa thuận với nhau và thường sẽ lập ra một bản hợp đồng chuyển nhượng với các điều khoản cơ bản về trách nhiệm, quyền hạn của mỗi bên. Khái niệm trên cũng tương tự với một thuật ngữ tiếng Anh là franchise. Theo tự điển Webster thì “Franchise” được hiểu là một đặc quyền được trao cho cho một người hoặc một nhóm người để phân phối hay bán sản phẩm của chủ thương hiệu.

Định nghĩa này cũng được nêu ra tương tự trong tự điển Anh - Việt của Viện ngôn ngữ học: Franchise có nghĩa là NQTM hay cho phép ai đó chính thức được bán hàng hóa hay dịch vụ của một công ty ở một khu vực cụ thể nào đó. Lịch sử hình thành và phát triển của NQTM (Franchise). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Từ Franchise bắt nguồn từ tiếng Pháp có nghĩa là “free” (tự do) và có nghĩa được phát triển thuận lợi hơn. Hình thức kinh doanh này đã xuất hiện từ lâu trên thế giới, khởi nguồn từ Châu Âu và sau đó dần lan rộng ra cả thế giới.

Đặc biệt, hình thức kinh doanh này phát triển mạnh mẽ và thành công nhất ở Mỹ. Ban đầu, hình thức NQTM chủ yếu phát triển trong lĩnh vực phân phối các sản phẩm dầu nhớt, phân phối ôtô nhưng sau đó bùng phát mạnh mẽ sau khi kết thúc Chiến tranh Thế giới lần thứ II. Từ lĩnh vực phân phối, bán lẻ xăng dầu, ô tô; hình thức NQTM đã lan sang nhiều lĩnh vực khác như thực phẩm, nhà hàng, khách sạn…. 1952, Harlan Sanders đã phát triển hoạt động kinh doanh cửa hàng bán các sản phẩm gà rán của mình bằng hình thức Franchise và tạo nên chuỗi nhà hàng KFC nổi tiếng ngày nay.

Tuy nhiên dấu ấn quan trọng nhất là sự ra đời và phát triển của chuỗi nhà hàng nhượng quyền bán thức ăn nhanh Mc Donald nổi tiếng ở Mỹ. Nếu như các doanh nghiệp trước đây thường tiến hành NQTM cho đối tác để lấy phí nhượng quyền một lượt ban đầu và sau đó để cho các đối tác tự phát triển kinh doanh, ít có sự hỗ trợ phát triển kinh doanh thì Ray Kroc đã phát triển hình thức nhượng quyền khác hẳn. Các cửa hàng sau khi mua NQTM của Mc Donald sẽ được chuyển giao không chỉ các công thức, bí quyết kinh doanh mà còn được huấn luyện, chuyển giao kỹ thuật đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo sự đồng nhất về hình thức, chất lượng của sản phẩm và dịch vụ nhằm phục vụ tốt hơn cho khách hàng. Để phát triển tốt hơn hệ thống cửa hàng Mc Donald; Ray Kroc còn thành lập cả một trường đào tạo cho các nhân viên của các đối tác tiếp nhận NQTM của mình để phát triển kinh doanh sao cho thật hữu hiệu.

Cách làm này của Mc Donald sau đó được một số tập đoàn kinh doanh lớn bắt chước thực hiện theo. Với những hỗ trợ chi tiết, và cách thức quản lý hệ thống một cách khoa học, chuỗi nhà hàng Mc Donald đã phát triển mạnh mẽ ỡ Mỹ và trở thành một biểu tượng văn hóa của người Mỹ. Đồng thời, hình thức NQTM cũng phát triển này càng mạnh mẽ. Đến nay, không chỉ các doanh nghiệp thực hiện NQTM hoạt động riêng lẻ mà đã hình thành nên các tổ chức, hiệp hội của các doanh nhiệp thực hiện TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 NQTM: Hiệp hội Nhượng quyền thương mại thế giới (Would Franchise Council) và các tổ chức của các quốc gia.

Hình thức phát triển kinh doanh bằng NQTM đã có một vị trí quan trọng trong kinh doanh hiện đại. Trên thế giới đã có hàng chục ngàn doanh nghiệp tiến hành phát triển kinh doanh theo hình thức này. Theo số liệu thống kê của Liên minh Châu Âu, năm 1998 cho thấy toàn Châu Âu có 3.888 hệ thống franchise với 167.432 cửa hàng nhượng quyền với doanh số hàng năm tới 95 tỷ USD và tạo ra hơn 2,5 triệu công ăn việc làm. Tại Mỹ vào năm 1994 các hệ thống nhượng quyền thương mại chiếm 35% tổng mức bán lẻ trên thị trường, đến năm 2000 tỷ lệ này là 40% thị phần bán lẻ với hơn 8 triệu công ăn việc làm.

Theo số liệu của Hiệp hội Nhượng quyền thương mại thế giới (WFC), năm 1998 các cửa hàng nhượng quyền ở Nhật có tổng doanh thu tới 150 tỷ USD và có mức tăng bình quân hàng năm là 7%. Một thị trường có hoạt động NQTM phát triển mạnh khác là Australia; tại đây, có tới hơn 54.000 cửa hàng kinh doanh nhượng quyền, tạo ra tới 15% GDP và tạo ra hàng trăm ngàn công ăn việc làm cho người lao động. Cũng theo tổ chức WFC, năm 2000 trên thế giới có hơn 320.000 cửa hàng nhượng quyền trong 75 ngành nghề khác nhau tạo ra hơn 1000 tỷ USD doanh thu với hàng triệu công ăn việc làm tại các nước. Hoạt động phát triển kinh doanh bằng NQTM không chỉ bó hẹp tại các quốc gia có nền kinh tế phát triển.

Ngày nay, hình thức kinh doanh này đã lan sang nhiều vùng và lãnh thổ khác nhau trên thế giới. Tại châu Á, các nước như Trung Quốc, Ấn Độ là các nước nhiều tiềm năng phát triển nhất. Các nước trong khu vực Đông Nam Á cũng có nhiều tiềm năng và cũng đã phát triển hình thức này. Hoạt động này cũng đã lan đến Việt Nam và đang trên đà phát triển khá mạnh.

Những yếu tố cơ bản tạo lập hệ thống NQTM Chúng ta đều biết, phần lớn các doanh nghiệp thực hiện phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM chủ yếu là của các nước phát triển. Các hệ thống NQTM phần lớn thuộc các doanh nghiệp lớn và nổi tiếng. Đó cũng là điều tất yếu, bởi lẽ, muốn thực hiện NQTM (nói khác là bán các đặc quyền kinh doanh) thì các doanh nghiệp phải có sản phẩm có chất lượng tốt, có thương hiệu nổi tiếng, có mô hình, bí quyết kinh doanh hấp dẫn…. mới thu hút được khách hàng mua “nhượng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 quyền thương mại” để phát triển hoạt động kinh doanh của mình.

Một khi doanh nghiệp muốn tiến hành phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM cần tiến hành đăng ký bảo vệ độc quyền các tài sản vô hình của mình như: Nhãn hiệu, tên thương mại, lôgô, bí quyết kinh doanh, kiểu dáng công nghiệp, khẩu hiệu kinh doanh(slogan)… với cơ quan có thẩm quyền. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp phát triển danh tiếng, xây dựng uy tín đối với người tiêu dùng, tạo sự thu hút của khách hàng đối với thương hiệu của doanh nghiệp làm tiền đề cho phát triển NQTM. Tuy nhiên, để có thể tạo ra một hệ thống NQTM, chúng ta không thể chỉ dựa vào một mình sự nổi tiếng của thương hiệu hoặc chỉ có trông chờ vào tính hấp dẫn của sản phẩm, dịch vụ mà còn phải chú ý đến nhiều vấn đề khác. Xây dựng cẩm nang hoạt động của doanh nghiệp và các tài liệu hướng dẫn hoạt động kinh doanh.

Một đặc trưng rất quan trọng của kinh doanh theo hình thức NQTM là các đơn vị phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM phải có sự đồng bộ về chất lượng sản phẩm, cung cách hoạt động, hình thức bài trí, chất lượng phục vụ trong toàn hệ thống…. vì vậy, các doanh nghiệp tiến hành theo hình thức này phải xây dựng các cẩm nang hoạt động của riêng mình. Cẩm nang của doanh nghiệp là tài liệu chứa đựng những vấn đề quan trọng nhất của doanh nhiệp như: triết lý kinh doanh, các chi tiết hướng dẫn cách thức điều hành hoạt động kinh doanh của từng bộ phận, từng khâu, từng loại công việc trong các hoạt động của các cửa hàng. Cẩm nang hoạt động là tài liệu để giúp các đối tác nhận NQTM vận hành cơ sở kinh doanh một cách đồng bộ với cả hệ thống.

Các bên mua NQTM phải tuân thủ đúng các quy định trong cẩm nang hoạt động của chủ thương hiệu. Nội dung của các cẩm nang hoạt động có thể thay đổi theo sự phát triển của hoạt động kinh doanh nhưng thường chỉ do bên bán NQTM được quyền thay đổi bổ sung. Các bên mua NQTM chỉ có quyền được đề nghị thay đổi bổ sung và phải được bên chủ hệ thống NQTM chấp thuận mới được thay đổi. Một số nội dung cơ bản của cẩm nang hoạt động cần đề cập đến như sau: - Thông tin liên quan đến quyền và nghĩa vụ của bên mua NQTM - Quy định về thông tin quảng cáo.

- Quy định về trang phục nhân viên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 - Các quy trình về công việc cụ thể của các bộ phận, nhân viên - Quy trình về chế biến, bán hàng, giải quyết khiếu nại… - Tuyển dụng nhân viên - Kiểm soát hàng tồn kho - V. Việc soạn thảo cẩm nang cần phải chi tiết, đầy đủ nhưng dễ hiểu và phải trở thành một hướng dẫn cho các hoạt động thường nhật của đơn vị kinh doanh. Đồng thời, nó cũng là những tiêu chí để kiểm tra giám sát hoạt động của các đối tác mua NQTM. Các tài liệu hỗ trợ hướng dẫn hoạt động cũng có thể xây dựng thành phim, ảnh để giúp các bên mua nhượng quyền dễ dàng tham khảo và làm theo.