CHƯƠNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ 1.1 Giới thiệu tổng quan về công ty TNHH đầu tư Bonjour Việt Nam Tên công ty: Công ty TNHH Đầu Tư Bonjour Việt Nam Địa chỉ: 269/75 Phan Huy Ích, Phường 14, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh Ngành nghề kinh doanh: Xuất nhập khẩu nguyên liệu thực phẩm, bán buôn, bán lẻ. Mục tiêu phát triển: Trở thành công ty chuyên cung cấp thiết bị và nguyên liệu cao cấp về ngành kem hàng đầu Việt Nam Xây dựng đội ngũ nhân sự có đủ năng lực, thái độ, tác phong làm việc để có thể cạnh tranh với đội ngũ nhân sự quốc tế. Đến năm 2022 có thể mở rộng phát triển tại các thị trường Đông Nam Á và Trung Quốc. Tiêu chí hoạt động của công ty: Đưa ra các giải pháp tốt nhất cho khách hàng mà các công ty hoạt động tại Việt Nam chưa có.
Cạnh tranh bằng việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tư vấn. Xây dựng môi trường làm việc thân thiện, sáng tạo và tạo cơ hội cho tất cả mọi người cùng phát triển 1.2 Thực trạng người lao động nghỉ việc tại công ty Bonjour Việt Nam Như đã giới thiệu, công ty TNHH đầu tư Bonjour Việt Nam là nhà phân phối độc quyền thượng hiệu nguyên liệu PREGEL, máy làm kem VALMAR, tủ cấp đông nhanh HIBER, tủ trưng bày EASYBEST phục vụ cho việc sản xuất, kinh doanh kem cao cấp tại thị trường Việt Nam. Lĩnh vực hoạt động của công ty là một 7 lĩnh vực nhỏ của ngành thực phẩm và giải khát. Công ty trực tiếp phân phối các sản phẩm và cung cấp các giải pháp làm kem đến người tiêu dùng trên cả nước nên số lượng nhân viên kinh doanh chiếm hơn 60% tổng số lao động của công ty.
Do công ty hoạt động trong một lĩnh vực nhỏ và chưa phát triển tại thị trường Việt Nam nên nguồn nhân lực trên thị trường lao động khá ít, đặc biệt là nguồn lao động chất lượng cao. Hầu hết nhân sự tại công ty Bonjour Việt Nam là do tuyển dụng các nhân sự ở các ngành khác hoặc các sinh viên mới ra trường về đào tạo. Bình quân để có một nhân viên là việc đạt mức yêu cầu trung bình cần thời gian đào tạo sau khoảng 6 tháng. Đặc biệt một số nhân sự kỹ thuật bắt buộc phải trải qua khóa đào tạo ngắn tại các nhà máy hoặc các trường do nhà máy chỉ định tại Singapor, Trung Quốc, Italia, Slovenia để được cấp chứng nhận.
Trong những năm gần đây một số công ty lớn trong nước cũng như nước ngoài bắt đầu quan tâm tới lĩnh vực công ty đang hoạt động.Các công ty này thường cố gắng lôi kéo nguồn nhân sự từ các công ty trong đó có Bonjour Việt Nam bằng các chính sách lương hấp dẫn.Chính vì vậy hàng năm có một lượng nhân sự rất lớn chủ yếu thuộc bộ phận kinh doanh và bộ phận kỹ thuật nghỉ việc tại công ty. Số lượng người lao động nghỉ việc tại công ty TNHH đầu tư Bonjour Việt Nam hàng năm luôn rất cao. Cụ thể như sau: năm 2016 có 40,45%; năm 2017 có 31,71%; năm 2018 có 35,41%. Số lao động xin nghỉ việc hàng năm chiếm hơn 30% tổng số lao động đang làm việc tại công ty.
Đây là con số đáng báo động về tỷ lệ nghỉ việc của người lao động tại công ty.3 Ảnh hưởng của việc người lao động nghỉ việc đến hoạt động kinh doanh của công ty Với việc hàng năm có trên 30% số lao động nghỉ việc , trong đó chủ yếu là các lao động giỏi được đào tạo làm cho công ty không duy trì được tính liên tục trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mặt khác việc tuyển dụng lao động hết sức khó khăn do Bonjour Việt Nam là một công ty có quy mô nhỏ nên kém sức hút so 8 với các công ty lớn đặc biệt là các công ty đa quốc gia. Mặt khác chi phí tuyển dụng lao động mới đáp ứng yêu cầu rất tốn kém. Thông thường để tuyển dụng lao động công ty thường sử dụng các dịch vụ của Vietnamwork nên chi phí khá cao.
Ngoài chi phí tuyển dụng thì việc đào tạo cho lao động mới cần một khoản kinh phí rất lớn. Để một lao động có thể làm việc tại công ty cần 6 tháng để đào tạo tại chỗ với mức lương cơ bản cho một nhân viên mới là 7 triệu đồng/ tháng. Hơn tất cả việc người lao động nghỉ việc sẽ làm cho công ty mất đi thời gian, cơ hội phát triển và đặc biệt là lượng khách hàng mà người lao động nghỉ việc lấy đi của công ty. Theo thông kê của Bonjour Việt Nam có khoảng 50% khách hàng mà nhân viên trực tiếp phụ trách sẽ không còn hợp tác với công ty khi nhân viên đó nghỉ việc.
Thông thường các nhân viên nghỉ việc là các nhân viên phụ trách các khách hàng lớn hoặc phụ trách nhiều khách hàng. Cụ thể như sau: Năm 2016: khách hàng Công ty TNHH TT (tên công ty đã được viết tắt) là đơn vị có thị phần lớn nhất miền Bắc – chiếm khoảng 30% tổng doanh số toàn công ty do nhân viên T phụ trách. Đến năm 2017 nhân viên này nghỉ việc và công ty này cũng không còn sử dụng các sản phẩm của công ty Bonjour. Năm 2017: khách hàng Công ty CĐĐ (là 1 trong 3 đơn vị sản xuất kem lớn nhất khu vực Thành phố Hồ Chí Minh – chiếm khoảng 22% tổng doanh số toàn công ty do nhân viên L phụ trách.
Đến năm 2018 nhân viên L nghỉ việc và khách hàng giảm 70% sản lượng mua từ Bonjour. Điều này dẫn đến sự sụt giảm rất lớn về doanh thu của công ty. Để bù vào lượng khách hàng mất đi công ty phải tuyển thêm nhiều nhân sự và tăng chi phí Marketing. Đây là một thiệt hại kép, công ty không những mất doanh thu do lượng khách hàng mất đi mà còn mất thêm các chi phí khách về tuyển dụng, marketing, .4 Xác định nguyên nhân nghỉ việc của người lao động.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc của người lao động.
Trước khi đề cập đến các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc của người lao động nghỉ việc tại Bonjour Việt Nam, xin được thống kê một số các nghiên cứu trước đây về việc điều gì khiến người lao động nghỉ việc 9 1.1 Nghiên cứu của Egan và các cộng sự (2004) Đối tượng nghiên cứu là 245 nhân viên công nghệ thông tin làm việc tại 26 công ty khác nhau. Đây là môi trường làm việc có đặc trưng thay đổi liên tục nên người lao động phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ bản thân. Egan và các công sự đã đưa ra mô hình nghiên cứu như sau: Văn hóa học tập Ý định nghỉ việc Sự hài lòng trong công việc Hình 1.1:Mô hình nghiên cứu của Egan và các công sự (2004) Theo nghiên cứu của Egan và các cộng sự, văn hóa học tập càng cao thì ý định nghỉ việc của người lao động càng thấp. Sự hài lòng trong công việc càng cao thì ý định nghỉ việc càng thấp.2 Nghiên cứu của Iqra Saeed và các cộng sự (2014) Iqra Saeed và các cộng sự khảo sát nghiên cứu 166 người lao động tại công ty Bahawalpur.
Kết quả thu được cho thấy có 5 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nghỉ việc của người lao động gồm: sự hài lòng trong công việc, hiệu suất làm việc, mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên, khả năng nhận thức và quản lý cảm xúc, cam kết với tổ chức 10 Sự hài lòng trong công việc Hiệu suất làm việc Mối quan hệ giữa lãnh Ý định nghỉ việc đạo và nhân viên Khả năng nhận thức và quản lý cảm xúc Cam kết với tổ chức Hình 1.2: Mô hình nghiên cứu của Iqra Saeed và các cộng sự (2014) 1.3Nghiên cứu của Trần Ngọc Lâm (2018) Nghiên cứu của Trần Ngọc Lâm tại công ty TNHH SXMB TB-TH Tân Tiến đã chỉ ra có 6 yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc của người lao động tại đây.3: Mô hình nghiên cứu của Trần Ngọc Lâm (2018) 1.4 Nghiên cứu của Vietnamwork Kết quả khảo sát của Vietnamwork năm 2018 tại Việt Nam về lý do nghỉ việc đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng gồm: không có cơ hội thăng tiến, không cảm thấy được trân trọng, lương không xứng đáng với đóng góp, cấp trên tồi, tình trạng – tương lai công ty không phù hợp, thiếu sự hỗ trợ để hoàn thành công việc, không hứng thú với công việc, phải làm việc quá sức. Các yếu tố này ta có thể gom lại thành: sự hài lòng trong công việc, lương và chế độ đãi ngộ, mối quan hệ với cấp trên, sự phù hợp với công việc và tổ chức, tương lai công ty.5 Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc. 12 Bảng 1 1: Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc từ một số nghiên cứu TT Các yếu tố ảnh Egan và Iqra Saeed Trần Ngọc Vietnamwork hưởng các cộng sự và các cộng Lâm sự 1 Sự hài lòng trong X x X x công việc 2 Văn hóa học tập X x 3 Hiệu suất làm việc x x 4 Mối quan hệ giữa x x x lãnh đạo và thành viên 5 Khả năng nhận x thức và quản lý cảm xúc 6 Cam kết với tổ x x chưc 7 Lương và chế độ x x đãi ngộ 8 Tương lai công ty x 9 Sự phù hợp với x x công việc và tổ chức Nguồn: tác giả tổng hợp Dựa vào bảng 1.2 ta có thể thấy có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nghỉ việc của người lao động. Trong đó yếu tố “sự hài lòng trong công việc” là yếu tố được lựa chọn nhiều nhất trong các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc của người lao động trên khắp thế giới.2 Xác định các nguyên nhân người lao động tại công ty Bonjour Việt Nam nghỉ việc.
Qua tham khảo bốn nghiên cứu của các tác giả nêu trên, để xác định nguyên nhân người lao động tại công ty TNHH đầu tư Bonjour nghỉ việc tôi tiến hành phỏng vấn một số lao động đã nghỉ việc tại công ty trong giai đoạn 2016 – 2018. * Thời gian thực hiện: từ ngày 15/11/2018 đến 25/11/2018. * Đối tượng: người lao động đã nghỉ việc tại công ty Bonjour Việt Nam. * Số lượng: 5 người * Phương pháp chọn mẫu: chọn mẫu theo phương pháp thuận tiện.
* Câu hỏi: Các câu hỏi tập trung vào việc tìm hiểu nguyên nhân những người lao động này nghỉ việc tại công ty.