Giải Pháp Hiệu Quả Để Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tỉnh Vĩnh Long

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Vĩnh Long, hỗ trợ phát triển bền vững ngành nông nghiệp địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quế Hương
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Trường Huy
• Trường học: Đại học Cửu Long
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải pháp nâng cao năng lực quản lý các hợp tác xã nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Vĩnh Long

Tóm tắt

I. Năng lực quản lý và thực trạng tại Vĩnh Long

Năng lực quản lý là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp (HTX NN). Tại tỉnh Vĩnh Long, thực trạng năng lực quản lý của các HTX NN còn nhiều hạn chế. Các HTX hoạt động chậm, thiếu hiệu quả, và không mang lại lợi ích thiết thực cho thành viên. Nguyên nhân chính là do sự yếu kém trong quản lý hợp tác xã, thiếu liên kết giữa các HTX và các thành phần kinh tế khác. Đội ngũ cán bộ quản lý thường lớn tuổi, trình độ hạn chế, và thiếu kỹ năng ứng dụng khoa học kỹ thuật. Điều này dẫn đến việc điều hành HTX chủ yếu dựa trên cảm tính, thiếu quy chế rõ ràng.

1.1. Đánh giá thực trạng năng lực quản lý

Thực trạng năng lực quản lý tại các HTX NN Vĩnh Long được đánh giá thông qua khảo sát 19 HTX với 76 thành viên Hội đồng quản trị và 38 thành viên HTX. Kết quả cho thấy, các HTX hoạt động kém hiệu quả do thiếu vốn, cơ sở vật chất yếu kém, và chính sách hỗ trợ từ nhà nước chưa kịp thời. Đội ngũ cán bộ quản lý thiếu trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý hiện đại. Điều này làm giảm niềm tin của thành viên vào HTX, dẫn đến sự suy yếu dần của các HTX NN.

1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý

Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý bao gồm: trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý, chính sách hỗ trợ của nhà nước, và khả năng ứng dụng khoa học kỹ thuật. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chính sách hỗ trợ từ nhà nước và khả năng tiếp cận khoa học kỹ thuật có tác động tích cực đến hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, tại Vĩnh Long, các yếu tố này chưa được tận dụng tối đa, dẫn đến sự yếu kém trong quản lý HTX.

II. Giải pháp nâng cao năng lực quản lý HTX NN

Để nâng cao năng lực quản lý các HTX NN tại Vĩnh Long, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Trọng tâm là đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, và cải thiện chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Các giải pháp này nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, nâng cao năng suất và lợi ích kinh tế cho thành viên HTX.

2.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý

Một trong những giải pháp nâng cao năng lực quản lý là đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý HTX. Cần xây dựng chương trình đào tạo bài bản, tập trung vào kỹ năng quản lý hiện đại và ứng dụng công nghệ. Đồng thời, khuyến khích các cán bộ trẻ có trình độ tham gia vào HTX, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

2.2. Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và quản lý là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả HTX. Cần đầu tư vào các thiết bị hiện đại, đào tạo thành viên về kỹ thuật mới, và tăng cường liên kết với các viện nghiên cứu để cập nhật công nghệ tiên tiến. Điều này sẽ giúp các HTX NN tại Vĩnh Long cạnh tranh tốt hơn trên thị trường.

III. Phân tích SWOT và chiến lược phát triển

Phân tích SWOT là công cụ hữu ích để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của các HTX NN tại Vĩnh Long. Kết quả phân tích cho thấy, điểm mạnh của các HTX là sự gắn kết cộng đồng và tiềm năng phát triển nông nghiệp bền vững. Tuy nhiên, điểm yếu là năng lực quản lý yếu kém và thiếu vốn đầu tư. Cơ hội đến từ chính sách hỗ trợ của nhà nước, trong khi thách thức là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường.

3.1. Chiến lược SO Strengths Opportunities

Chiến lược SO tập trung vào việc tận dụng điểm mạnh và cơ hội để phát triển HTX. Cần tăng cường liên kết giữa các HTX và doanh nghiệp, tận dụng chính sách hỗ trợ của nhà nước để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ. Điều này sẽ giúp các HTX NN tại Vĩnh Long phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.2. Chiến lược WT Weaknesses Threats

Chiến lược WT nhằm khắc phục điểm yếu và giảm thiểu rủi ro từ các thách thức. Cần cải thiện năng lực quản lý thông qua đào tạo, tăng cường vốn đầu tư, và xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của thành viên về vai trò của HTX, từ đó tăng cường sự gắn kết và niềm tin vào HTX.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Vĩnh Long, nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, có diện tích tự nhiên khoảng 1.479 km² và dân số hơn 1 triệu người tính đến năm 2014. Đây là vùng trọng điểm nông nghiệp với điều kiện tự nhiên thuận lợi như địa hình bằng phẳng, khí hậu nhiệt đới gió mùa, thích hợp cho sản xuất lúa và các cây trồng khác. Tuy nhiên, các hợp tác xã nông nghiệp (HTXNN) trên địa bàn tỉnh phát triển chậm, thậm chí có xu hướng giảm sút trong giai đoạn 2011-2015. Nguyên nhân chủ yếu là do năng lực quản lý của các HTXNN còn hạn chế, hoạt động sản xuất kinh doanh không hiệu quả, thiếu liên kết chặt chẽ giữa các thành viên và các thành phần kinh tế khác, dẫn đến mất niềm tin của xã viên.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát, đánh giá thực trạng năng lực quản lý các HTXNN tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn 2013-2015, từ đó xác định các khoảng trống năng lực và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của các HTXNN. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 19 HTXNN đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, với tổng số 170 quan sát thu thập từ các chuyên gia, thành viên Hội đồng quản trị và xã viên HTX.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để cải thiện năng lực quản lý HTXNN, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng cường liên kết thị trường và phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương. Các chỉ số như năng lực quản lý sản xuất, kinh doanh, tài chính và tự quản lý được đánh giá chi tiết, giúp xác định các điểm mạnh, điểm yếu và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý HTXNN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về năng lực quản lý và mô hình quản trị hợp tác xã nông nghiệp. Năng lực quản lý được hiểu là tập hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để thực hiện công việc quản lý hiệu quả. Các mô hình tiêu biểu được áp dụng gồm:

• Mô hình năng lực quản lý của Hay Group: tập trung vào các năng lực như tự quản lý, lãnh đạo nhóm, phát triển nhân viên và giải quyết vấn đề.
• Mô hình năng lực quản lý của Luxottica Retail: nhấn mạnh kỹ năng lãnh đạo, tư duy chiến lược, kỹ năng tài chính và khả năng thích ứng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Năng lực quản lý: khả năng hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động của HTX.
• Hợp tác xã nông nghiệp (HTXNN): tổ chức kinh tế tập thể do nông dân tự nguyện thành lập nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời sống xã viên.
• Các nhân tố ảnh hưởng: tri thức, kỹ năng, thái độ, vốn, khoa học kỹ thuật, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, hiệu quả kinh tế - xã hội, xúc tiến thương mại và liên kết sản xuất tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu:

  • Số liệu thứ cấp thu thập từ các sở, ban ngành tỉnh Vĩnh Long, báo cáo tổng kết của Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Liên minh HTX tỉnh, Cục Thống kê và các văn bản pháp luật liên quan giai đoạn 2011-2015.
  • Số liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn trực tiếp 56 chuyên gia, 76 thành viên Hội đồng quản trị và 38 xã viên của 19 HTXNN từ tháng 1/2013 đến tháng 1/2015.

• Phương pháp chọn mẫu: Phương pháp thuận tiện được áp dụng do giới hạn về thời gian và kinh phí, tập trung vào các HTXNN đang hoạt động, không khảo sát HTXNN ngưng hoạt động.

• Phương pháp phân tích:

  • Thống kê mô tả: sử dụng các đại lượng như số tuyệt đối, phần trăm, trung bình, độ lệch chuẩn để mô tả thực trạng phát triển HTXNN.
  • Phân tích định tính: phỏng vấn chuyên sâu, cho điểm, xếp hạng và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến năng lực quản lý.
  • Phân tích SWOT: xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản lý.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 đến 2015, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ và phân tích sâu sắc về thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phát triển HTXNN tỉnh Vĩnh Long:

   • Số lượng HTXNN có xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn 2011-2015.
   • Hoạt động sản xuất kinh doanh của các HTXNN còn kém hiệu quả, không tạo ra lợi ích thiết thực cho xã viên.
   • Tỷ lệ HTXNN có cơ sở vật chất và vốn yếu chiếm khoảng 60%, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng và phát triển.

2. Năng lực quản lý HTXNN:

   • Năng lực quản lý sản xuất và kinh doanh được đánh giá ở mức trung bình thấp, với điểm trung bình lần lượt là 3,2 và 3,0 trên thang điểm 5.
   • Năng lực quản lý tài chính và tự quản lý cũng còn hạn chế, điểm trung bình khoảng 2,8.
   • Kỹ năng quản lý nhóm và công việc được đánh giá thấp nhất, với điểm trung bình dưới 2,7.

3. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý:

   • Tri thức và kỹ năng quản lý có mối quan hệ cùng chiều rõ rệt với năng lực quản lý HTXNN.
   • Thái độ trong công việc, vốn hoạt động, khả năng tiếp cận khoa học kỹ thuật và chính sách hỗ trợ của Nhà nước đều có ảnh hưởng tích cực.
   • Hiệu quả kinh tế - xã hội và liên kết sản xuất tiêu thụ cũng đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực quản lý.

4. Phân tích SWOT:

   • Điểm mạnh: sự tự chủ, tinh thần hợp tác của xã viên, tiềm năng phát triển nông nghiệp địa phương.
   • Điểm yếu: năng lực quản lý hạn chế, vốn và cơ sở vật chất yếu, thiếu liên kết thị trường.
   • Cơ hội: chính sách hỗ trợ của Nhà nước, xu hướng phát triển kinh tế hợp tác.
   • Thách thức: cạnh tranh thị trường khốc liệt, biến đổi khí hậu và hạn chế về công nghệ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực quản lý của các HTXNN tỉnh Vĩnh Long còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong các kỹ năng quản lý nhóm và tài chính, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và sự phát triển bền vững của HTX. Nguyên nhân chủ yếu là do đội ngũ cán bộ quản lý còn thiếu kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực tiễn và thái độ làm việc chưa tích cực. So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác như Hậu Giang và Cần Thơ, tình trạng này tương đồng, cho thấy đây là vấn đề phổ biến trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Việc áp dụng công nghệ và khoa học kỹ thuật còn hạn chế do thiếu vốn và trình độ quản lý, làm giảm khả năng cạnh tranh của HTX trên thị trường. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ của Nhà nước chưa được triển khai đồng bộ và kịp thời đến các HTXNN, làm giảm hiệu quả quản lý và hoạt động của các hợp tác xã.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện mức độ năng lực quản lý theo từng khía cạnh (sản xuất, kinh doanh, tài chính, tự quản lý) và bảng phân tích SWOT chi tiết, giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý HTXNN

   • Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý, tài chính và kỹ thuật cho cán bộ HTX.
   • Mục tiêu nâng điểm năng lực quản lý lên trên 4/5 trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu.

2. Xây dựng quỹ tín dụng nội bộ và tăng cường tài chính cho HTX

   • Thành lập quỹ tín dụng nội bộ nhằm hỗ trợ vốn cho các HTXNN phát triển sản xuất kinh doanh.
   • Tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu của HTX lên ít nhất 30% tổng nguồn vốn trong 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Liên minh HTX tỉnh, các HTXNN và ngân hàng địa phương.

3. Mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh

   • Hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm.
   • Phấn đấu tăng doanh thu bán hàng của HTXNN ít nhất 20% mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương, Liên minh HTX và các HTXNN.

4. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ mới

   • Khuyến khích HTX áp dụng công nghệ mới trong sản xuất và quản lý để nâng cao hiệu quả.
   • Đầu tư trang thiết bị hiện đại và đào tạo sử dụng công nghệ trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Khoa học & Công nghệ, các HTXNN và đối tác kỹ thuật.

5. Tăng cường giao lưu, học tập kinh nghiệm quản lý

   • Tổ chức các hội thảo, chuyến tham quan học tập kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh.
   • Mục tiêu nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý cho ít nhất 80% cán bộ HTX trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Liên minh HTX tỉnh, các tổ chức đào tạo và HTXNN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý HTXNN

   • Giúp hiểu rõ thực trạng năng lực quản lý, từ đó áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. Các cơ quan quản lý Nhà nước về nông nghiệp và phát triển nông thôn

   • Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp, thúc đẩy phát triển HTXNN.

3. Các tổ chức Liên minh HTX và các tổ chức hỗ trợ phát triển kinh tế hợp tác

   • Là tài liệu tham khảo để thiết kế chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho HTX.

4. Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, kinh tế nông nghiệp

   • Cung cấp kiến thức thực tiễn và mô hình nghiên cứu về năng lực quản lý HTXNN trong bối cảnh Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực quản lý HTXNN gồm những yếu tố nào?
   Năng lực quản lý bao gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ trong quản lý sản xuất, kinh doanh, tài chính, tự quản lý và quản lý nhóm. Ví dụ, kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức công việc và lãnh đạo nhóm là những yếu tố quan trọng.

2. Tại sao năng lực quản lý HTXNN ở Vĩnh Long còn hạn chế?
   Do đội ngũ cán bộ quản lý chủ yếu lớn tuổi, trình độ chuyên môn thấp, thiếu đào tạo bài bản và kinh nghiệm thực tiễn. Ngoài ra, vốn và cơ sở vật chất yếu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

3. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước ảnh hưởng thế nào đến năng lực quản lý?
   Chính sách hỗ trợ như đào tạo, tín dụng, ứng dụng khoa học kỹ thuật giúp nâng cao năng lực quản lý và hiệu quả hoạt động của HTXNN. Tuy nhiên, việc triển khai chưa đồng bộ làm giảm tác động tích cực.

4. Giải pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao năng lực quản lý HTXNN?
   Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý được xem là giải pháp then chốt, kết hợp với cải thiện tài chính, mở rộng thị trường và ứng dụng công nghệ mới sẽ tạo ra sự chuyển biến rõ rệt.

5. Làm thế nào để HTXNN tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ?
   Thông qua hợp đồng hợp tác, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại, HTXNN có thể tạo ra mạng lưới liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp và thị trường, giúp ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.

Kết luận

• Năng lực quản lý các HTXNN tỉnh Vĩnh Long hiện còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong quản lý tài chính và kỹ năng nhóm.
• Các nhân tố như tri thức, kỹ năng, thái độ, vốn và chính sách hỗ trợ có ảnh hưởng tích cực đến năng lực quản lý.
• Phân tích SWOT cho thấy HTXNN có nhiều điểm mạnh và cơ hội nhưng cũng đối mặt với thách thức lớn từ hạn chế nội tại và môi trường bên ngoài.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo cán bộ, cải thiện tài chính, mở rộng thị trường, ứng dụng công nghệ và tăng cường giao lưu học tập.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy phát triển bền vững HTXNN tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ quan quản lý, Liên minh HTX và HTXNN cần phối hợp triển khai ngay các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao năng lực quản lý, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long một cách hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1- TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN, MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ 1. Khái niệm năng lực quản lý 1. Khái niệm năng lực Thuật ngữ về năng lực được ý niệm rất sớm từ những năm 1970, có rất nhiều định nghĩa được đưa ra xuất phát từ nhiều hướng tiếp cận trong những bối cảnh khác nhau.

McClelland (1973) mô tả “năng lực như là một đặc tính cơ bản để thực hiện công việc”. Boyatzis (1982) mở rộng thêm định nghĩa của McClelland và quan niệm rằng “năng lực như là các đặc tính của một cá nhân liên quan đến việc thực hiện công việc đạt hiệu quả cao”. Spencer and Spencet (1993) dựa trên định nghĩa về năng lực của Boyatzis và mô tả “năng lực như là đặc tính cơ bản của một cá nhân (kiến thức, kỹ năng, thái độ, động cơ, nét tiêu biểu và ý niệm về bản thân) có liên quan đến các tiêu chí đánh giá hiệu suất công việc. Hay Group, The Manager Competency Model (2001) định nghĩa năng lực là các đặc điểm quan trọng có thể xác định, quan sát và đo lường được của một người quyết định đến thành tích vượt trội của họ trong một công việc cụ thể, một tổ chức hoặc nền văn hóa.

Các đặc điểm này gồm: kiến thức, kỹ năng, động lực xã hội… Ngoài ra còn có các định nghĩa tiêu biểu khác được đưa ra bởi các nhà nghiên cứu: Woodruffe, Parry hay Bernthal. Từ các định nghĩa như vậy, mặc dù có sự khác nhau nhưng hầu hết các khái niệm đều có chung một số quan điểm như: năng lực bao gồm một loạt các kiến thức, kỹ năng, thái độ hay các đặc tính cá nhân khác cần thiết để thực hiện công việc thành công. Tóm lại, năng lực được xem như là những phẩm chất tiềm tàng của một cá nhân và đòi hỏi của công việc để thực hiện công việc thành công. Năng lực được hiểu là một tập hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ hay các phẩm chất cá nhân khác (động cơ, nét tiêu biểu, ý niệm về bản thân, mong muốn thực hiện…) mà tập hợp này là thiết yếu và quan trọng của việc hình thành những sản phẩm đầu ra.

11 * Phân loại năng lực: Theo nhận định của Kroon (2006) thì năng lực có thể chia ra ít nhất làm 3 loại mà các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát như: Năng lực cốt lõi; Năng lực chung (nhóm); Năng lực cá nhân (vị trí). - Năng lực cốt lõi: năng lực cốt lõi mô tả các yếu tố hành vi quan trọng đối với tất cả nhân viên. Năng lực này đòi hỏi mọi vị trí trong tổ chức thực hiện thành công nhiệm vụ theo yêu cầu, để đáp ứng sứ mệnh, tầm nhìn, tiêu chuẩn và kế hoạch chiến lược của tổ chức. - Năng lực chung: năng lực chung mô tả khả năng, đặc tính cụ thể của một nhóm và được xem như là một bộ phận công tác.

Năng lực này có thể giống như là năng lực cốt lõi, nhưng cần đến ở mức độ cao hơn về trình độ để thực hiện nhiệm vụ công việc cụ thể, cũng có thể bao gồm năng lực chuyên môn, trong đó đề cập đến các kỹ năng nghề nghiệp cụ thể, tích lũy được từ giáo dục, đào tạo hoặc dựa trên một lĩnh vực chuyên môn cụ thể. Mỗi lĩnh vực chứa đựng 4 thành tố: tri thức, trí tuệ, kỹ năng, kỹ xảo … kinh nghiệm tiến hành các phương thức hoạt động; Cảm xúc, biểu cảm về hành vi, thái độ kinh nghiệm sống; Phát triển năng lực sáng tạo. - Năng lực cá nhân: là năng lực riêng biệt cho một vị trí cụ thể, có thể kế thừa từ năng lực chung hay năng lực cốt lõi cho một vị trí cụ thể, yêu cầu ở mức độ thạo việc cao hơn. Những năng lực cá nhân cũng có thể bao gồm những năng lực chuyên môn, trong đó đề cập đến các kỹ năng nghề nghiệp cụ thể tích lũy được từ giáo dục, đào tạo hoặc dựa trên một lĩnh vực chuyên môn cụ thể.

Khái niệm về quản lý Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát các nguồn lực và hoạt động của hệ thống xã hội nhằm đạt được mục đích của hệ thống với hiệu lực và hiệu quả cao một cách bền vững trong điều kiện môi trường luôn biến động (Theo Nguyễn Thị Ngọc Huyền, 2012). * Các yếu tố cơ bản của quản lý Thứ nhất, nội dung quản lý: các nhà quản lý đều thực hiện một quá trình bao gồm: 12 • Lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu và phương thức hành động thích hợp để đạt mục tiêu. • Tổ chức là quá trình đảm bảo nguồn lực cho thực hiện kế hoạch trong các hình thái cơ cấu nhất định. • Lãnh đạo là quá trình đánh thức sự nhiệt tình, tạo động lực cho con người để họ làm việc một cách tốt nhất nhằm đạt được các mục tiêu kế hoạch.

• Kiểm soát là quá trình giám sát, đo lường, đánh giá và điều chỉnh hoạt động để đảm bảo sự thực hiện theo kế hoạch. Thứ hai, đối tượng của quản lý: đối tượng chủ yếu và trực tiếp của quản lý là các mối quan hệ con người bên trong và bên ngoài hệ thống. Chủ thể quản lý tác động lên con người, thông qua đó mà tác động đến các yếu tố vật chất và phi vật chất khác như vốn, vật tư, máy móc, công nghệ, thông tin để tạo ra kết quả cuối cùng của toàn bộ hoạt động. Thứ ba, mục tiêu của quản lý: trong mọi loại hình hệ thống xã hội, mục tiêu hợp lý được tuyên bố công khai của quản lý đều là tạo ra giá trị gia tăng cao cho hệ thống và các thành viên của nó.

Thứ tư, điều kiện quản lý: khái niệm quản lý cho thấy các nhà quản lý luôn thực hiện nhiệm vụ của mình trong điều kiện môi trường luôn biến động. Chính vì vậy, sự hiểu biết về môi trường bên ngoài và bên trong của hệ thống và kỹ năng phân tích môi trường là hết sức cần thiết đối với nhà quản lý. Nhà quản lý là người lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát công việc của những người khác để hệ thống do họ quản lý đạt được mục đích của mình. Khái niệm về năng lực quản lý Năng lực quản lý để điều hành và ra quyết định trong sản xuất là một khái niệm phức tạp.

Năng lực quản lý là các yêu cầu đối với các công việc có tính chất quản lý bao gồm hoạch định, tổ chức, điều phối nguồn lực (ngân sách, con người) và thực hiện 13 kiểm tra, giám sát, đánh giá công việc. Tùy theo tính chất phức tạp, mức độ và phạm vi quản lý mà mỗi chức danh có những yêu cầu về tiêu chuẩn năng lực quản lý khác nhau. Các mô hình lý thuyết về năng lực quản lý * Mô hình năng lực quản lý của Hay Group • Cảm thông Tự quản lý • Tự kiểm soát • Tự tin Lãnh đạo, ảnh Quản lý nhóm hưởng • Phát triển nhân viên • Tạo ảnh hưởng • Phân định trách nhiệm • Lãnh đạo nhóm Quản lý công • Lãnh đạo nhóm việc • Định hướng công việc • Chủ động • Giải quyết vấn đề Hình 1. Mô hình năng lực quản lý của Hay Group (Hay Group, The Manager Competency Model, 2001) 14 * Mô hình năng lực quản lý của Luxottica Retail Bảng 1.Mô hình năng lực quản lý của Luxottica Retail ( Ngô Quý Nhâm (2001), Xây dựng mô hình năng lực và đánh giá năng lực nhân sự, Tạp chí khoa học giáo dục, (3), tr.12-13) Năng lực lãnh đạo và quản lý Các năng lực nền tảng Kỹ năng lãnh đạo Tư duy phê phán Huấn luyện và phát triển nhân viên Thúc đẩy giao tiếp mở Khuyến khích động viên người khác Xây dựng quan hệ và kỹ năng nhân sự Thúc đẩy làm việc nhóm Phát triển và quản lý bản thân Tư duy chiến lược Năng lực thích ứng Định hướng khách hàng Các năng lực chức năng Hành động trung thực Quan điểm toàn cầu Đa văn hóa Kỹ năng tài chính Động lực và cam kết KPI- chỉ số thành tích kinh doanh quan trọng 1.

Các công cụ, phương pháp đánh giá năng lực quản lý 1. Tiêu chí đánh giá Theo Robert Katz trích trong Phan Thị Minh Châu, 2011 thì nhà quản lý thành đạt cần có 3 loại kỹ năng đó là kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng nhân sự và kỹ năng tư duy. • Kỹ năng kỹ thuật hay kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ: là những khả năng cần thiết để thực hiện một công việc chuyên môn cụ thể. Kỹ năng này đòi hỏi nhà quản lý phải có sự am hiểu về lĩnh vực chuyên môn mà họ phụ trách.

Những nhà quản lý sẽ có được những kỹ năng này thông qua quá trình học tập tại trường lớp hay qua bồi dưỡng ở đơn vị. Kỹ năng này đặc biệt quan trọng đối với những nhà quản lý cấp cơ sở. • Kỹ năng nhân sự: là những khả năng cần thiết để biết cách làm việc với con người, biết động viên con người nỗ lực làm việc. Kỹ năng nhân sự là tài năng đặc biệt của nhà quản lý trong quan hệ với những người khác nhằm tạo sự thuận lợi và thúc đẩy sự hoàn thành công việc chung.

15 • Kỹ năng tư duy: kỹ năng này đòi hỏi nhà quản trị phải có tầm nhìn chiến lược, hiểu rõ mức độ phức tạp của môi trường, biết phân tích và giải quyết vấn đề có hệ thống. Bên cạnh các kỹ năng trên thì nhà quản lý còn cần có những phẩm chất nhất định như: • Ước muốn làm công việc quản lý: lòng mong muốn đối với công việc quản lý đòi hỏi sự nổ lực, thời gian, sức lực và sự kiên nhẫn. • Nhà quản lý phải là người có văn hóa, có kiến thức, thái độ đúng mực đối với những người xung quanh. • Có ý chí: chấp nhận rủi ro, có khả năng duy trì công việc trong những điều kiện bất định hoặc không chắc chắn.

Chịu được căng thẳng, duy trì được công việc ngay cả khi phải chịu những áp lực nặng nề. Phương pháp đánh giá năng lực quản lý * Đánh giá bằng thang điểm: đây là phương pháp đơn giản và phổ biến nhất để đánh giá thực hiện công việc. Trong bảng liệt kê những điểm chính yếu theo yêu cầu của công việc như chất lượng, số lượng công việc… và sắp xếp thứ tự theo đánh giá thực hiện công việc từ mức kém nhất đến xuất sắc, hoặc theo các thang điểm (ví dụ: thang điểm 10, thang điểm 100). Mỗi nhân viên sẽ được cho điểm phù hợp với mức độ thực hiện từng điểm chính theo yêu cầu của công việc.