CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, nguồn lợi thủy sản của tỉnh Khánh Hòa 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Khánh Hòa Vị trí địa lý Khánh Hòa là một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam, phía Bắc giáp tỉnh Phú Yên, điểm cực bắc 12o 52'15'' vĩ độ Bắc; phía Nam giáp tỉnh Ninh Thuận, điểm cực nam 11o 42' 50'' vĩ độ Bắc; phía Tây giáp tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng, điểm cực tây: 108o 40’33'' kinh độ Đông; phía Đông giáp Biển Đông, điểm cực đông: 109o 27’55'' kinh độ Đông; tại mũi Hòn Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh, cũng chính là điểm cực đông trên đất liền của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Khánh Hòa hiện nay bao gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh (Nha Trang và Cam Ranh), 1 thị xã (Ninh Hòa) và 6 huyện (Vạn Ninh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Cam Lâm và huyện đảo Trường Sa) với tổng diện tích 5. Bờ biển dài 385km với các vịnh, đầm lớn (vịnh Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Hòn Khói, đầm Nha Phu, Thủy Triều, Đại Lãnh), hơn 200 đảo và quần đảo; trong đó, có huyện liệu rẻ đảo Trường Sa, nơi có vị thế địa chính trị, kinh tế, an ninh quốc phòng trọng yếu của nước ta (https://www. Khánh Hòa nằm ở vị trí thuận tiện về giao thông đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không. Việc giao lưu kinh tế, văn hóa giữa Khánh Hòa và các tỉnh thuận lợi nhờ đường sắt và Quốc lộ 1A xuyên suốt chiều dài của tỉnh.
Khí hậu Khánh Hòa nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới, mang tính chất của khí hậu đại dương. Thường chỉ có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa nắng. Mùa mưa ngắn, từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch; mưa tập trung vào tháng 10 và tháng 11, lượng mưa thường chiếm trên 50% lượng mưa trong năm. Những tháng còn lại là mùa nắng, trung bình hàng năm có tới 2.
Nhiệt độ trung bình hàng năm của Khánh Hòa cao khoảng 26,7 °C (https://www. Bão thường xuất hiện ở vùng biển Khánh Hòa vào các tháng 9 - 12. Nhiều khả năng nhất vào tháng 10 - 11. Mùa bão trùng vào mùa mưa nên thường kèm theo mưa lớn gây thiệt hại cho các hoạt động kinh tế biển.
Tuy vậy, có năm không có bão, có năm gặp 2 - 3 cơn bão. Nói chung, Khánh Hòa là vùng ít gió bão, tần số bão đổ bộ vào Khánh Hòa thấp chỉ có khoảng 0,82 cơn bão/năm so với 3,74 cơn bão/năm đổ bộ vào bờ biển Việt Nam. 6 Địa hình, thủy văn và nguồn lợi hải sản Đa số diện tích Khánh Hòa là núi đồi, miền đồng bằng rất hẹp, chỉ khoảng 400 km², chiếm chưa đến 1/10 diện tích toàn tỉnh. Miền đồng bằng bị chia cắt mạnh bởi những dãy núi chạy ra biển tạo thành nhiều đèo (như đèo Cả, đèo Cổ Mã, đèo Chín Cụm, đèo Bánh Ít, đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì) (https://www.
Sông ngòi ở Khánh Hòa ngắn và dốc, cả tỉnh có khoảng 40 con sông dài từ 10 km trở lên. Hầu hết, các con sông đều bắt nguồn tại vùng núi phía Tây trong tỉnh và chảy ra biển Đông. Dọc bờ biển, cứ khoảng 5–7 km có một cửa sông. Những con sông lớn là sông Tô Hạp (bắt nguồn từ dãy núi phía Tây của huyện Khánh Sơn, chảy qua các xã Sơn Trung, Sơn Bình, Sơn Hiệp, Sơn Lâm, Thành Sơn rồi chảy về phía Ninh Thuận), sông Cái (bắt nguồn từ hòn Gia Lê cao 1.812m, có độ dài 79 km, chảy qua Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Nha Trang rồi đổ ra biển qua Cửa Bé và Cửa Lớn, và sông Dinh (bắt nguồn từ vùng núi Chư H'Mư, đỉnh cao 2.051m, có tổng diện tích lưu vực 985 km², chảy qua thị xã Ninh Hòa và đổ ra đầm Nha Phu (https:// www.
liệu rẻ Thềm lục địa biển tỉnh Khánh Hòa rất hẹp, đường đẳng sâu 50m cách bờ 2 - 30km, trung bình 8km, so với trung bình cả nước 120km. Địa hình vùng thềm lục địa biển khá dốc, gồ ghề và bị chia cắt mạnh bởi các đảo. Điều đó cho thấy, địa hình vùng thềm lục địa biển là sự tiếp nối của cấu trúc địa hình trên đất liền. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển trong quá khứ địa chất như dãy Phước Hà Sơn, núi Hòn Khô, dãy Hoàng Ngưu không chỉ dừng lại ở bờ biển để tạo thành các mũi Hòn Thị, mũi Khe Gà (Con Rùa), mũi Đông Ba.
mà còn tiếp tục phát triển rất xa về phía biển mà ngày nay đã bị nước biển phủ kín. Vì vậy, dưới đáy biển phần thềm lục địa cũng có những dãy núi ngầm mà các đỉnh cao của nó nhô lên khỏi mặt nước hình thành các hòn đảo như hòn Tre, hòn Miếu, hòn Mun, … Ngoài các đảo đá ven bờ, Khánh Hòa còn có các đảo san hô ở huyện đảo Trường Sa. Quần đảo Trường Sa nằm ở phía Nam biển Đông, cách Cam Ranh 250 hải lý (khoảng 450km). Quần đảo có trên 100 đảo bãi cạn, bãi ngầm rải rác trên diện tích 160 - 180 ngàn km², trong đó có từ 23 đến 25 đảo, bãi cạn nổi thường xuyên, với tổng diện tích 10km².
Đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa là Ba Bình chỉ rộng 0,65km². Bãi lớn nhất là bãi Thuyền Chài, dài 30km; rộng 5km (ngập nước khi triều lên). Địa hình trên bề mặt các đảo rất đơn giản, chỉ là những mõm đá, vách đá vôi san hô, cao vài ba mét. Đất trên các đảo là đất đá vôi bị phong hóa, kết 7 hợp với các thành phần hữu cơ - phân chim, xác sinh vật biển, cây cỏ ….
Vùng ven biển, hải đảo tỉnh Khánh Hòa có các hệ sinh thái đặc trưng của vùng biển nhiệt đới. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, hệ sinh thái cửa sông, hệ sinh thái đảo biển, hệ sinh thái bãi cát ven bờ. Đặc biệt, khu vực Hòn Mun của vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô, chiếm 40% tổng số thành phần loài san hô trên thế giới. Đặc điểm kinh tế xã hội Dân số Khánh Hòa (Kết quả sơ bộ Tổng điều tra dân số của tỉnh vào thời điểm 0 giờ ngày 01/4/2019) là 1.107 người với 32 dân tộc đang sinh sống (https:// www.
Năm 2015, toàn tỉnh Khánh Hòa có 690,4 nghìn lao động chiếm 57,3% tổng dân số toàn tỉnh, trong đó lao động nam chiếm 49,3%, nữ chiếm 50,7%, thành thị chiếm 44,9% và nông thôn chiếm 55,1%. Bình quân giai đoạn 2009-2015 lao động toàn tỉnh tăng 2,76%/năm, trong đó lao động nam có mức tăng cao nhất đạt 3,27%/năm, trong khi đó lao động nữ tăng 2,19%/năm; lao động khu vực nông thôn có xu hướng giảm liệu rẻ nhanh đạt 1,88%%/năm, trong khi đó lao động khu vực thành thị lại có xu hướng tăng rất nhanh đạt 4,00%/năm, tăng 2,12 lần so với mức tăng của lao động nông thôn. Với mức tăng này, áp lực giải quyết việc làm cho lao động khu vực thành thị là rất lớn (Sở NN&PTNT tỉnh Khánh Hòa (2017). Vấn đề việc làm và giải quyết công ăn việc làm cho lao động trên địa bàn tỉnh luôn được các ngành các cấp quan tâm và bước đầu đã có những chuyển biến tích cực.
Bình quân giai đoạn 2009-2015 số lao động được tạo việc làm thêm chỉ tăng có 1,09% là thấp so với tổng số lao động hiện có của tỉnh, nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu do chất lượng lao động của tỉnh vẫn còn thấp. Năm 2015 toàn tỉnh đã tạo được việc làm thêm mới cho khoảng 27.280 lao động, chiếm 3,93% tổng số lao động toàn tỉnh, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chiếm tỷ trọng khá cao 53,5% tổng số lao động toàn tỉnh và lực lượng thất nghiệp cũng nằm chủ yếu trong nhóm này. Đây cũng là thực trạng không riêng của tỉnh Khánh Hòa mà còn chung cho các tỉnh trên cả nước. Theo thống kê của các địa phương và Sở NN&PTNT, tính đến năm 2015 lao động thủy sản toàn tỉnh đạt 82.988 người chiếm gần 10% tổng lao động toàn tỉnh, tăng gấp 1,11 lần so với năm 2009.
Lao động tỉnh Khánh Hòa có xu hướng tăng nhẹ trong giai đoạn 2009-2015, bình quân lao động thủy sản toàn tỉnh tăng 1,177%/năm. Nhìn chung 8 chất lượng lao động ngành thủy sản tỉnh Khánh Hòa vẫn còn thấp, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo vẫn còn chiếm tỷ trọng rất cao 92,22%, đã đào tạo nhưng chưa có chứng chỉ chiếm 1,86%, sơ cấp nghề chiếm 3,64%, Trung cấp nghề/chuyên nghiệp chiếm 1,73%, Cử nhân cao đẳng/cao đẳng nghề chiếm 0,33% và cuối cùng trình độ đại học trở lên chiếm 0,22% tổng số lao động thủy sản toàn tỉnh (Sở NN&PTNT tỉnh Khánh Hòa (2017). Theo báo cáo về “Tình hình KTXH tỉnh Khánh Hòa năm 2021” (https:// www.vn, 12/2021): Do tác động của dịch bệnh COVID – 19, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (theo giá so sánh 2010) năm 2021 ước được 44.525,07 tỷ đồng, giảm 5,58% so năm 2020. Trong đó, khu vực dịch vụ giảm 10,81%, làm giảm 5,06 điểm phần trăm; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 2,49%, làm giảm 0,78 điểm phần trăm; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm giảm 1,82%, làm giảm 0,2 điểm phần trăm; riêng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,27%, đóng góp tăng 0,46 điểm phần trăm.
Tính chung cả năm 2021, tổng sản lượng thủy sản ước được 111.400,18 tấn, liệu rẻ giảm 0,37% so năm 2020: Cá được 94.450,24 tấn, giảm 0,2%; tôm 5.170,22 tấn, giảm 0,24%; thủy sản khác 11. Trong tổng sản lượng thủy sản năm 2021, sản lượng thủy sản khai thác được 95.993,96 tấn, giảm 0,15% so năm 2020 (cá được 86.693,44 tấn, tăng 0,11%; tôm 1.066,22 tấn, giảm 3,38%; thủy sản khác 8.234,3 tấn, giảm 2,39%); Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội Một số điều kiện tự nhiên như vị trị địa lý, đường bờ biển dài; nhiều vũng vịnh, đầm tương đối sâu và được che chắn sóng, gió; nhiều đảo và hải đảo; địa hình thềm lục địa biển đa dạng, dốc, gồ ghề, hệ sinh thái rạn san hô với mức đa dạng sinh học,. là lợi thế so sánh quan trọng của tỉnh Khánh Hòa phát triển nghề cá nổi nói chung và nghề LVKHAS nói riêng. Đặc biệt, 3 vịnh lớn (Vân Phong, Nha Trang và Cam Ranh) có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển tổng hợp, đa ngành, trong đó có cơ sở hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ nghề cá.