CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÀI CHÍNH BƯU CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP BƯU CHÍNH 1.1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ TÀI CHÍNH BƯU CHÍNH 1.1 Khái niệm và dịch vụ chủ yếu của doanh nghiệp bưu chính 1.1 Khái niệm doanh nghiệp bưu chính a/ Khái niệm doanh nghiệp Hiện nay trên phương diện lý thuyết có rất nhiều các khái niệm về một doanh nghiệp, mỗi khái niệm đều thể hiện một khía cạnh nào đó và đều mang đến một giá trị nhất định bởi mỗi tác giả đứng lại có các góc nhìn khác nhau về doanh nghiệp. - Theo quan điểm nhà tổ chức: doanh nghiệp là một tổng thể các phương tiện, máy móc thiết bị và con người được sử dụng nhằm đạt một mục đích. - Theo quan điểm lợi nhuận: doanh nghiệp là một tổ chức sản xuất, thông qua đó, trong khuôn khổ một tài sản nhất định, người ta kết hợp nhiều yếu tố sản xuất khác nhau nhằm tạo ra những sản phẩm và dịch vụ để bán trên thị trường và thu khoản chênh lệch giữa giá thành và giá bán sản phẩm. - Theo quan điểm chức năng: doanh nghiệp là một đơn vị sản xuất kinh doanh nhằm thực hiện một, một số, hoặc tất cả các công đoạn trong quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện các dịch vụ nhằm mục đích sinh lợi.
- Theo quan điểm lý thuyết hệ thống: doanh nghiệp là một bộ phận hợp thành trong hệ thống kinh tế, mỗi đơn vị trong hệ thống đó phải chịu sự tác động hỗ trợ lẫn nhau, phải tuân thủ những điều kiện hoạt động mà nhà nước đặt ra cho hệ thống kinh tế đó nhằm phục vụ cho mục đích tiêu dùng của xã hội. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Theo quy định của Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 ngày 17 tháng 6 năm 2020, khái niệm Doanh nghiệp được định nghĩa: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.” Mặc dù có rất nhiều những khái niệm khác nhau về doanh nghiệp nhưng lại có những điểm tương đồng về doanh nghiệp đó là một tổ chức có các đặc điểm như: - Bao gồm những nhóm người cùng làm việc với nhau. - Cùng mục tiêu chung. - Tuân theo thể chế, quy tắc nhất định.
Các nguyên tắc được là các chuẩn mực tiêu chuẩn cần thiết để quản lý và vận hành tổ chức có trật tự để có thể đạt được những mục tiêu đã đề ra. b/ Khái niệm doanh nghiệp bưu chính Theo Luật Bưu chính số 49/2010/QH12 ngày 17 tháng 6 năm 2010, “Hoạt động Bưu chính gồm các hoạt động đầu tư, kinh doanh, cung ứng, sử dụng dịch vụ Bưu chính, dịch vụ Bưu chính công ích, tem Bưu chính.” Dựa vào cơ sở các định nghĩa về Doanh nghiệp và Hoạt động Bưu chính ta có thể hiểu: Doanh nghiệp Bưu chính là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực bưu chính, chịu sự điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp và Luật Bưu chính. Các Doanh nghiệp bưu chính phải tuân thủ các nguyên tắc khi hoạt động kinh doanh đó là: - Tuân thủ tính bảo mật, an toàn, kịp thời, chính xác, đem lại sự thuận tiện trong cung ứng và sử dụng dịch vụ Bưu chính. - Bảo đảm sự bí mật thư theo quy định của pháp luật.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Kinh doanh dịch vụ Bưu chính phải có sự tham gia và quản lý của Nhà nước.2 Những dịch vụ chủ yếu của doanh nghiệp bưu chính Doanh nghiệp bưu chính đang cung ứng các dịch vụ chủ yếu, cụ thể là: a/ Dịch vụ bưu chính Dịch vụ Bưu chính là dịch vụ chấp nhận, vận chuyển và phát bưu gửi bằng các phương thức từ địa điểm của người gửi đến địa điểm của người nhận qua mạng lưới bưu chính, trừ phương thức điện tử. Giá trị của dịch vụ bưu chính đem lại là: - Giá trị cơ bản: chuyển phát an toàn thông tin và hàng hóa trong bưu gửi đến đúng người nhận theo thời gian toàn trình tiêu chuẩn. - Không chỉ đem lại giá trị cơ bản, dịch vụ bưu chính còn có thể có thể mang đến những giá trị gia khác là: in ấn thư, phát hẹn giờ, phát tại bưu cục, lưu bưu gửi, hoàn bưu gửi theo yêu cầu, hỗ trợ thủ tục thông quan,. Những dịch vụ giá trị gia tăng sẽ được thực hiện phù hợp theo từng loại hình dịch vụ và nhu cầu của mỗi khách hàng.
b/ Dịch vụ tài chính bưu chính Mặc dù dịch vụ bưu chính là dịch vụ chủ chốt tuy nhiên các doanh nghiệp bưu chính có thể tận dụng hiệu quả mạng lưới, nhân lực, hạ tầng kỹ thuật… để phát triển thêm những dịch vụ khác. Trong đó có thể là dịch vụ TCBC. Cụ thể các nội dung chi tiết về nhóm dịch vụ TCBC sẽ được phân tích tại phần sau. c/ Dịch vụ khác Đại lý cung ứng các dịch vụ như: viễn thông – công nghệ thông tin, du lịch lữ hành… 1.2 Khái niệm và đặc điểm dịch vụ tài chính bưu chính 1.1 Khái niệm dịch vụ tài chính bưu chính 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Dịch vụ TCBC là những công việc và quy trình hoạt động cung cấp lợi ích cho con người.
Bản chất dịch vụ là một sản phẩm đáp ứng những nhu cầu cụ thể trong đời sống. Mỗi khâu có thể là những dịch vụ nhánh hoặc dịch vụ độc lập. Theo định nghĩa của Tổ chức thương mại thế giới: “Dịch vụ tài chính là các dịch vụ của các định chế tài chính, bao gồm tất cả các dịch vụ liên quan đến bảo hiểm, cùng tất cả các loại dịch vụ ngân hàng và tài chính khác”. Dịch vụ tài chính được chia thành các loại như: ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, thuế, kế toán, kiểm toán… Do dó, ta có thể coi: “Dịch vụ TCBC là những dịch vụ tài chính mà doanh nghiệp bưu chính tham gia cung cấp cho xã hội dựa vào mạng lưới bưu chính hiện có của mình.2 Đặc điểm của dịch vụ tài chính bưu chính Dịch vụ TCBC mang các đặc điểm cơ bản của loại hình dịch vụ như tính vô hình, tính không thể tách rời khỏi nguồn gốc, tính không ổn định về chất lượng, tính không lưu giữ được, quá trình sản xuất gắn liền với quá trình tiêu dùng.
Hơn nữa, dịch vụ TCBC còn mang lại những điểm khác biệt như: Thứ nhất, dịch vụ TCBC tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thanh toán tiện lợi, đảm bảo độ an toàn do VietnamPost có hệ thống mạng lưới rộng khắp cả nước. Thứ hai, dịch vụ TCBC được cung ứng dựa vào mạng bưu chính có sẵn nên các hoạt động giao dịch được trên phạm vi lớn và rất khó trong vấn đề tổng hợp chi tiết cụ thể với mỗi dịch vụ và mỗi khu vực. Thứ ba, chất lượng hoạt động của các dịch vụ TCBC phụ thuộc rất lớn vào yếu tố: điều kiện tự nhiên - địa lý và tình hình kinh tế - xã hội. Đồng thời, trình độ người lao động tại các khu vực này chưa được cao do dó ảnh hưởng không nhỏ tới các dịch bưu chính cũng như dịch vụ TCBC.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Các loại hình dịch vụ tài chính bưu chính Theo WTO, dịch vụ tài chính được phân thành các loại như: - Dịch vụ ngân hàng - Dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan đến bảo hiểm. - Dịch vụ chứng khoán. Dựa vào nền tảng của những dịch vụ tài chính, đến nay dịch vụ TCBC bao gồm những dịch vụ như: a/ Dịch vụ chuyển tiền Dịch vụ chuyển tiền là dịch vụ mà doanh nghiệp bưu chính cho phép người gửi chuyển tiền dùng phương thức phiếu chuyển tiền tại địa chỉ trong nước và chi trả cho người nhận tại nơi khác. Dịch vụ chuyển tiền giúp cho người gửi không phải tốn công cũng như thời gian đưa tiền tận tay đến người nhận.
Hơn nữa dịch vụ này giúp nhà nước làm giảm phạm vi vận chuyển tiền mặt trong người dân, không lãng phí công sức cũng điều hoà tiền tệ tại các khu vực b/ Dịch vụ tiết kiệm bưu điện Dịch vụ TKBĐ là dịch vụ tiền gửi cá nhân do doanh nghiệp bưu chính mở, là một phần rất quan trọng của dịch vụ TCBC. Đối tượng phục vụ chủ yếu là các cá nhân trong xã hội. Tiết kiệm bưu điện cho dù cung ứng ở quốc gia hay vùng lãnh thổ nào thì cũng có cùng những mục tiêu giống nhau: tạo kênh huy động vốn cho nguồn vốn đầu tư phát triển đất nước, cung cấp công cụ hữu hiệu cho người dân giúp người dân tiết tiền của mình và tận dụng tối đa phát huy hiệu quả mạng lưới bưu điện. Dịch vụ huy động tiền gửi là hình thức huy động mọi nguồn tiền nhàn rỗi củangười dân được thực hiện trên mạng lưới bưu chính công cộng nhằm mục đích bổ sung nguồn vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và các công trình trọng điểm quốc gia.
c/ Dịch vụ tín dụng bưu chính: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Doanh nghiệp bưu chính trên cơ sở nguồn tiền huy động được sẽ cho các tổ chức, cá nhân vay lại.4 Vai trò của dịch vụ tài chính bưu chính trong nền kinh tế thị trường Cung ứng nhiều lựa chọn đến những khánh hàng có nhu cầu về sử dụng dịch vụ tài chính thay cho các ngân hàng, công ty bảo hiểm, nhất là khách hàng ở những khu vực mà các tổ chức trên còn chưa khai thác. Đề xuất các giải pháp kinh doanh cho các tổ chức tài chính, các công ty có nguồn thu thường xuyên từ các khách hàng của họ. Doanh nghiệp bưu chính có thể sử dụng được hiệu quả lợi thế hệ thống mạng lưới, cơ sở vật chất tại bưu cục và nguồn nhân lực để có thể tạo ra lợi nhuận với chi phí nhỏ. Một phần cũng là giáo dục khách hàng về một khía cạnh mới của doanh nghiệp bưu chính không chỉ là địa điểm phục vụ chuyển phát bưu phẩm mà còn là nơi cung ứng các dịch vụ TCBC.2 PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÀI CHÍNH BƯU CHÍNH 1.1 Khái niệm Định nghĩa về tăng trưởng và phát triển có đặc điểm chung là đều phản ánh sự biến đổi của một sự vật, hiện tượng, một thực thể.
Bên cạnh đó, mức độ phản ánh sự biến đổi là khác nhau. Tăng trưởng là định nghĩa mô tả trạng thái thay đổi về mặt lượng.