Nâng cao chất lượng công chức cấp xã của huyện Thường Tín, TP. Hà Nội

Luận văn phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.

• Tác giả: Phan Đức Bình
• Người hướng dẫn: Pgs. Vũ Quang Thọ
• Trường học: Đại học Lao động – Xã hội
• Chuyên ngành: Quản trị nhân lực
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Công Chức Cấp Xã Của Huyện Thường Tín, Tp. Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng công chức cấp xã

Nâng cao chất lượng công chức cấp xã là một bài toán lớn trong quản lý nhân lực công vụ hiện đại. Công chức cấp xã đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi các chính sách của Đảng và Nhà nước tại cấp địa phương. Chất lượng của đội ngũ này trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hành chính và chất lượng cuộc sống của nhân dân. Theo các nghiên cứu khoa học, chất lượng công chức được đánh giá dựa trên ba tiêu chí chính: kiến thức chuyên môn, kỹ năng công tác và phẩm chất đạo đức. Việc xây dựng hệ thống các tiêu chí này giúp cơ quan nhân sự có căn cứ khoa học để đánh giá và phát triển đội ngũ công chức một cách có hệ thống, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công vụ tại cơ sở.

1.1. Khái niệm công chức cấp xã và chất lượng công chức

Công chức cấp xã là những người được tuyển dụng vào cơ quan hành chính cấp xã với nhiệm vụ thực thi các chính sách công và phục vụ nhân dân. Chất lượng công chức bao gồm trình độ học vấn, kỹ năng chuyên môn, kinh nghiệm làm việc, năng lực quản lý và phẩm chất đạo đức. Đây là những yếu tố cơ bản để đảm bảo công chức có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

1.2. Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức cấp xã

Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức gồm: (1) Tiêu chí kiến thức - bao gồm trình độ lý luận chính trị, kiến thức chuyên môn và kỹ năng ngoại ngữ, tin học; (2) Tiêu chí kỹ năng - khả năng thực hiện công vụ, xử lý tình huống phức tạp; (3) Tiêu chí thái độ - phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức phục vụ nhân dân và tự rèn luyện.

II. Thực trạng nâng cao chất lượng công chức cấp xã ở huyện Thường Tín

Huyện Thường Tín là một huyện ngoại thành của Thành phố Hà Nội với nền kinh tế nông nghiệp và công nghiệp nhẹ. Đội ngũ công chức cấp xã huyện Thường Tín gồm các cán bộ làm việc tại các xã, thị trấn trên địa bàn, trực tiếp phục vụ nhân dân và thực hiện các chính sách của Nhà nước. Theo thống kê năm 2021, số lượng công chức chuyên môn cấp xã đạt gần 200 người, với cơ cấu tuổi tương đối hợp lý. Tuy nhiên, thực trạng nâng cao chất lượng vẫn còn những hạn chế: trình độ học vấn còn thấp, kỹ năng ngoại ngữ và tin học chưa đáp ứng yêu cầu, các hoạt động bồi dưỡng, đào tạo công chức chưa thực hiện đầy đủ và thường xuyên.

2.1. Cơ cấu và số lượng đội ngũ công chức cấp xã

Đội ngũ công chức cấp xã của huyện Thường Tín hiện có cơ cấu lứa tuổi từ 25 đến 55 tuổi. Tỷ lệ nam/nữ tương đối cân bằng, đạt khoảng 60% nam và 40% nữ. Tuy nhiên, tỷ lệ công chức có trình độ cao hơn bằng cấp còn thấp, chủ yếu là tốt nghiệp trung cấp và cao đẳng, chỉ khoảng 35% có bằng đại học trở lên.

2.1. Thực trạng các hoạt động nâng cao chất lượng

Các hoạt động nâng cao chất lượng công chức tại huyện Thường Tín bao gồm: công tác quy hoạch, tuyển dụng, sử dụng, đánh giá công chức và đào tạo bồi dưỡng. Tuy nhiên, việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, kinh phí hạn chế và sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ. Kết quả đánh giá năm 2021 cho thấy chỉ 45% công chức được xếp loại "tốt" và 55% được xếp loại "bình thường".

III. Những hạn chế và nguyên nhân trong nâng cao chất lượng công chức

Mặc dù huyện Thường Tín đã thực hiện các hoạt động nâng cao chất lượng công chức cấp xã, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Thứ nhất, trình độ chuyên môn của một bộ phận công chức còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu của công vụ hiện đại. Thứ hai, các chương trình đào tạo bồi dưỡng chưa được lên kế hoạch khoa học, nội dung chưa phù hợp với nhu cầu thực tế. Thứ ba, cơ chế khuyến khích, động viên công chức tự học tập, rèn luyện còn yếu. Nguyên nhân chủ yếu là do: thiếu kinh phí đào tạo, cơ sở vật chất hạn chế, kỹ năng quản lý nhân sự của lãnh đạo địa phương còn hạn chế, và sự phối hợp giữa các phòng ban chưa hiệu quả.

3.1. Những hạn chế chính trong thực trạng hiện nay

Hạn chế về trình độ: Khoảng 65% công chức chỉ có trình độ trung cấp, cao đẳng. Hạn chế về kỹ năng: Chỉ 20% công chức đạt chuẩn ngoại ngữ bậc A2, 30% đạt chuẩn tin học cơ bản. Hạn chế về đào tạo: Chỉ 40% công chức tham gia được các lớp bồi dưỡng hàng năm. Hạn chế về cơ chế đánh giá: Công tác đánh giá hiệu suất chưa được tiến hành định kỳ.

3.2. Nguyên nhân sâu xa của các hạn chế

Nguyên nhân khách quan: Kinh phí dành cho đào tạo bồi dưỡng công chức còn thiếu (chỉ đạt 30% nhu cầu). Cơ sở vật chất không đáp ứng. Nguyên nhân chủ quan: Ý thức rèn luyện tự học của công chức chưa cao. Lãnh đạo địa phương chưa đánh giá đúng mức tầm quan trọng của nâng cao chất lượng công chức. Chế độ quản lý, giám sát chưa chặt chẽ.

IV. Các giải pháp nâng cao chất lượng công chức cấp xã huyện Thường Tín

Để nâng cao chất lượng công chức cấp xã của huyện Thường Tín một cách bền vững, cần phải triển khai các giải pháp toàn diện bao gồm cả khía cạnh chế độ chính sách, tổ chức bộ máy và quản lý nhân sự. Mục tiêu chung là nâng cao năng lực, phẩm chất của đội ngũ công chức để họ có thể thực hiện tốt hơn các chức năng quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách bài bản, lâu dài, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, UBND cấp huyện, cấp xã và các cơ quan đào tạo. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá kết quả để đảm bảo hiệu quả thực hiện các giải pháp được đề ra.

4.1. Giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng và quy hoạch công chức

Cần xây dựng kế hoạch quy hoạch công chức cấp xã rõ ràng cho 5 năm, xác định nhu cầu về số lượng, cơ cấu, trình độ. Tăng cường công tác tuyển dụng theo hướng tuyển chọn những người có trình độ cao, năng lực tốt. Thực hiện nghiêm túc chế độ giáo dục đào tạo ban đầu cho công chức mới tuyển dụng. Bồi dưỡng những công chức trẻ có tiềm năng để chuẩn bị cho các vị trí lãnh đạo.

4.2. Giải pháp tăng cường đào tạo bồi dưỡng công chức

Lập chương trình đào tạo bồi dưỡng hàng năm dựa trên đánh giá nhu cầu thực tế. Tăng cường đào tạo kiến thức chuyên môn, kỹ năng ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm. Huy động các nguồn lực từ các trường đại học, trung tâm đào tạo. Khuyến khích công chức tự học, học lên trình độ cao hơn qua hình thức học tập từ xa.

4.3. Giải pháp cải tiến công tác đánh giá và sử dụng công chức

Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu suất công chức khoa học, công bằng, minh bạch. Thực hiện đánh giá thường xuyên, định kỳ để nắm rõ tình hình công chức. Xây dựng hệ thống phân loại: xuất sắc, tốt, bình thường, chưa đạt. Sử dụng kết quả đánh giá làm cơ sở cho quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm, khen thưởng.

4.4. Giải pháp cải thiện cơ chế khuyến khích và điều kiện làm việc

Cải thiện chế độ lương, phụ cấp, thưởng để tạo động lực cho công chức. Đẩy mạnh cơ chế công bằng, dân chủ trong các quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm. Cải thiện môi trường làm việc, cơ sở vật chất. Xây dựng văn hóa tổ chức lành mạnh, tôn trọng nhân tài, khen thưởng những cống hiến xuất sắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm công chức và khái niệm công chức cấp xã 1. Khái niệm công chức “Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên trong cơ quan nhà nước, do tính chất đặc thù của mỗi quốc gia, khái niệm công chức của các nước cũng không hoàn toàn đồng nhất.

Có nước chỉ giới hạn công chức trong phạm vi những người hoạt động quản lý nhà nước. Một số nước khác có quan niệm rộng hơn, công chức không chỉ bao gồm những người thực hiện trực tiếp các hoạt động quản lý nhà nước mà còn bao gồm cả những người làm việc trong các cơ quan có tính chất công cộng”. Ở Pháp, công chức là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào làm việc trong các công sở gồm các cơ quan hành chính công quyền và các tổ chức dịch vụ công cộng do nhà nước tổ chức bao gồm cả trung ương, địa phương. Ở Trung Quốc, khái niệm công chức được hiểu là những người công tác trong cơ quan hành chính các cấp, trừ nhân viên phục vụ, bao gồm công chức lãnh đạo và công chức nghiệp vụ.

Công chức lãnh đạo là những người thừa hành quyền lực nhà nước, được bổ nhiệm theo các trình tự luật định, chịu sự điều hành của Hiến Pháp, Điều lệ công chức và Luật tổ chức của chính quyền các cấp. Công chức nghiệp vụ là những người thi hành chế độ thường nhiệm, do các cơ quan hành chính các cấp bổ nhiệm và quản lý căn cứ vào Điều lệ công chức, chiếm tuyệt đại đa số trong công chức nhà nước, 10 chịu trách nhiệm quán triệt, chấp hành các chính sách và pháp luật. Ở Nhật Bản, công chức được phân thành hai loại chính, gồm công chức nhà nước và công chức địa phương. Công chức nhà nước gồm những người được nhận chức trong bộ máy của Chính phủ trung ương, ngành tư pháp, quốc hội, trường công và bệnh viện quốc lập, xí nghiệp và đơn vị sự nghiệp quốc doanh được lĩnh lương từ ngân sách nhà nước.

Công chức địa phương là những người làm việc và lĩnh lương từ tài chính địa phương. Nhìn chung, các nước trên thế giới có nhiều điểm chung cơ bản giống nhau trong quan niệm về công chức, mặt khác do truyền thống văn hóa, xã hội, do đặc điểm chính trị, kinh tế nên mỗi nước có những điểm riêng. Ở Việt Nam, khái niệm công chức được quy định tại khoản 2, điều 1, Luật số 52/2019/QH14 “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Như vậy công chức ở Việt Nam không chỉ là những người làm việc trong các cơ quan Hành chính nhà nước mà còn bao gồm cả những người làm việc ở các Phòng Ban của Đảng, Mặt trận tổ quốc (MTTQ) Việt nam; các tổ chức Chính trị xã hội như: Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Công đoàn Việt Nam, các cơ quan đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân từ cấp Trung ương đến cấp huyện.

Khái niệm công chức cấp xã 11 - Khái niệm công chức cấp xã Khái niệm công chức xã được quy định tại Khoản 3, Điều 4 của Luật cán bộ, công chức 2008 như sau: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”. Như vậy, công chức xã được tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể tại UBND cấp xã, trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo UBND cấp xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác, thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. - Cơ cấu công chức cấp xã Theo Khoản 3, Điều 61 của Luật cán bộ, công chức 2008, công chức cấp xã có các chức danh sau đây: + Trưởng Công an; + Chỉ huy trưởng Quân sự; + Văn phòng - thống kê; + Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã); + Tài chính - kế toán; + Tư pháp - hộ tịch; + Văn hóa - xã hội. Công chức cấp xã do cấp huyện quản lý.

Ngoài các chức danh theo quy định trên, công chức cấp xã còn bao gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về cấp xã. - Số lượng công chức cấp xã Theo quy định tại Khoản 1, Điều 4 của Nghị định số 34/2019/NĐ-CP ngày 24/4/2019 của Chính phủ quy định: Số lượng cán bộ, công chức cấp xã được bố trí theo loại đơn vị hành chính cấp xã: cấp xã loại 1 tối đa 23 người, 12 cấp xã loại 2 tối đa 21 người, cấp xã loại 3 tối đa 19 người (bao gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về cấp xã). Việc phân loại đơn vị hành chính cấp xã thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính. Khái niệm chất lượng công chức cấp xã Khái niệm chất lượng Chất lượng là một phạm trù trừu tượng, nó mang tính chất định tính và khó định lượng, chúng ta không thể cân đo đong đếm được.

Dưới mỗi cách tiếp cận khác nhau thì quan niệm về chất lượng cũng khác nhau. Theo từ điển tiếng Việt, chất lượng được xem là: “Cái tạo nên phẩm chất, giá trị của mỗi con người, một sự vật, một sự việc”. Đây là cách đánh giá một con người, một sự việc, một sự vật trong cái đơn nhất, cái tính độc lập của nó. Theo một cách hiểu khác thì: Chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt nó với sự vật khác.

Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật, biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính. Nó là cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật. Như vậy, trong phạm vi đề tài nghiên cứu về chất lượng đội ngũ công chức, có thể hiểu chất lượng của đội ngũ công chức là khả năng giải quyết các vấn đề thuộc tất cả các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu cầu của tổ chức, cá nhân về cung ứng các dịch vụ hành chính. Tiêu chí để đánh giá chất lượng cán bộ công chức cũng đa dạng: có thể là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đảm bảo đúng quy định về thời gian, quy trình, thủ tục; có thể là sự đo lường về mức độ thỏa mãn của người dân khi hưởng thụ dịch vụ hành chính liên quan 13 đến các yếu tố, như sự hài lòng về thái độ phục vụ, sự hài lòng về thời gian giải quyết công việc của người dân… Chất lượng đội ngũ công chức được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn của đội ngũ công chức, là những quy định cụ thể các yêu cầu về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức… của những công chức theo những tiêu chí nhất định đối với từng ngành nghề riêng biệt.

Để đánh giá chất lượng đội ngũ công chức, cần nói tới chất lượng của mỗi công chức vì mỗi công chức là một phần, một bộ phận của đội ngũ công chức. Chất lượng công chức là tổng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng và khả năng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao. Trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước yêu cầu chất lượng đối với công chức ngày càng cao, đòi hỏi người công chức không những có trình độ, phẩm chất theo tiêu chuẩn công chức mà còn phải gương mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực tiễn, có tinh thần kỷ luật rất cao, có tư duy khoa học, lý luận sắc bén, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng, có kỹ năng tốt trong việc kết hợp tri thức khoa học, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn một cách nhạy bén, linh hoạt, đồng thời luôn chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước. Chất lượng của đội ngũ công chức ngoài những yếu tố nêu trên còn phụ thuộc vào cơ cấu đội ngũ công chức, đó là tỷ lệ hợp lý giữa các độ tuổi, giữa nam và nữ, giữa công chức lãnh đạo, quản lý, công chức phụ trách chuyên môn nghiệp vụ.

Mỗi công chức không tồn tại một cách biệt lập mà phải đặt trong một chỉnh thể thống nhất của cả đội ngũ công chức. Vì vậy quan niệm chất lượng 14 đội ngũ công chức phải được đặt trong mối quan hệ biện chứng giữa chất lượng của từng công chức với chất lượng của cả đội ngũ. Bên cạnh đó cũng cần phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng và số lượng đội ngũ công chức. Chỉ khi nào hai mặt này có quan hệ hài hòa mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ.

Từ những phân tích nêu trên có thể hiểu, chất lượng đội ngũ công chức xã là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng công chức cấp xã, thể hiện qua phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được phân công của mỗi công chức cũng như cơ cấu hợp lý về độ tuổi, về ngạch, bậc và số lượng đội ngũ công chức bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của UBND cấp xã.