CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ XÂY DỰNG HOẠT ĐỘNG MARKETING DỊCH VỤ TRONG DOANH NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM VỀ MARKETING DỊCH VỤ 1. Khái niệm Trong thực tế đời sống hàng ngày, các hoạt động dịch vụ luôn diễn ra rất đa dạng ở khắp mọi nơi và không ai có thể phủ nhận vai trò quan trọng của dịch vụ trong đời sống xã hội. Trong vai trò đó, không phải lúc nào các nhà cung ứng cũng làm thỏa mãn khách hàng về chất lượng dịch vụ cũng như giá trị dịch vụ.
Chẳng hạn về thái độ và năng lực phục vụ của nhân viên, thủ tục dịch vụ rườm rà, thời gian phục vụ gói dịch vụ không đáp ứng nhu cầu. Vì thế, các nhà cung ứng phải đối diện nhiều vấn đề về sự thoả mãn khách hàng hay việc tìm kiếm nhân viên đáp ứng nhu cầu đó. Vậy dịch vụ được hiểu như thế nào? Theo Philip Kotler và Amstrong: "Dịch vụ là một hoạt động hay một lợi ích mà một bên có thể cung cấp cho bên kia, trong đó nó có tính vô hình và không dẫn đến sự chuyển giao sở hữu nào cả." "Dịch vụ là mọi quá trình hoạt động bao gồm các nhân tố không hiện hữu, giải quyết các mối quan hệ giữa người cung cấp với khách hàng hoặc tài sản của khách hàng mà không có sự thay đổi quyền sở hữu. Các đặc điểm của dịch vụ Dịch vụ là loại hàng hóa đặc biệt.
Nó có những nét đặc trưng riêng mà hàng hóa hiện hữu không có như 4 đặc tính sau đây: - Tính vô hình Hàng hoá có hình dáng, kích thước, màu sắc và thậm chí có mùi vị cho nên khách hàng có thể tự xem xét, đánh giá xem có phù hợp với nhu cầu của Luan van 9 mình hay không. Ngược lại dịch vụ là hiệu quả của quá trình truyền đưa tin tức từ người cung ứng cho đến người nhận vì thế nó không phải là một vật phẩm cụ thể cho nên khách hàng không nhìn thấy, không sờ thấy và cũng không thể ngửi thấy được, với như vậy thì sản phẩm dịch vụ không hấp dẫn trực tiếp đến các giác quan của khách hàng mà nó phụ thuộc vào niềm tin, mức độ cảm nhận và độ tin cậy của nhà cung cấp. Đây là đặc điểm cơ bản của dịch vụ đó là tính vô hình, không tồn tại dưới dạng vật thể. - Tính không đồng nhất Dịch vụ Viễn thông không thể được cung cấp hàng loạt, tập trung như sản xuất hàng hoá mà dịch vụ là quá trình cung cấp và tiêu dùng xảy ra đồng thời nhưng cùng với nhân viên khác nhau và thời gian khác nhau sẽ tạo ra chất lượng sản phẩm khác nhau.
Chẳng hạn như khi phục vụ bởi cùng một vị khách hàng nhưng mỗi thời điểm và nhân viên khác nhau thì mức độ hài lòng lại khác nhau hay nói cách khác là không đồng đều. Vì thế rất khó để quản lý tính đồng đều về chất lượng dịch vụ. Để khắc phục điều này, có thể thực hiện cơ giới hoá, tự động hoá trong khâu cung cấp dịch vụ, đồng thời có chính sách quản lý đặc thù đối với nhân viên cung cấp dịch vụ để động viên. Tuy nhiên, việc tiếp xúc của nhân viên với thái độ lịch sự, niềm nở là yếu tố hấp dẫn khách hàng.
- Tính không tách rời Sản xuất và tiêu dùng hàng hoá hữu hình được thực hiện riêng rẽ. Hàng hoá thường được sản xuất tập trung một nơi, sau đó vận chuyển đến nơi có nhu cầu. Ngược lại đối với sản phẩm dịch vụ nó gắn liền với hoạt động sản xuất và phân phối có nghĩa là dịch vụ được tạo ra nhờ quá trình tương tác tại những thời điểm thích hợp, trong những không gian xác định. Chính yếu tố này ảnh hưởng đến quá trình làm việc của nhân viên, chi phí nhân viên và khách hàng chịu ảnh hưởng bởi quá trình cung ứng dịch vụ, thái độ của người Luan van 10 cung cấp dịch vụ và môi trường diễn ra quá trình cung ứng dịch vụ từ đó sẽ tạo ra thỏa mãn, nhận thấy được điều đó thì việc cung ứng dịch vụ không được tùy tiện, trái lại phải thận trọng.
Do vậy, quá trình tiếp xúc khách hàng kéo dài trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ và người cung cấp dịch vụ cũng tham gia vào quá trình tạo ra dịch vụ. - Tính không thể tồn trữ Các hàng hóa có thể được sản xuất trước khi chúng được bán cho khách hàng. Các loại hàng hóa này có thể lưu trữ lại nhưng dịch vụ thì không như vậy. Dịch vụ chỉ tồn tại vào thời gian mà nó được cung cấp, nó không thể sản xuất hàng loạt để cất trữ.
Hệ thống cung ứng dịch vụ vẫn phải hoạt động khi không có khách hàng nào vào thời gian nhàn rỗi, trong khi đó có lúc lại rất bận rộn, với nhiều biến động như vậy sẽ làm cho Doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn như tăng công suất phục vụ để đáp ứng nhu cầu thì lại lãng phí vào thời điểm không có khách hàng do vậy Doanh nghiệp cần phải có những biện pháp để đáp ứng nhu cầu cho khách hàng. Vì vậy có thể nói dịch vụ là không thể tồn trữ. Không hiện hữu Không DỊCH VỤ Không tách rời tồn trữ Không đồng nhất Hình 1. Đặc tính cơ bản của dịch vụ [8, tr.
Marketing Khi loài người biết đến hoạt động trao đổi thì lúc đó hoạt động Marketing xuất hiện. Do vậy, có quá trình trao đổi thì sẽ có Marketing. Theo Philip Kotler (1988): "Marketing là hoạt động của con người hướng tới thoả mãn nhu cầu và ước muốn của khách hàng thông qua quá trình trao đổi". Như thế, Marketing đặt con người và những nhu cầu, mong muốn của họ ở vị trí trung tâm để mà đáp ứng, thỏa mãn.
Marketing là hoạt động thị trường phục vụ cho sản xuất kinh doanh của các Doanh nghiệp. Khi kinh tế thị trường phát triển mạnh, quy luật giá trị và giá trị thặng dư phát huy tới cực điểm, trong kinh doanh ngày càng gây gắt, nhiều vấn đề kinh tế xã hội xuất hiện làm cho cạnh tranh trở nên tàn khốc hơn. “Marketing là phương pháp quản lý của các nhà Doanh nghiệp”. Khái niệm được mở rộng như: “Marketing là phương pháp tổ chức quản lý bằng quá trình thích nghi nội dung lý thuyết hệ thống với những quy luật thuộc lĩnh vực kinh tế, xã hội, tự nhiên.
nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của các thành viên tham gia đồng thời thực hiện những mục tiêu đã xác định phù hợp với tiến trình phát triển của thực tại khách quan trong phạm vi nguồn lực của tổ chức. Marketing dịch vụ a. Khái niệm "Marketing dịch vụ là sự thích nghi lý thuyết hệ thống vào thị trường dịch vụ, bao gồm quá trình thu nhận, tìm hiểu, đánh giá và thoả mãn nhu cầu thị trường mục tiêu bằng hệ thống các chính sách, các biện pháp nhằm tác động đến toàn bộ quá trình sản xuất và tiêu dùng thông qua việc phân phối các nguồn lực của tổ chức. Bản chất các hoạt động của Marketing dịch vụ Hoạt động Marketing dịch vụ diễn ra trong toàn bộ quá trình sản xuất và Luan van 12 tiêu dùng dịch vụ, bao gồm giai đoạn trước tiêu dùng và sau khi tiêu dùng.
Bản chất Marketing dịch vụ gồm một số nội dung cụ thể như: Quá trình tiếp diễn của một chương trình dịch vụ: quá trình này bao gồm Marketing hỗn hợp các nhân tố quan trọng bên trong hay những thành phần tạo nên một chương trình Marketing của Doanh nghiệp. Thực hiện duy trì sự thích nghi các yếu tố bên trong thông qua các giải pháp, chính sách cụ thể với các yếu tố thuộc lực lượng bên ngoài như khách hàng, các đối thủ cạnh tranh, Chính phủ và những thể chế kèm theo chi phối thị trường, chi phối hoạt động Marketing của Công ty. - Marketing hỗn hợp bao gồm bảy yếu tố cơ bản là sản phẩm (Product), giá (Price), phân phối (Place), truyền thông cổ động (Promotion), con người (People), quy trình (Process) và cơ sở vật chất (Phycical Evidence). Việc sử dụng phối hợp các yếu tố trên với mức độ quan trọng khác nhau tạo thành các hoạt động Marketing riêng cho từng dịch vụ cụ thể với từng đoạn thị trường riêng biệt.
Sản phẩm Cơ sở vật Giá chất Marketing Quy trình hỗn hợp Phân phối dich vụ Truyền Con người thông Hình 1. Mô hình Marketing hỗn hợp trong kinh doanh DV [7, tr. 203] Luan van 13 - Quá trình tiếp diễn: các nhà Marketing thực hiện phát triển một chương trình Marketing là việc sử dụng các hoạt động Marketing hỗn hợp đảm bảo một sự tiếp cận giữa các yếu tố bên trong của Doanh nghiệp và môi trường của thị trường bên ngoài. - Các yếu tố tạo sự thành công của một chương trình Marketing: để tạo được sự thành công của chương trình thì cần có người nhận, đó là sự tiếp cận trực tiếp của khách hàng vào chương trình cụ thể bao gồm nhu cầu và sự thỏa mãn được nghiên cứu kỹ nhằm mang tính đảm bảo trong quá trình chuyển giao dịch vụ, cảm nhận của khách hàng về lợi ích và sự thay đổi của họ khi nhận dịch vụ.
Người quản lý dịch vụ cần phải tạo ra dịch vụ đạt mức độ tiêu chuẩn phù hợp đối với người tiêu dùng và người cung ứng dịch vụ như đưa dịch vụ đến đúng thị trường đang cần nó, định giá đúng theo nhu cầu, thoả mãn đúng nhu cầu của khách hàng và tạo ra lợi nhuận cho nhà cung ứng. Nhà cung ứng phải giải quyết các vấn đề phát sinh và vận dụng giải pháp thích hợp nhằm mang đến lợi ích cực đại cho người sử dụng dịch vụ trong quá trình chuyển giao dịch vụ. TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG HOẠT ĐỘNG MARKETING TRONG KINH DOANH DỊCH VỤ Trong mỗi Doanh nghiệp, việc xây dựng các hoạt động Marketing được áp dụng riêng cho từng loại dịch vụ khác nhau, mỗi loại dịch vụ sẽ có chương trình hoạt động riêng cho nó. Các hoạt động Marketing hỗ trợ có thể được mô tả với các nội dung sau: 1.
Phân tích môi trường Marketing Môi trường Marketing là tập hợp những chủ thể tích cực, những lực lượng hoạt động ở bên ngoài và ảnh hưởng đến khả năng chỉ đạo bộ phận Marketing, thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác tốt đẹp với các khách hàng mục tiêu. Luan van 14 Những thay đổi của môi trường Marketing sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống của Doanh nghiệp. Nó sẽ diễn ra từ từ và có thể dự đoán trước được đồng thời luôn tiềm ẩn những biến động khó lường và gây ra những hậu quả nặng nề.