Hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển tại Vận Tải Toàn Cầu

Khóa luận phân tích thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện hiệu quả cho doanh nghiệp.

• Tác giả: Hoàng Mai Phương
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Ngọc Ninh
• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế
• Đề tài: Hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển của Công ty TNHH Vận Tải và Tiếp Vận Toàn Cầu
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của logistics đường biển

Logistics đường biển là một trong những thành phần quan trọng nhất của chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng vai trò thiết yếu trong việc vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia. Dịch vụ logistics bằng đường biển cung cấp giải pháp vận tải chi phí thấp, hiệu quả cao cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển bao gồm nhiều khâu liên tiếp từ khâu tiếp nhận hàng hóa đến khâu giao nhận tại cảng đích. Với sự phát triển của thương mại quốc tế, nhu cầu hoàn thiện quy trình logistics đường biển ngày càng trở nên cấp thiết, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Định nghĩa dịch vụ logistics đường biển

Dịch vụ logistics đường biển là hoạt động vận chuyển, bảo quản, tải xếp hàng hóa thông qua các tuyến đường biển. Nó bao gồm các dịch vụ như vận chuyển container, vận chuyển hàng lẻ, dịch vụ kho bãi cảng và các dịch vụ liên quan khác. Đây là phương thức vận tải quan trọng nhất cho thương mại quốc tế, đặc biệt phù hợp với các lô hàng lớn, hàng hóa nặng cồng kềnh.

1.2. Vai trò của logistics đường biển trong hoạt động kinh doanh

Logistics đường biển góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Nó giúp giảm chi phí vận chuyển, tăng tốc độ giao hàng, cải thiện chất lượng dịch vụ. Một quy trình logistics đường biển hoàn thiện giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội thị trường, đáp ứng nhu cầu khách hàng và tạo lợi thế cạnh tranh.

II. Thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển

Hiện nay, các công ty cung cấp dịch vụ logistics đường biển tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc hoàn thiện quy trình logistics. Các vấn đề như thiếu sự phối hợp giữa các khâu, thời gian xử lý lâu, hệ thống quản lý chưa hiệu quả làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Bên cạnh đó, sự thay đổi của các quy định hải quan, yêu cầu ngày càng cao của khách hàng đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục cải tiến quy trình cung ứng dịch vụ logistics. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào logistics đường biển cũng còn hạn chế, dẫn đến sự chậm chạp trong quá trình xử lý dữ liệu và theo dõi hàng hóa.

2.1. Các khâu chính trong quy trình logistics đường biển

Quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển bao gồm các khâu chính: tiếp nhận đơn đặt hàng, lên kế hoạch vận chuyển, tối ưu hóa lộ trình, thực hiện vận chuyển, giao nhận hàng hóa tại cảng đích. Mỗi khâu có vai trò riêng và cần được điều phối chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả hoạt động.

2.2. Những hạn chế hiện tại trong hoạt động logistics

Các hạn chế chính bao gồm: quy trình xử lý hàng hóa chậm, thiếu tính minh bạch trong thông tin vận chuyển, chi phí quản lý cao, nhân lực chưa được đào tạo đầy đủ. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các bộ phận và đối tác trong chuỗi logistics đường biển còn yếu, dẫn đến tình trạng không đồng bộ.

III. Các giải pháp hoàn thiện quy trình logistics đường biển

Để hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics đường biển, các doanh nghiệp cần áp dụng một số giải pháp toàn diện. Trước hết, cần đầu tư vào công nghệ thông tin để xây dựng hệ thống quản lý logistics hiện đại, cho phép theo dõi hàng hóa theo thời gian thực. Thứ hai, cần tiêu chuẩn hóa các quy trình hoạt động, xây dựng các qui định rõ ràng cho mỗi khâu trong logistics đường biển. Thứ ba, tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng và kiến thức của đội ngũ nhân viên. Thứ tư, tăng cường hợp tác với các đối tác, cảng vụ và các tổ chức liên quan để tạo ra mạng lưới logistics hiệu quả.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong quản lý logistics

Sử dụng hệ thống quản lý logistics tích hợp (ERP, WMS), công nghệ điện toán đám mây giúp tối ưu hóa quy trình cung ứng dịch vụ. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn (Big Data) để dự báo nhu cầu, tối ưu hóa lộ trình vận chuyển. Ngoài ra, blockchain có thể được áp dụng để tăng tính minh bạch và bảo mật thông tin hàng hóa trong logistics đường biển.

3.2. Cải tiến quy trình và đào tạo nhân lực

Xây dựng tiêu chuẩn ISO cho quy trình logistics, áp dụng lean management để loại bỏ các bước lãng phí. Tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về kỹ năng vận tải, hải quan, an toàn hàng hóa cho nhân viên. Xây dựng văn hóa cải tiến liên tục trong toàn doanh nghiệp để nâng cao chất lượng dịch vụ logistics đường biển.

IV. Kế hoạch triển khai và dự báo hiệu quả

Để triển khai thành công các giải pháp hoàn thiện quy trình logistics đường biển, cần có kế hoạch chi tiết với các giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn đầu tiên (3-6 tháng) tập trung vào phân tích hiện trạng, lập kế hoạch chi tiết. Giai đoạn thứ hai (6-12 tháng) triển khai các giải pháp công nghệ, tiêu chuẩn hóa quy trình. Giai đoạn thứ ba (12-24 tháng) đánh giá hiệu quả, điều chỉnh và nâng cấp. Dự kiến sau khi hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics, thời gian xử lý hàng hóa sẽ giảm 20-30%, chi phí vận hành giảm 15-25%, mức độ hài lòng khách hàng tăng 30-40%, tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

4.1. Lộ trình triển khai giải pháp hoàn thiện logistics

Triển khai theo 3 pha chính: Pha 1 - Chuẩn bị (tháng 1-3): Điều tra, lập chiến lược; Pha 2 - Thực hiện (tháng 4-12): Áp dụng công nghệ, đào tạo nhân lực; Pha 3 - Đánh giá và tối ưu (tháng 13-24): Kiểm tra hiệu quả, cải tiến liên tục. Mỗi pha cần có các mục tiêu cụ thể, chỉ tiêu đo lường rõ ràng cho quy trình logistics.

4.2. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoàn thiện logistics

Các chỉ tiêu chính: thời gian xử lý hàng (KPI thời gian), chi phí trên một đơn vị hàng (KPI chi phí), tỷ lệ hàng hóa bị hư hỏng (KPI chất lượng), độ hài lòng khách hàng (KPI dịch vụ). Theo dõi các chỉ tiêu này định kỳ giúp đánh giá mức độ thành công của các giải pháp hoàn thiện logistics đường biển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu. Trong phần tổng quan về đề tài nghiên cứu tác giả trình bày về tính cấp thiết của đề tài, tổng quan tình hình nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu về không gian, thời gian và các phương pháp sử dụng để nghiên cứu. Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển trong doanh nghiệp. Trong phần này, tác giả hướng tới tổng hợp các khái niệm liên quan đến quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển.

Từ đó nêu ra các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển tại doanh nghiệp. Chương 3: Phân tích thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển của công ty TNHH Vận tải và Tiếp vận Toàn cầu. Dựa trên các lý luận cơ bản đã nêu ở chương 2, tác giả tiến hành khái quát về thông tin của công ty sau đó đi vào phân tích và đánh giá về thực trạng quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển của công ty. Từ những phân tích đánh giá đó, tác giả nêu rõ những thành công, hạn chế của quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển của công ty.

Chương 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường biển của công ty Vận tải và Tiếp vận Toàn cầu. Ở chương 4, tác giả đưa ra các định hướng phát triển của công ty trong giai đoạn tiếp theo và đề xuất các giải pháp giải quyết những tồn tại trong quy trình cung ứng của công ty. 13 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TRONG DOANH NGHIỆP 2.1 Khái quát về dịch vụ logistics trong doanh nghiệp 2.1 Khái niệm logistics và dịch vụ logistics Về logistics Theo từ điển Oxford bản gốc (1908): “Logistics là một nhánh của ngành khoa học quân sự, liên quan đến các hoạt động thu mua, bảo dưỡng và vận chuyển vật chất, nhân sự và phương tiện”. Định nghĩa này được đưa ra vì logistics được nhiều người cho rằng xuất phát từ “logistique” trong tiếng Pháp, xuất hiện trong quyển “Nghệ thuật chiến tranh” của Baron Henri.

Ngoài ra có một số ý kiến lại cho rằng “logistics” xuất phát từ tiếng Hy Lạp với 2 từ là “logosh” - lý lẽ và “loyistikosh” – kế toán chuyên đo đếm, phản ánh môn khoa học với tính quy luật của các hoạt động cung ứng và đảm bảo các yếu tố tổ chức, vật chất và kỹ thuật để cho quá trình chính yếu được thực hiện đúng mục tiêu. Đến khi ngành sản xuất và dịch vụ bắt đầu mượn logistics và sử dụng thuật ngữ “logistics kinh doanh” được áp dụng rất nhiều bởi quân đội Pháp trong thế chiến. Năm 1988, Hội đồng Quản trị logistics Hoa Kỳ (LAC - The US. Logistics Administration Council) đưa ra khái niệm: “Logistics là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng di chuyển và lưu kho những nguyên vật liệu thô của hàng hóa trong quy trình, những hàng hóa thành phẩm và những thông tin có liên quan, từ khâu mua sắm nguyên vật liệu cho đến khi được tiêu dùng, với mục đích thỏa mãn yêu cầu của người tiêu dùng”.

Năm 1998, Christopher định nghĩa logistics như sau: Logistics là quá trình quản lý chiến lược mua sắm, vận chuyển và lưu trữ nguyên liệu, các bộ phận và hàng tồn kho thành phẩm cùng luồng thông tin có liên quan thông qua tiến trình tổ chức và thực hiện các kênh tiếp thị. Logistics không dừng lại ở việc xử lý hay vận chuyển, mà còn bao gồm tổ hợp các hoạt động như truyền thông, dịch vụ khách hàng, nội địa hóa, hậu cần (Stock và Lambert, 2001) và lập kế hoạch có liên quan mật thiết đến thương mại và sản xuất (Grant và cộng sự, 2006). Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về thuật ngữ logistics, tuy nhiên trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tác giả tiếp cận logistics theo quan điểm logistics chuỗi cung ứng: “ Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu của dây chuyền cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế”. (An Thị Thanh Nhàn, (2018), Giáo trình quản trị logistics kinh doanh) Về dịch vụ logistics Theo cách gọi trong Luật Thương Mại 1997 của Việt nam thì dịch vụ logistics là dịch vụ giao nhận hàng hóa được quy định: “ Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi 14 thương mại, theo đó, người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận hàng theo ủy thác của chủ hàng, người vận tải hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng)” Đến năm 2005 thì khái niệm dịch vụ logistics được chính thức hóa trong Luật Thương Mại (Điều 233) và nghị định 140/2007 ND-CP quy định : “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng và các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”.

Các dịch vụ logistics chủ yếu bao gồm: Thứ nhất, các dịch vụ logistics chủ yếu bao gồm: Dịch vụ bốc xếp, dịch vụ vụ kho bãi và lưu giữ hàng hóa, dịch vụ đại lý vận tải, dịch vụ bổ trợ như tiếp nhận, lưu kho và quản lý thông tin liên quan, xử lý lại hàng hóa bị trả lại, hàng hóa tồn kho, hàng hóa quá hạn, lỗi mốt và tái phân phối hàng hóa đó; hoạt động cho thuê và thuê mua container. Thứ hai, các dịch vụ logistics liên quan đến vận tải bao gồm: Dịch vụ vận tải hàng hải, vận tải thuỷ nội địa, vận tải hàng không, vận tải đường sắt, vận tải đường bộ, vận tải đường ống. Thứ ba, các dịch vụ logistics liên quan khác, bao gồm: Dịch vụ kiểm tra và phân tích kỹ thuật, Dịch vụ bưu chính, Dịch vụ thương mại bán buôn, Dịch vụ thương mại bán lẻ, Dịch vụ hỗ trợ vận tải khác.2 Đặc điểm, vai trò của dịch vụ logistics a) Đặc điểm của dịch vụ logistics Dịch vụ logistics có những đặc điểm cụ thể như sau: Thứ nhất là tính vô hình: Dịch vụ logistics không phải là một sản phẩm, hàng hóa hiện hữu nên khách hàng không thể hình dung được dịch vụ logistics là một sản phẩm như thế nào mà chỉ đánh giá được sau khi hoàn thành quá trình vận chuyển, lưu kho hàng hóa. Khách hàng chỉ có thể cảm nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ logistics sau khi đã sử dụng sản phẩm thông qua các tiêu chí nhất định như: thời gian giao hàng, mức độ hư hao của hàng hóa, tính chính xác của chứng từ, mức độ chăm sóc khách hàng,.

Dịch vụ logistics có đặc điểm là tính vô hình do bản chất của logistics là thực hiện các công việc liên quan đến vận chuyển và lưu kho hàng hóa và các thủ tục liên quan. Do đó, doanh nghiệp phải nỗ lực xây dựng uy tín của doanh nghiệp trên thị trường, vì logistics không hiện hữu nên nhờ danh tiếng và sự nâng cao chất lượng dịch vụ thì công ty có thể làm khách hàng tin tưởng hơn. Thứ hai là tính không dự trữ được: Quá trình cung ứng và sử dụng dịch vụ logistics diễn ra đồng thời nên dịch vụ logistics không dự trữ được. Việc này làm cho sự cân bằng 15 cung cầu về dịch vụ logistics không được đảm bảo.

Lúc các doanh nghiệp có nhu cầu nhập hàng nhiều để dự trữ trong các dịp lễ thì nhu cầu sử dụng dịch vụ logistics cao khiến doanh nghiệp không đáp ứng được nhu cầu Thứ ba là tính không tách rời: Do đặc thù là ngành dịch vụ nên quá trình cung ứng và sử dụng dịch vụ logistics diễn ra một cách đồng nhất và có đặc điểm không tách rời. Bởi thế khách hàng và công ty dịch vụ logistics khó có thể tính toán chuẩn xác về thời gian cung ứng cũng như những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình cung ứng dịch vụ. Thứ tư là tính không đồng đều về chất lượng: Dịch vụ logistics là một dịch vụ khó có một tiêu chuẩn để đo lường về chất lượng của dịch vụ do sự phụ thuộc vào các yếu tố khác như: yếu tố môi trường, yếu tố máy móc, yếu tố con người,. Do đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics không thể đảm bảo chất lượng mỗi lần cung cấp là giống nhau.

Thứ năm là tính tích hợp cao: Tính tích hợp là khả năng phối hợp các hoạt động với nhau trong một quy trình cung ứng. Hiện nay, khi sản xuất kinh doanh và thương mại hiện đại phát triển thì với vai trò là hoạt động hỗ trợ cho hoạt động thương mại thì dịch vụ logistics cũng phải mang trong mình những đặc tính này để phát triển và đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Cuối cùng là mạng lưới phân phối rộng: Hoạt động thương mại đang trong xu thế toàn cầu hóa, các thị trường kinh doanh mở rộng và phát triển mạnh mẽ dẫn tới việc đòi hỏi các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics phải có mạng lưới cung ứng đa dạng ở nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ dưới dạng văn phòng đại diện hoặc đại lý vận tải để đáp ứng được yêu cầu mua bán trong nước và quốc tế. b) Vai trò của dịch vụ logistics Đối với nền kinh tế: Thứ nhất, dịch vụ logistics giúp nâng cao hiệu quả kinh tế- xã hội: Logistics là một chuỗi hoạt động liên tục có quan hệ mật thiết với nhau, là mối liên kết kinh tế của quốc gia với toàn cầu qua việc cung cấp các loại nguyên vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm, hàng hóa để thực hiện hoạt động sản xuất, phân phối, kinh doanh và mở rộng thị trường.

Thứ hai, dịch vụ logistics góp phần tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế của quốc quốc gia: Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ dẫn tới dịch vụ logistics phát triển là một lợi thế trong sự cạnh tranh đó. Logistics đang hỗ trợ cho các luồng dịch chuyển hàng hóa, các giao dịch kinh tế ở các quốc gia. Khi hoạt động logistics diễn ra liên tục, nhịp nhàng thì nền kinh tế mới có thể phát triển vì vậy nâng cao chất lượng dịch vụ logistics giúp cho nền kinh tế ngày càng phát triển nhanh chóng.