CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 10 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA 1. KHAÙI NIEÄM, VAI TROØ VAØ CHÖÙC NAÊNG CUÛA QUAÛN TRÒ NGUOÀN NHAÂN LÖÏC 1. Khái niệm: Quaûn trò nguoàn nhaân löïc laø ngheä thuaät choïn löïa vaø söû duïng nhaân vieân sao cho naêng suaát vaø chaát löôïng coâng vieäc cuûa moãi ngöôøi ñeàu ñaït ñeán möùc toái ña coù theå ñaït ñöôïc. Hay noùi caùch khaùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc laø heä thoáng caùc trieát lyù vaø caùc hoaït ñoäng chöùc naêng veà tuyeån choïn, ñaøo taïo, ñoäng vieân vaø duy trì nhaân vieân cuûa moät toå chöùc nhaèm ñaït keát quaû toái öu cho caû toå chöùc vaø nhaân vieân.
Vai troø : Ngaøy nay, quaûn trò nguoàn nhaân löïc ñöôïc xem laø yeáu toá quan troïng nhaát trong quaûn trò doanh nghieäp. Noù goùp phaàn taïo neân boä maët cuûa toå chöùc, chaúng haïn nhö taïo baàu khoâng khí thoaûi maùi trong doanh nghieäp seõ taùc ñoäng raát lôùn ñeán taâm lyù cuûa nhaân vieân, quyeát ñònh keát quaû saûn xuaát kinh doanh cuûa doanh ngieäp. Ngoaøi ra, coâng taùc quaûn trò doanh nghieäp luoân gaén lieàn vôùi coâng taùc cuûa taát caû caùc boä phaän trong toå chöùc. Vì theá, ñeå naâng cao hieäu quaû saûn xuaát kinh doanh ñoøi hoûi caùc quaûn trò gia cuûa taát caû caùc caáp ñeàu phaûi coù kieán thöùc veà quaûn trò nhaân söï.
Chức năng : Caùc hoaït ñoäng lieân quan ñeá quaûn trò nguoàn nhaân löïc raát ña daïng vaø thay ñoåi trong caùc toå chöùc khaùc nhau. Tuy nhieân coù theå phaân chia caùc hoaït ñoäng chuû yeáu cuûa quaûn trò nguoàn nhaân löïc theo ba nhoùm chöùc naêng chính nhö sau: 1. Nhoùm chöùc naêng thu huùt nguoàn nhaân löïc: Nhoùm chöùc naêng naøy chuù troïng ñeán vaán ñeà ñaûm baûo coù ñuû soá löôïng nhaân vieân vôùi caùc phaåm chaát phuø hôïp cho coâng vieäc cuûa doanh nghieäp. Ñeå coù theå tuyeån ñöôïc ñuùng ngöôi cho ñuùng vieäc, ñoøi hoûi doanh nghieäp phaûi caên cöù vaøo keá hoaïch saûn xuaát kinh doanh vaø thöïc traïng söû duïng nhaân vieân ñeå xaùc ñònh ñöôïc coâng vieäc naøo caàn tuyeån theâm ngöôøi.
Thoâng qua vieäc phaân tích coâng vieäc, xaùc ñònh soá löôïng nhaân vieân caàn tuyeån vôùi tieâu chuaån nhö theá naøo. Vieäc aùp duïng kyõ naêng tuyeån nhö SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 11 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA phoûng vaán vaø traéc nghieäm giuùp tìm ñöôïc öùng vieân toát nhaát nhö yeâu caàu. Chöùc naêng tuyeån duïng thöôøng coù caùc hoaït ñoäng nhö: döï baùo vaø hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc, phaân tích coâg vieäc, phoûng vaán, traéc nghieäm, thu thaäp, löu tröõ vaø xöû lyù caùc thoâng tin veà nguoàn nhaân löïc cuûa doanh nghieäp. Nhoùm chöùc naêng ñaøo taïo vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc: Nhoùm chöùc naêng naøy chuù troïng vieäc naâng cao naêng löïc cuûa nhaân vieân, ñaûm baûo cho nhaân vieân coù caùc kyõ naêng, trình ñoä laønh ngheà caàn thieát ñeå hoaøn thaønh toát coâng vieäc vaø taïo ñieàu kieän cho hoï phaùt huy heát moïi tieàm naêng vaø naêng löïc caù nhaân.
Ñoàng thôøi, caùc doanh nghieäp cuõng thöôøng laäp keá hoaïch ñaøo taïo, huaán luyeän vaø taùi ñaøo taïo nhaân vieân khi coù thay ñoåi veà nhu caàu saûn xuaát kinh doanh hay quy trình coâng ngheä, huaán luyeän, ñaøo taïo kyõ naêng thöïc haønh cho coâng nhaân, boài döôõng naâng cao trình ñoä laønh ngheà vaø caäp nhaät kieán thöùc quaûn lyù, kyõ thuõat coâng ngheä cho ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù vaø caùn boä chuyeân moân nghieäp vuï. Nhoùm chöùc naêng duy trì nguoàn nhaân löïc: Nhoùm chöùc naêng naøy chuù troïng ñeán duy trì vaø söû duïng coù hieäu quaû nguoàn nhaân löïc. Chuùng bao goàm hai chöùc naêng nhoû laø kích thích, ñoäng vieân vaø duy trì, phaùt huy caùc moái quan heä lao ñoäng toát ñeïp trong doanh nghieäp. Chöùc naêng kích thích, ñoäng vieân ñöôïc thöïc hieän baèng caùch xaùc ñònh vaø quaûn lyù heä thoáng thang baûng löông, thieát laäp vaø aùp duïng caùc chính saùch löông boång, thaêng tieán, kyõ thuaät, tieàn thöôûng, phuùc lôïi, trôï caáp, ñaùnh giaù naêng löïc thöïc hieän coâng vieäc cuûa nhaân vieân.
Chöùc naêng quan heä lao ñoäng lieân quan ñeán caùc hoaït ñoäng nhaèm hoaøn thieän moâi tröôøng laøm vieäc vaø caùc moái quan heä trong coâng vieäc nhö: kyù keát hôïp ñoàng lao ñoäng, giaûi quyeát khieáu toá, tranh chaáp lao ñoäng, giao teá nhaân vieân, caûi thieän moâi tröôøng laøm vieäc, y teá, baûo hieåm vaø an toaøn lao ñoäng. Giaûi quyeát toát chöùc naêng quan heä lao ñoäng seõ vöøa giuùp caùc doanh nghieäp taïo ra baàu khoâng khí taâm lyù taäp SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 12 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA theå vaø caùc giaù trò truyeàn thoáng toát ñeïp, vöøa laø cho nhaân vieân thoaû maõn vôùi coâng vieäc vaø doanh nghieäp. HOAÏT ÑOÄNG QUAÛN TRÒ NGUOÀN NHAÂN LÖÏC: 1. Hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc: 1.
Khaùi nieäm: Hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc laø quaù trình nghieân cöùu, xaùc ñònh nhu caàu nguoàn nhaân löïc, ñöa ra caùc chính saùch vaø thöïc hieän caùc chöông trình, hoaït ñoäng ñaûm baûo cho doanh nghieäp coù ñuû nguoàn nhaân löïc vôùi caùc phaåm chaát, kyõ naêng phuø hôïp ñeå thöïc hieän coâng vieäc coù naêng suaát, chaát löôïng vaø hieäu quaû cao. Quaù trình hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc: - Quaù trình hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc caàn ñöôïc thöïc hieän trong moái quan heä maät thieát vôùi quaù trình hoaïch ñònh vaø thöïc hieän caùc chieán löôïc vaø chính saùch kinh doanh cuûa doanh nghieäp. Thoâng thöôøng quaù trình hoaïch ñònh theo caùc böôùc sau: - Phaân tích moâi tröôøng, xaùc ñònh muïc tieâu vaø chieán löôïc cho doanh nghieäp. - Phaân tích hieän traïng quaûn trò nguoàn nhaân löïc trong doanh nghieäp.
- Döï baùo khoái löôïng coâng vieäc (ñoái vôùi caùc muïc tieâu, keá hoaïch trung vaø daøi haïn) hay xaùc ñònh khoái löôïng coâng vieäc vaø tieán haønh phaân tích coâng vieäc (ñoái vôùi caùc muïc tieâu, keá hoaïch ngaén haïn). - Döï baùo nhu caàu nguoàn nhaân löïc (ñoái vôùi caùc muïc tieâu, keá hoaïch trung vaø daøi haïn) hay xaùc ñònh caùc nhu caàu nguoàn nhaân löïc (ñoái vôùi caùc muïc tieâu, keá hoaïch ngaén haïn). - Phaân tích quan heä cung caàu nguoàn nhaân löïc, khaû naêng ñieàu chænh vaø ñeà ra caùc chính saùch, keá hoaïch, chöông trình thöïc hieän giuùp cho doanh nghieäp thích öùng vôùi caùc nhu caàu môùi vaø naâng cao hieäu quaû söû duïng nguoàn nhaân löïc. - Thöïc hieän caùc chính saùch, keá hoaïch, chöông trình quaûn trò nguoàn nhaân löïc cuûa doanh nghieäp trong böôùc naêm.
- Kieåm tra ñaùnh giaù tình hình thöïc hieän. SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 13 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA 1. Phaân tích coâng vieäc: 1. Khaùi nieäm: Laø quaù trình nghieân cöùu noäi dung coâng vieäc, nhaèm xaùc ñònh ñieàu kieän tieán haønh, caùc nhieäm vuï, traùch nhieäm, quyeàn haïn khi thöïc hieän coâng vieäc vaø caùc phaåm chaát, kyõ naêng nhaân vieân caàn thieát phaûi coù ñeå thöïc hieän toát coâng vieäc.
Phaân tích coâng vieäc Baûn moâ taû coâng vieäc Baûn tieâu chuaån coâng vieäc Tuyeån Ñaøo taïo, Ñaùnh giaù Traû coâng, Đào tạo và duïng, choïn huaán luyeän naêng löïc khen thöôûng phát triển löïa nhaân nhaân vieân thöïc hieän ñoái vôùi nhân viên lên cấp quản vieân coâng vieäc nhaân vieân lý , điều cuûa nhaân hành tổ chức vieân 1. YÙù nghóa cuûa phaân tích coâng vieäc: - Baûo ñaûm cho nhaø quaûn trò thaønh coâng hôn trong vieäc boá trí coâng vieäc vaø thaêng chöùc, thöôûng phaït nhaân vieân. - Giaûm bôùt soá ngöôøi phaûi thay theá do thieáu hieåu bieát veà coâng vieäc hoaëc do trình ñoä. - Tieát kieäm thôøi gian vaø coâng söùc thoâng qua vieäc tieâu chuaån hoaù coâng vieäc.
- Taïo cô sôû ñeå caáp quaûn trò vaø nhaân vieân hieåu nhau nhieàu hôn.Noäi dung, trình töï phaân tích coâng vieäc: Noäi dung, trình töï phaân tích coâng vieäc thöôøng khoâng gioáng nhau trong caùc doanh nghieäp. Quaù trình thöïc hieän phaân tích coâng vieäc goàm 6 böôùc sau: SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 14 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA Böôùc 1: Xaùc ñònh muïc ñích cuûa phaân tích coâng vieäc, töø ñoù xaùc ñònh caùc hình thöùc thu thaäp thoâng tin phaân tích coâng vieäc hôïp lyù. Nhöõng thoâng tin caàn thu thaäp trong phaân tích coâng vieäc: Thoâng tin veà caùc yeáu toá cuûa ñieàu kieän laøm vieäc (cheá ñoä löông boång, veä sinh lao ñoäng, ruûi ro, tieâu hao naêng long…). - Thoâng tin veà caùc hoaït ñoäng thöïc teá cuûa nhaân vieân tieán haønh taï i nôi laøm vieäc (phöông phaùp laøm vieäc, moái quan heä laøm vieäc nhö: caùch thöùc laøm vieäc vôùi khaùch haøng, vôùi ñoàng nghieäp…).
- Thoâng tin veà nhöõng phaåm chaát maø nhaân vieân thöïc hieän coâng vieäc (trình ñoä hoïc vaán, kinh nghieäm, kyõ naêng, tuoåi ñôøi, ngoai hình, sôû thích caù nhaân…). - Thoâng tin veà caùc loaïi maùy moùc, thieát bò kyõ thuaät taïi nôi laøm vieäc (soá löôïng, chuûng loaïi, quy trình kyõ thuaät, tính naêng caùc trang bò kyõ thuaät…). - Thoâng tin veà caùc tieâu chuaån (tieâu chuaån veà haønh vi vaø caùc tieâu chuaån keát quaû thöïc hieän coâng vieäc). Böôùc 2: Thu thaäp thoâng tin cô baûn treân cô sôû cuûa caùc sô ñoà toå chöùc, caùc vaên baûn veà muïc ñích, yeâu caàu, chöùc naêng, quyeàn haïn cuûa doanh nghieäp vaø caùc boä phaän cô caáu, hoaëc sô ñoà quy trình coâng ngheä vaø baûn coâng vieäc cuõ (neáu coù).
Böôùc 3: Choïn löïa caùc coâng vieäc ñaëc tröng, caùc ñieåm then choát ñeå thöïc hieän phaân tích coâng vieäc nhaèm giaûm bout thôøi gian vaø tieát kieäm hôn trong thöïc hieän phaân tích coâng vieäc töông töï nhö nhau. Böôùc 4: AÙp duïng caùc phöông phaùp khaùc ñeå thu thaäp thoâng tin veà phaân tích coâng vieäc. Tuøy theo yeâu caàu veà möùc ñoä chính xaùc vaø chi tieát cuûa thoâng tin caàn thu thaäp, tuøy theo loaïi hình coâng vieäc vaø khaû naêng veà taøi chính cuûa caùc doanh nghieäp coù theå söû duïng moät hoaëc keát hôïp caùc phöông phaùp thu thaäp thoâng tin coâng vieäc sau nay: phoûng vaán, baûng caâu hoûi vaø quan saùt, thöû thaùch traéc nghieäm taâm lyù, thöïc nghieäm. SVTH: HOAØNG HOAØI NAM Trang 15 KHOÙA LUAÄN TOÁT NGHIEÄP GVHD: TH.S NGUYEÃN THÒ THU HOØA Böôùc 5: Kieåm tra, xaùc minh tính chính xaùc cuûa thoâng tin.
Nhöõng thoâng tin thu thaäp ñeå phaân tích coâng vieäc can ñöôïc kieåm tra laïi möùc ñoä chính xaùc vaø ñaày ñuû thoâng tin qua chính caùc nhaân vieân thöïc hieän coâng vieäc hoaëc caùc vò laõnh ñaïo coù traùch nhieäm giaùm saùt vieäc thöïc hieän caùc coâng vieäc ñoù. Böôùc 6: Xaây döïng baûn moâ taû coâng vieäc vaø baûn tieâu chuaån coâng vieäc. Quaù trình tuyeån duïng: 1. Tuyeån dụng: Khaùi nieäm: Laø quaù trình tìm kieám, löïa choïn ñuùng ngöôøi thoûa maõn yeâu caàu coâng vieäc vaø boå sung cho löïc löôïng lao ñoäng cuûa toå chöùc.
Quaù trình tuyeån moä: Sô ñoà 1. Quaù trình tuyeån Hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc Caùc giaûi phaùp khaùc Tuyeån moä Nguoàn noäi boä Nguoàn beân ngoaøi Caùc phöông phaùp noäi boä Caùc giaûi phaùp beân ngoaøi Caù nhaân ñöôïc tuyeån moä 1.