Chương 1: Lý luận cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp. - Chương 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH TM Sơn Hà. - Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH TM Sơn Hà. Phần C: Kết luận và kiến nghị.
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1.1 Những vấn đề chung của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng 1.1 Một số khái niệm về bán hàng Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các doanh nghiệp tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh tạo ra các loại sản phẩm và cung cấp dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của thị trường với mục tiêu là lợi nhuận. Để thực hiện mục tiêu đó, doanh nghiệp phải thực hiện được giá trị sản phẩm, hàng hóa thông qua hoạt động bán hàng. Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất - kinh doanh, đây là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái vốn sản phẩm, hàng hóa sang hình thái vốn tiền tệ hoặc vốn trong thanh toán.
Vì vậy, đẩy nhanh quá trình bán hàng đồng nghĩa với việc rút ngắn chu kỳ sản xuất kinh doanh, tăng nhanh vòng quay của vốn, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, đảm bảo cho doanh nghiệp một vị trí vững chắc trên thị trường. Vai trò, ý nghĩa của bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Quá trình bán hàng có thể chia thành nhiều giai đoạn, song tập trung chủ yếu vào khâu chi phí và bán hàng. Chi phí chi ra để có được số hàng đem ra bán.
Phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí là kết quả bán hàng được biểu hiện qua lợi nhuận. Kết quả bán hàng là bộ phận quan trọng nhất trong kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Hàng hóa được bán nhanh chóng sẽ làm tăng vòng quay của vốn, đảm bảo thu hồi vốn nhanh, trang trải được chi phí, đảm bảo được lợi nhuận. Kết quả bán hàng và quá trình bán hàng có mối quan hệ nhân quả với nhau.
Vì vậy, tổ chức quá trình bán hàng tốt là cơ sở để có kết quả bán hàng cao, giúp 4 doanh nghiệp tăng vòng quay vốn lưu động, tăng luân chuyển hàng hóa trong kỳ, đem lại kết quả cao trong kinh doanh. Kết quả tiêu thụ được phân phối cho các chủ sở hữu, nâng cao đời sống người lao động và thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nước. Bên cạnh đó, kết quả bán hàng còn là chỉ tiêu tài chính quan trọng thể hiệu rõ nét hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nếu tình hình tài chính tốt, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tham gia thị trường vốn, nâng cao năng lực tài chính.
Hơn nữa, thông qua quá trình bán hàng đảm bảo cho các đơn vị khác có mối quan hệ mua bán với doanh nghiệp, thực hiện kế hoạch sản xuất và mở rộng sản xuất kinh doanh góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội, giữ vững quan hệ cân đối tiền hàng, làm cho nền kinh tế ổn định và phát triển. Mối quan hệ giữa bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Giữa bán hàng và xác định kết quả bán hàng có mối quan hệ mật thiết vói nhau. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh, là cơ sở để tính toán lãi lỗ hay nói cách khác là để xác định kết quả bán hàng – mục tiêu mà doanh nghiệp quan tâm hàng đầu.
Thông qua chỉ tiêu bán hàng, kế toán tiến hành xử lý, xem xét, đánh giá để cung cấp các thông tin có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cho các nhà quản trị giúp cho họ biết được tình hình hoạt động của doanh nghiệp như thế nào (tốt hay không tốt, hiệu quả hay không…), để từ đó đưa ra quyết định tiếp tục hay chuyển hướng kinh doanh, giúp cho nhà quản trị đưa ra được những quyết định đúng đắn nhất. Kết quả bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để đạt được mục đích đó. Nếu công tác tổ chức bán hàng là tốt thì kết quả bán hàng đạt được là cao, tức doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, có lợi nhuận cao. Yêu cầu quản lý, nguyên tắc và nhiệm vụ cuả kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Yêu cầu về quản lý đối với kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.
- Quản lý sự vận động và số hiện có của từng loại sản phẩm, hàng hoá theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị cuả chúng. - Theo dõi từng phương thức bán hàng, từng phương thức thanh toán, từng loại hàng hoá bán ra và từng loại khách hàng. Tìm hiểu, khai thác và mở rộng thị trường nhằm không ngừng tăng doanh thu, giảm chi phí của các hoạt động. - Quản lý chặt chẽ các CPBH, CPQLDN và các chi phí hoạt động khác nhằm tối đa hoá lợi nhuận.2 Nguyên tắc kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.
- Phải phân định được chi phí, doanh thu, thu nhập và kết quả thuộc từng loại hoạt động sản xuất kinh doanh. - Phải xác định chính xác thời điểm ghi nhận doanh thu. Thời điểm ghi nhận doanh thu là thời điểm người mua chấp nhận thanh toán hoặc sẽ thanh toán tiền mua hàng cho người bán. Ví dụ như: + Bán buôn tại kho: Thời điểm ghi nhận doanh thu là sau khi giao hàng, người mua kí nhận vào hoá đơn kiêm phiếu xuất kho.
+ Bán trả góp: Thời điểm ghi nhận doanh thu là thời điểm giao hàng cho khách và thu tiền lần đầu. + Bán hàng đại lý, ký gửi: Lấy thời điểm bên nhận đại lý, ký gửỉ báo đã bán được hàng hoặc bên đại lý chuyển trả tiền. Còn bên nhận bán đại lý là thời điểm doanh nghiệp đã bán được hàng để ghi chép. - Phải nắm vững cách thức xác định doanh thu.
- Phải nắm vững nội dung, cách thức xác định các chỉ tiêu liên quan đến doanh thu, thu nhập, chi phí và kết quả. - Trình bày báo cáo Tài chính theo đúng mẫu quy định cũng như thực hiện nộp theo đúng tiến độ, các thông tin cung cấp phải đảm bảo chính xác, trung thực.3 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Trong các doanh nghiệp thương mại hiện nay, kế toán nói chung và kế toán bán hàng nói riêng đã giúp cho doanh nghiệp và cơ quan nhà nước đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch về giá vốn hàng hóa, chi phí và lợi nhuận, từ đó khắc phục được những thiếu sót trong công tác quản lý. Việc tổ chức, sắp xếp hợp lý giữa các khâu trong quá trình bán hàng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng, đồng thời tạo nên sự thống nhất trong hệ thống kế toán chung của doanh nghiệp. Để đáp ứng được các yêu cầu quản lý về thành phẩm, hàng hóa; bán hàng xác định kết quả và phân phối kết quả của các hoạt động.
Kế toán phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau đây: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại thành phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp, đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả.
Các phƣơng thức bán hàng và thanh toán 1. Các phƣơng thức bán hàng 1. Phƣơng thức bán hàng trực tiếp Là phương thức gia hàng trực tiếp cho khách hàng từ kho của doanh nghiệp. Hạng hóa khi bàn giao cho khách hàng được coi là tiêu thụ khi người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
Phƣơng thức bán buôn 7 Hàng hoá thường được bán theo lô hàng bán với số lượng lớn, giá bán biến động tuỳ thuộc vào khối lượng hàng bán ra và phương thức thanh toán. Có hai phương thức bán buôn: - Bán hàng qua kho: Chứng từ kế toán sử dụng trong trường hợp này là hoá đơn hoặc hoá đơn kiêm phiếu xuất kho có chữ ký của người nhận hàng. Theo đó hàng hóa có thể xuất bán trực tiếp tại kho doanh nghiệp hoặc xuất kho gửi bán. - Bán buôn vận chuyển thẳng: Đây là phương thức tiêu thụ mà hàng hóa sau khi mua không nhập kho doanh nghiệp mà được chuyển bán thẳng cho khách hàng.
Có 2 trường hợp: + Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: Trường hợp này, doanh nghiệp mua hàng từ nhà cung cấp sau đó chuyển thẳng gửi đi bán hoặc mua bán thẳng giao nhận trực tiếp tay ba với nhà cung cấp và khách hàng. + Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Đây là phương thức mà doanh nghiệp không thực hiện mua hàng mà chỉ làm môi giới trung gian trong quan hệ mua bán để hưởng hoa hồng. Do đó, doanh nghiệp chỉ phản ánh khoản hoa hồng được hưởng vào doanh thu. Ưu điểm: Thời gian thu hồi vốn nhanh, có điều kiện để đẩy nhanh vọng quay của vốn và nâng cao hieuj quả kinh doanh.
Nhược điểm: Chi phí lớn, tăng nguy cơ ứ đọng vốn, dư thừa hàng hóa. Phƣơng thức bán lẻ Hàng bán lẻ thường có khối lượng nhỏ, thanh toán ngay và hình thức thanh toán thường là tiền mặt không cần lập chứng từ lần bán. Phương thức bán lẻ thường thể hiện dưới các hình thức sau: - Bán lẻ thu tiền tại chỗ: Tiền bán hàng được nhân viên bán hàng kê vào giấy nộp tiền, nộp cho thủ quỹ của doanh nghiệp hoặc nộp cho ngân hàng (nếu được uỷ quyền).