Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Chế Độ Tai Nạn Lao Động Ở Việt Nam

Bài viết phân tích giải pháp hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội về chế độ tai nạn lao động tại Việt Nam, nâng cao quyền lợi người lao động.

• Tác giả: Đào Thị Tuyết Chinh
• Người hướng dẫn: PGS.,TS Nguyễn Trọng Thản
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Tai Nạn Lao Động Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG
• 1.1. CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG TRONG HỆ THỐNG CÁC CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM XÃ HỘI VỀ CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM XÃ HỘI VỀ CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Tai Nạn Lao Động Tại Việt Nam

Chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) về tai nạn lao động (TNLĐ) tại Việt Nam đã được hình thành và phát triển từ những ngày đầu thành lập nước. Chính sách này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần ổn định sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách này.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội

Chính sách BHXH đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những sắc lệnh đầu tiên đến Luật BHXH năm 2006. Những thay đổi này phản ánh sự quan tâm của Nhà nước đối với quyền lợi của người lao động.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách BHXH Trong Đời Sống Người Lao Động

Chính sách BHXH không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn tạo ra sự ổn định cho xã hội. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro cho người lao động khi gặp phải tai nạn lao động.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Tai Nạn Lao Động

Mặc dù chính sách BHXH về TNLĐ đã được ban hành, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện. Tình trạng TNLĐ gia tăng, cùng với việc chưa có cơ chế đầu tư hiệu quả, đã gây ra nhiều khó khăn cho người lao động và doanh nghiệp.

2.1. Tình Hình TNLĐ Tại Việt Nam Hiện Nay

Theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, số vụ TNLĐ đang có xu hướng gia tăng, gây thiệt hại lớn cho người lao động và doanh nghiệp.

2.2. Những Hạn Chế Trong Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội

Chính sách hiện tại còn nhiều hạn chế, như thiếu cơ chế đầu tư cho doanh nghiệp và chưa có chính sách chăm sóc chu đáo cho người lao động sau TNLĐ.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Tai Nạn Lao Động

Để cải thiện chính sách BHXH về TNLĐ, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

3.1. Cải Cách Cơ Chế Đầu Tư Cho Doanh Nghiệp

Cần xây dựng cơ chế đầu tư hiệu quả từ quỹ TNLĐ để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc cải thiện điều kiện làm việc và phòng ngừa tai nạn.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Về An Toàn Lao Động

Đào tạo về an toàn lao động cho người lao động và chủ sử dụng lao động là cần thiết để giảm thiểu rủi ro và nâng cao nhận thức về an toàn lao động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Chính Sách BHXH

Nghiên cứu về chính sách BHXH về TNLĐ đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng cần phải xem xét các mô hình và kinh nghiệm từ các nước khác để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam.

4.1. Mô Hình Thành Công Từ Các Nước Khác

Nhiều quốc gia đã áp dụng thành công các mô hình BHXH về TNLĐ, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tình Hình TNLĐ

Các nghiên cứu cho thấy việc cải thiện chính sách BHXH có thể giảm thiểu đáng kể số vụ TNLĐ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Về Tai Nạn Lao Động

Chính sách BHXH về TNLĐ cần được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư của Nhà nước cũng như sự hợp tác của các bên liên quan.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chính Sách BHXH

Cần có định hướng rõ ràng trong việc phát triển chính sách BHXH để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.2. Vai Trò Của Các Bên Liên Quan Trong Chính Sách BHXH

Sự hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động là yếu tố quyết định để thực hiện hiệu quả chính sách BHXH về TNLĐ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách bảo hiểm xã hội về chế độ tai nạn lao động giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ sức khỏe và thu nhập cho người lao động khi xảy ra rủi ro nghề nghiệp. Trong giai đoạn 2010 - 2012, toàn quốc ghi nhận 17.798 vụ tai nạn lao động làm 18.428 người bị nạn, trong đó có 1.610 vụ gây tử vong cướp đi sinh mạng của 1.781 người và khiến 4.044 người bị thương nặng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải đánh giá lại cơ chế chính sách hiện hành nhằm khắc phục các khoảng trống pháp lý và giảm thiểu tổn thất kinh tế - xã hội.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị Kinh doanh của tác giả Đào Thị Tuyết Chinh, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Trọng Thản tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội năm 2013, tập trung nghiên cứu toàn diện các giải pháp hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội đối với chế độ tai nạn lao động tại Việt Nam. Đề tài hướng đến mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng thực thi chính sách và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ an sinh cho người lao động.

Phạm vi nghiên cứu bao quát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và số liệu thực tế trên toàn quốc, tập trung sâu vào giai đoạn 2010 - 2012 tại các trung tâm công nghiệp lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Quảng Ninh và Hà Nội. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện rõ qua việc giải quyết bài toán cân đối quỹ, khi tổng chi phí bồi thường và trợ cấp tai nạn lao động riêng năm 2011 đã lên tới 298 tỷ đồng, đồng thời số vụ tai nạn năm 2012 tăng 17,31% so với năm 2010. Công trình cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc để hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội theo chuẩn mực quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản trị rủi ro an sinh xã hội kết hợp với hai mô hình an sinh kinh điển trên thế giới là mô hình Bismarck dựa trên sự đóng góp của người có việc làm và mô hình Beveridge dựa trên bảo trợ phổ quát từ ngân sách nhà nước. Đồng thời, luận văn căn cứ vào các chuẩn mực quốc tế cốt lõi từ Công ước số 102 năm 1952 và Công ước số 121 năm 1964 của Tổ chức Lao động Quốc tế về tiêu chuẩn an toàn xã hội tối thiểu và trợ cấp tai nạn lao động.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh năm khái niệm nền tảng:

• Tai nạn lao động: Tai nạn bất ngờ xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động gây tổn thương cơ thể hoặc tử vong.
• Chế độ bảo hiểm xã hội về tai nạn lao động: Sự bảo đảm bù đắp hoặc thay thế một phần thu nhập cho người lao động bị suy giảm khả năng lao động.
• Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp: Quỹ thành phần hình thành từ nguồn đóng góp của người sử dụng lao động để chi trả quyền lợi và đầu tư phòng ngừa rủi ro.
• Mức suy giảm khả năng lao động: Tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể được Hội đồng Giám định y khoa xác định, làm căn cứ chi trả trợ cấp từ ngưỡng 5% trở lên.
• Trách nhiệm bồi thường của người sử dụng lao động: Nghĩa vụ tài chính trực tiếp của doanh nghiệp đối với chi phí điều trị, tiền lương và tiền bồi thường thương tật theo Điều 107 Bộ luật Lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cùng báo cáo thanh tra của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tại 63 tỉnh, thành phố trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến năm 2012.

Về phương pháp phân tích, tác giả áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu, phương pháp tổng hợp định lượng kết hợp định tính và phương pháp tham vấn chuyên gia. Việc lựa chọn phương pháp phân tích thống kê và so sánh chuỗi thời gian ba năm giúp nhận diện chính xác xu hướng biến động, bản chất nguyên nhân gây tai nạn và đánh giá khách quan mức độ bao phủ của chính sách.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 17.798 vụ tai nạn lao động xảy ra trên cả nước trong giai đoạn 2010 - 2012, kết hợp chọn mẫu khảo sát điển hình tại 5 địa phương tập trung trên 45% tổng số vụ tai nạn toàn quốc gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Quảng Ninh, Bình Dương và Hà Nội. Quá trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ, tạo nền tảng dữ liệu đáng tin cậy để so sánh với kinh nghiệm quản lý quỹ tại Cộng hòa Liên bang Đức, Hàn Quốc và Liên bang Nga.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra bốn phát hiện cốt lõi phản ánh rõ nét thực trạng tai nạn lao động và việc thực thi chế độ bảo hiểm xã hội tại Việt Nam giai đoạn 2010 - 2012:

Thứ nhất, số vụ tai nạn lao động có xu hướng gia tăng liên tục qua từng năm. Năm 2010 xảy ra 5.777 vụ làm 5.967 người bị nạn, đến năm 2012 con số này đã tăng lên 6.777 vụ làm 6.967 người bị nạn, tương ứng mức tăng 17,31% về số vụ và 16,76% về số nạn nhân. Trong đó, số người thiệt mạng năm 2012 là 606 người, tăng so với 601 người năm 2010; số người bị thương nặng năm 2012 là 1.470 người, tăng 16,67% so với mức 1.260 người năm 2010.

Thứ hai, rủi ro tai nạn tập trung cao độ ở các ngành nghề nặng nhọc, nguy hiểm. Nhóm ngành thợ lắp ráp, vận hành máy móc thiết bị ghi nhận 2.456 vụ tai nạn; nhóm khai thác mỏ và xây dựng để xảy ra 1.222 vụ. Hai nhóm ngành này chiếm khoảng 50% tổng số vụ tai nạn lao động cả nước, đóng góp hơn 55% số ca tử vong và thương tật nặng.

Thứ ba, sự phân bổ tai nạn mang tính tập trung địa bàn kinh tế trọng điểm. Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh là hai địa phương có số người bị nạn cao nhất. Tại Đồng Nai, số nạn nhân tăng từ 1.184 người năm 2010 lên 1.658 người năm 2012, tăng 40,03%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, số người bị nạn năm 2012 là 1.583 người, tăng 74,34% so với con số 908 người năm 2010.

Thứ tư, thiệt hại kinh tế và gánh nặng tài chính ngày càng nghiêm trọng. Chi phí do tai nạn lao động năm 2010 là 133,6 tỷ đồng, tăng đột biến lên 298 tỷ đồng năm 2011 và duy trì ở mức 82 tỷ đồng năm 2012. Thiệt hại về tài sản tăng từ 3,9 tỷ đồng năm 2010 lên 11 tỷ đồng năm 2012, tăng 182,05%. Số ngày nghỉ việc điều trị năm 2010 vượt mức 75.000 ngày công.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh mối tương quan chặt chẽ giữa tốc độ công nghiệp hóa và nguy cơ rủi ro nghề nghiệp, điều này có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện đà tăng số vụ tai nạn từ năm 2010 đến năm 2012 kết hợp biểu đồ tròn phân tích cơ cấu nguyên nhân. Nguyên nhân gốc rễ bắt nguồn từ việc người sử dụng lao động chưa chú trọng an toàn, chạy theo lợi nhuận khi có tới khoảng 50% doanh nghiệp không tổ chức huấn luyện pháp luật lao động định kỳ. Bên cạnh đó, ý thức kỷ luật của người lao động thời vụ còn hạn chế, kết hợp công tác thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước còn mỏng về nhân sự.

Khi so sánh với thông lệ quốc tế, chính sách tại Việt Nam còn tồn tại điểm nghẽn lớn là áp dụng mức đóng cào bằng mà chưa phân hóa theo mức độ rủi ro ngành nghề. Kinh nghiệm từ Cộng hòa Liên bang Đức cho thấy mức đóng linh hoạt từ 0,2% đến 2% tổng quỹ lương gắn liền với mức độ nguy cơ của từng hiệp hội ngành nghề. Hàn Quốc phân loại 58 ngành nghề với mức phí từ 0,6% đến 34%, trong khi Liên bang Nga chia 22 nhóm ngành nghề với tỷ lệ đóng từ 0,2% đến 8,5%. Đặc biệt, các quốc gia này đều trích một phần quỹ bảo hiểm để tái đầu tư phòng ngừa tai nạn, trong khi tại Việt Nam cơ chế đầu tư phòng ngừa rủi ro từ nguồn Quỹ tai nạn lao động vẫn chưa được kích hoạt hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội về tai nạn lao động, luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, xây dựng cơ chế trích lập Quỹ phòng ngừa tai nạn lao động và hỗ trợ phục hồi chức năng nghề nghiệp. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam cần ban hành quy chế trích khoảng 5% đến 10% từ nguồn thu Quỹ tai nạn lao động hàng năm để tài trợ doanh nghiệp kiểm định thiết bị nguy hiểm và huấn luyện an toàn. Mục tiêu giảm ít nhất 15% số vụ tai nạn nghiêm trọng trong vòng 3 năm triển khai.

Thứ hai, điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội về tai nạn lao động theo mức độ rủi ro ngành nghề thay cho mức cào bằng hiện tại. Quốc hội và Chính phủ cần nghiên cứu phân chia biểu phí đóng thành 5 đến 10 nhóm ngành nghề với biên độ từ 0,3% đến 2,0% trên quỹ lương, áp dụng ưu đãi giảm phí đối với doanh nghiệp 3 năm liên tục không để xảy ra sự cố nghiêm trọng, hoàn thành lộ trình sửa đổi trước năm 2016.

Thứ ba, tăng cường năng lực thanh tra và siết chặt chế tài xử phạt vi phạm an toàn lao động. Thanh tra ngành Lao động phối hợp với Liên đoàn Lao động tại các tỉnh trọng điểm như Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh nâng tần suất kiểm tra đột xuất tại các công trường xây dựng, hầm mỏ lên mức tối thiểu 30% số doanh nghiệp nguy cơ cao mỗi năm, xử lý hình sự đối với các vụ việc để xảy ra tai nạn làm chết từ 2 người trở lên.

Thứ tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn quy trình giám định y khoa. Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Bộ Y tế cần quy định thời gian tối đa để Hội đồng Giám định y khoa kết luận thương tật là dưới 15 ngày kể từ khi người lao động kết thúc điều trị nội trú, đồng thời triển khai cơ chế liên thông điện tử nhằm giải quyết chế độ trợ cấp cho người lao động trong thời hạn 7 ngày làm việc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo ứng dụng sâu rộng cho bốn nhóm đối tượng chính:

Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan lập pháp: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cùng Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội có thể sử dụng các luận cứ, số liệu 17.798 vụ tai nạn và kinh nghiệm quốc tế trong luận văn để soạn thảo, sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội và xây dựng Luật An toàn, Vệ sinh lao động.

Doanh nghiệp và người sử dụng lao động: Các nhà quản trị doanh nghiệp, đặc biệt trong khối xây dựng, khai khoáng và cơ khí chế tạo, có thể áp dụng các phân tích về chi phí thiệt hại hàng trăm tỷ đồng để hoạch định ngân sách trang bị bảo hộ, cải thiện điều kiện vi khí hậu nhà xưởng và thiết lập quy trình làm việc an toàn chuẩn hóa.

Tổ chức Công đoàn và cán bộ an toàn lao động: Đội ngũ bảo vệ quyền lợi người lao động có thể sử dụng biểu mẫu hồ sơ, công thức tính mức trợ cấp thương tật từ 5% đến trên 81% để tư vấn, giám sát việc chi trả bồi thường và thương lượng thỏa ước lao động tập thể.

Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học: Tài liệu cung cấp bức tranh thực chứng hoàn chỉnh về mối quan hệ giữa chính sách an sinh xã hội và quản trị nguồn nhân lực, phục vụ giảng dạy các học phần Quản trị rủi ro, Quan hệ lao động và An sinh xã hội tại các trường đại học khối kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện để người lao động được hưởng chế độ tai nạn lao động theo Luật Bảo hiểm xã hội là gì? Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng chế độ khi bị tai nạn tại nơi làm việc và trong giờ làm việc, ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ khi làm theo yêu cầu của người sử dụng lao động, hoặc trên tuyến đường đi về hợp lý, đồng thời bị suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên theo biên bản giám định y khoa.

Mức trợ cấp tai nạn lao động một lần và hàng tháng được tính toán như thế nào? Suy giảm từ 5% đến 30% hưởng trợ cấp một lần: 5% hưởng 5 tháng lương tối thiểu chung, thêm 1% cộng 0,5 tháng lương, cộng thêm thâm niên đóng bảo hiểm. Suy giảm từ 31% trở lên hưởng trợ cấp hàng tháng: 31% hưởng 30% lương tối thiểu chung, thêm 1% cộng 2% lương tối thiểu, cộng thêm trợ cấp thâm niên hàng tháng.

Doanh nghiệp phải chịu những chi phí bồi thường nào ngoài nguồn quỹ bảo hiểm xã hội? Theo Điều 107 Bộ luật Lao động, người sử dụng lao động phải thanh toán toàn bộ chi phí y tế từ sơ cứu đến điều trị ổn định, trả đủ tiền lương trong thời gian điều trị và bồi thường ít nhất 30 tháng tiền lương nếu người lao động suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc tử vong do lỗi doanh nghiệp.

Kinh nghiệm quản lý quỹ bảo hiểm tai nạn của Đức và Hàn Quốc có điểm gì Việt Nam có thể vận dụng? Đức quản lý quỹ thông qua hiệp hội ngành nghề với mức phí 0,2% đến 2%, Hàn Quốc thu phí theo 58 nhóm công việc từ 0,6% đến 34%. Cả hai quốc gia đều dùng nguồn thu để đầu tư phòng ngừa tai nạn và phục hồi chức năng nghề nghiệp, giúp giảm số ca tử vong và ổn định quỹ bảo hiểm bền vững.

Luận văn đề xuất cơ chế đóng bảo hiểm tai nạn lao động như thế nào để bảo đảm công bằng? Tác giả đề xuất xóa bỏ cơ chế đóng cào bằng, thay vào đó áp dụng biểu phí đóng phân hóa từ 0,3% đến 2,0% dựa trên mức độ nguy hiểm của từng ngành nghề. Doanh nghiệp làm tốt công tác an toàn, không có tai nạn trong 3 năm liên tục sẽ được giảm trừ tỷ lệ đóng phí.

Kết luận

Nghiên cứu của luận văn mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn sâu sắc thông qua 5 điểm cốt lõi:

• Đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chế độ bảo hiểm tai nạn lao động và phân tích bài học quản lý quỹ từ mô hình Đức, Hàn Quốc, Liên bang Nga.
• Đánh giá thực chứng bức tranh tai nạn lao động tại Việt Nam giai đoạn 2010 - 2012 với 17.798 vụ việc và 18.428 nạn nhân, chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu huấn luyện an toàn và kiểm tra giám sát.
• Phân tích gánh nặng tài chính với chi phí bồi thường lên đến 298 tỷ đồng năm 2011, khẳng định tính cấp thiết phải hoàn thiện thể chế an sinh.
• Đề xuất mô hình đóng bảo hiểm linh hoạt theo mức độ rủi ro nghề nghiệp biên độ từ 0,3% đến 2,0% nhằm tạo động lực kinh tế cho doanh nghiệp chủ động phòng ngừa sự cố.
• Khuyến nghị thành lập Quỹ phòng ngừa tai nạn lao động và rút ngắn quy trình giám định y khoa dưới 15 ngày để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Về lộ trình tiếp theo, các cơ quan chức năng cần hoàn thiện thể chế hóa các giải pháp này vào các văn bản luật trong giai đoạn 2014 - 2020. Hãy liên hệ các chuyên gia an sinh xã hội hoặc tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để xây dựng môi trường lao động an toàn, nhân văn và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG 1. CHẾ ĐỘ TAI NẠN LAO ĐỘNG TRONG HỆ THỐNG CÁC CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM XÃ HỘI 1. Quá trình hình thành và phát triển của BHXH và các chế độ BHXH Con người muốn tồn tại và phát triển cần phải lao động để làm ra của cải vật chất nuôi sống bản thân và gia đình. Trong thực tế, không phải lúc nào con người cũng gặp thuận lợi trong cuộc sống và lao động, có đầy đủ thu nhập và mọi điều kiện sinh sống bình thường.

Ngược lại, có rất nhiều người gặp khó khăn do bị giảm hoặc mất thu nhập hoặc các điều kiện sinh sống khác do tác động của nhiều nguyên nhân. Khi bất ngờ bị giảm hoặc mất khả năng lao động, các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống không vì thế mà mất đi. Trái lại có nhu cầu còn tăng lên, thậm chí còn xuất hiện thêm một số nhu cầu mới như ốm đau cần được chữa bệnh, TNLĐ-BNN cần phải có người phục vụ,. Do đó, muốn tồn tại và ổn định cuộc sống, con người nói riêng và xã hội nói chung cần phải tìm ra các biện pháp khắc phục.

Cùng với sự phát triển của xã hội, khi nền công nghiệp và kinh tế hàng hóa phát triển, theo đó xuất hiện lao động làm thuê và người làm chủ. Lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công lao động, nhưng về sau họ phải cam kết cả việc đảm bảo cho người làm thuê có một số thu nhập nhất định để họ trang trải những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi ốm đau, tai nạn, thai sản,. Trong thực tế, nhiều khi các trường hợp trên không xảy ra nên người chủ không phải chi trả một đồng tiền nào. Nhưng có khi lại xảy ra dồn dập, buộc người chủ phải bỏ ra một khoản tiền lớn mà họ không muốn.

Chính vì thế giới chủ đã dần dần không thực hiện những cam kết ban đầu, dẫn đến việc tranh chấp giữa giới chủ và người lao động. Để giải quyết mâu thuẫn này, đã xuất hiện “bên thứ ba” đóng vai trò trung gian nhằm điều hòa lợi ích giữa giới chủ và thợ. Điều này có ý nghĩa là, thay vì phải chi trực tiếp nhứng khoản tiền lớn đột xuất cho người lao động khi họ gặp bất trắc, giới chủ có 5 thể trích ra thường xuyên hàng tháng một khoản tiền nhỏ dựa trên cơ sở xác xuất những biến cố của tập hợp những người lao động làm thuê. Số tiền này được giao cho bên thứ ba quản lý được tồn tích dần thành một quỹ.

Khi người lao động bị ốm đau, tai nạn,. “bên thứ ba” sẽ chi trả theo cam kết không phụ thuộc vào giới chủ có muốn hay không muốn. Như vậy, một mặt giới chủ đỡ bị thiệt hại về kinh tế, mặt khác người lao động làm thuê được đảm bảo chắc chắn bù đắp một phần thu nhập khi bị ốm đau, tai nạn và khi về già. Tuy nhiên, khi nền kinh tế ngày càng phát triển, năng suất lao động đòi hỏi cần được tăng lên, dẫn đến rủi ro lao động ngày càng lớn.

Lúc này, giới thợ luôn mong muốn được bảo đảm nhiều hơn, còn ngược lại giới chủ lại mong muốn phải chi ít hơn, tức là phải đảm bảo cho giới thợ ít hơn, do đó việc tranh chấp về lợi ích lại xảy ra. Trước tình hình đó, Nhà nước đã phải can thiệp và điều chỉnh. Sự can thiệp này một mặt làm tăng vai trò của Nhà nước, giới chủ buộc phải đóng thêm, đồng thời giới thợ cũng phải đóng góp một phần vào sự đảm bảo cho chính mình. Cả giới chủ và thợ đều cảm thấy mình được bảo vệ.