Chương 1 và thực tế của chương 2, trong Chương 3, nhóm nghiên cứu đề tài đưa ra giải pháp hỏ trợ tài chính cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong thời gian tới. Bên cạnh giải pháp chính về hỏ trợ tài chính, nhóm nghiên cứu cũng đề xuất thực hiện vác giải pháp ở những lĩnh vực liên quan nhảm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả. CHUONG I VAI TRO CUA VIEC HO TRO TAI CHINH DOI VOI CAC DOANH NGHIEP XUAT KHAU L YẾU TỐ TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU 1.1 Khái niệm vẻ yếu tố tài chính của doanh nghiệp Theo lý thuyết cố điển. để tiến hành sản xuất.
doanh nghiệp cần phải có 2 vẽu tố cơ bản là lao động và tư bản. Lao động đề cập đến vếu tố con người, bao gồm cả lao động quan ly va cong nhân. Tu ban đề cập đến các vếu tố về máy móc. vỏn lưu động, nguyên vật liệu.
cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường, 2 yếu tố cơ bản này ngày càng được phat trién hon: thong tin. tư duy kinh doanh của lãnh dao doanh nghiệp. trình đô lao động, còng nghê. Nếu xem xét từ góc độ của doanh nghiệp.
thì các vếu tố mà doanh nghiệp quan tâm nniẻu nhất gỏm: -_ Môi trường vĩ mò: khuòn khỏ pháp luất. sự ổn định kinh tế vĩ mỏ: - _ Thị trường vác vếu tỏ đấu vào: lao động, nguồn tài chính. nguyên vật liệu. công nghẻ sản xuất - - Các thong tin vẻ thị trường đầu ra.
tài chính là một trong vác vếu tố cấu thành quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Tuy nhiẻn, cản phải hiểu yếu tố tài chính của một doanh nghiệp là như thể nào. Thông thường khi dé cập đến vấn dé tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt khi đề cập dưới giác độ hỏ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu. người ta thường dé cập đến vấn đề vốn, mà cụ thẻ hơn là các vấn đề về huy động vốn của doanh nghiép.
một điều dễ hiểu khi cho rằng việc hỗ trợ tài chính sẽ để cập đến việc hỗ trợ về mặt tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu. Hỗ trợ tín dụng thường được đề cập trên hai khía cạnh: ưu đãi về lãi suất va nang cao khả năng tiếp cận nguồn tín dụng cho doanh nghiệp. Nhìn chung, khả năng tiếp cận nguồn tín dụng của doanh nghiệp có thể được aang cao nếu (1) được cung cấp khoản: tín dụng trực tiếp, (1) hoạt động Một ví dụ có thể nêu ra ở dây là bàn viết của tác giả Anh Thí với tiêu để "Dệt may sang giai doan mdi” 'ăng trên Thời Báo Kinh Tế số ra agày30/10/2000. tỉnh doanh của doanh nghiệp được bảo hiểm,” và (11) được bảo lãnh nhằm giảm thiểu rủi ro mất khả năng thanh toán.
Như vậy, nội dung đầy đủ của suất việc hỗ trợ tín dụng không chỉ bao gồm việc cấp vốn trực tiếp với lãi ưu đã mà còn thể hiện thông qua việc cung ứng các dịch vụ bảo hiểm và bảo lãnh. Tuy nhiên, thực tế khái niệm tài chính không chỉ bao gồm vấn đề vốn. 0 trên, chúng ta chú trọng đến khía cạnh vốn và huy động vốn. Về nguyên tắc, vấn dể huy động và sử dụng vốn của doanh nghiệp có mối quan hệ chặt chế với một loại dịch vụ của hệ thống tài chính ngản hàng, đó là dịch vụ thanh toán (theo L/C).
Ngoài vai trò là một hình thức cấp tín dụng và tiêu thức quan trọng để được cấp tín dụng, dịch vụ thanh toán L/C là một diéu kiên rất tốt để doanh nghiệp phát triển cdc hop dong ban hang, tao nguồn thu cho mình. Một khía cạnh nữa cho thấy sự cần thiết phải đề cập đến dịch vụ thanh toán của hệ thống tài chính ngản hàng khi nói về hồ trợ tài chính là. nói chung, dịch vụ thanh toán trên thực tế thường gắn liền với việc vấp tín dụng, và đối với một doanh nghiệp, đặc biệt là một khoản vay, thì các hoạt động này thường do một ngàn hàng thực hiện. khái mẻm tài chính của doanh nghiệp can dược liễu là zom các vấn dễ vẻ vớn.
các dịch vụ bao lãnh, thanh toan của ngân hàng, va bao hiểm. Các nội dụng này có liên quan với nhau và tác động mạnh đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của một doanh nghieo. Chất lượng và giá vả của các yếu tố tài chính này tác dộng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua chỉ phí. Rõ ràng, lãi suất và mức phí thắp sẽ có ảnh hưởng tích cực đến chỉ phí của doanh nghiệp, do đó làm tăng khả năng sinh lời.
Ngoài ra, sự sản có và các điều kiện dễ dàng để tiếp cap các dịch vụ này sẽ giúp doanh nghiệp có khả năng nhanh chóng nắm bắt các cơ hội kinh doanh, phát triển thị trường. ảnh hưởng tổng hợp và cuối cùng của yếu tố chỉ phí và cơ hội kinh doanh là khả nang canh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.2 Yếu tố tài chính đối với doanh nghiệp xuất khâu 1.1 Nhu cầu tài chính của doanh nghiệp xuất khẩu Phần trên đã chỉ ra rằng, nói-chung yếu-tố tài chính có ảnh hưởng mạnh đến khả năng sinh lời (hiệu quả) cũng như khả năng cạnh tranh của một vực doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh không làm tăng ? Khác với bảo lãnh (doanh nghiệp là người cuối cùng phải trả nợ), dịch vụ báo hiểm trường hợp có rủi ro xảy ra. nghĩa vụ trả nợ của doanh nghiệp mà ngược lạt có thể bù dắp tổn thất trong dầu tư kính giám Vì thế, bảo hiểm tạo ra dồng thời hai tác dung: (i) gitip cho bản thân doanh nghiệp năng vay vốn tín dụng sẽ dược cải thiện rất nhiều.
doanh, và (ii) một khi dược bảo hiểm, khả + xuất khẩu. vai trò của tài chính còn thể hiển rõ hơn do tính đặc thù của hoạt động xuất khẩu. Hình 2 mô tả tóm tắt nhu cầu sử dụng các yếu tố tài chính của các loại hình doanh nghiệp xuất khẩu. Nhìn chung, có 3 loại hình doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động xuất khẩu: doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu (nhưng không có chức năng xuất khẩu trực tiếp); doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu: và doanh nghièp vừa sản xuất, vừa có thể trực tiếp xuất nhập khẩu.
Loại doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu nhưng không xuất khẩu trực tiếp thực chất không hoạt động vì mục tiêu xuất khẩu. Các doanh nghiệp này tham gia vào quá trình xuất Khẩu chỉ với tư cách là "thầu phụ” gia công cho các doanh nghiệp vừa sản xuất vừa xuất khâu hoặc cung cấp hàng cho doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu. Chỉ có hai loại doanh nghiệp (2) và (3) là tham gia trực tiếp xuất khảu và vỏ ảnh hưởng mạnh đến tăng trưởng xuất khảu. Vì thế, nếu mục tiêu 1a ho trợ cho xuất khẩu thì hai loại doanh nghiệp này sẽ là đối tượng vhính.
Các doanh nghièp thương mại nói chung là có quy mò vốn nhỏ do ít phải đầu tư vào rài sản cố dinh. Vì thế nhụ cầu vẻ tài chính chủ vếu là vốn lưu đông, dịch vụ thanh toán và vác dịch vụ báo lãnh. do phai đầu tư vào sản xuất nẻn vác doanh nghiệp vừa sản xuất vừa xuất Khảu võ quy mò lớn hơn và mang tính chuyên doanh hơn. Nhu cầu vẻ tài chính không chỉ ià vốn lưu dòng, thanh toán.
bảo lãnh mà vòn vó và vốn đầu :ư dài han và dịch vụ bảo hiểm. mặc dù mức độ dòi hỏi đối với các yếu tố tài chính có khác nhau giữa các loại hình doanh nghiệp, và thâm chí là giữa các doanh nghiệp cùng loại. nói chung nhu cầu về tài chính của một doanh nghiệp xuất khẩu bao gồm: - - Vay tín dụng: ngắn hạn và dài hạn; - - Dễ dàng mua được ngoại tệ (phục vụ cho nhập khẩu)! 3 Kể từ tháng 7/1998, tất cả các doanh nghiệp tại Việt nam có thể trực tiếp tiến hành xuất khẩu hàng hoá của mình bằng cách đăng ký với Hải Quan. Như vậy, nếu mục tiêu sản xuất của doanh nghiệp là để xuất khẩu thì không có lý do gì lại phải uy thác cho một doanh nghiệp khác.
Điều này chỉ xảy ra khi việc xuất nhập khảu bị quản lý theo giấy phép của Bộ Thương Mại hoác doanh nghiệp tạm thời gáp khó khăn vẻ thị trường, phải nhờ vào doanh nghiệp khác. Trường hợp thứ hai chỉ có tính chất tạm thời và mục tiêu của doanh nghiệp do van là xuất khẩu. * Nhiềuý kiến cho rảng vấn đề ngoại tệ đối với doanh nghiệp xuất khẩu sẽ không quá khó khãn như đối với các doanh nghiệp khác vì bản thân các doanh nghiệp xuất khẩu có nguồn thu ngoại tệ. Tuy nhiến, trong diều kiện của Việt nam, cũng nhưở các nước dang phát triển, nhu cẩu ngoại tệ cho phát triển kinh tế là rất lớn.
Do dó có một nhân tố rủi ro là khi thu ngoại tẻ, doanh nghiệp xuất khẩu bán cho hệ thống 1T - Lua chon hinh thitc thanh toán an toàn và dễ dang; - Buoc bao lanh; - _ Cuối cùng là nhu cầu về bảo hiểm. Nhu cảu hỗ trợ tài chính của các doanh nghiệp xuất khảu —— Đặc điểm: zhỏ, da mat hàng | Nhu cau; * vôn Lưu dông Ì_ Các doanh nghiệp ' Các doanh nghiệp | ° ie ane san xual hang xuat : thương mai xuất : - B4QIBIÔBI khâu khảu | (D Ị ‘ (2) ! i x ————r——— Tư. Xuat khâu | ae ' hàng hoá, ' tro dich vu x ˆ Các doanh nghiệp vua2 san Xual vua ™ = (rire fiép xuat x khau + ee „ - 3} Dac diem: + 231g xx v9 dinh * uy 80 tơn * Mục neu XÃ vắc ,:nh tự đầu Nhu cau: + Vda tuu ddag + Voa dau iu + Thana tora * Bao tian + Ba0 men. +Zouven Joi egoai te 1.2 Vai trò của yến tố tài chính đối với doanh nghiệp xuất khẩu Vậy vai trò của yếu tố tài chính được thẻ hiện như thế nào trong quá trình xuất khẩu? Điều này có thể duoc minh hoa như nêu tại Hình 3.
Xét về lâu dài, và điều này cũng là qui luật cơ bản khi tham gia thị trường quốc tế, sự thành công trong xuất khẩu của một doanh nghiệp phụ thuộc vào khả năng cạnh tranh của nó so với các đối thủ khác. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, tuy nhiên có ba yếu tố có ảnh hưởng rõ nét nhất đốt với doanh nghiệp xuất khẩu là chi phí, chất lượng, và điều kiện thanh toán.