MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của luận văn Ngày nay, công nghiệp ở nước ta ngày càng phát triển và đã đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước và nâng cao đời sống cho con người. Bên cạnh những mặt tích cực, sự phát triển này cũng gây ra không ít những mặt trái cần quan tâm. Đó là sự phát sinh các chất thải độc hại khác nhau gây ra các tác động môi trường như biến đổi khí hậu, làm tăng nhiệt độ khí quyển, ảnh hưởng đến sức khoẻ con người… Do đó cần phải có các biện pháp về quản lí và kỹ thuật để đảm bảo cho các ngành công nghiệp phát triển đồng thời cũng đảm bảo việc vệ sinh an toàn môi trường.
Ngành công nghiệp chế biến rau quả đóng hộp cũng không nằm ngoài xu hướng chung này. Ngành đã đầu tư nhiều trang thiết bị máy móc, sử dụng nguyên liệu nhập từ các nước … cho nên không chỉ tăng năng suất mà chất lượng sản phẩm cũng thay đổi đáng kể. Cho đến nay, ngành đã trở thành một ngành công nghiệp có vị trí quan trọng trong nền kin h tế quốc dân. Nhưng bên cạnh đó, chế biến rau quả đóng hộp cũng là ngành gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là nước thải của ngành nàychứa nhiều chất hữu cơ, độ màu cao, … Với đặc tính như thế, việc giảm thiều ô nhiễm nước thải chế biến rua quả đóng hộp là việc làm hết sức cần thiết.
Mục tiêu của luận văn Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nước thải Thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho nhà máy rau quả đóng hộp Duy Tiên 2. Nội dung và phạm vi nghiên cứu - Nội dung nghiên cứu Giới thiệu về đề tài Giới thiệu sơ lược về nhà máy rau quả đóng hộp Duy Tiên 2. Tổng quan về các biện pháp xử lý nước thải nói chung và nước thải của công nghệ rau quả đóng hộp nói riêng. Các giải pháp giải pháp sản xuất sạch hơn cho nhà máy rau quả đóng hộp Duy Tiên 2.
Tính toán thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho nhà máy - Phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung tìm hiểu và đưa ra đưa ra các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nước thải và thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho nhà máy rau quả đóng hộp Duy Tiên 2. Phương pháp thực hiện luận văn Đề tài được thực hiện bởi một số phương pháp sau Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu Phương pháp phân tích và xử lý số liệu để đưa ra các giải pháp. Tham khảo ý kiến chuyên gia,… 1. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn Đề tài mang tính khả thi và có thể áp dụng vào thực tế 5 CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ NHÀ MÁY RAU QUẢ ĐÓNG HỘP DUY TIÊN 2 2.
Giới thiệu sơ lược về nhà máy Tên nhà máy: Nhà máy chế biến rau quả đóng hộp Duy Tiên 2. Địa điểm: Khu công nghiệp Đồng Văn, Huyện Duy Tiên, Tỉnh Hà Nam km số 15 quốc lộ 1A. Mục tiêu hoạt dộng: - Sản xuất, chế biến các loại sản phẩm từ rau, củ, quả. - Mua bán rau quả.
- Cung cấp (bán) các sản phẩm chế biến từ rau quả cho địa bàn trong nước. - Xuất khẩu ra nước ngoài 2. Vị trí Nhà máy rau quả đóng hộp Duy Tiên 2 nằm trong khu công nghiệp Đồng Văn. Nhà máy có diện tích khoảng 3000m2.
Đặc biệt là khu công nghiệp Đồng Văn nằm ngay cạnh quốc lội 1A nên rất thuận tiện cho việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa (cung cấp cũng nh ư thu mua các loại sản phẩm phục vụ sản suất…). Khu công nghiệp không quá xa khu dân cư, dễ thu hút được lực lượng lao động tại địa phương. Vốn đầu tư Tổng vốn đầu tư: 4. Nguồn vốn: - Tự có: 2.
Nhu cầu về lao động của nhà máy Tổng số lao động của nhà máy là 120 người, trong đó; Lao động trực tiếp: 100 người Lao động gián tiếp: 20 người Các công nhân của công ty chủ yếu là ng ười trên địa bàn tỉnh Hà Nam tại và các tỉnh lân cận như Hà Tây, Hưng Yên… 2. Nhu cầu sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu, hoá chất. - Nguyên liệu: Các loại rau, củ, quả (có trên địa bàn tỉnh Hà Nam cũng như các tỉnh lân cận ) có chất lượng nhằm phục vụ cho việc sản xuất của nhà máy. 6 - Nhiên liệu: Than đá: sử dụng cho việc hấp nấu sản phẩm.
- Hóa chất: Các hóa chất chủ yếu mà nhà máy sử dụng là: NaOH, muối, đường, giấm, dầu ăn và một số hóa chất khác… Phương thức bảo quản và vận chuyển nhiên liệu, nguyên liệu, phụ liệu và hoá chất. Đối với việc vận chuyển cung cấp nguyên liệu, các loại nguyên vật liệu của nhà máy sẽ được các đối tác cung cấp chủ yếu bằng các phương tiện vận tải như: ô tô, công nông…qua hệ thống giao thông đường bộ tại khu vực. Đối với việc bảo quản nguyên vật liệu, các loại nguyên vật liệu sau khi được kiểm tra chất lượng đầu vào sẽ được đưa vào tồn trữ, bảo quản trong các kho chứa có mái che và tường bao quanh để tránh nước mưa, ảnh hưởng của ánh nắng và nhiệt độ cũng như của các yếu tố bên ngoài. Nhu cầu về điện Nhu cầu sử dụng điện của nhà máy vào khoảng: 80000kW/ tháng.
Nguồn cung cấp điện: mạng lưới điện quốc gia Nhu cầu về sử dụng nước: Nước của nhà máy sử dụng chủ yếu là phục vụ trong việc làm sạch, cung cấp hơi, nhiệt, để làm chín sản phẩm…. Nguồn nước nhà máy sử dụng là nước cấp từ hệ thống cấp nước của tỉnh. Lượng nước sử dụng hàng ngày vào khoảng: 700m3/ngày. Sản phẩm của nhà máy: là các loại đồ hộp chế biến từ rau, quả với nhiều loại khác nhau.
Chất lượng sản phẩm đảm bảo vệ sinh và an toàn cho người sử dụng. Thị trường: nội địa, và nước ngoài. Các loại đồ hộp chế biến từ rau, củ - Đồ hộp rau, củ thiên nhiên: loại đồ hộp này chế biến từ rau, củ tươi, không qua các quá trình chế biến sơ bộ bằng nhiệt. Nên sản phẩm vẫn còn giữ được tính chất giống như nguyên liệu ban đầu.
Tr ước khi sử dụng loại đồ hộp này thường phải chế biến hay nấu lại. - Đồ hộp rau, củ ngâm giấm: Chế biến từ rau với giấm đường, muối, gia vị khác. Loại đồ hộp này dùng trực tiếp trong bữa ăn. - Đồ hộp rau, củ muối chua: Là các loại rau cho lên men lactic, loại đồ hộp này cũng dùng để ăn ngay, không cần nấu lại.
7 - Đồ hộp sauce cà chua: Chế biến từ cà chua, có thêm các nguyên liệu phụ như: đường, muối, giấm, dầu và các gia vị khác. - Đồ hộp cà chua cô đặc: Đây là bán chợ phẩm. Dùng để nấu nướng và chế biến sauce của một số đồ hộp thịt, cá. - Đồ hộp nước rau, củ: Các loại đồ hộp nước giải khát (có chứa nhiều chất dinh dưỡng).
Được chế biến từ các loại rau, củ có thể làm nước uống được. Các loại đồ hộp chế biến từ quả. - Đồ hộp quả nước đường: Loại đồ hộp này được chế biến từ các loại quả, qua các quá trình xử lý sơ bộ, rồi ngâm trong dung dịch chứa nước đường, loại đồ hộp này còn giữ được tính chất đặc trưng của nguyên liệu. - Đồ hộp nước quả: có 2 dạng.
* Dạng nước quả không có thịt quả: Chế biến bằng cách ép lấy dịch bào, lượng thịt quả có rất ít. * Dạng nước quả có thịt quả: Chế biến bằng cách chà lấy thịt quả, bao gồm dịch bào và phần mềm của quả…. Đồ hộp nước quả dùng để uống trực tiếp hoặc lấy nước quả để chế biến mứt đông, sirô quả, rượu… - Đồ hộp mứt quả: Chế biến từ quả, cô đặc với đường đen hàm lượng chất khô: 65 – 70%. Gồm nhiều dạng.
* Mứt đông: Chế biến từ nước quả trong suốt, sản phẩm có trạng thái đông và trong suốt. * Mứt nhuyễn: Chế biến từ quả nghiền mịn, sản phẩm đặc, nhuyễn. * Mứt miếng đông: Chế biến từ miếng quả, sản phẩm là 1 khối đông có lẫn miếng quả. * Mứt rim: Chế biến từ nguyên quả nấu với đường, sản phẩm dạng nguyên quả, dạng sirô đặc.
* Mứt khô: Chế biến từ nguyên quả hoặc cắt miếng sản phẩm dạng khô, đường dạng kết tinh. Phương thức bảo quản và vận chuyển sản phẩm. Đối với việc bảo quản sản phẩm: các loại sản phẩm sau khi đã được kiểm tra sẽ được đưa vào tồn trữ, bảo quản trong kho chứ a thành phẩm của nhà máy nhằm đảm bảo sản phẩm sau khi đến tay khách hàng sẽ có chất lượng tốt nhất. Đối với việc vận chuyển sản phẩm: Các sản phẩm này được cung cấp đến khách hàng thông qua phương tiện vận chuyển chuyên dụng của nhà máy đó là ôtô (bao gồm các loại xe tải cỡ trung bình và nhỏ).
Quy trình công nghệ sản xuất Công nghệ sản xuất, chế biến rau quả đóng hộp khá đơn giản nhưng lại đạt hiệu quả cao. Nguyên liệu sau khi rửa sạch, vô lon và đóng hộp, thanh trùng - Trái cây đóng hộp có giá thành thấp, bảo quản trên 12 tháng. Nguyên Lựa chọn Xử lý Đóng hộp liệu Thành Kiểm tra Thanh phẩm trùng Hình 2.1: Sơ đồ công nghệ chế biến rau quả đóng hộp Nguyên liệu. Nguyên liệu của công ty chủ yếu là các loại rau, quả, củ sẵn có trong địa bàn tỉnh và cácvùng lân cận như: su hào, cà rốt, cam, rứa, dưa chuột, rau xà lách, bắp cải, vải thiều, dừa, nhãn, dừa.
Các nguyên liệu được vận chuyển về nhà máy được lựa chọn và phân loại cụ thể theo hình dạng, kích thước cũng như chất lượng để đảm bảo tính ổn định và đồng nhất của nguyên liệu, đồng thời đảm bảo cho chất lượng của sản phẩm được sản xuất. Các nguyên liệu củ quả có thể phân loại bằng các thiết bị máy móc, còn các loại rau khó phân loại hơn có thể được phân loại bằng tay… Xử lý. Trong quá trình xử lý thì có nhiều công đoạn: rửa , làm sạch rau và trái cây, công đoạn chế biến rau quả. Các quá trình cơ bản trong chế biến thực phẩm đóng hộp của nhà máy.
Các quá trình chế biến sơ bộ nguyên liệu bằng cơ học. - Làm sạch nguyên liệu. - Làm nhỏ nguyên liệu. - Phân chia nguyên liệu.
Các quá trình chế biến nguyên liệu bằng nhiệt. - Chần, hấp, đun nóng nguyên liều. 9 Quá trình cho sản phẩm vào bao bì bài khí – ghép kín. - Quá trình cho sản phẩm vào bao bì.
- Ghép kín Quá trình thanh trùng đồ hộp. - Phương pháp thanh trùng vật lý. - Thanh trùngbằng tác dụng của nhiệt độ. Quá trình bao ôn đóng gói đồ hộp.