chương 1, chúng ta có thể thấy được tính ứng dụng của UI UX trong lĩnh vực Công nghệ thông tin hiện nay. Khái niệm trải nghiệm người dùng đã xuất hiện từ rất lâu nhưng nó không có một tên gọi chính thức và cụ thể. Cho đến khi Donald Norman - Một nhà khoa học nhận thức hợp tác với Apple và lấy chức danh Kỹ sư trải nghiệm người dùng (User Experience Architect). Norman trở thành người đầu tiên sử dụng cụm từ User Experience một cách chính thức và ông cũng dùng thuật ngữ UX Design để chỉ việc thiết kế những thứ liên quan đến trải nghiệm người dùng.
Năm 1998, Norman xuất bản quyển sách “The Design of Everyday Things”, một tác phẩm mà UX Designer ngày ngày nên tìm hiểu. Trải qua quá trình hình thành vào phát triển đến nay, ngành UI/UX bắt đầu rõ ràng hơn về từng vai trò cụ thể: UX Research, UX Designer, Information 12 Architect, Usability Expert, User Interface (UI) Designer/Visual Designer, Interaction Designer, UX Writer/ Content Strategist. Trải nghiệm người dùng không chỉ giúp tăng sự hài lòng và trung thành của khách hàng, mà còn mang lại lợi ích về tiết kiệm chi phí và tăng tính cạnh tranh cho công ty. Khả năng sử dụng và khả năng tiếp cận đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng trải nghiệm người dùng tích cực, tạo ra sự hài lòng và trung thành của khách hàng, cũng như tăng tính cạnh tranh và doanh số bán hàng cho công ty.
Với một đơn vị lớn có nhiều sản phẩm số ở nhiều lĩnh vực khác nhau là VNPT-IT và đi đầu trong vấn đề chuyển đổi số quốc gia, việc các sản phẩm số đáp ứng các yếu tố về trải nghiệm người dùng rất quan trọng. Vì vậy, điều đó là cơ sở để đề án nghiên cứu phương án đánh giá trải nghiệm người dùng ở các sản phẩm số một cách tối ưu, tiết kiệm chi phí nhất có thể. Hạn chế tối đa những khó khăn, rủi ro cho người sử dụng. 13 CHƯƠNG 2: KHẢ NĂNG SỬ DỤNG VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN 2.
Khả năng sử dụng 2. Khái niệm về khả năng sử dụng Khả năng sử dụng đề cập đến chất lượng trải nghiệm của người dùng khi tương tác các sản phẩm hoặc hệ thống, bao gồm trang web, phần mềm, thiết bị hoặc ứng dụng. Khả năng sử dụng là sự hiệu quả và sự hài lòng chung của người dùng. Điều quan trọng là phải nhận ra rằng khả năng sử dụng không phải là thuộc tính đơn lẻ, một chiều của sản phẩm, hệ thống hoặc giao diện người dùng.
Khả năng sử dụng là sự kết hợp của các yếu tố bao gồm: ● Thiết kế trực quan: Sự hiểu biết gần như dễ dàng về kiến trúc và điều hướng của trang web ● Dễ học: Người dùng chưa từng thấy giao diện người dùng trước đây có thể hoàn thành các tác vụ cơ bản nhanh như thế nào ● Hiệu quả sử dụng: Người dùng có kinh nghiệm có thể hoàn thành nhiệm vụ nhanh như thế nào ● Khả năng ghi nhớ: Sau khi truy cập trang web, nếu người dùng có thể nhớ đủ để sử dụng hiệu quả trong các lần truy cập sau ● Tần suất và mức độ nghiêm trọng của lỗi: Tần suất người dùng mắc lỗi khi sử dụng hệ thống, mức độ nghiêm trọng của lỗi và cách người dùng khắc phục lỗi ● Sự hài lòng chủ quan: Nếu người dùng thích sử dụng hệ thống Khả năng sử dụng và tiện ích đều quan trọng như nhau và cùng nhau xác định xem thứ gì đó có hữu ích hay không: Điều quan trọng là thứ gì đó dễ dàng nếu nó không phải là thứ người dùng muốn. Cũng không tốt nếu hệ thống có thể giả định làm những gì người dùng muốn, nhưng người dùng không thể làm điều đó xảy ra vì giao diện người dùng quá khó. Để nghiên cứu tiện ích của một thiết kế có thể sử dụng cùng một phương pháp nghiên cứu người dùng để cải thiện khả năng sử dụng. Lợi ích của khả năng sử dụng Khả năng sử dụng tốt có nghĩa là người dùng có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách nhanh chóng, giảm thiểu căng thẳng và sai sót, đồng thời cuối cùng cảm thấy hài lòng khi tương tác với sản phẩm.
Đối với các công ty tạo ra sản phẩm, điều này trở nên quan trọng để thu hút khách hàng. Người dùng có nhiều khả năng bị thu hút bởi 14 các sản phẩm có khả năng sử dụng tốt hơn và có nhiều khả năng giới thiệu những sản phẩm đó cho người khác. Đối với các trang web nói riêng, khả năng sử dụng là rất quan trọng. Khách truy cập vào một trang web có thể dễ dàng rời đi ngay khi gặp khó khăn hoặc nhầm lẫn.
Khi bạn mua một sản phẩm vật lý, bạn phải đến cửa hàng hoặc bưu điện để trả lại. Với một trang web, việc điều hướng khỏi một sản phẩm kém lý tưởng sẽ dễ dàng hơn nhiều. Trên Website, khả năng sử dụng là điều kiện cần thiết để tồn tại. Nếu một trang web khó sử dụng, mọi người sẽ bỏ đi.
Nếu trang chủ không trình bày rõ ràng những gì công ty cung cấp và những gì người dùng có thể làm trên trang web, mọi người sẽ rời đi. Nếu người dùng bị lạc trên một trang web, họ sẽ rời đi. Nếu thông tin của một trang web khó đọc hoặc không trả lời được các câu hỏi chính của người dùng, họ sẽ rời đi. Đối với mạng nội bộ, khả năng sử dụng là vấn đề năng suất của nhân viên.
Lãng phí thời gian của người dùng khi bị lạc trong mạng nội bộ của bạn hoặc cân nhắc các hướng dẫn khó chính là số tiền bạn lãng phí bằng cách trả tiền cho họ để làm việc mà không hoàn thành công việc. Các phương pháp hay nhất hiện tại yêu cầu chi tiêu khoảng 10% ngân sách của dự án thiết kế cho khả năng sử dụng. Trung bình, điều này sẽ tăng hơn gấp đôi chỉ số chất lượng mong muốn của trang web (mang lại điểm cải thiện là 2,6) và thấp hơn một chút so với gấp đôi chỉ số chất lượng của mạng nội bộ. Đối với phần mềm và sản phẩm vật lý, các cải tiến thường nhỏ hơn nhưng vẫn đáng kể khi bạn nhấn mạnh khả năng sử dụng trong quy trình thiết kế.
Đối với các dự án thiết kế nội bộ, hãy nghĩ đến việc tăng gấp đôi khả năng sử dụng như cắt giảm một nửa ngân sách đào tạo và tăng gấp đôi số lượng giao dịch mà nhân viên thực hiện mỗi giờ. Đối với các thiết kế bên ngoài, hãy nghĩ đến việc tăng gấp đôi doanh số bán hàng, tăng gấp đôi số lượng người dùng đã đăng ký hoặc khách hàng tiềm năng hoặc tăng gấp đôi bất kỳ chỉ số hiệu suất chính (KPI) nào khác đã thúc đẩy dự án thiết kế của bạn. Khả năng sử dụng được tối ưu hóa là một khía cạnh thiết yếu của sản phẩm, bởi vì để tạo sự khác biệt cho bạn so với các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, tính dễ sử dụng hiện là điều cần thiết. 15 Ví dụ 1: Trong khảo sát người dùng trong lĩnh vực thời trang năm 2017, hơn một nửa số người được hỏi (55%) cho rằng khía cạnh thân thiện, tính tiện dụng quyết định cho việc họ có truy cập lại website hay không, 33% cho rằng chất lượng tính khả dụng quyết định họ mua và mua bao nhiêu sản phẩm.
Ví dụ 2: Trong nghiên cứu “Simplicity – Những thương hiệu đơn giản nhất thế giới 2018-2019”, rõ ràng những thương hiệu có khả năng sử dụng “đơn giản nhất” cũng là những thương hiệu thành công nhất. Ví dụ 3: Chuỗi siêu thị Rewe của Đức đã đặc biệt cài đặt một nhóm UX nội bộ trong phân khúc “Rewe Digital” của mình, vì điều quan trọng quyết định đối với thành công kinh doanh của họ là chủ đề về khả năng sử dụng được tính đến trong tất cả các bước kinh doanh. Kiểm tra khả năng sử dụng là một phương pháp đánh giá trải nghiệm người dùng của sản phẩm hoặc Website. Bằng cách kiểm tra khả năng sử dụng của sản phẩm hoặc trang web của họ với một nhóm người dùng hoặc khách hàng đại diện của họ, các nhà nghiên cứu UX có thể xác định xem người dùng thực tế của họ có thể sử dụng sản phẩm hoặc trang web của họ một cách dễ dàng và trực quan hay không.
Giải quyết sớm các vấn đề về khả năng sử dụng khiến người dùng có thể từ bỏ Website trong quá trình thiết kế có thể giúp tiết kiệm được thời gian và tiền bạc. Kiểm tra khả năng sử dụng có thể giúp tạo ra trải nghiệm người dùng tốt hơn cho khách truy cập Website. Kiểm tra khả năng sử dụng rất quan trọng với nhà phát triển vì nó có thể giúp họ xác định và khắc phục mọi sự cố về khả năng sử dụng với thiết kế của họ. Điều này có thể giúp làm cho các website và ứng dụng thân thiện hơn với người dùng và do đó thành công hơn.
Kiểm tra khả năng sử dụng có bốn ưu điểm chính so với các phương pháp khác để kiểm tra trải nghiệm người dùng của sản phẩm (chẳng hạn như bảng câu hỏi hoặc khảo sát): ● Thử nghiệm khả năng sử dụng cung cấp một cuộc kiểm tra khách quan, chính xác và trực tiếp về trải nghiệm người dùng trên Website hoặc sản phẩm. ● Thử nghiệm khả năng sử dụng cho biết người dùng thao tác trên trang web hoặc sản phẩm và lý do họ thực hiện những thao tác này. 16 ● Thử nghiệm khả năng sử dụng cho phép giải quyết các vấn đề của sản phẩm hoặc Website trước khi tạo ra thứ gì đó có thiết kế kém. ● Thiết kế trực quan giúp tăng mức độ sử dụng của khách hàng và kết quả của họ, thúc đẩy nhu cầu về sản phẩm của doanh nghiệp.
Phương pháp kiểm tra khả năng sử dụng ● Khám phá (Explorative Usability Testing): Tập chung chủ yếu vào việc đánh giá trải nghiệm người dùng của một sản phẩm và tìm cách cải thiện nó. Thử nghiệm khám phá được thực hiện tốt nhất với một nhóm như một phần của phiên từ 1 đến 2 giờ. Nó có thể thực hiện cho các khái niệm ban đầu, cho đến các sản phẩm đang hoạt động và mặc dù nó là phần bổ sung thay vì thay thế để thử nghiệm với người dùng thực, nhưng nó có thể sử dụng để: ○ Đánh giá khả năng sử dụng và trải nghiệm của một sản phẩm ○ Xác định các vấn đề về khả năng sử dụng tiềm ẩn. ○ Xác định các cơ hội để cải thiện trải nghiệm người dùng của một sản phẩm.
○ Làm nổi bật các giả định và câu hỏi nghiên cứu thêm.