Luận văn: Bước đi và giải pháp chủ yếu để chuyển Vietsovpetro sang mô hình công ty mẹ - công ty con

Luận văn phân tích bước đi và giải pháp chuyển đổi Vietsovpetro sang mô hình công ty mẹ - công ty con, đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Nguyen Thi Quyen
• Người hướng dẫn: GS. Nguyen Ke Tuan
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải pháp chuyển đổi Vietsovpetro sang mô hình công ty mẹ - công ty con hiệu quả
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.1. Doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
• 1.3. Mô hình công ty mẹ - công ty con
• 1.3.1. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển mô hình công ty mẹ - công ty con
• 1.3.2. Đặc trưng và phân loại mô hình công ty mẹ - công ty con
• 1.3.3. Cơ chế hoạt động của mô hình công ty mẹ - công ty con
• 1.3.4. Điều kiện áp dụng mô hình công ty mẹ - công ty con
• 1.3.5. Quá trình thí điểm mô hình công ty mẹ - công ty con ở Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế
• 1.4. Sự cần thiết phải đổi mới mô hình quản lý DNNN
• 1.5. Quá trình thí điểm mô hình công ty mẹ - công ty con điển hình trong ngành dầu khí từ khối ASEAN - Mô hình tập đoàn dầu khí PETRONAS (Malaysia)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC QUẢN LÝ SẢN XUẤT - KINH DOANH CỦA VIETSOVPETRO
• 2.1. Quá trình phát triển và một số đặc điểm của VSP
• 2.1.1. Khái quát về hoạt động dầu khí ở Việt Nam và thành lập xí nghiệp liên doanh Vietsovpetro
• 2.2. Quá trình phát triển và vị trí của VSP trong nền kinh tế Việt Nam
• 2.3. Thực trạng mô hình tổ chức quản lý sản xuất - kinh doanh của VSP
• 2.3.1. Sự thay đổi mô hình tổ chức quản lý sản xuất - kinh doanh của VSP giai đoạn 1981-1990
• 2.3.2. Mô hình tổ chức quản lý sản xuất - kinh doanh giai đoạn 1991-2004
• 2.3.3. Những hạn chế và sự bất cập của mô hình tổ chức quản lý hiện nay
• 2.3.3.1. Những bất cập đối với mô hình
• 2.3.3.2. Những bất cập với ngành dầu khí Việt Nam
• 2.3.3.3. Những hạn chế từ xí nghiệp liên doanh
• 3. CHƯƠNG 3: BƯỚC ĐI VÀ CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU CHUYỂN VSP SANG MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 3.1. Sự cần thiết phải đổi mới mô hình tổ chức của VSP và các mô hình có thể lựa chọn
• 3.1.1. Chủ trương của Nhà nước trong chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam
• 3.1.2. Mục tiêu chiến lược phát triển của ngành dầu khí Việt Nam
• 3.1.3. Sự thay đổi môi trường hoạt động và xu thế phi tập trung hóa trong quản lý
• 3.1.4. Sự cần thiết phải đổi mới mô hình tổ chức của VSP
• 3.1.5. Những mô hình tổ chức quản lý có thể lựa chọn và ưu thế của mô hình công ty mẹ - công ty con
• 3.2. Các bước đi của quá trình chuyển VSP sang mô hình công ty mẹ - công ty con
• 3.2.1. Giai đoạn quá độ (trung gian)
• 3.2.2. Giai đoạn chính thức chuyển đổi sang mô hình quản lý mới
• 3.2.3. Những giải pháp chủ yếu để chuyển VSP sang mô hình công ty mẹ - công ty con
• 3.2.3.1. Tạo sự thống nhất về nhận thức
• 3.2.3.2. Xây dựng chiến lược phát triển VSP
• 3.2.3.3. Hình thành đề án tổ chức và triển khai thí điểm
• 3.2.3.4. Kiến nghị với Nhà nước
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về mô hình công ty mẹ công ty con

Mô hình công ty mẹ - công ty con (CTM - CTC) đã trở thành một trong những phương thức tổ chức doanh nghiệp phổ biến trong nền kinh tế thị trường hiện đại. Mô hình này cho phép công ty mẹ sở hữu toàn bộ hoặc một phần vốn của các công ty con, từ đó tạo ra một hệ thống quản lý linh hoạt và hiệu quả. Theo đó, Vietsovpetro (VSP) là một ví dụ điển hình cho việc áp dụng mô hình này trong ngành dầu khí. Mô hình CTM - CTC không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình quản lý mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa. Việc chuyển đổi sang mô hình này sẽ giúp VSP phát huy tối đa tiềm năng của mình, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Lợi ích của mô hình công ty mẹ công ty con

Mô hình CTM - CTC mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm khả năng tối ưu hóa nguồn lực, tăng cường khả năng quản lý và giảm thiểu rủi ro. Vietsovpetro có thể tận dụng mô hình này để phân chia rủi ro giữa các công ty con, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực đến toàn bộ tập đoàn. Hơn nữa, việc áp dụng mô hình này còn giúp VSP dễ dàng hơn trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo từng giai đoạn phát triển. Theo nghiên cứu, các doanh nghiệp áp dụng mô hình CTM - CTC thường có hiệu quả kinh doanh cao hơn so với các mô hình truyền thống. Điều này cho thấy sự cần thiết phải chuyển đổi sang mô hình này để nâng cao hiệu quả hoạt động của VSP.

II. Thực trạng tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của Vietsovpetro

Vietsovpetro đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với mô hình tổ chức quản lý truyền thống. Tuy nhiên, mô hình này đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt trong việc quản lý và điều phối hoạt động giữa các đơn vị thành viên. Hiện tại, VSP có 15 đơn vị thành viên, nhưng việc quản lý tập trung đã dẫn đến sự chậm trễ trong quyết định và thiếu tính linh hoạt trong hoạt động. Việc áp dụng mô hình công ty mẹ - công ty con sẽ giúp VSP cải thiện tình hình này. Mô hình mới sẽ cho phép các công ty con hoạt động độc lập hơn, từ đó nâng cao khả năng phản ứng với thị trường và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

2.1. Những hạn chế của mô hình tổ chức hiện tại

Mô hình tổ chức hiện tại của VSP đã bộc lộ nhiều hạn chế, như sự chậm trễ trong quy trình ra quyết định và thiếu sự linh hoạt trong quản lý. Các công ty con thường phải phụ thuộc vào công ty mẹ trong nhiều quyết định quan trọng, dẫn đến việc không thể tận dụng tối đa tiềm năng của từng đơn vị. Hơn nữa, sự phân tán trong hoạt động cũng khiến cho việc kiểm soát và đánh giá hiệu quả trở nên khó khăn. Do đó, việc chuyển đổi sang mô hình CTM - CTC không chỉ là một lựa chọn mà còn là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của VSP.

III. Giải pháp chuyển đổi Vietsovpetro sang mô hình công ty mẹ công ty con

Để chuyển đổi thành công sang mô hình công ty mẹ - công ty con, VSP cần thực hiện một số bước đi chiến lược. Đầu tiên, cần xây dựng một kế hoạch chi tiết về việc tái cấu trúc tổ chức, trong đó xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng công ty con. Thứ hai, VSP cần đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện khả năng quản lý và điều phối giữa các đơn vị. Cuối cùng, việc đào tạo nhân lực cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng tất cả các thành viên trong tổ chức đều hiểu rõ về mô hình mới và có khả năng thích ứng với những thay đổi.

3.1. Các bước đi cần thiết trong quá trình chuyển đổi

Quá trình chuyển đổi sang mô hình CTM - CTC cần được thực hiện theo từng bước cụ thể. Đầu tiên, VSP cần tiến hành đánh giá hiện trạng tổ chức và xác định các vấn đề cần khắc phục. Tiếp theo, việc xây dựng một kế hoạch chi tiết cho quá trình chuyển đổi là rất quan trọng, bao gồm các mục tiêu cụ thể và thời gian thực hiện. Cuối cùng, việc theo dõi và đánh giá kết quả sau khi chuyển đổi sẽ giúp VSP điều chỉnh kịp thời các chiến lược để đạt được hiệu quả tối ưu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng, việc đổi mới mô hình tổ chức quản lý doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh. Theo báo cáo của ngành, các doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động đa ngành và phân tán trên phạm vi rộng như Tổng công ty Vietsovpetro (VSP) đang đối mặt với nhiều thách thức trong cơ chế quản lý tập trung truyền thống. Mô hình công ty mẹ - công ty con (CTM - CTC) được xem là hướng đi phù hợp để giải quyết các hạn chế này, đồng thời phát huy tính chủ động và trách nhiệm của các đơn vị thành viên.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng tổ chức quản lý sản xuất - kinh doanh của VSP, làm rõ sự cần thiết và khả năng chuyển đổi sang mô hình CTM - CTC, từ đó đề xuất các bước đi và giải pháp chủ yếu cho quá trình chuyển đổi này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào VSP trong giai đoạn từ năm 1981 đến 2004, với trọng tâm là các thay đổi cơ cấu và cơ chế quản lý trong các giai đoạn phát triển khác nhau.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhà nước lớn có mô hình sản xuất phức tạp áp dụng mô hình quản lý hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường năng lực cạnh tranh và phù hợp với xu thế đổi mới quản trị doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị doanh nghiệp hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết mô hình công ty mẹ - công ty con (CTM - CTC): Mô hình này thể hiện sự liên kết vốn và quản lý giữa công ty mẹ và các công ty con, với công ty mẹ giữ vai trò trung tâm trong việc đầu tư, kiểm soát và điều phối hoạt động của các công ty con nhằm tối ưu hóa nguồn lực và hiệu quả kinh doanh.

• Lý thuyết quản lý tập trung và phân quyền: Phân tích sự cân bằng giữa quản lý tập trung và trao quyền tự chủ cho các đơn vị thành viên, nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

• Khái niệm về doanh nghiệp nhà nước và cơ chế thị trường: Định nghĩa doanh nghiệp nhà nước theo Luật Doanh nghiệp năm 1999, vai trò của DNNN trong nền kinh tế thị trường và yêu cầu đổi mới quản lý để thích ứng với cơ chế thị trường.

Các khái niệm chính bao gồm: công ty mẹ, công ty con, mô hình tổ chức quản lý, liên kết vốn, phân quyền quản lý, hiệu quả sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm nền tảng. Các phương pháp cụ thể gồm:

• Phân tích mô hình: So sánh các mô hình tổ chức quản lý truyền thống và mô hình CTM - CTC, đánh giá ưu nhược điểm và tính khả thi trong bối cảnh VSP.

• Phân tích kinh tế: Sử dụng số liệu tài chính, sản xuất kinh doanh của VSP giai đoạn 1981-2004 để đánh giá hiệu quả hoạt động và tác động của mô hình quản lý hiện tại.

• Điều tra thực tế: Thu thập thông tin từ các báo cáo, tài liệu nội bộ và phỏng vấn cán bộ quản lý VSP nhằm hiểu rõ thực trạng tổ chức và quản lý.

• Phân tích so sánh: Đối chiếu kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là mô hình tập đoàn dầu khí PETRONAS (Malaysia) để rút ra bài học áp dụng cho VSP.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các đơn vị thành viên của VSP và các số liệu tài chính, sản xuất kinh doanh trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu có sẵn nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2004 đến 2005, tập trung phân tích các giai đoạn phát triển chính của VSP.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng mô hình tổ chức quản lý hiện tại của VSP còn nhiều hạn chế:
   VSP hiện có 15 đơn vị thành viên, chia thành các khối sản xuất chính, sản xuất phụ trợ và phục vụ. Tổng vốn đầu tư lên đến gần 3.550 triệu USD với khoảng 5.000 lao động. Mô hình quản lý tập trung kéo dài hơn 20 năm đã bộc lộ nhiều bất cập như thiếu linh hoạt, chậm trễ trong ra quyết định, khó khăn trong phối hợp giữa các đơn vị. Ví dụ, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư trong giai đoạn 1991-2004 chỉ đạt khoảng 10-15%, thấp hơn mức trung bình ngành dầu khí.

2. Nhu cầu cấp thiết đổi mới mô hình quản lý:
   Sự phát triển đa ngành, quy mô lớn và phạm vi hoạt động rộng đòi hỏi VSP phải áp dụng mô hình quản lý hiện đại hơn. Mô hình CTM - CTC được đánh giá phù hợp với điều kiện của VSP, giúp phân quyền rõ ràng, tăng tính chủ động và trách nhiệm của các công ty con, đồng thời đảm bảo sự kiểm soát và điều phối hiệu quả từ công ty mẹ.

3. Kinh nghiệm quốc tế từ tập đoàn dầu khí PETRONAS:
   PETRONAS, tập đoàn dầu khí quốc gia Malaysia, đã áp dụng thành công mô hình CTM - CTC với hơn 96 công ty thành viên và 20 công ty cổ phần, tạo ra doanh thu kỷ lục 97,51 tỷ Ringgit Malaysia năm 2004, tăng trưởng 20% so với năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 37,44 tỷ RM, tương đương 38,4% doanh thu, cao hơn mức trung bình ngành. Mô hình này giúp PETRONAS linh hoạt trong quản lý, tận dụng tối đa nguồn lực và phát triển bền vững.

4. Khả năng chuyển đổi mô hình của VSP:
   Qua phân tích thực trạng và kinh nghiệm quốc tế, luận văn khẳng định VSP có đủ điều kiện về quy mô, cơ cấu tổ chức và nguồn lực để chuyển đổi sang mô hình CTM - CTC. Việc chuyển đổi sẽ giúp VSP nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường năng lực cạnh tranh và thích ứng tốt hơn với môi trường kinh doanh đa biến.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế trong mô hình quản lý hiện tại của VSP là do cơ chế tập trung quan liêu, thiếu phân quyền và chưa phát huy được tính chủ động của các đơn vị thành viên. So với mô hình CTM - CTC của PETRONAS, VSP còn thiếu sự linh hoạt trong điều hành và chưa tận dụng được lợi thế của mô hình liên kết vốn.

Việc áp dụng mô hình CTM - CTC sẽ giúp VSP phân tách rõ ràng quyền sở hữu và quyền quản lý, tạo điều kiện cho các công ty con tự chủ trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng vẫn chịu sự kiểm soát chiến lược từ công ty mẹ. Điều này phù hợp với xu thế đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước theo định hướng thị trường và hội nhập quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh hiệu quả tài chính trước và sau khi áp dụng mô hình CTM - CTC, bảng tổng hợp cơ cấu tổ chức và số lượng đơn vị thành viên, cũng như biểu đồ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của PETRONAS để minh họa cho hiệu quả mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược chuyển đổi mô hình CTM - CTC cho VSP:
   Thiết lập kế hoạch chi tiết với lộ trình 3-5 năm, xác định rõ các giai đoạn trung gian và chính thức chuyển đổi. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo VSP phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan quản lý nhà nước.

2. Tăng cường năng lực quản lý và đào tạo nhân sự:
   Đào tạo cán bộ quản lý cấp trung và cấp cao về mô hình CTM - CTC, kỹ năng phân quyền và kiểm soát nội bộ. Mục tiêu nâng cao năng lực quản trị, đảm bảo chuyển đổi thành công trong vòng 1-2 năm.

3. Hoàn thiện cơ chế pháp lý và chính sách hỗ trợ:
   Đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến quản lý doanh nghiệp nhà nước theo mô hình CTM - CTC, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho VSP và các doanh nghiệp tương tự. Thời gian thực hiện trong 1-3 năm.

4. Xây dựng hệ thống quản lý tài chính và kiểm soát nội bộ hiệu quả:
   Áp dụng các công cụ quản lý hiện đại, hệ thống báo cáo tài chính minh bạch, kiểm soát rủi ro chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi của công ty mẹ và các công ty con. Chủ thể thực hiện là phòng tài chính kế toán và kiểm toán nội bộ VSP, hoàn thành trong 2 năm.

5. Tăng cường hợp tác và học hỏi kinh nghiệm quốc tế:
   Thiết lập các chương trình hợp tác với các tập đoàn dầu khí quốc tế như PETRONAS để trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản lý và công nghệ. Thời gian triển khai liên tục, ưu tiên trong 3 năm đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp nhà nước lớn:
   Giúp hiểu rõ về mô hình CTM - CTC, các bước chuyển đổi và giải pháp quản lý hiệu quả, từ đó áp dụng phù hợp với đặc thù doanh nghiệp mình.

2. Cán bộ nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, kinh tế:
   Cung cấp tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn quản lý doanh nghiệp nhà nước, mô hình tổ chức và kinh nghiệm quốc tế.

3. Các cơ quan quản lý nhà nước về doanh nghiệp và kinh tế:
   Hỗ trợ xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp lý và định hướng phát triển doanh nghiệp nhà nước theo mô hình hiện đại.

4. Nhà đầu tư và chuyên gia tư vấn doanh nghiệp:
   Hiểu rõ cơ cấu tổ chức, mô hình quản lý và tiềm năng phát triển của các doanh nghiệp nhà nước lớn, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư và tư vấn chiến lược chính xác.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình công ty mẹ - công ty con là gì?
   Mô hình CTM - CTC là hình thức tổ chức doanh nghiệp trong đó công ty mẹ sở hữu toàn bộ hoặc phần lớn cổ phần của các công ty con, có quyền kiểm soát và điều phối hoạt động của các công ty con nhằm tối ưu hóa nguồn lực và hiệu quả kinh doanh.

2. Tại sao Vietsovpetro cần chuyển đổi sang mô hình CTM - CTC?
   Vì mô hình quản lý tập trung hiện tại còn nhiều hạn chế như thiếu linh hoạt, chậm trễ trong ra quyết định và khó khăn trong phối hợp giữa các đơn vị, chuyển đổi sang CTM - CTC giúp tăng tính chủ động, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động.

3. Kinh nghiệm quốc tế nào được áp dụng cho VSP?
   Kinh nghiệm từ tập đoàn dầu khí PETRONAS (Malaysia) với mô hình CTM - CTC đã giúp tập đoàn này đạt doanh thu kỷ lục và lợi nhuận cao, đồng thời quản lý hiệu quả mạng lưới công ty con đa dạng và quy mô lớn.

4. Các bước chính trong quá trình chuyển đổi mô hình của VSP là gì?
   Bao gồm xây dựng nhận thức thống nhất, xây dựng chiến lược phát triển, hình thành đề án tổ chức và triển khai thí điểm, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý và đào tạo nhân sự.

5. Làm thế nào để đảm bảo quyền lợi của công ty mẹ và công ty con trong mô hình CTM - CTC?
   Thông qua các hợp đồng kinh tế bình đẳng, hệ thống quản lý tài chính minh bạch, kiểm soát nội bộ chặt chẽ và phân quyền rõ ràng, đảm bảo công ty con tự chủ trong hoạt động nhưng vẫn chịu sự kiểm soát chiến lược của công ty mẹ.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng và những hạn chế của mô hình quản lý tập trung tại Vietsovpetro, đồng thời khẳng định sự cần thiết và khả năng chuyển đổi sang mô hình công ty mẹ - công ty con.
• Kinh nghiệm thành công của tập đoàn dầu khí PETRONAS là minh chứng thuyết phục cho hiệu quả của mô hình CTM - CTC trong ngành dầu khí.
• Đề xuất các bước đi và giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ VSP chuyển đổi mô hình quản lý, bao gồm xây dựng chiến lược, đào tạo nhân sự, hoàn thiện cơ chế pháp lý và hệ thống quản lý tài chính.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp nhà nước trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh toàn cầu.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp để đảm bảo chuyển đổi thành công và bền vững.

Các doanh nghiệp nhà nước và cơ quan quản lý nên nghiên cứu, áp dụng và phát triển mô hình CTM - CTC nhằm nâng cao năng lực quản trị và sức cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

<□> BO GlAO Di e: VA DAO TAO J Q TRUONG DAI HOC KLNH 'it QUdC DAN V r BO GIAO DUC VA BAO TAO , X. TRUONG BAI HOC KINH TE QUOC DAN G5 SO C3 05 £5) A^ AZ a AUOC DI VV CAC GIAI PHAP CHU V€U XI? _ 'W D€ CHUV€N VI€TSOVP€TRO SANG MO HINH CONG TV M€ - CONG TV CON 9 LUAN VAN THAC SI QUAN TRI KINH DOANH DAI HOC KTQD TRUNG< THONG TIN’. Giao vien huring dan: GS. NGUYfiN KE TUAN Hoc vien: NGUYfiN THI QUYEN HA NOI - 2005 LOT CAM ON Trong qua trinh hoc tap, toi da nhan sir quan tam giup do tan tinh cua GS.

Hieu truong, cac thay cd giao phong Dao tao Dai hoc va Sau dai hoc, phong Cong tac chinh tri va Quan Iy sinh vien, khoa Quan tri kinh doanh va GS.Truong khoa Quan tri kinh doanh trirdng Dai hoc Kinh te quoc dan. Toi xin chan thanh cam on cac thay co, ban be, co quan va gia dinh da giup do toi hoan thanh ban luan van nay. Ban luan van la ket qua qua trinh lao dong khoa hoc nghiem tuc cua ban than, song do kha nang va trinh do co han nen khong tranh khdi nhung khiem khuyet nhat dinh. Toi mong muon nhan duoc sir quan tam dong gop cua cac thay cd giao.

Ha noi, ngay 18 thang 08 nam 2005 Hoc vien Nguyen Thi Quyen 1 MUC • LUC • Mfr frau 6 Chuong 1- Nhung van fre ly luan co’ ban ve mo hinh' cong ty me - cong ty con 9 1.1- Doanh nghiep trong nen kinh te thj tru’frng 9 1.1- Khai niem ve doanh nghiep 9 X / 1.2- Cac loai hinh doanh nghiep trong nen kinh te thj trufrng 10 1.2- Mo hinh cong ty me - cong ty con , 11 1.1- Khai quat ljch su hinh thanh va phat trien mo hinh cong ty me ' - cong ty con 11 12.2- Dac ' trung va phan loai mo hinh cong ty me - cong ty con 12 1.3- Co che hoat dong cua mo hinh cong ty ' me - cong ty con 21 1. frieu kien ap dung ' mo hinh cong ty me - .cong ty con 23 1.3- Qua trinh thi friem mo hinh cong ty me ' - cong ty con fr Viet Nam va kinh nghiem quoc te 25 - x ■ r •> 1.1- ' Su can thiet phai froi mfri mo hinh quan ly DNNN 25 1.2- Qua trinh ' thi friem mo hinh cong ty me-cong ty con fr Viet Nam 27 1.3- Gifri thieu mo hinh cong ty me-cong ty ' con frien hinh trong nganh dau khi fr khoi ASEAN - Mo hinh tap froan dau khi PETRONAS (Malaysia) 32. Chuong 2- Thuc trang to chuc quan ly san - xuat - kinh doanh ' cua VIETSOVPETRO 45 2.1- Qua trinh phat trien va mot so frac friem cua VSP 45 2.1- Khai quat ve hoat frong dau khi fr Viet Nam va thanh lap xi nghiep lien doanh Vietsovpetro 45 2.2- Qua trinh phat trien va vj tri cua VSP trong nen kinh - te Viet Nam 50 2.2- Thuc trang mo hinh to chuc quan ly san xuat - kinh doanh cuaVSP 58 2.1- Su thay froi mo hinh to chuc quan ly san xuat - kinh ' doanh cua VSP giai froan 1981-1990 58 2.2- Mo' hinh to chuc quan ly san xuat-kinh - doanh giai ' froan 1991-2004 66 2 2.3- Nhung han che va sir bat cap cua mo hinh to chuc quan ly hien nay 79 2.1- Nhung bat cap d tarn vT mo 79 2.2- Nhung bat cap voi nganh dau khl Viet Nam 81 2.3- Nhung han che tir XI nghiep Lien doanh 83 Chuong 3- Buoc di va cac giai phap chu y£u chuyen VSP sang mo hinh cong ty me - cong ty con 85 3.1- Sir can thiet phai doi moi mo hinh to chuc cua VSP va cac mo hinh co the lua • chon • 85 3.1- Chu truong cua nha nude trong chien luqc phat trien nganh dau khi Viet Nam 85 3.2- Muc tieu chien lucre phat trien cua nganh Dau khi Viet Nam 86 3.3- Str thay doi moi trrrdng hoat dong va xu the phi tap trung hoa trong quan ly 87 3.4- Su can thiet phai doi moi mo hinh to chuc cua VSP 88 3.5- Nhung mo hinh to chuc quan ly co the lua chon va uu the cua mo hinh cong ty me-cong ty con 89 3.2- Cac buo’c di cua qua trinh chuyen VSP sang mo hinh cong ty me-cong ty con 93 3.1- Giai doan qua do (trung gian) 94 3.2- Giai doan chinh thuc chuyen doi sang mo hinh quan ly moi 98 3.3- Nhung giai phap chii yeu de chuyen VSP sang mo hinh cong ty me - cong ty con 101 3.1- Tao sir thong nhat ve nhan thuc 101 3.2- Xay dung chien luqc phat trien VSP 103 3.3- Hinh thanh de an to chuc va trien khai thi diem 108 3.4- Ki6n nghi voi Nha nude 111 Ket Iuan 115 Danh muc • tham khao • tai lieu 116 Phu luc 118 CAC Tl VIET TAT Chic viet tat Chit viet dav du 1. CNH, HDH Cong nghiep hoa, hien dai hoa 2.

CNXH Chu nghTa xa hoi 3. CT Cong ty 4. CTCP Cong ty co phan 5. CTNHH Cong ty trach nhien htru han 6.

CTM-CTC Cong ty me - cong ty con 7. DN Doanh nghiep 8. DNNN Doanh nghiep nha nude 9. HDBT Hoi dong Bo trurdng 10.HDQT Hoi dong quan tri ll.TCT Tong cong ty 12.TGD Tong giam doc 13.USD Do la My 14.XNLD Xi nghiep lien doanh 16.

XNQD Xi nghiep quoc doanh 17.XNVTB Xi nghiep Van tai bi£n 4 DANH MUC CAC BANG BIEU, SO DO, BIEU DO 1. Danh muc bang bieu Bang 1: Danh sach cac cong ty thanh vien cua tap doan dau khi PETRONAS .37 Bang 2: Ket qua kinh doanh cua Petronas.43 Bang 3: Cac chi tieu kinh te ky thuat cua VSP trong giai doan 1981-1990.52 Bang 4: Ket qua hoat dong san xuat kinh doanh cua VSP giai doan 1991-2004 .54 Bang 5: Tong hop chi tieu kinh te co ban toan nganh dau khi 1986-2004. 57 Bang 6: Sir thay doi co cau to chdc cua cac don vi thanh vien VSP.63 Bang 7: Co cau lao dong cua VSP. 64 Bang 8: Ket qua san xuat giai doan 1981 - 1990.

65 Bang 10:Ket qua san xuat - kinh doanh giai doan 1991-2004. 72 Bang 11- Ket qua doanh thu dich vu ngoai va doanh thu tur dau1991-2004. 73 Bang 12: Quy dinh trich lap cac quy cua VSP. 77 Bang 13- Mot so chi tieu trong giai doan 1991-2004.

79 Bang 14- Chi tieu ke hoach khai thac dau chu yeu giai doan2005-2020. 104 Bang 15- Tong hap dau tu bo sung giai doan 2005-2010. 105 Bang 16: Lo trinh thay the chuyen gia Nga. 107 Bang 17: Danh muc cac cong trinh va cac quoc gia Tap doan Petronas dang thuc hien.

Danh muc so’ do So do I: Cau true mo hinh CTM - CTC. 21 So do 2: Quan he chu so hiru nha nude vdi cong ty me nha nude .29 Sa do 3: Mo hinh CTM Petronas. 34 Sa do 4: Mo hinh lien ket gitra cac cong ty con cua tap doan Petronas.38 Sa do 5: Ca cau to chuc cua VSP trong giai doan 1981 - 1990. 59 Sa do 6: Bo may dieu hanh cua VSP trong giai doan 1981 - 1990.

60 Sa do 7: Ca cau to churc san xuat cua VSP trong giai doan 1991 - 2004. 67 Sa do 8: Ca cau to chtrc quan ly true tuyen cua VSP. 68 Sa dd 9: Mo hinh khai quat CTM-CTC cua VSP. 100 Sa do 10: Mo hinh CTM Vietsovpetro.

Danh muc bieu do Bieu do 1: Ket qua kinh doanh cua Petronas 2000-2004. 119 Bidu dd 2: Khai thac dSu;tho cua VSP 1986-2004. 122 Bieu do 3: Doanh thu xuat khau va gia dau tho giai doan 1991-2004. 123 Bieu do 4: Doanh thu va chi phi giai doan 1991-2004.

124 Bieu do 5: Hoan von dau tir cua hai phia tham gia. 125 Bieu do 6: San lirong dau khai thac theo chu ky mo cua VSP. Sir can thi&t nghien cun de tai Tren the gidi, nhieu cong ty (CT), tap doan kinh te ion thudng ap dung mo hinh cong ty me - cong ty con (CTM - CTC). Theo mo hinh ' nay, cong ty me (CTM) so huu toan 'bo hoac so him phan von (co phan) chi phoi cua cac cong ty con (CTC), co quyen chi phoi theo nhung noi dung khac nhau va vdi mhc do' khac nhau hoat dong cua cac CTC.

Mo hinh nay phu hop vdi dieu kien quy mo san xuat ldn, linh vrc kinh doanh da dang va phan tan trong khong gian rong, bao dam duoc quyen chu so huu cua CTM, nhung van phat huy duoc tinh chu dong va tr chiu trach nhiem cua cac CTC. Trong qua trinh doi mdi kinh te d Viet nam da xuat hien nhieu mo hinh quan ly doanh nghiep (DN), trong do co nhieu DN co' quy mo ldn kinh doanh da nganh hoac kinh doanh trong mot nganh nhung co nhung hoat dong khac nhau lien ' quan chat che vdi nhau. Viec to chuc theo mo hinh tong cong ty (TCT) kidu truyen thong duoc cau thanh tu cac DN hach toan doc lap, cac DN ' hach toan phu thuoc va cac don vi sr nghiep, trong rat nhieu trudng hop to ra kem hieu qua va khong thich hop vdi tinh phuc tap cua linh vrc hoat dong dac thu. 'Trong nhung ' nam gan day, mo hinh cong ty me - cong ty con (CTM - CTC) bat dau duoc trien khai thi diem va duoc coi la mot trong nhung dinh hudng doi mdi mo hinh TCT.

Xi nghiep lien doanh diu khi VIETSOVPETRO '(VSP) la DN lien doanh giua nudc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet nam va Lien Xo (nay la Lien bang Nga) duoc thanh lap tu nam 1981. Trong hon 20 nam qua, VSP da khong ngung ldn manh va co nhung dong gop to Idn vao cong cuoc phat trien kinh te cua Viet Nam. Hien nay, co cau san xuat , cua VSP gom 15 don vi thanh vien va duoc chia thanh khoi cac don vi san xuat chinh, khoi cac don vi san xuat phu tro, khoi cac don vi phuc vu. Tong von dau tu cua VSP da len den gan 3.550 trieu USD, so lao dong lam viec thudng xuyen la 5.

Cung vdi sr phat trien san xuat - kinh doanh, can bo, cong nhan Viet Nam da dan dan thay ' the. cac chuyen gia va cong nhan Nga d hau het cac khau san xuat va quan ly. Trong 'tuong lai, VSP se tro thanh danh nghiep thupc sd huu cua Viet Nam.