Giải Pháp Cấp Nước An Toàn Cho Khu Vực Phía Bắc Sông Hàm Luông Tỉnh Bến Tre Giai Đoạn 2020

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1. Tổng quan về nghiên cứu cấp nước an toàn trên thế giới và tại Việt Nam

1.1.1. Tổng quan về tình hình cấp nước an toàn trên thế giới

1.1.2. Tổng quan về tình hình cấp nước an toàn tại Việt Nam

1.1.3. Những nghiên cứu về cấp nước an toàn trên thế giới

1.1.4. Những nghiên cứu về cấp nước an toàn tại Việt Nam

1.1.5. Các quy định về trách nhiệm, cơ chế, chính sách trong chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch cấp nước an toàn tại tỉnh Bến Tre

1.1.6. Khái niệm về một số biện pháp cấp nước an toàn

1.2. Điều kiện tự nhiên, thực trạng phát triển KT - XH Tỉnh Bến Tre

1.2.1. Tổng quan về Tỉnh Bến Tre

1.2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội

1.2.2.1. Điều kiện kinh tế

1.2.2.2. Thực trạng phát triển đô thị

1.2.2.3. Thực trạng phát triển các khu dân cư nông thôn

1.2.3. Tổng quan trữ lượng, chất lượng, khả năng khai thác nguồn nước

1.2.3.1. Nguồn nước mặt

1.2.3.2. Nguồn nước dưới đất

1.2.5. Hiện trạng cấp nước vùng khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

1.2.6. Kết luận chương 1

2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁCH TIẾP CẬN

2.1. Cơ sở lý thuyết về cấp nước an toàn

2.1.1. Cấp nước an toàn tại Việt Nam

2.1.2. Triển khai cấp nước an toàn

2.1.3. Những nguyên nhân cấp nước không an toàn

2.1.4. Hiện trạng cấp nước an toàn khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

2.1.5. Quy hoạch cấp nước vùng tỉnh Bến Tre giai đoạn 2020 định hướng đến năm 2030

2.1.6. Đánh giá hiện trạng hoạt động của hệ thống cấp nước

2.1.6.1. Hiện trạng cấp nước toàn tỉnh Bến Tre

2.1.6.6. Hiện trạng mạng lưới cấp nước khu vực phía Bắc sông Hàm Luông gồm: Tp.Bến Tre, huyện Châu Thành, huyện Giồng Trôm, huyện Bình Đại, huyện Ba Tri và đánh giá giá hiện trạng mạng lưới cấp nước khu vực phía Bắc sông Hàm Luông

2.1.6.6.1. Hiện trạng mạng lưới cấp nước khu vực phía Bắc sông Hàm Luông: Tp.Bến Tre, huyện Châu Thành, huyện Giồng Trôm, huyện Bình Đại, huyện Ba Tre

2.1.6.6.2. Đánh giá hiện trạng mạng lưới cấp nước khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

2.1.7. Nhu cầu dùng nước trong tương lai của toàn tỉnh Bến Tre

2.1.7.1. Hiện trạng địa điểm và công suất các nhà máy

2.1.7.2. So sánh và chọn nguồn nước

2.1.7.3. Tổng hợp nhu cầu dùng nước cho tỉnh Bến Tre giai đoạn 2020 - 2030

2.1.8. Ứng dụng phần mềm mô phỏng thủy lực và phân tích, so sánh, lựa chọn phần mềm mô phỏng thủy lực mạng lưới cấp nước

2.1.8.1. Phần mềm WaterGems

2.1.8.2. Phần mềm Epanet

2.1.8.3. So sánh, lựa chọn phần mềm mô phỏng mạng lưới cấp nước

2.1.8.4. Cách thức mô phỏng thủy lực bằng phần mềm Epanet

2.1.9. Giải pháp giảm mặn, giải pháp thủy lực và giải pháp phân vùng cấp nước an toàn dựa trên cơ sở mô hình thủy lực đã lựa chọn

2.1.10. Kết luận chương 2

3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT, GIẢI PHÁP CẤP NƯỚC AN TOÀN CHO KHU VỰC PHÍA BẮC SÔNG HÀM LUÔNG TỈNH BẾN TRE GIAI ĐOẠN 2020 – 2030

3.1. Xác định, phân tích và đánh giá mức độ các nguy cơ rủi ro đối với hệ thống cấp nước và trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay

3.1.1. Biến đổi khí hậu – nước biển dâng

3.1.2. Diễn biến mực nước, lưu lượng xâm nhập mặn tỉnh Bến Tre

3.1.3. Đánh giá chung về tình hình cấp nước mất an toàn tại khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

3.1.4. Những nguyên nhân dẫn đến cấp nước không an toàn tại khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

3.2. Xây dựng bản đồ mức độ yêu cầu cấp nước an toàn

3.3. Mô phỏng thủy lực và đánh giá lưu lượng, áp lực trên toàn mạng lưới

3.3.1. Phương án 1: Hệ thống cấp nước phân tán

3.3.2. Phương án 2: Phương án kết hợp, tập trung nguồn nước thô

3.3.3. Đánh giá các phương án đề xuất

3.3.4. Lựa chọn phương án

3.4. Xây dựng bản đồ mức đảm bảo cấp nước an toàn cho phương án đã lựa chọn của khu vực phía Bắc sông Hàm Luông tỉnh Bến Tre

3.5. Các biện pháp bảo đảm cấp nước an toàn

3.6. Các yêu cầu về thiết bị, vật tư chính

3.7. Đề xuất các biện pháp và kế hoạch triển khai cấp nước an toàn thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu trong tương lai

3.8. Quy trình ứng phó với biến đổi xảy ra trong điều kiện vận hành có sự cố, mất kiểm soát và các tình huống khẩn cấp

3.9. Giải pháp cấp nước an toàn trong quản lý, vận hành, khai thác công trình để nâng hiệu quả hoạt động công trình cấp nước trong điều kiện biến đổi khí hậu

3.10. Bảo vệ nguồn nước

3.11. Giải pháp chống thất thoát nước

3.12. Kết luận chương 3

PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Cấp Nước An Toàn Bến Tre 2020 2030

Nước là tài nguyên thiết yếu cho sự sống và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, tình trạng mất an toàn cấp nước đang trở thành vấn đề cấp bách trên toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Bến Tre, một tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo cấp nước an toàn cho người dân và các ngành kinh tế. Bài viết này sẽ tổng quan về tình hình cấp nước an toàn Bến Tre giai đoạn 2020-2030, các vấn đề tồn tại và hướng đến các giải pháp bền vững. Theo nghiên cứu, tổng công suất các trạm cấp nước trong tỉnh hiện nay đang cung cấp khoảng 65.000 m3/ngày, nhưng tiêu chuẩn cấp nước trung bình toàn tỉnh chỉ đạt 40 lít/người/ngày (chưa tính thất thoát >28%), cho thấy sự thiếu hụt so với nhu cầu thực tế.

1.1. Tình Hình Cấp Nước An Toàn Trên Thế Giới Hiện Nay

Trên thế giới, khái niệm cấp nước an toàn được hiểu là việc cung cấp nước ổn định, duy trì đủ áp lực, liên tục, đủ lượng nước, đảm bảo chất lượng theo quy chuẩn. Các quốc gia tiên tiến như Phần Lan, New York (Mỹ) đã áp dụng nhiều giải pháp công nghệ và quản lý hiệu quả để đảm bảo nguồn nước sạch cho người dân. Ví dụ, tại Phần Lan, việc ngừng cấp nước được xem là sự cố nghiêm trọng và người dân được đền bù nếu thời gian ngừng cấp vượt quá 12 giờ/năm. New York sử dụng hệ thống dẫn nước bằng trọng lực từ lưu vực Catskill và Delaware, đảm bảo nguồn cung ổn định và hiệu quả.

1.2. Thực Trạng Cấp Nước An Toàn Tại Việt Nam Hiện Nay

Tại Việt Nam, tình hình cấp nước an toàn còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở các vùng nông thôn và khu vực ven biển. Chất lượng nguồn nước chưa đảm bảo, hệ thống cấp nước chưa đồng bộ và hiệu quả, tình trạng thất thoát nước còn cao. Bến Tre là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, gây khó khăn cho việc khai thác và cung cấp nước sạch. Do đó, việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp cấp nước an toàn cho Bến Tre là vô cùng cấp thiết.

II. Thách Thức Cấp Nước Sạch Khu Vực Bắc Sông Hàm Luông

Khu vực phía Bắc sông Hàm Luông, bao gồm TP. Bến Tre, các huyện Châu Thành, Giồng Trôm, Bình Đại và Ba Tri, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo cấp nước sạch nông thôn. Các vấn đề chính bao gồm: ô nhiễm nguồn nước Bến Tre, xâm nhập mặn, biến đổi khí hậu, hệ thống cấp nước xuống cấp và thiếu vốn đầu tư. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ dân được tiếp cận với nước sạch còn thấp so với các khu vực khác trong tỉnh.

2.1. Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Nguồn Nước Bến Tre

Biến đổi khí hậu Bến Tre gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng, trong đó có tình trạng xâm nhập mặn ngày càng gia tăng. Nước mặn xâm nhập sâu vào các sông, kênh rạch, làm giảm chất lượng nguồn nước mặt và ảnh hưởng đến khả năng khai thác nước ngọt. Điều này gây khó khăn cho việc cung cấp nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, đặc biệt trong mùa khô. Nghiên cứu cho thấy, xâm nhập mặn có thể làm giảm năng suất cây trồng và gây thiệt hại kinh tế lớn cho người dân.

2.2. Ô Nhiễm Nguồn Nước Mặt Và Nước Ngầm Tại Bến Tre

Ô nhiễm nguồn nước Bến Tre là một vấn đề nhức nhối, do hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt của người dân. Việc sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu, xả thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt không qua xử lý đã làm ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước sinh hoạt mà còn gây hại cho sức khỏe cộng đồng. Cần có các biện pháp kiểm soát và xử lý ô nhiễm nguồn nước hiệu quả để đảm bảo cấp nước bền vững.

2.3. Hiện Trạng Hệ Thống Cấp Nước Khu Vực Bắc Sông Hàm Luông

Hệ thống mạng lưới cấp nước khu vực phía Bắc sông Hàm Luông còn nhiều hạn chế, bao gồm: đường ống cũ kỹ, xuống cấp, tình trạng thất thoát nước cao, công nghệ xử lý nước lạc hậu và thiếu vốn đầu tư. Nhiều trạm cấp nước hoạt động không hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu sử dụng nước của người dân. Cần có các giải pháp nâng cấp, cải tạo hệ thống cấp nước, áp dụng công nghệ mới và tăng cường quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Giải Pháp Cấp Nước An Toàn Cho Vùng Ven Biển Bến Tre

Để giải quyết các thách thức trên, cần có các giải pháp cấp nước an toàn cho vùng ven biển Bến Tre một cách toàn diện và bền vững. Các giải pháp này cần tập trung vào việc bảo vệ nguồn nước, nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng nước, áp dụng công nghệ xử lý nước tiên tiến và tăng cường quản lý hệ thống cấp nước. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các ngành chức năng và cộng đồng dân cư để đảm bảo hiệu quả thực hiện.

3.1. Giải Pháp Bảo Vệ Nguồn Nước Ngọt Bến Tre

Giải pháp bảo vệ nguồn nước là yếu tố then chốt để đảm bảo cấp nước an toàn. Cần tăng cường kiểm soát và xử lý ô nhiễm nguồn nước, bảo vệ rừng ngập mặn, xây dựng các công trình trữ nước mưa và nước mặt, và áp dụng các biện pháp tưới tiêu tiết kiệm nước trong nông nghiệp. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước tiết kiệm.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Xử Lý Nước Mặn Thành Nước Ngọt

Trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng gia tăng, việc ứng dụng công nghệ xử lý nước mặn thành nước ngọt là một giải pháp quan trọng. Các công nghệ như thẩm thấu ngược (RO), điện phân (ED) có thể được áp dụng để xử lý nước mặn thành nước ngọt, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân và các ngành kinh tế. Tuy nhiên, cần lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện địa phương và đảm bảo chi phí hợp lý.

3.3. Xây Dựng Hệ Thống Cấp Nước Tập Trung Và Phi Tập Trung

Cần kết hợp xây dựng hệ thống cấp nước tập trung và cấp nước phi tập trung để đảm bảo cấp nước sinh hoạt hiệu quả. Hệ thống cấp nước tập trung phù hợp với các khu đô thị, khu công nghiệp, trong khi hệ thống cấp nước phi tập trung phù hợp với các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Cần có quy hoạch chi tiết và đầu tư đồng bộ để xây dựng hệ thống cấp nước hiện đại, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân.

IV. Quy Hoạch Cấp Nước Bến Tre Giai Đoạn 2020 2030

Để đảm bảo cấp nước an toàn cho Bến Tre trong giai đoạn 2020-2030, cần có quy hoạch chi tiết và đồng bộ, bao gồm: xác định nhu cầu sử dụng nước, đánh giá khả năng cung cấp nước, lựa chọn công nghệ xử lý nước, xây dựng hệ thống cấp nước và quản lý hệ thống cấp nước. Quy hoạch cần dựa trên các yếu tố kinh tế - xã hội, môi trường và biến đổi khí hậu, đảm bảo tính khả thi và bền vững.

4.1. Xác Định Nhu Cầu Dùng Nước Cho Sinh Hoạt Và Sản Xuất

Việc xác định chính xác nhu cầu dùng nước cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ là cơ sở để lập quy hoạch cấp nước an toàn. Cần dự báo dân số, tốc độ phát triển kinh tế, diện tích cây trồng và quy mô sản xuất công nghiệp để ước tính nhu cầu dùng nước trong tương lai. Đồng thời, cần tính đến các yếu tố như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và tình trạng ô nhiễm nguồn nước.

4.2. Đánh Giá Khả Năng Cung Cấp Nước Từ Các Nguồn

Cần đánh giá khả năng cung cấp nước từ các nguồn nước mặt, nước ngầm và nước mưa để xác định nguồn cung cấp nước chính cho Bến Tre. Đồng thời, cần đánh giá chất lượng nguồn nước và khả năng xử lý nước để đảm bảo tiêu chuẩn nước sạch. Cần có các giải pháp khai thác và sử dụng nguồn nước hợp lý, tránh tình trạng khai thác quá mức gây cạn kiệt nguồn nước.

4.3. Lựa Chọn Công Nghệ Xử Lý Nước Phù Hợp Với Điều Kiện Bến Tre

Việc lựa chọn công nghệ xử lý nước phù hợp với điều kiện địa phương là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng nước sạch. Cần xem xét các yếu tố như chất lượng nguồn nước, chi phí đầu tư và vận hành, khả năng bảo trì và vận hành, và tác động môi trường để lựa chọn công nghệ xử lý nước tối ưu. Các công nghệ như lọc cát, khử trùng bằng clo, ozone, UV và thẩm thấu ngược có thể được áp dụng tùy thuộc vào điều kiện cụ thể.

V. Ứng Dụng Mô Hình Thủy Lực Trong Cấp Nước An Toàn Bến Tre

Việc ứng dụng mô hình thủy lực là một công cụ hữu ích để phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống cấp nước. Mô hình thủy lực có thể giúp xác định các điểm yếu trong hệ thống, dự báo lưu lượng và áp lực nước, và tối ưu hóa việc vận hành hệ thống. Đồng thời, mô hình thủy lực có thể được sử dụng để đánh giá tác động của các giải pháp cải tạo và nâng cấp hệ thống cấp nước.

5.1. Giới Thiệu Về Phần Mềm Mô Phỏng Thủy Lực Epanet

Epanet là một phần mềm mô phỏng thủy lực miễn phí và mã nguồn mở, được phát triển bởi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (US EPA). Epanet có thể được sử dụng để mô phỏng hoạt động của hệ thống cấp nước, bao gồm: đường ống, bơm, van, bể chứa và các điểm tiêu thụ nước. Epanet cung cấp các công cụ để phân tích lưu lượng, áp lực nước, chất lượng nước và chi phí năng lượng.

5.2. Xây Dựng Mô Hình Thủy Lực Cho Mạng Lưới Cấp Nước Bến Tre

Để xây dựng mô hình thủy lực cho mạng lưới cấp nước Bến Tre, cần thu thập các dữ liệu về: sơ đồ mạng lưới, đường kính và chiều dài đường ống, vị trí và công suất bơm, vị trí và dung tích bể chứa, và nhu cầu sử dụng nước tại các điểm tiêu thụ. Sau đó, các dữ liệu này được nhập vào phần mềm Epanet để xây dựng mô hình. Mô hình cần được hiệu chỉnh và kiểm tra để đảm bảo tính chính xác.

5.3. Phân Tích Và Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Của Hệ Thống

Sau khi xây dựng và hiệu chỉnh mô hình thủy lực, có thể sử dụng mô hình để phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống cấp nước. Mô hình có thể giúp xác định các điểm có áp lực nước thấp, lưu lượng nước không đủ, hoặc chất lượng nước kém. Đồng thời, mô hình có thể được sử dụng để đánh giá tác động của các giải pháp cải tạo và nâng cấp hệ thống, như: thay thế đường ống cũ, tăng công suất bơm, hoặc xây dựng thêm bể chứa.

VI. Đề Xuất Kế Hoạch Triển Khai Cấp Nước An Toàn Thích Ứng BĐKH

Để đảm bảo cấp nước an toàn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cần có kế hoạch triển khai chi tiết và đồng bộ, bao gồm: nâng cao năng lực quản lý, tăng cường hợp tác quốc tế, và xây dựng cơ chế tài chính bền vững. Kế hoạch cần dựa trên các yếu tố kinh tế - xã hội, môi trường và biến đổi khí hậu, đảm bảo tính khả thi và bền vững.

6.1. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Hệ Thống Cấp Nước

Cần nâng cao năng lực quản lý hệ thống cấp nước ở tất cả các cấp, từ tỉnh đến địa phương. Điều này bao gồm: đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý, xây dựng quy trình vận hành và bảo trì hệ thống, và áp dụng các công nghệ quản lý hiện đại. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động của các đơn vị cấp nước để đảm bảo tuân thủ các quy định về chất lượng nước và dịch vụ.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Cấp Nước An Toàn

Cần tăng cường hợp tác quốc tế với các tổ chức, quốc gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực cấp nước an toàn. Điều này bao gồm: trao đổi kiến thức và kinh nghiệm, tiếp nhận công nghệ mới, và thu hút vốn đầu tư. Đồng thời, cần tham gia các diễn đàn quốc tế về cấp nước để cập nhật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm.

6.3. Xây Dựng Cơ Chế Tài Chính Bền Vững Cho Cấp Nước

Cần xây dựng cơ chế tài chính bền vững cho cấp nước an toàn, bao gồm: tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau, như: ngân sách nhà nước, vốn ODA, vốn tư nhân và vốn cộng đồng. Đồng thời, cần xây dựng chính sách giá nước hợp lý, đảm bảo bù đắp chi phí sản xuất và khuyến khích sử dụng nước tiết kiệm. Cần có cơ chế hỗ trợ tài chính cho các hộ nghèo và các đối tượng chính sách để đảm bảo tiếp cận nước sạch.