Foundations for Attachment Training Resource: Chương trình đào tạo 6 buổi cho phụ huynh trẻ em bị sang chấn - Kim S. Golding

Chương trình đào tạo 6 buổi về nền tảng kết nối và phát triển quan hệ. Học các kỹ năng xây dựng mối liên hệ bền vững, giải quyết xung đột và tăng cường lòng

• Tác giả: Kim S. Golding
• Chuyên ngành: Phát triển trẻ em và gắn kết
• Đề tài: Cơ sở cho tài liệu huấn luyện gắn kết
• Loại tài liệu: Tài liệu huấn luyện
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: London

Tóm tắt

I. Tổng quan về Foundations for Attachment Training Resource

Foundations for Attachment Training Resource là chương trình đào tạo gồm sáu buổi, được thiết kế bởi nhà tâm lý học lâm sàng Kim Golding. Chương trình nhằm giúp cha mẹ nuôi, cha mẹ nhận nuôi và người chăm sóc họ hàng xây dựng mối gắn kết lành mạnh với trẻ từng trải qua chấn thương, mất mát hoặc ly cách. Tài liệu này dựa trên nền tảng lý thuyết gắn kết và Liệu pháp Phát triển Song phương (DDP). Đây là công trình được nghiên cứu kỹ lưỡng qua giai đoạn thí điểm, được các chuyên gia quốc tế đánh giá cao về tính thực tiễn. Chương trình cung cấp đầy đủ công cụ cần thiết cho người điều phối nhóm, bao gồm tài liệu photocopy được và hoạt động tải xuống trực tiếp. Đặc biệt, nội dung được trình bày dễ hiểu, phù hợp với cả người chăm sóc có ít kiến thức nền về tâm lý học. Foundations for Attachment đóng vai trò như cầu nối giữa nguyên tắc lý thuyết gắn kết và trải nghiệm thực tế của người nuôi dưỡng trẻ.

1.1. Nguồn gốc và tác giả của chương trình

Kim Golding là nhà tâm lý học lâm sàng tư vấn tại Anh, nổi tiếng với nhiều tác phẩm về nuôi dạy trẻ dựa trên gắn kết. Bà là tác giả của các sách bán chạy như Creating Loving Attachments và Nurturing Attachments. Foundations for Attachment Training Resource được xây dựng dựa trên nghiên cứu thí điểm kỹ lưỡng, với lời giới thiệu của tiến sĩ Dan Hughes, người sáng lập DDP Institute. Tài liệu nhận được đánh giá tích cực từ nhiều chuyên gia hàng đầu tại Anh và Úc, chứng minh giá trị khoa học và thực tiễn của chương trình.

1.2. Đối tượng và phạm vi áp dụng

Chương trình hướng đến cha mẹ nuôi, cha mẹ nhận nuôi, người chăm sóc họ hàng và nhân viên chăm sóc trẻ em. Foundations for Attachment phù hợp cho bất kỳ chuyên gia nào tham gia đào tạo người chăm sóc trẻ bị tổn thương. Chương trình cũng áp dụng được trong môi trường chăm sóc tập thể, dù cần điều chỉnh thêm. Đây là phần mở đầu cho Nurturing Attachments Programme, tạo nền tảng vững chắc trước khi người chăm sóc tiến sâu hơn vào mô hình House Model of Parenting.

II. Phân tích thách thức nuôi dưỡng trẻ bị chấn thương

Trẻ từng trải qua lạm dụng, bỏ rơi hoặc mất mát sớm thường phát triển mô hình gắn kết không an toàn. Những trải nghiệm tiêu cực này ảnh hưởng sâu sắc đến cách trẻ hình thành mối quan hệ với người chăm sóc mới. Nhiều trẻ phát triển tình trạng gọi là Blocked Trust, tức là khả năng tin tưởng bị chặn đứng để tự bảo vệ khỏi đau đớn. Trẻ học cách thích nghi bằng các hành vi kiểm soát nhằm đối phó với cảm giác không an toàn. Các hành vi này có thể bao gồm thao túng, thách thức quyền lực hoặc rút lui cảm xúc. Đối với cha mẹ nuôi và nhận nuôi, việc xây dựng kết nối niềm tin song song với thiết lập ranh giới là thách thức lớn. Thay vì thực hiện tuần tự, cha mẹ phải đồng thời tạo cảm giác được yêu thương vô điều kiện trong khi vẫn duy trì kỷ luật hợp lý. Những đứa trẻ trong hệ thống chăm sóc thường xuyên thay đổi môi trường sống, khiến vấn đề trầm trọng hơn.

2.1. Hiện tượng Blocked Trust ở trẻ

Blocked Trust xảy ra khi trẻ nhỏ chặn đứng nỗi đau từ sự từ chối và khả năng tận hưởng niềm vui để tồn tại trong thế giới thiếu sự an ủi. Theo Baylin và Hughes, trải nghiệm sớm giúp trẻ phát triển niềm tin hoặc sự ngờ vực đối với người chăm sóc. Điều này dẫn đến cảm giác được yêu thương vô điều kiện hoặc có điều kiện. Não bộ thích nghi bằng cách thay đổi chức năng, khiến hệ thống phòng thủ hoạt động mạnh hơn hệ thống giao tiếp xã hội. Trẻ mang theo những kỳ vọng và cách thích nghi này vào gia đình mới.

2.2. Thách thức trong môi trường chăm sóc tập thể

Nhân viên chăm sóc trẻ trong môi trường tập thể phải đối mặt với nhiều thách thức đặc biệt. Ca làm việc luân phiên và nhiều quan điểm nuôi dạy khác nhau giữa các thành viên tạo ra sự không nhất quán. Tình trạng thiếu nhân viên, áp lực kiểm tra từ cơ quan quản lý và thiếu kinh phí khiến nhân viên cảm thấy bất lực. Chương trình Foundations for Attachment cần được điều chỉnh bởi người điều phối có kinh nghiệm để phù hợp với bối cảnh chăm sóc tập thể. Các nghiên cứu thí điểm cho thấy việc bổ sung thêm mô-đun chuyên biệt sẽ giúp giải quyết vấn đề này hiệu quả hơn.

III. Giải pháp từ chương trình Foundations for Attachment

Chương trình Foundations for Attachment cung cấp giải pháp toàn diện thông qua sáu buổi học có cấu trúc rõ ràng. Nội dung áp dụng phương pháp DDP, tập trung vào sự đồng cảm, tò m trò, chấp nhận và vui chơi, viết tắt là PACE. Đây là cách tiếp cận giúp cha mẹ tạo môi trường an toàn về mặt cảm xúc cho trẻ. Mỗi buổi học bao gồm bài tập thực hành và tài liệu hướng dẫn dễ hiểu, giúp người chăm sóc áp dụng kiến thức vào đời sống hàng ngày. Chương trình cũng tích hợp kiến thức về chấn thương, gắn kết và thần kinh học theo cách đơn giản hóa. Người điều phối được cung cấp đầy đủ công cụ photocopy được và tài liệu tải xuống trực tuyến. Kim Golding đã chắt lọc những yếu tố cốt lõi nhất của nuôi dạy trẻ nhạy cảm, phù hợp cho cả người điều phối và người tham gia. Phương pháp này đã được kiểm chứng qua nghiên cứu thí điểm với kết quả tích cực.

3.1. Phương pháp PACE trong nuôi dưỡng gắn kết

PACE là viết tắt của Playfulness, Acceptance, Curiosity và Empathy, tức là vui chơi, chấp nhận, tò mò và đồng cảm. Đây là phương pháp cốt lõi trong DDP, giúp cha mẹ tiếp cận trẻ từ góc độ cảm xúc thay vì kỷ luật thuần túy. Sự vui chơi giúp giảm căng thẳng, chấp nhận tạo không gian an toàn, tò mò khuyến khích hiểu biết và đồng cảm xây dựng kết nối sâu sắc. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả với trẻ có lịch sử chấn thương vì giúp trẻ cảm thấy được thấu hiểu vô điều kiện. Cha mẹ học cách phản hồi trước hành vi bằng sự kết nối cảm xúc.

3.2. Cấu trúc sáu buổi học và tài liệu hỗ trợ

Chương trình gồm sáu buổi học được thiết kế tuần tự, mỗi buổi xây dựng trên nền tảng buổi trước. Nội dung bao gồm kiến thức về lý thuyết gắn kết, tác động của chấn thương lên phát triển và kỹ năng thực hành nuôi dạy. Mỗi buổi cung cấp bài tập thực hành, tình huống mô phỏng và tài liệu phát tay photocopy được. Người tham gia cũng được truy cập tài liệu tải xuống trực tuyến thông qua mã code đi kèm. Cấu trúc này đảm bảo người chăm sóc tiếp thu kiến thức dần dần, từ lý thuyết đến ứng dụng thực tế. Chương trình được thiết kế linh hoạt để phù hợp với nhiều bối cảnh đào tạo khác nhau.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tế của chương trình

Foundations for Attachment Training Resource là công trình nghiên cứu đáng tin cậy, được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học vững chắc. Chương trình đóng vai trò cầu nối giữa lý thuyết gắn kết và thực hành nuôi dạy trẻ hàng ngày. Đây là phần mở đầu hoàn hảo trước khi người chăm sóc tham gia Nurturing Attachments Programme với Mô hình Ngôi nhà Nuôi dạy. Chương trình có tính ứng dụng cao trong đào tạo cha mẹ nuôi, cha mẹ nhận nuôi và người chăm sóc họ hàng. Đối với môi trường chăm sóc tập thể, người điều phối cần kinh nghiệm để điều chỉnh nội dung cho phù hợp. Các phản hồi từ nghiên cứu thí điểm cho thấy chương trình mang lại hy vọng và kỹ năng thực tế cho người chăm sóc. Foundations for Attachment không chỉ cung cấp kiến thức mà còn thay đổi cách tiếp cận nuôi dưỡng trẻ bị tổn thương. Tài liệu này là nguồn lực quý giá cho bất kỳ chuyên gia nào làm việc trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ trẻ em.

4.1. Mối liên hệ với Nurturing Attachments Programme

Foundations for Attachment là phần tiền truyện của Nurturing Attachments Programme đã được xuất bản trước đó. Hai chương trình hoàn toàn tương thích, tạo thành hệ thống đào tạo liền mạch. Nurturing Attachments dựa trên Mô hình Ngôi nhà Nuôi dạy, trong khi Foundations cung cấp nền tảng lý thuyết và thực hành cơ bản. Sự kết hợp này giúp người chăm sóc xây dựng lộ trình phát triển từ hiểu biết cơ bản đến kỹ năng nâng cao. Cả hai chương trình đều được thiết kế theo cùng triết lý DDP và PACE, đảm bảo tính nhất quán trong cách tiếp cận nuôi dưỡng trẻ.

4.2. Giá trị cho chuyên gia và người chăm sóc trẻ

Chương trình mang lại giá trị kép cho cả chuyên gia đào tạo và người chăm sóc trẻ. Chuyên gia được cung cấp công cụ hoàn chỉnh để tổ chức nhóm hỗ trợ hiệu quả, từ tài liệu đến cấu trúc buổi học. Người chăm sóc nhận được kiến thức dễ hiểu, kỹ năng thực tế và cảm giác được hỗ trợ trong hành trình nuôi dưỡng trẻ. Các nghiên cứu thí điểm cho thấy người tham gia cảm thấy tự tin hơn và có khả năng ứng phó tốt hơn với hành vi thách thức. Chương trình cũng tạo cộng đồng hỗ trợ giữa những người chăm sóc, giảm cảm giác cô đơn và bất lực thường gặp.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Foundations for Attachment Training Resource: The Six-Session Programme for Parents of Traumatized Children là tài liệu đào tạo chuyên môn và giáo trình thực hành do Tiến sĩ Tâm lý học Lâm sàng Kim S. Golding biên soạn, Dan Hughes viết lời tựa, được xuất bản bởi Nhà xuất bản Jessica Kingsley (London và Philadelphia, 2017; ISBN: 978 1 78592 118 6, eISBN: 978 1 78450 600 1). Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học, tài liệu này thuộc nhóm học phần chuyên sâu về Tâm lý học phát triển, Tâm lý học lâm sàng trẻ em và gia đình, Công tác xã hội trong chăm sóc thay thế, và Can thiệp sang chấn tâm lý (Trauma-Informed Care).

Mục tiêu học tập của giáo trình bao gồm:

• Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về sang chấn phát triển (developmental trauma), thuyết gắn bó (attachment theory) và thuyết liên chủ thể (intersubjectivity).
• Nhận diện 4 thách thức cốt lõi ở trẻ có tổn thương gắn bó: niềm tin bị phong tỏa (blocked trust), sợ hãi kết nối liên chủ thể (fear of intersubjectivity), trải nghiệm xấu hổ độc hại (shame), và sự phát tín hiệu sai lệch giữa nhu cầu bộc lộ và nhu cầu ẩn giấu (miscuing through hidden needs).
• Nắm vững và thực hành mô hình nuôi dạy trị liệu dựa trên Liệu pháp Tâm lý Phát triển Tương tác (Dyadic Developmental Psychotherapy - DDP) với thái độ PACE (Playfulness, Acceptance, Curiosity, Empathy).
• Làm chủ kỹ thuật can thiệp hành vi dựa trên nguyên lý "kết nối trước khi uốn nắn" (connection with correction) và quản lý hiện tượng "chăm sóc bị phong tỏa" (blocked care) ở người chăm sóc.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo Mô hình Nền tảng Gắn bó (Foundations for Attachment Model), gồm 3 học phần (6 buổi học), tích hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận, hệ thống 27 phiếu hoạt động thực hành (Activity Sheets) và 25 tài liệu phát tay (Handouts). Điểm đặc trưng của tài liệu là phương pháp tiếp cận dựa trên bằng chứng (evidence-based), kết hợp giữa khoa học thần kinh liên cá nhân và can thiệp thực địa đã qua kiểm định thử nghiệm lâm sàng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân chia tiến trình giảng dạy thành 3 học phần với 6 buổi học (sessions) theo cấu trúc logic từ nhận thức thách thức, thiết lập kỹ năng trị liệu đến tự phản tư chăm sóc bản thân:

1. Học phần 1: Thấu hiểu các thách thức trong nuôi dạy (Understanding Challenges of Parenting)

   • Buổi 1: Các mối quan hệ bị phong tỏa (Blocked Relationships): Phân tích khái niệm "Niềm tin bị phong tỏa" (Blocked trust) theo mô hình của Baylin và Hughes (2016). Phân tích nỗi sợ bị bỏ rơi, tác động của sang chấn sớm lên sự phát triển của hệ thần kinh, sự suy giảm khả năng tiếp nhận niềm vui/sự an ủi, và "Nỗi sợ kết nối liên chủ thể" (Fear of intersubjectivity).
   • Buổi 2: Trạng thái ẩn giấu và phát tín hiệu sai lệch (Hiding and Miscuing): Phân tích cơ chế của cảm giác xấu hổ nội tại (Shame) ở trẻ tổn thương; hiện tượng phát tín hiệu sai lệch (miscuing) khi nhu cầu gắn bó thực sự bị che giấu dưới các hành vi chống đối bề mặt; giới thiệu dẫn nhập về phương pháp nuôi dạy trị liệu theo mô hình DDP.

2. Học phần 2: Nuôi dạy trị liệu dựa trên DDP (DDP-Informed Therapeutic Parenting)

   • Buổi 1: Xây dựng kết nối (Building Connections): Giảng dạy năng lực "chú tâm tâm trí" (mind-mindedness) và sự khác biệt giữa trạng thái cởi mở gắn kết (open and engaged) với trạng thái phòng vệ (defensive). Đi sâu vào 4 thành tố của thái độ PACE: Playfulness (Tinh nghịch), Acceptance (Chấp nhận vô điều kiện), Curiosity (Tò mò tìm hiểu), Empathy (Thấu cảm).
   • Buổi 2: Hỗ trợ hành vi (Supporting Behaviour): Chỉ ra các hạn chế của việc áp dụng thuyết học tập xã hội (Social Learning Theory) và các phương pháp quản lý hành vi truyền thống đối với trẻ sang chấn. Giới thiệu mô hình hỗ trợ hành vi dựa trên sự điều hòa thần kinh (regulation-based behaviour support), nguyên tắc cốt lõi "Kết nối cùng uốn nắn" (Connection with correction), và phương thức can thiệp "Nuôi dạy trong khoảnh khắc hiện tại" (Parenting in the moment).

3. Học phần 3: Chăm sóc bản thân (Looking After Self)

   • Buổi 1: Thấu hiểu lịch sử gắn bó (Understanding Attachment History): Phân tích ảnh hưởng từ các trải nghiệm quan hệ thời thơ ấu của chính người chăm sóc đối với phong cách nuôi dạy hiện tại; xác định các điểm tổn thương và kích hoạt tâm lý (triggers).
   • Buổi 2: Tự chăm sóc và hiện tượng chăm sóc bị phong tỏa (Self-Care and Blocked Care): Khái niệm "Chăm sóc bị phong tỏa" (Blocked care) theo Hughes và Baylin (2012); các dấu hiệu kiệt quệ hệ thần kinh gắn bó ở cha mẹ; thiết lập kế hoạch tự chăm sóc cá nhân (Self-Care Plan) và kết nối chuyển tiếp sang Mô hình Ngôi nhà nuôi dạy (House Model of Parenting).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình tích hợp 4 hệ thống lý thuyết và khung tham chiếu học thuật:

• Thuyết gắn bó (Attachment Theory): Xây dựng trên nền tảng nghiên cứu về nhu cầu an toàn, các kiểu gắn bó không an toàn và cơ chế phục hồi gắn bó thông qua người chăm sóc nhạy cảm.
• Liệu pháp DDP (Dyadic Developmental Psychotherapy): Ứng dụng các nguyên lý tương tác hai chiều do Dan Hughes phát triển (2009, 2011), nhấn mạnh vào cấu trúc đối thoại cảm xúc - phản tư (affective-reflective dialogue).
• Khoa học thần kinh về sang chấn (Neurobiology of Trauma): Tiếp thu các công trình của Allan Schore, Stephen Porges (Thuyết đa phế vị - Polyvagal Theory), Dan Siegel và Ed Tronick về sự điều hòa trạng thái hưng phấn thần kinh (arousal states) và sự tương tác giữa hệ thống gắn bó và hệ thống phòng vệ.
• Mô hình Blocked Trust - Blocked Care (Baylin & Hughes, 2012, 2016): Khung giải thích sự suy thoái khả năng tin tưởng ở trẻ và sự xói mòn khả năng đồng cảm ở người chăm sóc khi tương tác gắn bó bị từ chối liên tục.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích (Analytical Skills): Năng lực đánh giá nguồn gốc hành vi lệch chuẩn dựa trên góc nhìn sang chấn thay vì quy gán tính cách; phân tích sự bất tương xứng giữa nhu cầu biểu hiện bề ngoài và nhu cầu gắn bó tiềm ẩn (Activity Sheets 6, 20); định vị trạng thái tâm trí gắn bó của bản thân (Activity Sheet 24).
• Kỹ năng kỹ thuật (Technical Skills): Làm chủ kỹ thuật ngôn ngữ và phi ngôn ngữ của thái độ PACE; chuyển đổi các đoạn hội thoại mang tính áp đặt/phán xét sang đối thoại chú tâm tâm trí (Activity Sheets 8, 9, 14–17); thiết lập quy trình "kết nối trước khi điều chỉnh hành vi" trong các tình huống khủng hoảng cảm xúc.
• Năng lực thực hành chuyên môn (Practical Competencies): Thiết kế và vận hành nhóm can thiệp tâm lý 6 buổi; quản lý tiến trình tương tác nhóm không phán xét; xây dựng và giám sát kế hoạch tự chăm sóc nhằm phòng ngừa hội chứng chăm sóc bị phong tỏa (Activity Sheets 25, 26, 27).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình sử dụng phương pháp sư phạm tương tác cộng tác (interactive and participative groupwork), triệt tiêu cấu trúc phân tầng "chuyên gia - người học" truyền thống. Giảng viên và học viên ngồi theo vòng tròn bình đẳng, trong đó giảng viên nắm giữ kiến thức khung và điều phối tiến trình đối thoại cảm xúc - phản tư (affective-reflective dialogue), còn người học đóng góp các trải nghiệm thực tế để cùng kiến tạo ý nghĩa (co-construction of meaning). Giáo trình khuyến nghị hạn chế trình chiếu slide (PowerPoint) nhằm tối ưu hóa sự kết nối trực tiếp và khả năng phản tư tại chỗ.

Hệ thống bài tập thực hành và nghiên cứu tình huống được xây dựng chi tiết qua 27 Activity Sheets:

• Phân tích tình huống (Case studies): Nghiên cứu các ca lâm sàng giả định nhưng chuẩn hóa từ thực tiễn, bao gồm trẻ em và thanh thiếu niên ở nhiều độ tuổi và môi trường sống khác nhau (như trường hợp Andrew và Joseph ở Activity Sheet 5; tình huống "Lạc trong rừng" - Activity Sheet 21; "Một ngày khó khăn ở trường" - Activity Sheet 22; đối thoại với thiếu niên trong môi trường chăm sóc nội trú - Activity Sheet 16, 17).
• Thực hành kỹ năng và đóng vai (Role-play & Exercises): Nhận diện động cơ tương tác ("Spot the motive: PACE to do or to be?" - Activity Sheet 12); so sánh đối chiếu giữa cấu trúc hội thoại chuẩn PACE và Non-PACE (Activity Sheets 14, 15, 17); bài tập tương tác theo trạng thái kích hoạt thần kinh (PACE and Arousal State - Activity Sheets 18, 19).
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Tài liệu cung cấp hệ thống 6 công cụ lượng giá chuẩn hóa trước và sau can thiệp:
  1. Bài kiểm tra kiến thức (Knowledge quiz - 12 câu hỏi).
  2. Thang đo sức khỏe tâm thần Warwick-Edinburgh (WEMWBS).
  3. Thang đo hiệu quả bản thân của cha mẹ (Brief parental self-efficacy scale).
  4. Bảng câu hỏi chức năng phản tư của cha mẹ (Parental Reflective Functioning Questionnaire - PRFQ, bản quyền Patrick Luyten, University College London).
  5. Bảng câu hỏi người chăm sóc (Carer questionnaire).
  6. Bảng khảo sát mức độ hài lòng (Satisfaction questionnaire).
• Hướng dẫn tự học: Người học sử dụng 25 tài liệu phát tay tóm tắt lý thuyết (Handouts 1–25), bảng thuật ngữ tâm lý (Glossary) và hệ thống tài nguyên bổ trợ trực tuyến qua mã truy cập GOLDINGFOUNDATIONS.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình đóng vai trò là phần tiền đề (prequel) cho chương trình Nurturing Attachments Programme (Golding, 2014). Nếu như Nurturing Attachments tập trung vào Mô hình Ngôi nhà nuôi dạy (House Model of Parenting) với thời lượng dài hơn, thì Foundations for Attachment cô đọng toàn bộ nguyên lý nền tảng vào chương trình 6 buổi ngắn hạn, cho phép triển khai linh hoạt (6 buổi nửa ngày hoặc 3 ngày trọn vẹn).

Tài liệu tích hợp các bước tiến khoa học hiện đại:

• Liên ngành Thần kinh - Tâm lý học: Chuyển hóa các phát hiện của Stephen Porges, Dan Siegel, Allan Schore và Ed Tronick thành các chỉ dẫn hành vi dễ hiểu cho người thực hành.
• Chuyển dịch mô hình can thiệp: Thay thế triệt để mô hình quản lý hành vi thưởng - phạt (vốn thường kích hoạt cơ chế phòng vệ và nỗi sợ bị từ chối ở trẻ sang chấn) bằng mô hình điều hòa cảm xúc và kết nối quan hệ.

Dữ liệu thực nghiệm từ nghiên cứu thử nghiệm (pilot study) được tiến hành tại 7 địa điểm trên khắp nước Anh với 112 người tham gia (bao gồm 88 nhân viên chăm sóc tại cơ sở nội trú, 36 cha mẹ nuôi/nhận nuôi/chăm sóc thân tộc và 4 cha mẹ sinh học có con điều trị nội trú tâm thần). Dữ liệu phân tích bằng kiểm định t-test cặp (paired t-test) trên phần mềm IBM SPSS Statistics 21 chứng minh tính hiệu quả vượt trội:

• Điểm kiểm tra kiến thức tăng có ý nghĩa thống kê (từ $M = 6.83$ lên $M = 8.x$).
• Chỉ số sức khỏe tâm thần WEMWBS tăng từ $M = 49.15$ lên $M = 51.05$ ($p < 0.05$).
• Tỷ lệ người tham gia có mức độ sức khỏe tâm thần thấp giảm từ 15% xuống 9%, trong khi nhóm đạt mức độ cao tăng từ 11% lên 23%.
• 83% người tham gia đánh giá mức độ hài lòng chung từ điểm 7 đến 10.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các nhóm đối tượng học thuật và thực hành chuyên nghiệp sau:

1. Bậc đào tạo và Ngành học:

   • Sinh viên đại học năm cuối hoặc học viên cao học thuộc các chuyên ngành: Tâm lý học lâm sàng, Tâm lý học phát triển, Công tác xã hội, Can thiệp gia đình và Chăm sóc bảo trợ trẻ em.
   • Bác sĩ nội trú, chuyên viên tâm thần nhi và thanh thiếu niên, trị liệu viên tâm lý gia đình.

2. Điều kiện tiên quyết (Prerequisites):

   • Người học cần nắm vững kiến thức nhập môn về Tâm lý học phát triển trẻ em, Thuyết gắn bó cơ bản của John Bowlby, và đại cương về Tâm bệnh học phát triển.
   • Đối với giảng viên/chuyên viên điều phối nhóm (Facilitators): Giáo trình quy định người điều phối cần hoàn thành khóa đào tạo DDP Cấp độ 1 và Cấp độ 2 (mỗi khóa 4 ngày) do Viện DDP (DDP Institute) chứng nhận, có kinh nghiệm làm việc thực địa với trẻ bị sang chấn phát triển và khả năng điều hòa các phản ứng cảm xúc của người tham gia.

3. Ứng dụng cho Giảng viên và Cơ sở đào tạo:

   • Làm tài liệu giảng dạy chính cho các học phần thực hành lâm sàng; cung cấp bộ kế hoạch bài giảng mẫu kèm khung phân bổ thời gian (Session plans), ghi chú hướng dẫn chi tiết (Trainer notes) và tài liệu quy trình (Process notes).
   • Làm cẩm nang đào tạo kỹ năng cho nhân viên công tác xã hội hỗ trợ cha mẹ nuôi (fostering/adoption social workers) và đội ngũ nhân viên chăm sóc tại các trung tâm bảo trợ/cơ sở nội trú (residential carers).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế cho giảng viên, sinh viên sau đại học ngành Tâm lý học và Công tác xã hội, các chuyên gia can thiệp gia đình, nhân viên công tác xã hội, chuyên viên chăm sóc tại cơ sở nội trú, cùng các nhóm phụ huynh nhận nuôi (adoptive parents), phụ huynh chăm sóc thay thế (foster carers), người chăm sóc thân tộc (kinship carers) và cha mẹ sinh học có con em trải qua sang chấn phát triển.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức cơ bản về Tâm lý học phát triển, cơ chế gắn bó ở trẻ em và hiểu biết đại cương về tác động của sang chấn tâm lý. Giảng viên điều phối nhóm cần có chứng chỉ đào tạo DDP Cấp độ 1 và 2 từ DDP Institute cùng kinh nghiệm lâm sàng thực tế.

3. Điểm khác biệt cốt lõi của giáo trình này so với các tài liệu quản lý hành vi truyền thống là gì?

Các tài liệu truyền thống chủ yếu dựa trên Thuyết học tập xã hội (Social Learning Theory), sử dụng phần thưởng và hình phạt để kiểm soát hành vi, điều này thường làm gia tăng trạng thái phòng vệ ở trẻ có sang chấn. Giáo trình này tiếp cận theo hướng "kết nối cùng uốn nắn" (connection with correction) của liệu pháp DDP, tập trung xây dựng cảm giác an toàn và hóa giải cơ chế niềm tin bị phong tỏa trước khi tiến hành điều chỉnh hành vi.

4. Làm sao để tổ chức giảng dạy và học tập giáo trình đạt hiệu quả tối ưu?

Cần duy trì tỷ lệ nhóm nhỏ (10–12 học viên với tối thiểu 2 giảng viên điều phối), áp dụng triệt để tiến trình đối thoại cảm xúc - phản tư (affective-reflective dialogue), ngồi theo vòng tròn bình đẳng, tích cực sử dụng 27 phiếu hoạt động đóng vai và phân tích tình huống thực tế thay vì phụ thuộc vào bài giảng trình chiếu.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình tích hợp sẵn 27 Activity Sheets, 25 Handouts, bảng giải thích thuật ngữ (Glossary), danh mục tài liệu tham khảo chuyên sâu và mã truy cập trực tuyến GOLDINGFOUNDATIONS để tải toàn bộ tài liệu in ấn có thể sao chụp (photocopiable materials).

---

Kết luận

Foundations for Attachment Training Resource của Kim S. Golding cung cấp một khung lý thuyết và thực hành can thiệp chuẩn mực, tích hợp khoa học thần kinh, thuyết gắn bó và liệu pháp DDP trong hỗ trợ trẻ em chịu sang chấn phát triển. Lộ trình học tập khoa học bắt đầu từ việc thấu hiểu 4 thách thức gắn bó ở Học phần 1, phát triển năng lực nuôi dạy trị liệu với thái độ PACE ở Học phần 2, và củng cố khả năng tự chăm sóc, phòng ngừa blocked care ở Học phần 3. Sau khi hoàn thành giáo trình này, người học có thể nâng cao trình độ chuyên môn bằng cách tiếp cận chương trình chuyên sâu Nurturing Attachments Programme (Mô hình House Model of Parenting) cùng các tài liệu bổ trợ trực tuyến đi kèm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Foundations Foundations for Attachment Training Resource ‘The group programme developed by Kim Golding offers parents and carers a bridge between learning the principles of attachment and how such attachment is experienced.’ – Dr Joe Tucci, CEO, Australian Childhood Foundation for Attachment ‘In six sessions, knowledge about trauma, attachment and neurobiology is made easy to understand through practice-based exercises and handouts. This resource is highly recommended.’ – Julie Hudson, Chartered Clinical Psychologist, Associate Fellow of the British Psychological Society Training ‘Certain to be welcomed by practitioners, its accessible style will enlighten attachment-focused parents too.’ – Ben Monaghan, Managing Director, Compass Seminars Australia ‘Kim Golding has eloquently distilled the essential elements of attuned parenting for children with histories of maltreatment for both facilitator and participant alike, strengthened by a body of evidence from well- Resource thought-out pilot work.’ – Dr Ben Gurney-Smith, Chartered Consultant Clinical Psychologist, Adoption Plus and Research Coordinator UK for DDP Institute Foundations for Attachment Training Resource is a six-session programme to help parents and carers to nurture attachments with their child after trauma, loss or separation. Informed by attachment theory and Dyadic Developmental Psychotherapy (DDP), this complete resource contains everything you need to run The Six-Session Programme the sessions, and is perfect for any professional involved in training foster carers, adoptive parents and kinship carers. for Parents of Traumatized Children Kim S.

Golding Includes a code for downloadable activity sheets and handouts available online. Foreword by Dan Hughes Kim S. Golding is a consultant clinical • THERAPEUTIC PARENTING PROGRAMME FOR GROUPS psychologist. She is the author of several Jessica Kingsley Publishers • WITH READY-TO-USE PHOTOCOPIABLE MATERIAL books including bestsellers Creating Loving AND COMPLEMENTARY DOWNLOADS Attachments and Nurturing Attachments.

• SUITABLE FOR TRAINING FOSTER CARERS, ADOPTIVE PARENTS, KINSHIP CARERS OR PARENTS www.com OF TRAUMATIZED CHILDREN Cover design: www.com Foundations for Attachment Training Resource by the same author Everyday Parenting with Security and Love Using PACE to Provide Foundations for Attachment Kim S. Golding ISBN 978 1 78592 115 5 eISBN 978 1 78450 384 0 Creating Loving Attachments Parenting with PACE to Nurture Confidence and Security in the Troubled Child Kim S. Golding and Daniel A. Hughes ISBN 978 1 84905 227 6 eISBN 978 0 85700 470 3 Nurturing Attachments Supporting Children who are Fostered or Adopted Kim S.

Golding ISBN 978 1 84310 614 2 eISBN 978 1 84642 750 3 Nurturing Attachments Training Resource Running Parenting Groups for Adoptive Parents and Foster or Kinship Carers Kim S. Golding ISBN 978 1 84905 328 0 Observing Children with Attachment Difficulties in School A Tool for Identifying and Supporting Emotional and Social Difficulties in Children Aged 5–11 Kim S. Golding, Jane Fain, Ann Frost, Cathy Mills, Helen Worrall, Netty Roberts, Eleanor Durrant and Sian Templeton ISBN 978 1 84905 336 5 eISBN 978 0 85700 675 2 Observing Children with Attachment Difficulties in Preschool Settings A Tool for Identifying and Supporting Emotional and Social Difficulties Kim S. Golding, Jane Fain, Ann Frost, Sian Templeton and Eleanor Durrant ISBN 978 1 84905 337 2 eISBN 978 0 85700 676 9 Observing Adolescents with Attachment Difficulties in Educational Settings A Tool for Identifying and Supporting Emotional and Social Difficulties in Young People Aged 11–16 Kim S.

Turner, Helen Worrall, Jennifer Roberts and Ann E. Cadman ISBN 978 1 84905 617 5 eISBN 978 1 78450 174 7 Using Stories to Build Bridges with Traumatized Children Creative Ideas for Therapy, Life Story Work, Direct Work and Parenting Kim S. Golding ISBN 978 1 84905 540 6 ISBN 978 0 85700 961 6 Foundations for Attachment Training Resource The Six-Session Programme for Parents of Traumatized Children Kim S. Golding Foreword by Dan Hughes Jessica Kingsley Publishers London and Philadelphia First published in 2017 by Jessica Kingsley Publishers 73 Collier Street London N1 9BE, UK and 400 Market Street, Suite 400 Philadelphia, PA 19106, USA www.com Copyright © Kim S.

Golding 2017 Foreword copyright © Dan Hughes 2017 Front cover image source: iStockphoto®. The cover image is for illustrative purposes only, and any person featuring is a model. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced in any material form (including photocopying of any pages other than those marked with a  or storing it in any medium by electronic means and whether or not transiently or incidentally to some other use of this publication) without the written permission of the copyright owner except in accordance with the provisions of the Copyright, Designs and Patents Act 1988 or under the terms of a licence issued by the Copyright Licensing Agency Ltd, Saffron House, 6–10 Kirby Street, London EC1N 8TS.

Applications for the copyright owner’s written permission to reproduce any part of this publication should be addressed to the publisher. All pages marked  may be photocopied, or downloaded at www.com/voucher for personal use with this programme, but may not be reproduced for any other purposes without the permission of the publisher. Warning: The doing of an unauthorized act in relation to a copyright work may result in both a civil claim for damages and criminal prosecution. Library of Congress Cataloging in Publication Data Names: Golding, Kim S.

Title: Foundations for attachment training resource : the six-session programme for parents of traumatized children / Kim S. Description: London ; Philadelphia : Jessica Kingsley Publishers, [2017] | Includes bibliographical references. Identifiers: LCCN 2016054736 | ISBN 9781785921186 Subjects: LCSH: Attachment behavior in children. | Psychic trauma in children.

Classification: LCC BF723.154--dc23 LC record available at https://lccn.gov/2016054736 British Library Cataloguing in Publication Data A CIP catalogue record for this book is available from the British Library ISBN 978 1 78592 118 6 eISBN 978 1 78450 600 1 The accompanying resources can be accessed at www.com/voucher using the code GOLDINGFOUNDATIONS For my mum whose connection has been ever present and in memory of my dad whose connection made his correction safe. They offered me safety that I took for granted. Contents FOREWORD BY DAN HUGHES. 17 INTRODUCTION TO THE FOUNDATIONS FOR ATTACHMENT PROGRAMME.

19 Module One: Understanding Challenges of Parenting. 21 Module Two: Therapeutic Parenting. 22 Module Three: Looking After Self. 23 Who is the group programme suitable for?.

23 The Foundations for Attachment Programme and the Nurturing Attachments Programme. 25 What experience do group facilitators need?. 25 Delivering the Foundations for Attachment group. 26 Using the Manual.

31 EVIDENCE FOR THE EFFECTIVENESS OF THE FOUNDATIONS FOR ATTACHMENT PROGRAMME. UNDERSTANDING CHALLENGES OF PARENTING. 41 MODULE ONE, SESSION ONE. 43 SESSION TITLE: BLOCKED RELATIONSHIPS.

43 Aims of session. 43 Summary of session. 46 Understanding challenges of parenting. 46 Parenting challenge one: Blocked trust (Baylin And Hughes 2016).

48 Fear of abandonment. 52 Impact of blocked trust on the development of the nervous system. 54 Parenting children experiencing blocked trust: comfort, curiosity and joy. 60 Parenting challenge two: Fear of intersubjectivity.

62 Parenting children who fear intersubjective connections. 64 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 67 Understanding challenges of parenting. 67 Parenting challenge one: Blocked trust.

70 Fear of abandonment. 72 Impact of blocked trust on the development of the nervous system. 72 Parenting children experiencing blocked trust: comfort, curiosity and joy. 73 Parenting challenge two: Fear of intersubjectivity.

73 MODULE ONE, SESSION TWO. 75 SESSION TITLE: HIDING AND MISCUING. 75 Aims of session. 75 Summary of session.

78 Parenting challenge three: Shame. 78 Parenting children living in shame. 80 Parenting challenge four: Miscuing through hidden needs. 80 Parenting children to meet hidden and expressed needs.

83 Introducing a DDP-informed therapeutic parenting approach. 84 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 89 Parenting challenge three: Shame. 89 Parenting children living in shame.

89 Parenting challenge four: Miscuing through hidden needs. DDP-INFORMED THERAPEUTIC PARENTING. 93 MODULE TWO, SESSION ONE. 95 SESSION TITLE: BUILDING CONNECTIONS.

95 Aims of session. 95 Summary of session. 97 The ability to be mind-minded. 99 Open and engaged or defensive.

101 The ability to maintain an attitude of PACE. 103 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 112 The ability to be mind-minded. 115 Open and engaged and defensive.

116 The ability to maintain an attitude of PACE. 117 MODULE TWO, SESSION TWO. 121 SESSION TITLE: SUPPORTING BEHAVIOUR. 121 Aims of session.

121 Summary of session. 124 Difficulties for developmentally traumatized children when parents use traditional parenting strategies. 124 Exploring behaviour support instead of behaviour management. 126 Regulation-based parenting with PACE.

129 Some parenting principles: ‘Connection with correction’. 132 Putting it all together, parenting the insecure child: Parenting in the moment. 138 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 143 Exploring behaviour support.

143 Considering connection with correction. 145 Open and engaged parenting. 146 Parenting in the moment. 146 PACE: FREQUENTLY ASKED QUESTIONS.

LOOKING AFTER SELF. 155 MODULE THREE, SESSION ONE. 157 SESSION TITLE: UNDERSTANDING ATTACHMENT HISTORY. 157 Aims of session.

157 Summary of session. 159 Exploring past relationship and attachment history. 159 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 164 Reflecting on early relationship experience.

165 Moving from defensive to open and engaged. 165 MODULE THREE, SESSION TWO. 167 SESSION TITLE: SELF-CARE AND BLOCKED CARE. 167 Aims of session.

167 Summary of session. 171 SUGGESTIONS FOR ACTIVITIES. 180 What is blocked care?. 180 Conclusion: Revisiting Foundations for Attachment Model.

183 REFERENCES AND READING LIST. 197 The following materials can be accessed at www.com/voucher using the code GOLDINGFOUNDATIONS 4. ACCOMPANYING RESOURCES MODULE ONE, SESSION ONE. 201 Activity Sheet 1: Understanding a Child/Young Person.

202 Activity Sheet 2: Understanding a Child/Young Person (Blocked Trust and Fear of Connection) 203 Activity Sheet 3: Understanding a Child: Case Study. 204 Activity Sheet 4: Understanding an Adolescent: Case Study. 205 Handout 1: Foundations for Attachment Model. 208 Handout 2: Parenting Challenge One: Loss of Trust in Infancy.

209 Handout 3: Brain, Biology and Mistrust. 210 Handout 4: Parenting Challenge Two: Fear of Intersubjective Relationships. 212 MODULE ONE, SESSION TWO. 215 Activity Sheet 5: Case Example: Andrew and Joseph.

216 Activity Sheet 6: Understanding a Child/Young Person – Shame and Expressed/Hidden Needs 219 Activity Sheet 7: Exploring the DDP Principles in Parenting. 220 Handout 5: Parenting Challenge Three: Living with Shame. 224 Handout 6: Parenting Challenge Four: Miscuing through hidden needs. 225 Handout 7: DDP Principles and Parenting Developmentally Traumatized Children.

227 Handout 8: Reflections on the Scenarios using DDP Principles. 229 MODULE TWO, SESSION ONE. 233 Activity Sheet 8: Dialogues. 234 Activity Sheet 9: How Would You Make these Conversations Mind-Minded?.

237 Activity Sheet 10: A Day in the Life Role Play: Child. 239 Activity Sheet 11: A Day in the Life Role Play: Adolescent. 241 Activity Sheet 12: Spot the Motive: PACE to do or to be?. 244 Activity Sheet 13: How Might the Parent Respond with PACE to These Children?.

248 Activity Sheet 14: Non- PACE and PACE Dialogue: Young Child. 250 Activity Sheet 15: PACE and non-PACE Dialogue: Older Child. 251 Activity Sheet 16: PACE with an Uncommunicative Adolescent in Foster Care. 254 Activity Sheet 17: Non-PACE and PACE Dialogue: Adolescent Living in Residential Care.

258  andout 9: Mind-Minded Parenting, Supported by PACE. 263 Handout 11: Parenting with Pace. 265 Handout 12: Introducing PACE to Children. 267 Handout 13: Reflections on Mind-minded Statements .: Reflections on Spot the Motive Activity.

271 Handout 15: Reflections on How the Parents Might Respond with PACE. 273 MODULE 2, SESSION TWO. 275 Activity Sheet 18: PACE and Arousal State – Child. 276 Activity Sheet 19: PACE and Arousal State – Adolescent .