Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC ' TIEN VE CO CHE QUAN LY NHIỆM VỤ KH&CN Ở THÀNH PHO ĐÀ NẴNG __k ĐÓI MỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ NHIỆM VỤ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 1. Vai trò của công tác quản lý trong việc triển khai các Nhiệm vụ KH&CN Công tác quản lý hoạt động KH&CN nói chung, quản lý Nhiệm vụ KH&CN nói riêng có vai trò rất quan trọng. Tuy không trực tiếp tạo ra các sản phẩm khoa học, nhưng nó có tác động rất lớn tới quá trình nghiên cứu và sự ra đời của sản phẩm khoa học. Công tác quản lý được thực hiện tốt sẽ có tác động tích cực đối với quá trình triển khai và ứng dụng các thành tựu khoa học vào sản xuất.
Ngược lại, nếu công tác quản lý không tốt sẽ ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu hiệu quả ứng dụng. Trong những năm qua, được sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước, công tác quản lý Nhiệm vụ KH&CN của nước ta nói chung và thành pho Đà Nẵng nói riêng đã không ngừng được đổi mới toàn diện cả về cơ cấu tô chức, cơ chế chính sách và phương thức quản lý. Công việc nghiên cứu không chỉ giới hạn ở các nhà khoa học mà đã trở thành hoạt động thường xuyên của các nhà hoạt động thực tiến trong quản lý, trong sản xuât và kinh doanh. Trên thực tế đã có nhiều sản phâm khoa học của những người lao động nghiên cứu làm ra được ứng dụng vào thực tiễn mang lại hiệu quả.
Đội ngũ cán bộ tham gia công tác nghiên cứu ngày càng đông hơn và trưởng thành hơn. Tuy nhiên, các hoạt động này vẫn nằm trong tình trạng như dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội IX của Đảng đã ghi: “Các hoạt động KHCN chưa đáp ứng tốt yêu câu của sự nghiệp CNH, HĐH của các ngành KT-XH và đời sống nhân dân”. Đó là một đánh giá khách quan, bởi các chương trình KH&CN nói chung và các đề tài, dự án KH&CN nói riêng chưa thật sự là bộ phận hợp thành và gắn chặt với kế hoạch phát triển KT-XH. Sự thiếu gắn kết này thể hiện ngay trong quá trình xây dựng Nhiệm vụ nghiên cứu.
Tại Đại hội IX của Đảng cũng đã chỉ rõ “Tăng cường tiềm lực và đổi mới cơ chế quản lý đề KH&CN thực sự trở thành động lực phát triển “. Khâu đánh giá nghiệm thu Nhiệm vụ KH&CN cũng còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trang phan lớn kết quả 5 Đề tài “Đổi mới cơ chế quản lý Chương trình, đê tài, dự án KH&CN (nhiệm vụ KH&CN) thành phố Đà Nẵng” Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng nghiên cứu đều đạt loại GIỎI, KHÁ nhưng khả năng ứng dụng vào thực tiễn còn thấp. Công tác quan lý nhiệm vụ KH&CN ở thành phố Đà Nẵng Nhìn chung, công tác quản lý hoạt động KH&CN của thành phố còn nhiều bất cập, nhất là hệ thống tổ chức quản lý Nhà nước theo tỉnh thần NQTW 2 chưa được nhiều. Bản thân ngành KH&CN cũng đang còn lúng túng trong việc đẻ ra kế hoạch dài hạn như xây dựng những chương trình KH&CN chuyên ngành theo quy hoạch, kế hoạch phát triên KT-XH của địa phương.
Chưa tham mưu đề xuất được một cơ chế quản lý đồng bộ mà vẫn ở trong tình trạng vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nên cơ chế quản lý KH&CN chưa bắt kịp với tiến trình đổi mới kinh tế chung của thành phó. Để Đà Nẵng trở thành mét trong những Trung tâm văn hóa - thể thao, giáo dục — đào tạo và khoa học ~ công nghệ của miễm Trung. và Đà Nẵng phải phần đấu trở thành một trong những địa phương đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH và cơ bản trở thành thành phố công nghiệp trước năm 2020 như Nghị quyết số 33 /NQ ~ BCT ngày của Bộ chính trị, thì nhiệm vụ của KH&CN hết sức nặng nẻ. Đề từng bước hoàn thành nhiệm vụ trên, công tác quản lý KH&CN cần phải đổi mới mạnh mẽ hơn, đáp ứng được với yêu cầu của thực tế đặt ra.
NHUNG NGUYEN TAC CO BAN TRONG QUA TRINH DOI MOI CO CHE QUAN LY NHIEM VỤ KH&CN Việc đôi mới cơ chế quản lý hoạt động KH&CN nói chung, đổi mới công tác quản lý Nhiệm vụ KH&CN cần đáp ứng theo Các nguyên. tắc chung được thể hiện trong Luật KH&CN và các yêu cầu phát triển của thành phố: 1. Tạo ra sự cạnh tranh bình đăng, lành mạnh trong cơ chế thị trường và phải khuyên khích mọi tô chức, cá nhân phát huy khả năng sáng tạo trong nghiên cứu khoa học. Đôi mới cơ chế quản lý KH&CN phải phục vụ cho phát triển KT-XH và đảm bảo an ninh quôc phòng của địa phương.
Đảm bảo sự đồng bộ giữa đổi mới cơ chế quản lý KH&CN với đổi mới cơ chế quản lý KT-XH. Trong quá trình đổi mới có tổng kết rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình địa phương. 6 Đề tài “Đối mới cơ chế quản lý Chương trình, đề tài, dự án KH&CN (nhiệm vụ KH&CN) thành phô Đà Nẵng” Sở Khoa học và Công nghệ thành phô Đà Nẵng 4. Lấy chất lượng KH&CN và hiệu quả KT-XH làm tiêu chuẩn chủ yêu đề đánh giá Nhiệm vụ KH&CN.
Thực hiện phân cấp quản lý KH&CN từ cấp thành phố, cấp Ban, ngành và cấp quận huyện; phân định rõ cho từng cấp quản lý và phân biệt giữa Nhiệm vụ thường xuyên của quản lý Nhà nước và nhiệm vụ KH&CN. MỤC TIÊU VÀ YÊU CÀU CUA DOI MOI CO CHE QUAN LY NHIỆM VỤ KH&CN CỦA THÀNH PHO BA NANG 1. Mục tiêu tổng quát đổi mới cơ chế quản lý Nhiệm vu KH&CN là khuyến khích và nâng cao hiệu quả KT-XH của hoạt động KH&CN, nâng cao dần tỷ trọng đóng góp của KH&CN vào việc thực hiện các mục tiêu KT-XH của thành phố. Xây dựng một cơ chế quản lý KH&CN phù hợp với cơ chế thị trường theo định hướng chủ nghĩa xã hội.
Hoàn chỉnh cơ chế quản lý KH&CN theo tính thần luật KH&CN, tăng cường chức năng quản lý Nhà nước bằng pháp luật. Tạo bước chuyên biên rõ rệt và đem lại hiệu quả cao trong công tác nghiên cứu khoa học của địa phương, góp phần phát triển KT-XH, đông thời rút ngăn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng vào sản xuất và đời sống. Mục tiêu cụ thể của việc đổi mới cơ chế quản lý Nhiệm vụ KH&CN còn là việc nâng cao nhận thúc “Vai tré then chốt và động lực” của KH&CN đối với phát triển KT-XH, làm cho việc nghiên cứu và ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất và đời sống trở thành nhận thức sâu sắc và là việc làm thường Xuyên của mọi tổ chức, tầng lớp người dân trong xã hội. Xây dựng một tiềm lực KH&CN đủ mạnh có khả năng tiếp nhận và tiếp cận với trình độ tiến tiến của các nước trên thế giới hiện nay.
Tiếp tục đổi mới và hoàn thiện cơ chế khuyến khích mọi tổ chức và cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia vào hoạt động KH&CN. Tiếp tục tăng đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn cho hoạt động KH&CN, nhất là lĩnh vực sản xuất và kinh doanh. Yêu cầu Phát triển KH&CN là Quốc sách, là sự nghiệp của toàn xã hội, toàn dân. Vì vậy, cần phải có nhận thức đầu tư cho KH&CN là đầu tư phát triển.
Xây dựng cơ chế đặc biệt để ưu tiên cho phát triển KH&CN của thành phó, nhăm biến KH&CN thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và xây dựng luận cứ khoa học phục vụ đắc 7 Đề tài “Đỗi mới cơ chế quản lý Chương trình, đề tài, dự án KH&CN (nhiệm vụ KH&CN) thành phó Đà Nẵng” Sở Khoa học và Công nghệ thành phô Đà Nẵng lực sự nghiệp CNH, HĐH của Đà Nẵng nói riêng và của cả nước nói chung. Dé tạo ra sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản lý KH&CN phù hợp với kế hoạch phát triển KT-XH của thành phố, công tác đôi mới cần tập trung tiễn hành một cách đồng bộ vào một số nhiệm vụ sau: 2. Déi mới việc quản lý Nhiệm vụ KH&CN là phải đổi mới các bước: Xác định nhiệm vụ nghiên cứu; tô chức tuyển chọn hay giao trực tiếp cho tô chức, cá nhân có đủ năng lực triển khai thực hiện; tăng cường vai trò kiểm tra và đánh giá trung gian trong thời gian thực nhiệm vụ KH&CN; xây dựng cơ chế đánh giá nghiệm thu, ứng dụng kết quả vào thực tiễn đề kết quả nghiên cứu phục vụ cao nhất cho mục tiêu phát triển KT-XH của thành phố. Vì vậy, cân huy động sự tham gia đầy đủ, nhiệt tình và có hiệu quả của các nhà khoa học, các nhà quản lý và các doanh nghiệp.
Nhiệm vụ KH&CN được xác định phải đáp ứng được yêu cầu bức xúc từ thực tế khách quan và được tổ chức dưới dạng các chương trình KH&CN chuyên ngành, ưu tiên theo thứ tự và thực hiện trong kế hoạch từng năm. Tùy theo tính chất, mức độ của từng đề tài mà cơ quan quản lý khoa học tham mưu cho các cấp Lãnh đạo thành phố quyết định giao trực tiếp hay tổ chức tuyên chọn đối tượng thực hiện nhiện vụ cho phù hợp và có hiệu quả. Đổi mới cơ chế quản lý tài chính cho nghiên cứu KH&CN là khâu đột phá trong đổi mới cơ chế quản lý nhiệm vụ KH&CN. Đổi mới căn bản cơ chế tài chính nhằm hạn chế tình trạng bao cấp tràn lan trong hoạt động nghiên cứu khoa học, đồng thời khẩn trương điều chỉnh các chế độ, mức tài chính bất hợp lý trong hoạt động nghiên cứu khoa học.
Mạnh đạn khoán gọn trong nghiên cứu nhằm tạo điều kiện thuận lợi và tránh hiện tượng biến báo, hợp thức hoá thủ tục quản lý tài chính đối với công tác nghiên cứu khoa học. Đa dạng hoá nguôn vốn đầu tư cho KH&CN, thành lập Quỹ phát triển KH&CN của thành phố và khuyến khích các tô chức, các doanh nghiệp lập Quỹ phát triển KH&CN đê thu hút thêm nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước. Đôi mới cơ chế quản lý nhân lực KH&CN là sự quan tâm của các cấp lãnh đạo đối với cán bộ KH&CN. Có chính sách đãi ngộ hợp lý, tạo điều kiện cho họ phát huy tài năng sẵn có.
Bồ trí sắp xêp và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực, kết hợp với bồi dưỡng, đào tao dé thu hút và khai thác có hiệu quả tiềm năng và đội ngũ cán bộ KH&CN của thành phó.
