Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường trang phục trẻ em trên thế giới và tại Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng rõ rệt trong những năm gần đây. Theo báo cáo từ tổ chức nghiên cứu thị trường Euromonitor được trích dẫn trong văn bản, phân khúc quần áo trẻ em cao cấp đạt doanh thu toàn cầu 6,6 tỷ USD vào năm 2018, trong đó khu vực châu Á – Thái Bình Dương vượt mốc 1,2 tỷ USD vào năm 2020. Tại thị trường Việt Nam, quy mô của ngành hàng dành cho mẹ và bé đạt ngưỡng 7 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng doanh thu duy trì trên 30% mỗi năm. Cùng với mức sống gia tăng, các bậc phụ huynh ngày càng quan tâm đến việc đầu tư trang phục cho con trẻ, không chỉ đáp ứng công năng giữ ấm, bảo vệ cơ thể mà còn thể hiện tính thẩm mỹ, cá tính và sự phù hợp trong các sự kiện xã hội.

Trong bối cảnh hội nhập văn hóa, nghi thức lễ cưới hiện đại tại Việt Nam tiếp nhận vai trò của "Flower Girl" (bé gái phù dâu/phù dâu nhí). Đây là nhân vật thực hiện nghi thức đi trước cô dâu và rải hoa trên đường tiến vào lễ đường, mang biểu trưng về sự tinh khiết, may mắn và hạnh phúc cho các cặp đôi. Tuy nhiên, các dòng sản phẩm đầm phù dâu cho trẻ em được nghiên cứu chuyên sâu về mặt kỹ thuật công nghệ may, kết hợp hài hòa giữa lịch sử thời trang phương Tây và phom dáng nhân trắc học của trẻ em Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nhóm tác giả lựa chọn đề tài "Thiết kế trang phục Flower Girl lấy ý tưởng từ phong cách Victoria cho bé gái độ tuổi từ 5 – 8 tuổi" nhằm hoàn thiện quy trình từ xây dựng ý tưởng, thiết kế rập 2D, lập tài liệu kỹ thuật đến may mẫu thử nghiệm thực tế.

Mục tiêu nghiên cứu

  1. Thiết kế trang phục Flower Girl lấy ý tưởng từ phong cách Victoria cho bé gái độ tuổi từ 5 – 8 tuổi.
  2. Xây dựng bộ tài liệu kỹ thuật may hoàn chỉnh cho 2 mẫu trang phục được lựa chọn trong bộ sưu tập.
  3. Bổ sung nguồn tài liệu tham khảo chuyên ngành về mảng thiết kế trang phục trẻ em phục vụ sinh viên ngành Công nghệ may và các ngành liên quan.

Nhiệm vụ nghiên cứu

  • Nhiệm vụ 1: Thiết kế bộ sưu tập trang phục Flower Girl lấy ý tưởng từ phong cách thời trang Victoria dành cho bé gái lứa tuổi 5 – 8.
  • Nhiệm vụ 2: Khảo sát, lựa chọn nguyên phụ liệu phù hợp với đặc tính sinh lý và thiết kế trang phục trẻ em.
  • Nhiệm vụ 3: Xây dựng bộ rập bán thành phẩm hoàn thiện và tổ chức may ráp sản phẩm mẫu.
  • Nhiệm vụ 4: Biên soạn toàn diện cuốn thuyết minh Đồ án tốt nghiệp.
  • Nhiệm vụ 5: Tổ chức chụp ảnh lookbook và quay video PR cho các sản phẩm may hoàn thiện.
  • Nhiệm vụ 6: Thực hiện poster tổng hợp kết quả nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Trang phục Flower Girl; phong cách nghệ thuật – thời trang Victoria; đặc điểm hình thái học và tâm lý tiêu dùng của bé gái từ 5 đến 8 tuổi; phương pháp thiết kế dựng rập 2D phẳng; bộ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật may công nghiệp.
  • Phạm vi không gian: Thực hiện nghiên cứu, thiết kế rập và may mẫu trực tiếp tại xưởng may khu A, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi thời gian: Quá trình nghiên cứu và chế tác triển khai từ ngày 01 tháng 12 năm 2023 đến ngày 01 tháng 07 năm 2024.
  • Giới hạn đề tài: Tập trung thiết kế bộ sưu tập phác thảo, chọn lọc dựng rập và may hoàn chỉnh 2 mẫu thực nghiệm (Cherish và Glitter) trên thông số đo của mẫu nhí thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án xây dựng nền tảng lý thuyết liên ngành giữa lịch sử trang phục, nhân trắc học trẻ em và kỹ thuật tạo mẫu phẳng 2D trong công nghệ may:

Cơ sở lý thuyết và lịch sử trang phục

  • Tiến trình lịch sử trang phục Flower Girl: Văn bản tổng hợp các giai đoạn phát triển chính:
    • Thời kỳ La Mã cổ đại (thế kỷ VIII TCN): Trẻ em mang theo các bó lúa mì, lúa mạch hoặc thảo mộc để cầu chúc sự sung túc, may mắn và phước lành.
    • Thời kỳ Trung Cổ (thế kỷ X – XV): Phù dâu nhí cầm búi tỏi hoặc bó hoa tỏi với niềm tin xua đuổi tà khí và bảo vệ sự trong sạch của hôn lễ.
    • Kỷ nguyên Elizabeth (1558 – 1603): Trẻ em rải cánh hoa dẫn lối từ tư gia đến nhà thờ, cầm nhánh hương thảo (Rosemary) kết hợp cùng chiếc cúp bạc thắt ruy băng tỏa hương thơm.
    • Cuối thời kỳ Victoria (1837 – 1901): Định hình hình ảnh phù dâu nhí hiện đại với đầm trắng thuần khiết, cầm giỏ hoa tươi và đội vòng hoa tròn tượng trưng cho sự gắn kết vĩnh cửu của nhẫn cưới.
  • Đặc trưng phong cách Victoria: Tập trung khai thác các chi tiết tạo hình như bèo nhún (ruffles), tay phồng (puff sleeves), cổ bâu cánh sen, kỹ thuật xếp ly ngực/đô áo, tùng váy xòe nhiều tầng và gam màu trắng kem chủ đạo.
  • Đặc điểm hình thái và tâm lý lứa tuổi 5 – 8: Dựa trên bảng chiều cao – cân nặng chuẩn của trẻ em theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng đặc điểm vận động hiếu động của trẻ để xác định lượng cử động, vị trí đường may êm phẳng, tránh gây cọ xát cơ thể.
  • Phương pháp dựng hình thiết kế 2D: Sử dụng phương pháp tạo mẫu phẳng kết hợp các kỹ thuật cắt rã, xoay chuyển ly và mở rộng khối để tạo độ xòe, độ phồng cho tay áo và tùng váy.

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp Nội dung triển khai thực tế trong đồ án
Phương pháp tham khảo tài liệu Thu thập và xử lý các nguồn tư liệu học thuật, internet, tạp chí thời trang về thị trường may mặc trẻ em, phong cách Victoria, bảng thông số kích thước trẻ em theo WHO.
Phương pháp phân tích - tổng hợp Phân tích các dạng kết cấu đầm (công chúa, babydoll, xòe, xếp tầng...), cấu tạo tay áo (tay phồng, cánh tiên, tay dài...), kiểu cổ (cổ tròn, bâu cánh sen, cổ vuông...) và phối hợp nguyên phụ liệu (vải chính, vải lót, phụ liệu ren, nút, dây kéo).
Phương pháp thực nghiệm Thực hiện đo thông số trên người mẫu nhí thật (bé Minh Anh và bé Thảo), thiết kế bộ rập thành phẩm và bán thành phẩm, may mẫu fit thử nghiệm, hiệu chỉnh rập và may hoàn chỉnh 2 mẫu đầm Cherish và Glitter.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của đề tài thông qua các dữ liệu thị trường về ngành hàng mẹ và bé. Tác giả phân tích nhu cầu thẩm mỹ ngày càng cao trong các nghi lễ cưới hiện đại, qua đó định hình mục tiêu, 6 nhiệm vụ cụ thể, phương pháp tiếp cận và kế hoạch thời gian từ tháng 12/2023 đến tháng 6/2024 tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn bộ lý thuyết nền tảng phục vụ thiết kế:

  • Lịch sử hình thành nhân vật Flower Girl từ thời La Mã cổ đại, Trung Cổ, thời Elizabeth đến thời Victoria.
  • Khảo sát các cấu trúc đầm trẻ em phổ biến: dáng công chúa, đầm xếp tầng, đầm xòe, babydoll, đuôi cá, đầm suông, đầm ngắn; các kiểu tay áo (ngắn, dài, phồng, cánh tiên, trễ vai, tay loe, hai dây, sát nách) và cổ áo (tròn, vuông, chữ U, cổ tim, thuyền, cổ cao, bâu cánh sen).
  • Nghiên cứu phong cách kiến trúc, hội họa và trang phục thời kỳ Victoria, đặc biệt là trang phục trẻ em cuối thế kỷ XIX.
  • Đặc điểm hình thái học theo số đo chuẩn WHO và tâm lý tiêu dùng trẻ em 5 – 8 tuổi.
  • Nguyên lý thiết kế 2D: kỹ thuật cắt rã, xoay nếp và phát triển mẫu phẳng.

Chương 3: Nội dung nghiên cứu

Chương 3 là phần thực nghiệm trọng tâm của đồ án:

  1. Phát triển ý tưởng Bộ sưu tập: Xây dựng cảm hứng thiết kế mang âm hưởng Victoria trên nền màu trắng kem, hoàn thiện bản vẽ phác thảo cho 6 mẫu trang phục: Cherish, Glitter, Idyllic, Felicity, Ethereal, Blooming.
  2. Xây dựng bảng thông số kích thước: Xác định vị trí đo và phương pháp lấy số đo nhân trắc trên mẫu nhí thực tế lứa tuổi 5 – 8 tuổi.
  3. Quy trình thiết kế kỹ thuật cho 2 mẫu thực nghiệm:
    • Mẫu Cherish: Lập bản vẽ mô tả phẳng; thiết kế chi tiết đường cong cổ áo, vòng nách, bâu cánh sen, tay phồng, dải bèo nhún ngực và thân sau; tính toán tùng váy xòe nhiều lớp; triển khai bộ rập thành phẩm (TP) và bán thành phẩm (BTP) cho cả lớp chính và lớp lót; lập bảng định mức nguyên phụ liệu; xây dựng quy trình may bằng máy 1 kim (MB1K); tiến hành may fit mẫu và kiểm tra thông số kỹ thuật sản phẩm hoàn thiện.
    • Mẫu Glitter: Lập bản vẽ mô tả phẳng; thiết kế dựng khung thân trước có xếp ly đô, dải bèo nhún trang trí, tay dài phối măng-sét (manchette), tùng váy lưới nhiều tầng; xuất bộ rập TP và BTP lớp chính/lót; lập bảng định mức NPL, bảng hướng dẫn may, quy trình fit mẫu và kiểm tra TSKT thành phẩm.
  4. Triển khai hình ảnh: Thực hiện bộ ảnh lookbook và ghi hình video PR với người mẫu nhí thực tế.

Chương 4: Kết luận và đề nghị

Tổng kết toàn bộ quá trình thiết kế và chế tạo sản phẩm may; đối chiếu các nhiệm vụ đã hoàn thành so với mục tiêu giao ban đầu; đề xuất các hướng hoàn thiện kỹ thuật sản xuất hàng loạt trong ngành may công nghiệp.


Kết quả và đóng góp

Kết quả kỹ thuật và thực nghiệm

Đồ án đã hoàn thành trọn vẹn quy trình công nghệ may thời trang từ bản vẽ ý tưởng đến sản phẩm thực tế:

Hạng mục kỹ thuật Mẫu Cherish (NQ01) Mẫu Glitter (NQ02)
Phom dáng chủ đạo Đầm xòe ngắn, nhiều lớp bồng bềnh Đầm dài xòe nhiều tầng phối tùng lưới
Chi tiết cổ áo & Tay áo Cổ bâu cánh sen phối bèo nhún; tay phồng bo chun Cổ tròn sát chân cổ; tay dài phối măng-sét thanh lịch
Điểm nhấn trang trí Dải bèo nhún chạy dọc thân trước và thân sau Xếp ly đô thân trước kết hợp dải bèo nhún nổi
Cấu trúc rập 2D Rập TP và BTP hoàn chỉnh cho lớp vải chính và lớp lót Rập TP và BTP hoàn chỉnh cho lớp vải chính, tùng lưới và lớp lót
Quy trình may & Thiết bị Quy trình may lắp ráp chi tiết bằng máy may 1 kim (MB1K) Quy trình may định hình xếp ly, may tùng lưới và tra măng-sét
Kiểm tra thông số (TSKT) Đạt chuẩn độ vừa vặn sau quá trình fit mẫu trên người mẫu nhí Đạt thông số kỹ thuật thiết kế và kiểm tra độ rủ của tùng lưới

Đóng góp của đề tài

  • Tính thực tiễn: Tạo ra bộ sưu tập đầm phù dâu nhí phong cách Victoria có tính thẩm mỹ cao, phù hợp với không gian tiệc cưới trang trọng và đảm bảo sự thoải mái cho các bé gái từ 5 đến 8 tuổi.
  • Tài liệu công nghệ: Xây dựng đầy đủ bộ tài liệu kỹ thuật may (bản vẽ phẳng, bộ rập 2D, bảng định mức nguyên phụ liệu, bảng hướng dẫn may chi tiết, bảng đánh giá fit mẫu) cho 2 mẫu trang phục thực tế.
  • Giá trị học thuật: Đóng góp thêm nguồn tư liệu nghiên cứu chuyên ngành cho sinh viên ngành Công nghệ may và Thiết kế thời trang về phương pháp xử lý rập, fit mẫu và chế tác trang phục trẻ em cao cấp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:
    • Quy mô may mẫu thực nghiệm giới hạn ở 2 mẫu (Cherish và Glitter) trong tổng số 6 mẫu thuộc bộ sưu tập do giới hạn về thời gian và nguồn lực thực hiện đồ án tốt nghiệp.
    • Các thông số may fit mẫu được điều chỉnh trực tiếp dựa trên vóc dáng của hai người mẫu nhí thực tế (Minh Anh và Thảo), chưa thực hiện nhảy size (grading) công nghiệp cho toàn bộ dải kích thước từ 5 đến 8 tuổi trên hệ thống phần mềm CAD/CAM.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Hoàn thiện chế tác mẫu thật cho 4 thiết kế còn lại trong bộ sưu tập (Idyllic, Felicity, Ethereal, Blooming).
    • Triển khai số hóa bộ rập và thực hiện nhảy size công nghiệp để đưa vào sản xuất hàng loạt phục vụ thị trường may mặc thương mại.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo chuyên ngành hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Công nghệ may và Thiết kế thời trang: Tham khảo phương pháp dựng rập mẫu phẳng 2D các kiểu chi tiết phức tạp (tay phồng, bâu cánh sen, xếp ly ngực, bèo nhún) và cấu trúc phân tầng lớp lót – lớp chính.
  • Cán bộ kỹ thuật và xưởng may đầm dạ hội trẻ em: Ứng dụng bảng quy trình may lắp ráp, phương pháp xử lý định mức nguyên phụ liệu và quy trình kiểm tra chất lượng thông số kỹ thuật thành phẩm cho dòng sản phẩm đầm tiệc cưới trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguồn cảm hứng chính của bộ sưu tập Flower Girl trong đồ án là gì?

Bộ sưu tập lấy cảm hứng từ phong cách thời trang và kiến trúc thời kỳ Victoria (nước Anh, thế kỷ XIX), khai thác gam màu trắng kem chủ đạo kết hợp các chi tiết đặc trưng như bèo nhún, tay phồng, bâu cánh sen, kỹ thuật xếp ly ngực và tùng váy xòe nhiều tầng.

2. Những mẫu trang phục nào trong bộ sưu tập đã được may hoàn thiện thực tế?

Trong 6 mẫu phác thảo của bộ sưu tập (Cherish, Glitter, Idyllic, Felicity, Ethereal, Blooming), 2 mẫu được lựa chọn dựng rập và may hoàn chỉnh là mẫu Cherish (mã NQ01) và mẫu Glitter (mã NQ02).

3. Phương pháp dựng rập được nhóm tác giả sử dụng là phương pháp nào?

Đề tài sử dụng phương pháp dựng hình thiết kế 2D (tạo mẫu phẳng), kết hợp các kỹ thuật cắt rã, xoay mở nếp vải để tạo phom dáng xòe phồng, sau đó xuất bộ rập thành phẩm và rập bán thành phẩm cho cả lớp chính và lớp lót.

4. Quá trình may fit mẫu được tiến hành trên đối tượng nào?

Quá trình may fit mẫu và hiệu chỉnh thông số kỹ thuật được thực hiện trực tiếp trên hai người mẫu nhí thực tế là bé Minh Anh và bé Thảo trong độ tuổi từ 5 đến 8 tuổi.

5. Bộ tài liệu kỹ thuật may trong đồ án bao gồm những nội dung gì?

Bộ tài liệu kỹ thuật bao gồm: bản vẽ mô tả mẫu phẳng, bản vẽ thiết kế chi tiết, bộ rập thành phẩm và bán thành phẩm (lớp chính, lớp lót), bảng định mức nguyên phụ liệu, bảng quy trình công nghệ may, bảng theo dõi fit mẫu và bảng hướng dẫn kiểm tra thông số kỹ thuật thành phẩm.


Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Thiết kế trang phục Flower Girl lấy ý tưởng từ phong cách Victoria cho bé gái độ tuổi từ 5 – 8 tuổi" của nhóm tác giả Bùi Thị Diệu Linh và Lê Hoàng Yến Nhi đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu và ứng dụng công nghệ may vào trang phục lễ cưới trẻ em. Đề tài kết hợp thành công giữa nghiên cứu lịch sử thời trang phương Tây với kỹ thuật dựng rập phẳng 2D và quy trình may mẫu thực nghiệm trên vóc dáng trẻ em thực tế. Hai sản phẩm may hoàn thiện Cherish và Glitter cùng hệ thống tài liệu kỹ thuật chi tiết mang lại giá trị học thuật và thực tiễn cao cho chuyên ngành Công nghệ may.