Đồ án tốt nghiệp: Thiết kế và chế tạo máy gieo hạt (ĐH Bách Khoa ĐN)

Tìm hiểu đồ án tốt nghiệp thiết kế, chế tạo máy gieo hạt hiệu quả. Khám phá quy trình, công nghệ và ứng dụng thực tiễn nông nghiệp.

• Tác giả: Thái Bá Hùng
• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Trương Vỹ
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa - Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Cơ khí chế tạo
• Đề tài: Thiết Kế Và Chế Tạo Máy Gieo Hạt
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng quan đồ án tốt nghiệp thiết kế và chế tạo máy gieo hạt

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, việc áp dụng máy móc để thay thế sức người là xu hướng tất yếu. Đồ án tốt nghiệp thiết kế và chế tạo máy gieo hạt ra đời nhằm giải quyết bài toán cấp thiết trong khâu ươm giống, một trong những giai đoạn quan trọng nhất quyết định đến chất lượng và năng suất cây trồng. Luận văn này không chỉ là một báo cáo đồ án tốt nghiệp thông thường, mà còn là một công trình nghiên cứu ứng dụng, mang lại giải pháp cơ giới hóa nông nghiệp hiệu quả cho các hộ sản xuất quy mô vừa và nhỏ. Dự án tập trung vào việc tạo ra một thiết bị có khả năng tự động hóa các công đoạn: tạo lỗ, gieo hạt và lấp đất trên vỉ xốp. Mục tiêu chính là nâng cao năng suất lao động, đảm bảo hạt giống được gieo đồng đều về khoảng cách và độ sâu, từ đó cải thiện tỷ lệ nảy mầm và chất lượng cây con. Đề tài này có ý nghĩa to lớn trong việc củng cố kiến thức lý thuyết đã học, đồng thời rèn luyện kỹ năng thực hành từ khâu lên ý tưởng, tính toán thiết kế máy, lựa chọn linh kiện máy nông nghiệp, đến quy trình chế tạo và lắp ráp hoàn chỉnh. Sản phẩm cuối cùng là một chiếc máy gieo hạt có kết cấu đơn giản, dễ vận hành, chi phí hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của nông dân Việt Nam, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa và tăng thu nhập cho người dân.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của việc cơ giới hóa nông nghiệp

Việc cơ giới hóa nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc chuyển đổi nền nông nghiệp từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Mục tiêu chính là giải phóng sức lao động, giảm chi phí sản xuất, rút ngắn thời gian canh tác và nâng cao chất lượng nông sản. Trong lĩnh vực trồng trọt, khâu ươm giống thủ công thường tốn nhiều thời gian và công sức, đồng thời chất lượng cây giống không đồng đều. Thiết kế máy nông nghiệp như máy gieo hạt giúp tự động hóa quy trình này, đảm bảo mỗi hạt giống được đặt chính xác vào lỗ ươm với độ sâu tiêu chuẩn. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm hạt giống mà còn tạo điều kiện cho cây con phát triển đồng đều, khỏe mạnh, tạo tiền đề cho một vụ mùa bội thu. Ý nghĩa của đề tài nằm ở việc cung cấp một giải pháp kỹ thuật cụ thể, khả thi, góp phần giải quyết những nút thắt trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam.

1.2. Giới thiệu mô hình máy gieo hạt trên vỉ xốp trong đồ án

Mô hình được phát triển trong đồ án là một máy gieo hạt tự động chuyên dụng cho vỉ xốp. Máy được thiết kế với năng suất mục tiêu là 120 vỉ/giờ, một con số ấn tượng so với phương pháp thủ công. Cấu tạo của máy bao gồm các cụm chức năng chính: hệ thống cấp và kéo vỉ xốp, cơ cấu tạo lỗ, cơ cấu gieo hạt và cơ cấu lấp đất. Điểm nổi bật trong thiết kế là việc sử dụng một động cơ máy gieo hạt duy nhất để dẫn động toàn bộ hệ thống thông qua bộ truyền xích và các cơ cấu tay quay-thanh trượt, tay quay-thanh lắc. Giải pháp này giúp tối ưu hóa kết cấu, giảm trọng lượng và quan trọng nhất là giảm giá thành sản phẩm. Đây là một yếu tố then chốt giúp máy dễ dàng tiếp cận với các hộ nông dân có quy mô sản xuất vừa và nhỏ, vốn là đối tượng chính mà đề tài hướng tới.

II. Phân tích thách thức của gieo hạt thủ công và máy móc hiện có

Phương pháp gieo hạt truyền thống bằng tay bộc lộ nhiều nhược điểm cố hữu, trở thành rào cản lớn đối với việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Lao động thủ công không chỉ tốn kém thời gian, công sức mà còn khó đảm bảo được các yêu cầu kỹ thuật khắt khe. Hạt gieo không đều về khoảng cách, độ sâu gieo không đồng nhất dẫn đến tỷ lệ nảy mầm thấp, cây con sinh trưởng không đồng đều, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối cùng. Hơn nữa, việc tiếp xúc trực tiếp với đất và hạt giống trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người nông dân. Nhận thấy nhu cầu cấp bách, thị trường đã xuất hiện một số loại máy gieo hạt tự động, đặc biệt là các dòng máy sử dụng công nghệ hút chân không hoặc xi-lanh khí nén. Các máy này thường có năng suất cao và độ chính xác tốt. Tuy nhiên, theo phân tích trong luận văn cơ khí chế tạo, thách thức lớn nhất của các sản phẩm này là giá thành quá cao, dao động từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, vượt xa khả năng đầu tư của đa số nông hộ tại Việt Nam. Ngoài ra, cấu tạo phức tạp, yêu cầu bảo trì chuyên sâu cũng là một trở ngại. Do đó, việc nghiên cứu một giải pháp chế tạo cơ khí đơn giản, hiệu quả và giá thành hợp lý là một hướng đi chiến lược và cần thiết.

2.1. Hạn chế của phương pháp gieo hạt thủ công truyền thống

Gieo hạt thủ công là một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ nhưng lại khó đạt được độ chính xác cao một cách nhất quán. Các hạn chế chính bao gồm: năng suất lao động thấp, chi phí nhân công cao, và không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Việc gieo hạt không đều tay dẫn đến mật độ cây trồng không tối ưu, nơi quá dày, nơi quá thưa. Độ sâu gieo hạt không đồng nhất khiến hạt nảy mầm ở các thời điểm khác nhau, cây con lớn không đều, gây khó khăn cho các công đoạn chăm sóc sau này như bón phân, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh. Hơn nữa, quá trình này còn gây lãng phí hạt giống do không kiểm soát được số lượng hạt trên mỗi lỗ.

2.2. Đánh giá ưu và nhược điểm các máy gieo hạt hiện có

Các máy gieo hạt hiện có trên thị trường, như máy gieo hạt chân không hay máy dùng xi-lanh khí nén, có ưu điểm vượt trội về năng suất (có thể đạt trên 200 vỉ/giờ) và độ chính xác (tỷ lệ gieo thành công 97-99%). Chúng là lựa chọn lý tưởng cho các trang trại lớn. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu rất cao, thường trên 35 triệu đồng, không phù hợp với quy mô hộ gia đình. Cấu tạo của chúng cũng phức tạp, đòi hỏi hệ thống khí nén hoặc bơm chân không đi kèm, tiêu thụ nhiều năng lượng và yêu cầu người vận hành có trình độ kỹ thuật nhất định. Những yếu tố này tạo ra một khoảng trống thị trường cho một chiếc máy gieo hạt cơ khí đơn giản, giá rẻ nhưng vẫn đảm bảo năng suất đủ tốt cho nông hộ.

III. Phương pháp thiết kế máy gieo hạt hiệu quả và tiết kiệm chi phí

Để giải quyết bài toán chi phí và độ phức tạp, đồ án đã lựa chọn phương pháp thiết kế máy nông nghiệp dựa trên các nguyên lý cơ học thuần túy, hạn chế tối đa các hệ thống điều khiển tự động đắt tiền. Trọng tâm của giải pháp là sử dụng một động cơ điện xoay chiều công suất 0,2kW duy nhất để vận hành đồng bộ tất cả các cơ cấu. Lựa chọn này không chỉ giúp giảm giá thành mà còn làm cho máy có khối lượng nhẹ hơn, dễ dàng di chuyển và bảo trì. Nguyên lý hoạt động máy gieo hạt được xây dựng dựa trên sự kết hợp nhịp nhàng giữa hai cơ cấu chính: cơ cấu tay quay-thanh trượt và cơ cấu tay quay-thanh lắc. Động cơ truyền chuyển động quay cho trục dẫn động thông qua một bộ truyền xích. Từ trục dẫn động này, năng lượng được phân phối đến hai cơ cấu. Toàn bộ quá trình thiết kế được hỗ trợ bởi công nghệ hiện đại, đặc biệt là việc sử dụng SolidWorks thiết kế máy để xây dựng mô phỏng 3D máy gieo hạt. Việc mô phỏng giúp kiểm tra động học, phát hiện các va chạm tiềm ẩn và tối ưu hóa kết cấu của từng chi tiết trước khi đi vào quy trình chế tạo, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí sản xuất thử nghiệm. Phương pháp này chứng tỏ sự hiệu quả trong việc tạo ra một sản phẩm cơ khí vừa đảm bảo chức năng, vừa phù hợp với điều kiện thực tế.

3.1. Phân tích và lựa chọn nguyên lý hoạt động máy gieo hạt

Trong quá trình lên phương án, hai lựa chọn chính được đưa ra: sử dụng một động cơ hoặc hai động cơ. Phương án hai động cơ giúp đơn giản hóa việc thiết kế các cơ cấu độc lập nhưng lại làm tăng chi phí và trọng lượng máy. Do đó, phương án một động cơ được chọn làm hướng đi chính. Nguyên lý hoạt động máy gieo hạt được tối ưu hóa như sau: động cơ quay làm trục chính quay. Trục chính dẫn động cơ cấu kéo vỉ (tay quay-thanh trượt) và cơ cấu gieo hạt (tay quay-thanh lắc) hoạt động đồng thời. Khi vỉ xốp được kéo đi một khoảng bằng khoảng cách một hàng lỗ, cơ cấu gieo hạt cũng hoàn thành một chu kỳ hút và nhả hạt vào đúng vị trí. Nguyên lý này đảm bảo sự đồng bộ và chính xác mà không cần đến các cảm biến hay bộ điều khiển phức tạp.

3.2. Thiết kế cơ cấu gieo hạt và cơ cấu kéo vỉ xốp thông minh

Cụm cơ cấu gieo hạt sử dụng một quạt gió mini tạo lực hút chân không để giữ hạt ở đầu các kim hút. Cơ cấu tay quay-thanh lắc biến chuyển động quay của trục dẫn động thành chuyển động lắc của dàn kim hút. Hành trình lắc được tính toán chính xác để di chuyển từ khay chứa hạt đến vị trí các lỗ trên vỉ xốp. Trong khi đó, cơ cấu kéo vỉ xốp sử dụng cơ cấu tay quay-thanh trượt. Thanh trượt được gắn các răng cưa, mỗi chu kỳ quay của tay quay sẽ kéo vỉ xốp tịnh tiến một đoạn chính xác bằng khoảng cách giữa hai hàng lỗ. Sự kết hợp của hai cơ cấu cơ khí đơn giản này tạo nên một chu trình gieo hạt liên tục và đồng bộ, là trái tim của toàn bộ cỗ máy.

IV. Quy trình tính toán thiết kế máy và chế tạo cơ khí chi tiết

Sau khi xác định được sơ đồ nguyên lý, bước tiếp theo là thực hiện tính toán thiết kế máy một cách chi tiết để đảm bảo máy hoạt động ổn định và bền bỉ. Quy trình này là phần cốt lõi của bất kỳ đồ án cơ điện tử hay cơ khí nào, bao gồm tính toán động học và tính toán sức bền. Dựa trên năng suất yêu cầu là 120 vỉ/giờ và cấu trúc vỉ xốp (12 hàng lỗ), tốc độ quay cần thiết của trục dẫn động được xác định là 24 vòng/phút. Từ đó, các thông số của bộ truyền xích như tỉ số truyền, số răng đĩa và bước xích được tính toán để đảm bảo truyền tải đủ công suất từ động cơ. Phần quan trọng nhất là tính toán sức bền cho các chi tiết chịu lực, đặc biệt là trục dẫn động. Việc lựa chọn vật liệu chế tạo máy phù hợp, như thép C45 cho trục, là bước đầu tiên. Sau đó, các biểu đồ momen uốn và momen xoắn được xây dựng để xác định các tiết diện nguy hiểm. Đường kính trục tại các vị trí lắp ổ lăn, đĩa xích được tính toán chính xác để chịu được tải trọng tác dụng, đảm bảo hệ số an toàn. Quá trình chế tạo cơ khí được thực hiện dựa trên các bản vẽ chi tiết, đảm bảo dung sai và độ chính xác kỹ thuật, tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh và đáng tin cậy.

4.1. Hướng dẫn tính toán động học cho các hệ dẫn động

Tính toán động học tập trung vào việc xác định các thông số của bộ truyền xích và các cơ cấu chấp hành. Công suất tính toán của bộ truyền được xác định bằng cách nhân công suất động cơ với các hệ số điều kiện làm việc. Dựa vào công suất tính toán và tốc độ quay, loại xích và bước xích phù hợp được lựa chọn từ catalogue tiêu chuẩn. Số mắt xích và khoảng cách trục được tính toán để đảm bảo xích hoạt động êm ái, không bị quá căng hoặc quá chùng. Các thông số này là cơ sở để thiết kế và gia công đĩa xích, một trong những linh kiện máy nông nghiệp quan trọng nhất trong hệ thống truyền động.

4.2. Lựa chọn vật liệu chế tạo máy và tính toán sức bền trục

Trục dẫn động là chi tiết quan trọng, chịu đồng thời cả momen uốn và momen xoắn. Vật liệu chế tạo máy được chọn là thép C45, một loại thép carbon thông dụng có độ bền và độ cứng tốt, dễ gia công. Quá trình tính toán sức bền bắt đầu bằng việc xác định các lực tác dụng lên trục từ bộ truyền xích và các cơ cấu tay quay. Dựa trên sơ đồ đặt lực, biểu đồ momen được vẽ để tìm ra giá trị momen uốn và momen xoắn lớn nhất. Đường kính trục tại các tiết diện quan trọng được tính toán theo thuyết bền tương đương (thuyết bền IV) để đảm bảo trục không bị phá hủy do mỏi. Ngoài ra, các mối ghép then cũng được tính toán kiểm nghiệm bền dập và bền cắt để đảm bảo khả năng truyền momen xoắn một cách an toàn.

4.3. Xây dựng bản vẽ kỹ thuật và mô phỏng 3D máy gieo hạt

Từ các kết quả tính toán, bản vẽ kỹ thuật máy gieo hạt được xây dựng chi tiết. Các bản vẽ bao gồm bản vẽ lắp tổng thể (A0), bản vẽ các cụm chi tiết và bản vẽ chế tạo cho từng chi tiết quan trọng. Các bản vẽ này thể hiện đầy đủ kích thước, dung sai, yêu cầu kỹ thuật về độ nhám bề mặt và vật liệu. Song song đó, mô phỏng 3D máy gieo hạt được thực hiện trên phần mềm SolidWorks thiết kế máy. Mô hình 3D cho phép hình dung trực quan về kết cấu máy, kiểm tra sự lắp ráp giữa các chi tiết và thực hiện các phân tích động học để đảm bảo các cơ cấu chuyển động đúng như thiết kế, tránh va chạm và tối ưu hóa không gian.

V. Kết quả ứng dụng thực tiễn và hướng phát triển của đề tài

Sau quá trình tính toán, thiết kế và chế tạo, đồ án tốt nghiệp thiết kế và chế tạo máy gieo hạt đã hoàn thành sản phẩm thực tế, đáp ứng các mục tiêu đề ra ban đầu. Máy hoạt động ổn định, các cơ cấu chuyển động nhịp nhàng, đồng bộ. Sản phẩm cuối cùng có kích thước nhỏ gọn, trọng lượng dưới 60kg, phù hợp với không gian làm việc tại các hộ gia đình. Năng suất thực tế của máy đạt 120 vỉ/giờ (mỗi vỉ 84 hạt), tương đương với công sức của nhiều lao động thủ công, trong khi chỉ cần một người vận hành. Tỷ lệ gieo hạt chính xác, mỗi lỗ một hạt, hạt được đặt ở độ sâu đồng đều, tạo điều kiện lý tưởng cho việc nảy mầm. Về mặt kinh tế, với việc sử dụng các vật liệu và linh kiện máy nông nghiệp phổ thông, giá thành chế tạo ước tính dưới 6 triệu đồng, một mức giá cạnh tranh và phù hợp với khả năng đầu tư của nông dân. Đây không chỉ là một thành công trong khuôn khổ luận văn cơ khí chế tạo, mà còn mở ra tiềm năng ứng dụng rộng rãi, góp phần vào công cuộc cơ giới hóa nông nghiệp tại Việt Nam. Hướng phát triển trong tương lai là cải tiến máy thành một chiếc máy gieo hạt đa năng, có thể tùy chỉnh để gieo nhiều loại hạt và nhiều loại khay khác nhau.

5.1. Đánh giá hiệu quả và năng suất thực tế của máy gieo hạt

Qua quá trình chạy thử, máy đã chứng tỏ được hiệu quả vượt trội so với phương pháp thủ công. Năng suất 120 vỉ/giờ giúp rút ngắn đáng kể thời gian ươm giống, cho phép nông dân kịp thời xuống giống theo đúng thời vụ. Chất lượng gieo hạt đồng đều giúp tỷ lệ nảy mầm cao hơn, cây giống phát triển khỏe mạnh và đồng nhất, từ đó tăng năng suất cây trồng. Máy vận hành đơn giản, người nông dân chỉ cần đặt vỉ xốp đã có đất vào vị trí và cấp hạt, máy sẽ tự động thực hiện các công đoạn còn lại. Các biện pháp an toàn vật lý cũng được tính đến để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

5.2. Hướng phát triển tương lai cho đồ án cơ điện tử này

Thành công của đồ án này là nền tảng cho những cải tiến xa hơn. Hướng phát triển tiềm năng là nâng cấp máy thành một máy gieo hạt đa năng. Điều này có thể thực hiện bằng cách thiết kế các bộ phận như dàn kim hút và cơ cấu kéo vỉ có thể thay đổi hoặc điều chỉnh được để tương thích với các loại hạt có kích thước khác nhau và các loại vỉ ươm có số lỗ và kích thước đa dạng. Ngoài ra, có thể tích hợp thêm các cảm biến đơn giản để tự động dừng máy khi hết hạt hoặc hết vỉ, nâng cao mức độ tự động hóa. Về lâu dài, đây là một mô hình đồ án cơ điện tử tiềm năng, có thể phát triển thành một sản phẩm thương mại, phục vụ thiết thực cho nền nông nghiệp nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI SỬ DỤNG. Hiện nay, nền nông nghiệp nông thôn Việt Nam vẫn giữ một vai trò hết sức quan trọng trong cơ cấu xã hội cũng như kinh tế của cả nước. Hàng năm lĩnh vực nông nghiệp không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn xuất khẩu một số mặt hàng quan trọng đóng góp vào nền kinh tế quốc dân. Nông nghiệp, nông dân, nông thôn chiếm tỉ lệ cao trong xã hội và cơ cấu kinh tế của cả nước, vì vậy để phát triển đất nước thì phát triển nông nghiệp, nông thôn là một vấn đề rất cần thiết cần đặt ra hiện nay.

Tuy nhiên mức đầu tư của ngân sách vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn lại còn nhiều hạn chế, khoa học kỹ thuật còn chậm phát triển, trình độ cơ giới hóa cũng thấp và phát triển chậm. Việt Nam đang bước vào giai đoạn công ngiệp hóa, hiện đại hóa và tiến tới một nước công nghiệp vào năm 2020 thì những vấn đề về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp là hết sức cần thiết. Trong lĩnh vực nông nghiệp hiện nay, quá trình cơ giới hóa còn nhiều bất cập, sản xuất nông nghiệp mang tính hàng hóa chưa cao, tính công nghệ còn yếu kém, trình độ cơ giới hóa còn nhỏ lẻ, không đồng bộ. Những yếu tố trên là một lực cản cho nền nông nghiệp nước ta hiện nay.

Các quy trình sản xuất ở một số loại nông sản đó cú tiến bộ nhưng mới chỉ đáp ứng được những nhu cầu cơ bản của một nền nông nghiệp hàng hóa đơn giản, nông sản vẫn chỉ được bán ở các dạng thô chưa qua chế biến hoặc chế biến thô. Hiện trạng này không chỉ gây mất mát lãng phí mà còn làm giảm thu nhập của người dân trong lĩnh vực nông nghiệp đó là lý do trực tiếp làm chậm sự phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn. Trong các lĩnh vực của công tác sản xuất của nền nông nghiệp thì khâu chọn giống và ươm cây có vai trò hết sức quan trọng. Giống được ươm một cách khoa học, đồng đều thì hiệu quả trồng trọt sau này mới cao.

Muốn có được cây con đạt chất lượng đồng thời giảm chi phí lao động thì cần phải có những bước tiến trong kỹ thuật ươm giống cây trồng. Xuất phát từ yêu cầu trên của sản xuất nông nghiệp tôi thực hiện đề tài “Thiết kế máy gieo hạt trong vĩ xốp” với mục đích nâng cao năng xuất, nâng cao chất lượng cây giống và mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân. SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS. Bùi Trương Vỹ 2 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp I.

NHIỆM VỤ THIẾT KẾ. - Máy gieo hạt trên vỉ xốp thực hiện nhiệm vụ gieo hạt thay thế cho sức người trong việc tạo lỗ, bỏ hạt và lấp đất trong quá trình gieo dưới sự điều khiển của con người. Yêu cầu kỹ thuật. -Đảm bảo việc gieo hạt đều và đúng yêu cầu kỹ thuật cho việc ươm cây cà chua, rau cải…: + Độ sâu gieo hạt từ 1 – 4 cm.

+ Đảm bảo khoảng cách giữa các hạt là 4cm, hàng cách hàng 7cm theo kích thước vỉ xốp có sẵn. + Mỗi lỗ chỉ bỏ một hạt giống. + Kích thước chiều rộng của máy nhỏ hơn 0.5m + Kích thước chiều dài của máy nhỏ hơn 1.2m + Kích thước chiều cao của máy nhỏ hơn 1m + Trọng lượng của máy nhỏ hơn 60kg. -Máy phải đảm bảo việc gieo không làm cho hạt giống bị hư hỏng -Phải an toàn cho người vận hành máy.

-Thời hạn sử dụng cho một máy là 10. Yêu cầu kinh tế và yêu cầu sử dụng. Năng suất của máy là: 120 vỉ xốp/giờ Máy được thiết kế sử dụng cho quy mô hộ gia đình ở vùng Đông Nam Bộ. Giá thành cho một chiếc máy khoảng dưới 6 triệu đồng.

Máy được thiết kế dễ sử dụng, vận hành, phù hợp với đối tượng sử dụng là nông dân. Trên máy có hướng dẫn sử dụng, vận hành máy. Một số quy định khi vận hành máy để đảm bảo an toàn cho cả người và máy. SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS.

Bùi Trương Vỹ 3 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp I. MỤC TIÊU THIẾT KẾ. Mục tiêu chung. - Nâng cao năng xuất, giảm công sức lao động và chi phí và thời gian cho công đoạn ươm giống.

- Góp phần tăng thu nhập cho người dân trồng trọt. Mục tiêu riêng. - Thiết kế, lắp ráp thành công máy gieo hạt vào vĩ xốp và đưa vào sản xuất thử. - Nâng cao chất lượng cây giống sau ươm - Giảm chi phí lao động I.

Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. - Củng cố lý thuyết đã học. Vận dụng lý thuyết đuợc học trên lớp trong giáo trình áp dụng vào nghiên cứu chế tạo máy móc thiết bị nông nghiệp.

- Nâng cao kiến thức thiết kế, lắp ráp, chế tạo máy cho sản xuất nông nghiệp. Trực tiếp tham gia chế tạo nắm vững và nâng cao hiểu biết tay nghề trong thiết kế, lắp ráp và chế tạo máy. - Hiểu biết các phương pháp áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Nắm vững quy trình chế biến các sản phẩm nông nghiệp,khả năng cách thức áp dụng khoa học kỹ thuật trong từng lĩnh vực cụ thể.

- Khả năng tìm hiểu, nhìn nhận và đúc rút từ các yêu cầu thực tế sản xuất để có các phát kiến mới nhằm nâng cao hiệu quả. Ý nghĩa thực tiễn. - Nâng cao năng xuất trong sản xuất nông nghiệp nói chung và trong khâu ươm giống cây nói riêng. Sản lượng cây giống trong một đơn vị thời gian sẽ tăng gấp nhiều lần, vừa thuận lợi cho quá trình sản xuất mà còn đảm bảo được chất lượng.

- Nâng cao chất lượng cây giống sau khi ươm, cây giống sẽ đồng đều về kích thước và chất lượng thuận tiện cho nhưng giai đoạn trồng trọt về sau. - Khi áp dụng máy móc sẽ giảm thời gian và chi phí cho một đơn vị công việc trực tiếp mang lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất cà chua. SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS. Bùi Trương Vỹ 4 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp - Máy móc được áp dụng đồng nghĩa với việc nâng cao trình độ cơ giới hoá trong sản xuất sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lớn và đây là điều quan trọng để hình thành cỏc vựng chuyên canh với quy mô lớn tập chung.

- Nâng cao trình độ cơ giới hoá tiến dần đến hiện đại hoá trong công tác sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp. Thúc đẩy quá trình cơ giới hoá nông nghiệp nói chung. PHẠM VI SỬ DỤNG. - Máy được sản xuất để phục vụ gieo hạt ươm cây giống cho người nông dân trên mọi miền đất nước có nhu cầu.

- Máy có thể gieo được nhiều loại hạt có kích cỡ khác nhau, từ nhỏ nhất như hạt ra rền đến lớn nhất như hạt rau muống, nhưng chủ yếu người ta chỉ gieo để ươm các loại cây có tán rộng như cây bắp cải hay cà chua… để sau khi ươm đem ra trồng thì nó phát triển nhanh hơn. Trong khuôn khổ đồ án tôi chọn cây cà chua để nghiên cứu. GIỚI THIỆU VỀ MÔ HÌNH GIEO CÂY CÀ CHUA TRÊN VỈ XỐP.1 Giới thiệu về vỉ xốp ươm cây giống.  Mô tả Hình 1: Vỉ xốp - Công dụng: ươm hạt giống - Số lỗ trồng: 84 lỗ.

- Kích thước lỗ : mặt dưới : 1.5cm; mặt trên 3. - Kích thước khay : 49x28x4.5cm - Xuất xứ: Việt Nam  Ưu điểm khi ươm trồng cây bằng khay xốp, vỉ xốp : - Có thể rút ngắn thời gian chăm sóc 5-7 ngày do không mất thời gian, cây bén rễ, hồi xanh như với phương pháp gieo hạt, nhổ và trồng lại. SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS. Bùi Trương Vỹ 5 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp - Khay ươm có thể di chuyển cơ động, không ảnh hưởng đến diện tích trồng cây, nhất là đối với trồng cây trong đô thị, trồng tại gia đình vốn ít diện tích.

- Có thể tiết kiệm hạt giống vì ươm trong khay ươm tỷ lệ nảy mầm cao, không sợ sâu bọ, chuột phá hoại hạt giống - Rất tiện lợi cho nhà vườn với số lượng ươm hạt lớn. - Có giá bán sỉ tốt cho mọi cá nhân và tổ chức kinh doanh và trồng trọt trong ngành nông nghiệp. Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh.  Đặc điểm thực vật Hình 2: Ươm bằng tay nên cây không đều SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS.

Bùi Trương Vỹ 6 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp Phương pháp này xuất hiện chủ yếu ở những hộ sản xuất nhỏ lẻ vì cần rất nhiều thời gian cho việc ươm từng hạt cà chua vào trong bầu đất cùng với đó là chất lương cây giống sau khi ươm không được đồng đều. Hình 3: Ươm cây cà chua trong vỉ xốp. Rễ: Rễ thuộc loại rễ chùm, ăn sâu và phân nhánh mạnh, khả năng phát triển rễ phụ rất lớn. Trong điều kiện thích hợp những giống tăng trưởng mạnh có rễ ăn sâu 1- 1,5m và rộng 1,5-2,5m vì vậy cà chua chịu hạn tốt.

Thân: Thân tròn, thẳng đứng, mọng nước, phủ nhiều lông, khi cây lớn gốc thân dần dần hóa gỗ. Thân mang lá và phát hoa. Ở nách lá là chồi nách. Lá: Lá cà chua thuộc loại lá kép lông chim lẻ, mỗi lá có 3-4 đôi lá chét, ngọn lá có một lá riêng gọi là lá đỉnh.

Rìa lá chét đều có răng cưa nông hay sâu tùy giống. Phiến lá thường phủ lông tơ. Hoa: Hoa mọc thành chùm, lưỡng tính, tự thụ phấn là chính. Số lượng hoa trên chùm thay đổi tùy giống và thời tiết, thường từ 5-20 hoa.

Trái: Trái thuộc loại mọng nước, hình dạng thay đổi từ tròn, bầu dục đến dài. Vỏ có thể nhẵn hay có khía, màu sắc của trái thay đổi tùy giống và điều kiện thời tiết. Thường màu sắc trái là màu phối hợp giữa màu vỏ trái và thịt trái.  Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh.

SVTH: Thái Bá Hùng Hướng dẫn: ThS. Bùi Trương Vỹ 7 Giản Viết Tuấn kế máy gieo hạt trong vỉ xốp Thích hợp từ 21-24oC, nếu nhiệt độ đêm thấp hơn ngày 4-5oC thì cây cho nhiều hoa. Cà chua là cây ưa sáng, không nên gieo cây con ở nơi bóng râm, cường độ tối thiểu để cây tăng trưởng là 2.000 lux, không chịu ảnh hưởng quang kỳ. Ở cường độ ánh sáng thấp hơn hô hấp gia tăng trong khi quang hợp bị hạn chế, sự tiêu phí chất dinh dưỡng bởi hô hấp cao hơn lượng vật chất tạo ra được bởi quang hợp, do đó cây sinh trưởng kém.