Định Hướng Chiến Lược Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Đồng Bằng Sông Hồng

Định hướng chiến lược phát triển kinh tế nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2020, tập trung vào bền vững và nâng cao đời sống người dân.

• Tác giả: Nguyen Ngoc Hien
• Người hướng dẫn: PGS. Le Huy Due
• Trường học: Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan
• Chuyên ngành: Ke hoach phat trien
• Đề tài: Dinh huong chien luoc phat trien kinh te nong thon vung dong bang song Hong den nam 2020
• Loại tài liệu: luan van
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH HƯỚNG - CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG THÔN VÙNG LÃNH THỔ
• 1.1. Kinh tế nông thôn (KTNT) và vai trò của nó đối với nền kinh tế Việt Nam
• 1.2. Khái niệm, bản chất và đặc trưng của KTNT
• 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng chủ yếu và những nội dung cơ bản của phát triển kinh tế nông thôn ở Việt Nam
• 1.4. Vai trò của phát triển KTNT đối với nền kinh tế quốc dân
• 1.5. Chiến lược phát triển kinh tế nông thôn và định hướng chiến lược phát triển kinh tế nông thôn
• 1.6. Các công cụ nghiên cứu định hướng chiến lược phát triển
• 1.6.1. Phân tích các nhân tố bên ngoài: Ma trận EFE
• 1.6.2. Phân tích các nhân tố bên trong: Ma trận IFE
• 1.6.3. Phân tích SWOT: Ma trận SWOT
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TẾ ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG THÔN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG ĐẾN NĂM 2020
• 2.1. Những đặc điểm cơ bản của vùng đồng bằng sông Hồng
• 2.2. Đặc điểm tự nhiên vùng DBSH
• 2.3. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.4. Thực trạng phát triển kinh tế nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2006-2011
• 2.4.1. Hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp
• 2.4.2. Hoạt động sản xuất công nghiệp nông thôn
• 2.4.3. Hoạt động dịch vụ ở nông thôn
• 2.5. Chuyển dịch cơ cấu KTNT vùng DBSH
• 2.6. Đánh giá thực trạng phát triển KTNT của DBSH
• 2.6.1. Những mặt được và nguyên nhân
• 2.6.2. Những tồn tại và nguyên nhân
• 2.7. Dự báo các điều kiện và yếu tố phát triển KTNT của vùng DBSH
• 2.7.1. Một số vấn đề đặt ra với KTNT của vùng
• 2.7.2. Dự báo các điều kiện và yếu tố phát triển
• 2.8. Đánh giá cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu của vùng trong phát triển KTNT
• 2.8.1. Ma trận EFE: đánh giá các yếu tố bên ngoài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Định Hướng Chiến Lược Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Đồng Bằng Sông Hồng

Định hướng phát triển kinh tế nông thôn Đồng Bằng Sông Hồng (DBSH) đến năm 2020 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế Việt Nam. Kinh tế nông thôn đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển bền vững. Việc xác định rõ ràng các mục tiêu và chiến lược phát triển sẽ giúp nâng cao đời sống người dân và cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn.

1.1. Vai Trò Của Kinh Tế Nông Thôn Trong Phát Triển Kinh Tế Quốc Dân

Kinh tế nông thôn không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế tổng thể của quốc gia. Với hơn 70% dân số sống tại nông thôn, việc phát triển kinh tế nông thôn là cần thiết để giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.2. Tình Hình Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Hiện Nay

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng kinh tế nông thôn vẫn đối mặt với nhiều thách thức như cơ sở hạ tầng yếu kém và khả năng cạnh tranh thấp. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Đồng Bằng Sông Hồng

Phát triển kinh tế nông thôn tại Đồng Bằng Sông Hồng gặp phải nhiều thách thức lớn. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao đang cản trở sự phát triển bền vững của khu vực này.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Sự thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực nông nghiệp là một trong những thách thức lớn. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Phương Pháp Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Bền Vững

Để phát triển kinh tế nông thôn bền vững, cần áp dụng các phương pháp và chiến lược hiệu quả. Việc kết hợp giữa phát triển nông nghiệp và công nghiệp chế biến sẽ tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm nông sản.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Mới Trong Nông Nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ hiện đại.

3.2. Phát Triển Các Mô Hình Hợp T tác Nông Nghiệp

Các mô hình hợp tác xã nông nghiệp sẽ giúp nông dân tăng cường sức mạnh tập thể, chia sẻ kinh nghiệm và giảm chi phí sản xuất. Đây là một giải pháp hiệu quả để phát triển kinh tế nông thôn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong phát triển kinh tế nông thôn đã cho thấy nhiều kết quả khả quan. Việc áp dụng các chính sách phát triển hợp lý đã giúp cải thiện đời sống người dân và nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Các Mô Hình Thành Công Trong Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn

Nhiều mô hình phát triển kinh tế nông thôn đã được triển khai thành công, tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân. Các mô hình này cần được nhân rộng và phát triển hơn nữa.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Các Chính Sách Phát Triển

Đánh giá hiệu quả của các chính sách phát triển kinh tế nông thôn là cần thiết để điều chỉnh và hoàn thiện các chiến lược trong tương lai. Cần có các chỉ số cụ thể để đo lường hiệu quả.

V. Kết Luận Về Định Hướng Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Đến Năm 2020

Định hướng phát triển kinh tế nông thôn Đồng Bằng Sông Hồng đến năm 2020 cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp phát triển bền vững sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và đảm bảo an ninh lương thực.

5.1. Tương Lai Của Kinh Tế Nông Thôn

Kinh tế nông thôn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế quốc dân. Cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Phát Triển

Cần đề xuất các giải pháp cụ thể để phát triển kinh tế nông thôn, bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển công nghệ. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Hồng giữ vị thế đặc biệt quan trọng trong chiến lược an ninh lương thực và phát triển kinh tế của cả nước, quy tụ 53,4% tổng số làng nghề toàn quốc và đạt mật độ dân số kỷ lục 961 người/km² vào năm 2012, cao gấp hơn 3,5 lần mức trung bình toàn quốc là 268 người/km². Dù vậy, diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người của vùng lại ở mức rất thấp, chưa đầy 400 m²/người, kéo theo thu nhập bình quân đầu người từ khu vực nông, lâm, thủy sản chỉ đạt 189.000 đồng/tháng vào năm 2011, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước là 279.000 đồng/tháng. Sức ép gia tăng dân số với khoảng 250.000 người bước vào độ tuổi lao động mỗi năm, cùng với tình trạng manh mún ruộng đất và ô nhiễm môi trường sinh thái làng nghề, đang đặt ra bài toán cấp bách về tái cơ cấu kinh tế nông thôn.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh tế nông thôn lãnh thổ, đánh giá toàn diện bức tranh thực trạng giai đoạn 2006–2011, từ đó đề xuất định hướng chiến lược và hệ thống giải pháp phát triển kinh tế nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng đến năm 2020. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát 11 tỉnh, thành phố trực thuộc vùng, đặt trong mối quan hệ liên kết kinh tế liên tỉnh và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi thiết lập các chỉ tiêu định lượng cụ thể: duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế nông thôn trên 5,5%/năm, nâng thu nhập bình quân đầu người lên 70 triệu đồng/năm và đưa tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ chiếm 85% GDP nông thôn vào năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành và vùng lãnh thổ, lý thuyết lợi thế so sánh trong nông nghiệp hàng hóa, kết hợp khung phân tích quản trị chiến lược hiện đại. Khái niệm kinh tế nông thôn được xác định là một phức hợp kinh tế đa ngành, thể hiện qua công thức tổng quát: RE = AP + PPA + NAA. Trong đó, AP đại diện cho hoạt động sản xuất nông, lâm, thủy sản thuần túy; PPA là chuỗi hoạt động phụ trợ trước và sau thu hoạch như cung ứng vật tư, chế biến sâu, bảo quản và phân phối; NAA biểu thị các hoạt động phi nông nghiệp bao gồm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp làng nghề, thương mại và dịch vụ nông thôn.

Khung lý thuyết phân loại rõ 4 chủ thể kinh tế cơ bản: kinh tế hộ nông dân đóng vai trò tự chủ nền tảng; kinh tế trang trại đại diện cho phương thức sản xuất hàng hóa tập trung; hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới giữ vai trò liên kết chuỗi; và doanh nghiệp nông thôn là động lực then chốt tạo đột phá về vốn và công nghệ. Tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn được tiếp cận dưới góc độ chuyển dịch cơ cấu lao động gắn liền với nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ Niên giám thống kê giai đoạn 2006–2011 của Tổng cục Thống kê, báo cáo chuyên đề của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của 11 tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Hồng. Cỡ mẫu nghiên cứu thứ cấp bao phủ toàn bộ 11 tỉnh thành với hơn 1.682.000 hộ nông thôn, kết hợp chọn mẫu chuyên gia gồm 30 nhà khoa học và cán bộ quản lý ngành nông nghiệp thông qua phương pháp lấy ý kiến chuyên gia để chấm điểm trọng số cho các yếu tố môi trường.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa thống kê mô tả, so sánh đối chiếu định lượng và công cụ phân tích chiến lược ma trận đánh giá yếu tố bên ngoài (EFE), ma trận đánh giá yếu tố bên trong (IFE) và ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT). Việc lựa chọn hệ thống ma trận này giúp lượng hóa khách quan các tác động từ hội nhập Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc năm 2015 và cam kết WTO năm 2018 đối với nền tảng nội tại của vùng. Timeline nghiên cứu được phân định rõ: khảo sát thực trạng trong 5 năm (2006–2011) và xây dựng phương án chiến lược cho 2 giai đoạn (2012–2015 và 2016–2020).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, giá trị sản xuất nông nghiệp toàn vùng tăng trưởng đều đặn từ 26.008,3 tỷ đồng năm 2006 lên 31.034 tỷ đồng năm 2011, tăng hơn 5.000 tỷ đồng sau 5 năm. Cơ cấu ngành nghề của hộ nông thôn chuyển dịch tích cực: số hộ thuần nông giảm mạnh 301.493 hộ (tỷ trọng giảm từ 53,45% năm 2006 xuống còn 36,78% năm 2011), trong khi tỷ lệ hộ có thu nhập chính từ công nghiệp - xây dựng tăng 9,79% và dịch vụ tăng 6,88%.

Thứ hai, cơ cấu lao động nông thôn có bước dịch chuyển rõ nét khi tỷ trọng lao động nông, lâm, thủy sản giảm từ 60% năm 2001 xuống còn 42,64% năm 2011. Khu vực công nghiệp - xây dựng thu hút 31,35% và dịch vụ chiếm 25,01% tổng số lao động. Chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao: lao động có trình độ đại học tăng 1,54%, cao đẳng tăng 1,65% và trung cấp tăng 2,5% so với năm 2006.

Thứ ba, điều kiện sống và kết cấu hạ tầng nông thôn có bước nhảy vọt. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh từ 10% năm 2006 xuống 5,2% năm 2011, đưa vùng đạt tỷ lệ nghèo thấp thứ hai cả nước. Vốn tích lũy bình quân trong dân tăng hơn 3 lần, đạt mức 23,5 triệu đồng/hộ năm 2011. Tỷ lệ xã có đường ô tô đến trụ sở và có lưới điện quốc gia đều chạm ngưỡng 99,9%, tỷ lệ hộ dân dùng điện đạt 99,8%, vượt trội so với mức bình quân cả nước là 57,8%.

Thứ tư, hiệu quả sử dụng đất đai có mối tương quan chặt chẽ với trình độ lao động. Giá trị sản xuất nông nghiệp trên một hecta canh tác của vùng đạt 38,9 triệu đồng/ha khi tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 12,8%, đứng đầu 7 vùng kinh tế sinh thái cả nước. Tuy nhiên, tình trạng ruộng đất manh mún với diện tích canh tác dưới 400 m²/người vẫn là điểm nghẽn kìm hãm phát triển sản xuất quy mô lớn.

Thảo luận kết quả

Thành tựu tăng trưởng kinh tế nông thôn của vùng bắt nguồn từ chính sách mở rộng thị trường, sự ra đời của 85 khu công nghiệp và 2 khu kinh tế ven biển (Vân Đồn, Đình Vũ - Cát Hải), cùng sự bứt phá của tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ đạt hơn 481.687 tỷ đồng năm 2011 (tăng hơn 3,5 lần so với năm 2006). Khi so sánh với vùng Đồng bằng sông Cửu Long (giá trị sản xuất đạt 27,1 triệu đồng/ha) và vùng Đông Nam Bộ (36,0 triệu đồng/ha), Đồng bằng sông Hồng chứng minh ưu thế vượt trội về thâm canh và mật độ hạ tầng giao thông, nhưng lại thua kém về diện tích đất canh tác quy mô trang trại lớn.

Dữ liệu phân tích trong luận văn được trực quan hóa thông qua biểu đồ cơ cấu ngành nghề hộ gia đình, biểu đồ chuyển dịch lao động và các bảng tổng hợp ma trận EFE, IFE và SWOT. Kết quả phân tích định lượng chỉ ra rằng chiến lược WO (khắc phục điểm yếu nội tại bằng cách nắm bắt cơ hội bên ngoài) là hướng đi khả thi nhất. Chiến lược này cho phép vùng tận dụng làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các hiệp định thương mại tự do và tiến bộ khoa học công nghệ để giải quyết triệt để các hạn chế về liên kết vùng lỏng lẻo, mật độ thất nghiệp cao và ô nhiễm môi trường sinh thái làng nghề.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, quy hoạch vùng chuyên canh ứng dụng công nghệ sinh học và giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng các địa phương phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế nông thôn từ 5,5% - 6,0%/năm trong giai đoạn 2012–2015 và duy trì trên 5,5% giai đoạn 2016–2020.

Thứ hai, triển khai phân vùng không gian sản xuất linh hoạt theo 4 mô hình phát triển: làng nghề tách rời khu dân cư, làng nghề gắn với trang trại, đô thị nhỏ gắn với tiểu thủ công nghiệp và nông thôn ven đô du lịch sinh thái. Ủy ban nhân dân 11 tỉnh, thành phố trực tiếp phê duyệt và chỉ đạo hoàn thành quy hoạch chi tiết các cụm sản xuất trước năm 2018.

Thứ ba, hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi và xử lý môi trường tại các lưu vực sông, làng nghề ô nhiễm nặng. Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Tài nguyên và Môi trường bố trí nguồn vốn mục tiêu nhằm đưa tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên ít nhất 70%, đồng thời bảo đảm 100% cư dân nông thôn tiếp cận nước sạch hợp vệ sinh vào năm 2020.

Thứ tư, đổi mới công tác giáo dục đào tạo nghề và xúc tiến chuyển dịch lao động, giải quyết việc làm cho 250.000 lao động mới mỗi năm. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo lên trên 80%, đưa tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm xuống còn 25% - 30% và nâng thu nhập bình quân đầu người lên 70 triệu đồng/năm vào năm 2020.

Thứ năm, hoàn thiện thể chế kinh tế liên kết vùng và chuỗi giá trị nông sản, nâng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ đạt 85% GDP kinh tế nông thôn vào năm 2020 dưới sự điều phối của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ quản lý và chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Sở Nông nghiệp 11 tỉnh thành: Nắm bắt cơ sở dữ liệu thực tiễn và phương pháp luận xây dựng quy hoạch nông thôn mới, kế hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2016–2020.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế kế hoạch, Quản lý kinh tế và Kinh tế nông nghiệp: Khai thác khung phân tích ma trận EFE, IFE, SWOT ứng dụng trong nghiên cứu kinh tế vùng lãnh thổ và bảng dữ liệu so sánh năng suất đất đai giữa 7 vùng sinh thái toàn quốc.

Nhóm lãnh đạo doanh nghiệp nông nghiệp, chủ nhiệm hợp tác xã và hiệp hội làng nghề truyền thống: Ứng dụng 4 mô hình không gian kinh tế nông thôn để xây dựng phương án kinh doanh, đổi mới công nghệ sạch và mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa cũng như xuất khẩu.

Nhóm chuyên gia tại các tổ chức phi chính phủ và viện nghiên cứu kinh tế - xã hội: Sử dụng các chỉ số về tỷ lệ hộ nghèo 5,2%, vốn tích lũy dân cư 23,5 triệu đồng và hạ tầng điện đường 99,9% làm dữ liệu tham chiếu cho các nghiên cứu đánh giá tác động phát triển nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Chiến lược WO có ý nghĩa gì đối với kinh tế nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng? Chiến lược WO tập trung khắc phục những điểm yếu nội tại như tình trạng đất đai manh mún dưới 400 m²/người, liên kết vùng lỏng lẻo và nguy cơ ô nhiễm môi trường bằng cách đón đầu các cơ hội lớn từ hội nhập WTO, nguồn vốn FDI và chuyển giao công nghệ sinh học tiên tiến.

Những rào cản lớn nhất trong phát triển kinh tế nông thôn của vùng là gì? Rào cản lớn nhất gồm mật độ dân số quá cao (961 người/km²), sức ép giải quyết việc làm cho 250.000 lao động mỗi năm, thu nhập thuần nông còn thấp (189.000 đồng/tháng năm 2011) và nguy cơ ô nhiễm tại các làng nghề truyền thống chưa được xử lý triệt để.

Luận văn phân chia không gian phát triển kinh tế nông thôn thành những mô hình nào? Tác giả định hình 4 mô hình: làng nghề tách bạch khu dân cư; làng nghề truyền thống gắn với trang trại; đô thị hóa nhỏ gắn với tiểu thủ công nghiệp tại nơi đất chật người đông; và nông thôn ven đô kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và bảo tồn văn hóa.

Mục tiêu thu nhập và cơ cấu GDP của vùng đến năm 2020 được xác định như thế nào? Đến năm 2020, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng phấn đấu đạt 70 triệu đồng/năm, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm 85% trong cơ cấu GDP nông thôn, và tỷ lệ lao động qua đào tạo vượt mốc 80%.

Vai trò của làng nghề truyền thống trong cơ cấu kinh tế nông thôn vùng được đánh giá ra sao? Vùng tập trung tới 53,4% số làng nghề cả nước, đóng vai trò giải quyết việc làm phi nông nghiệp tại chỗ theo phương châm "ly nông bất ly hương", thúc đẩy thương mại - dịch vụ nông thôn đạt trên 481.687 tỷ đồng và tăng thu nhập cho hàng triệu hộ dân.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kinh tế nông thôn lãnh thổ thông qua công thức tích hợp RE = AP + PPA + NAA và vai trò của 4 chủ thể sản xuất hàng hóa.
• Phân tích bức tranh thực trạng giai đoạn 2006–2011 của 11 tỉnh thành Đồng bằng sông Hồng, ghi nhận giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 31.034 tỷ đồng và tỷ lệ nghèo giảm xuống 5,2%.
• Ứng dụng thành công hệ thống ma trận EFE, IFE và SWOT, luận chứng khoa học cho việc lựa chọn chiến lược WO làm đòn bẩy tái cơ cấu.
• Xác lập mục tiêu định lượng đến năm 2020 với tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ 85% GDP, thu nhập 70 triệu đồng/người/năm và trên 70% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp thực thi từ cơ chế chính sách, vốn khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực đến liên kết vùng và bảo vệ môi trường.

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm đến bài toán chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn. Quý độc giả và các nhà khoa học có thể ứng dụng các mô hình và giải pháp trong đề tài để triển khai thực tế tại các địa phương trong vùng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LOI CAM DOAN Luan van nay dirge hoan thanh la ca qua trinh nghien curu nghiem tuc cua toi cung voi sir giup do tan tinh cua giao vien hudng dan PSG. Le Huy Dure Cac so lieu, ket qua, trich dan trong luan van co nguon goc ro rang va trung thirc. Ha Noi, ngay.'Lthdngnam 2013 LCH CAM ON Tac gia xin dirge bay to long biet on sau sac doi vdi PSG. Le Huy Bite Truong khoa Ke hoach va Phat tri£n - Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan ve su huong dan quy bau trong suot qua trinh xay dung va hoan thanh luan van nay.

Tac gia xin bay to long biet on tdi cac thay, co giao trong Khoa Ke hoach va Phat trien - Truong Dai hoc Kinh t£ Quoc dan da giup do va tao nhieu dieu kien thuan lgi cho tac gia trong suot qua trinh thuc hien luan van nay. Cudi cung tac gia xin bay to long biet on sau sac tdi gia dinh, ngubi than va ban be da giup do, dong vien tao moi dieu kien cho tac gia hoan thanh tdt luan van nay. Ha Noi, ngay. nam 2013 Nguyen Nggc Hien CONG HOA XA HOI CHU NGHLA VIET NAM ■ • • Doc lap -Tw do- Hanh phuc NHAN XET PHAN BIEN LUAN VAN THAC SY KINH TE • • • • __ x r t r x x Ten de tai: Dinh huong chien lucre phat trien kinh te nong thdn viing Dong bang song Hdng den nam 2020 r f Chuyen nganh: Ke hoach phat trien Cao hoc vien: Nguyen Ngoc Hien Ngirdi nhan xet: TS Vu Cuong Don vi cong tac: Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan- Ha Noi Sau khi doc toan bo luan van, toi xin co mot so nhan xet sau day; 1.

Tinh cap thiet cua de tai Phat trien kinh te nong thdn (KTNT) theo dinh hudng thi trudng la mot chu truong ldn va nhat quan dugc Dang va Nha nude nhan manh trong suot qua trinh dinh hudng va dieu hanh phat trien d Viet Nam. Dieu do xuat phat tir vai tro quan trong cua KTNT trong nen kinh te quoc dan, la noi dam bao viec lam va ddi song cho tren 70% dan so nude ta. Trong gan 30 nam thuc hien dudng loi Ddi mdi, KTNT nude ta da dat dugc nhung thanh tuu quan trong va to ldn, gop phan dua nong nghiep phat trien theo hudng san xuat hang hoa, nang cao nang suat chat lugng va hieu qua, tung budc hoi nhap sau hon vao chuoi gia tri toan cau. Ben canh do, phat trien KTNT van con ton tai nhung han che ldn, dac biet trong viec hinh thanh va phat trien cac mdi lien ket vung, khien viec chuyen dich co cau kinh te nong nghiep va nong thdn con cham, nang luc canh tranh thap, tiem luc cua __ _ •> r * * r KTNT chua manh va nguy co ton thuerng cao trade nhung cu soc ttr ben ngoai nhu bien doi khi hau, bien dong thi trudng v.

Day la nhung van de ma chinh sach phat trien nong nghiep va nong thdn cua Viet Nam van tiep tuc can tim ldi giai. Trong boi canh Quy hoach phat trien vung dong bang song Hdng (DBSH) vua dugc cong bo, viec di sau xac dinh dinh hudng phat trien KTNT cho vung kinh te quan trong nay la mot lura chon hay va cd tinh thdi su cua cao hoc vien. Nhtrng dong gop chinh: - Tac gia da xay dung dugc mot co? so ly luan kha do so cho viec dinh hubng chien luge phat trien KTNT. Luan van da lam ro cac khai niem va ban chat cua KTNT va vai tro cua no vdi nen kinh te Viet Nam, dong thbi cung neu dugc nhung noi dung co ban cua Chien luge phat trien KTNT va phuong phap xay dung, lira chon phuong an chien luge.

Mac du con mot so van de can ban them ve co sd ly luan nay, nhung ve co ban, chuong 1 da hinh thanh dugc ro net noi dung cua mot chien luge phat trien KTNT. - Trong chuong 2, luan van da lam ro dugc nhung dac diem co ban cua vung DBSH va danh gia khai quat dugc thuc trang phat trien KTNT cua vung nay trong giai doan 2006- 2011. Cac so lieu dugc su dung tuong doi cap nhat va toan dien. Dac biet, tac gia da di sau phan tich dugc cac hoat dong san xuat nong nghiep, cong nghiep va dich vu d nong thon, cung nhu tac dong cua su phat trien cac hoat dong do den chuyen dich co cau KTNT va nang cao doi song nhan dan.

Theo ngudi doc, nhung noi dung danh gia nay da giup ve nen mot buc tranh tuong doi day du ve thuc trang phat trien KTNT vung DBSH trong thdi gian qua. Mot dong gop dang ke cua chuong 2 la tac gia da budc dau van dung dugc cac cong cu phan tich va xay dung chien luge nhu du bao cac dieu kien va yeu to phat trien, danh gia co hoi va thach thuc, diem manh va diem yeu trong phat trien KTNT thong qua cac ma tran nhu ma tran danh gia yeu to ben ngoai, ben trong va ma tran SWOT. Dieu nay lam cac phuong an chien luge ma tac gia dua ra.co can cu va ro rang. d chuong 3, luan van da neu ro quan diem va dinh hudng phat trien KTNT vung DBSH dua tren phuong an chien luge ma tac gia lira chon la ket hgp WO.

Tu do, luan van xac dinh ba linh vuc uu tien phat trien va 5 nhom giai phap chinh. Theo toi, nhung dinh hudng nay la phu hgp vdi chu truong chung cua Dang va Nha nude va nhom giai phap cung tuong doi hgp ly, nhat quan vdi Quy hoach phat trien DBSH vua dugc phe duyet. Nhung han che cua Luan van: Ben canh nhung uu diem da neu, luan van con boc 16 mot so nhugc diem cu the nhu sau: (1) d Lbi mb dau, tac gia can neu cu the hon phuong phap nghien cuu cua luan van. Cac phuong phap mang tinh kinh dien nhu duy vat bien chung, duy vat lich su khong nen de cap lai, trong khi cac phuong phap cu the de phan tich, danh gia, do lubng doi tugng nghien cuu thi lai chua dugc lam ro.

(2) Ve co sb ly thuyet: Phat trien KTNT b vung DBSH la mot van de mang tinh lien vung, do do co so ly thuyet quan trong de xay dung chien luge cho vung nay phai la cac ly thuyet ve phat trien kinh te vung va Qui hoach vung. Tuy nhien, nhung ly thuyet nay con thieu trong chuong ly luan cua tac gia. 2 Khung ly thuyet trong chuong 1 con kha om dom, qua tap trung vao van de phat trien KTNT va chua lam ro dugc cac cong cu, qui trinh, phuomg phap ve xay dung chien luge phat trien vung. Vi du: trong qui trinh nghien cuu dinh hudng chien luge (trang 43) chua lam ro dugc noi dung cua viec xac dinh cac giai phap khung va to chuc thuc hien.

Phuong phap va nguyen tac cho diem theo cac ma tran cung chua dugc lam ro va chua gan dugc cac cong cu do trong xay dung dinh hudng chien luge phat trien vung. (3) Ve phuong phap phan tich: tac gia mdi neu dugc cac so lieu danh gia ve tinh phat trien kinh te chung cua ca vung ma chua phan tach dugc theo cac vung dia ly, it nhat la thanh ba vung: trung du mien nui, dong bang va ven bien. Day la cac tieu vung co lgi the r r i \ so sanh rat khac biet, do do neu chua tach dugc theo tieu vung thi chua lam ro dugc tiem nang, the manh lam co sd dinh hudng cac mui nhgn phat trien kinh te cua timg tieu vung. Tac gia co su dung phuong phap tinh diem theo cac ma tran, nhung can cu nhu the nao, ai cho diem, vi sao lai cho diem nhu vay deu chua lam ro.

Vi the, rat kho thuyet phuc ngudi dgc ve tinh khach quan va chinh xac cua cac ket qua tinh diem. Cuoi chuong 2, tac gia da dua ra bon phuong an chien luge va lira chgn mot phuong an la phuong an WO. Mac du tac gia da luan chung cho su lira chgn do nhung con rat so sai (chi trong nua trang) trong khi dang le day phai la mot noi dung quan trong cua chuong. (4) Ve noi dung phan tich, luan van chua co su gan ket giua dinh hudng va giai phap phat trien KTNT vung DBSH vdi ma tran SWOT da neu b chuong 2.

Vi du, tac gia co dua ra dinh hudng gan phat trien KTNT vdi Chuong trinh xay dung NTM nhung van de NTM khong he dugc de cap trong ma tran SWOT. Cach trinh bay nay lam mat tac dung cua viec phan tich cac ma tran chien luge. Ket luan chua tom tat dugc nhung ket qua nghien cuu chinh. (5) Ve ket cau, luan van qua dai va mat can doi.

Rieng chuong 1 da chiem gan mot nua dung lugng cua luan van, trong khi co nhieu noi dung khong can thiet, can luge bo. Noi dung chuong 3 con so luge so vdi cac chuong con lai. Ve hinh thuc: Luan van dugc trinh bay kha can than, it loi chinh ta. Cac bieu bang ve co ban deu da co nguon trich dan day du.

Tuy nhien, viec str dung cac gach dau dong thieu nhat quan, danh muc tai lieu tham khao chua neu day du cac tai lieu da dugc trich dan trong bai, dac biet la cac tai lieu nude ngoai va chua dugc sap xep theo dung thu tu ABC. Ket luan o chung <5- Mac du con mot so han che nhung nhung diem han che do khong phai la co ban. Nhin tong the, luan van da tra loi dugc cac cau hoi nghien cuu dat ra. Tac gia xung dang nhan hoc vi thac sy kinh te, thuoc chuyen nganh Ke hoach phat trien Ha Noi ngay 25/12/2013 Nguoi nhan xet TS Vu Cuong Cau hoi danh cho cao hoc vien: 1.

Hay cho biet neu dinh hudng nay dugc chap nhan thi ai (co quan nao) se la chu the to chuc dieu phoi de thuc hien dinh hudng nay, va theo co che, nguon luc nao? 2. Dinh hudng phat trien KTNT cua vung DBSH co nhung diem khac biet noi bat nao so vdi cac vung KTNT khac trong ca nudc (mien Trung va mien Nam)? A CONG HO A XA HOI CHU NGHIA VIET NAM Doc lap - Tu* do - Hanh phuc • XET LUAN NHAN • VAN THAC • SI KINH TE • Ten de tai: Dinh hudng chien luge phat trien kinh te nong thon vung dong bang song Hong den nam 2020. Ho va ten hoc vien cao hoc: Nguyen Ngoc Hien. Chuyen nganh: Kinh te Ke hoach.

Ngudi hudng dan khoa hoc: PGS.Le Huy Due, Trudng khoa Ke hoach phat trien, Trudng Dai hoc Kinh te Quoc dan. Ngudi phan bien: TS. Nguyen Thanh Duong, Ham Vu trudng Vu Kinh te Nong nghiep, Bo Ke hoach va Dau tu.