Khóa luận tốt nghiệp ngân hàng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng tmcp đầu tư và phát triển việt nam

Khóa luận về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, nghiên cứu xu hướng và hiệu quả ứng dụng.

• Tác giả: Nguyễn Minh Quân
• Người hướng dẫn: Phùng Thị Thu Hương
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Dịch vụ Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hướng dẫn cách thực hiện dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV hiệu quả

Khách hàng cần nắm rõ các bước chuẩn bị, đăng ký và thực hiện các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV để tối ưu hóa trải nghiệm và đảm bảo an toàn. Hệ thống BIDV cung cấp đa dạng hình thức như Internet Banking, Mobile Banking, ví điện tử, thẻ ngân hàng và QR code, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận và thao tác mọi lúc mọi nơi. Đặc biệt, việc đăng ký dịch vụ và bảo mật đăng nhập là yếu tố quyết định thành công trong quá trình sử dụng dịch vụ này. Các hướng dẫn chi tiết về cách mở tài khoản, đăng ký các dịch vụ và cách thực hiện giao dịch cũng như các lưu ý về bảo mật sẽ giúp khách hàng tận dụng tối đa các tiện ích của dịch vụ.

1.1. Đăng ký và kích hoạt dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

Khách hàng cần có tài khoản ngân hàng BIDV đã đăng ký dịch vụ Internet Banking hoặc Mobile Banking. Quá trình kích hoạt sẽ bao gồm xác thực danh tính qua SMS hoặc mã OTP, sau đó thiết lập các phương thức thanh toán như đặt mã QR, liên kết thẻ hoặc ví điện tử. BIDV cung cấp hướng dẫn chi tiết để khách hàng dễ dàng hoàn tất quá trình đăng ký, đảm bảo an toàn và thuận tiện trong mọi giao dịch.

1.2. Các bước thực hiện thanh toán qua Internet Banking và Mobile Banking

Sau khi đăng nhập vào ứng dụng hoặc trang web BIDV, khách hàng chọn mục thanh toán, nhập các thông tin cần thiết như số tiền, hình thức thanh toán, xác nhận qua mã OTP. Đối với thanh toán qua QR code, khách hàng chỉ cần quét mã tại điểm chấp nhận hoặc qua mã gửi qua tin nhắn, sau đó xác nhận thanh toán. Các thao tác này đều đảm bảo an toàn, nhanh chóng và chính xác, phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới.

II. Ưu điểm và hạn chế của dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích rõ rệt như tiết kiệm thời gian, chi phí, thuận tiện thao tác mọi lúc mọi nơi, giảm rủi ro mất cắp tiền mặt, giúp ngân hàng kiểm soát dòng tiền chính xác, minh bạch. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số thách thức như rủi ro về bảo mật thông tin, phụ thuộc vào kết nối internet, kỹ năng sử dụng của khách hàng còn hạn chế, và khoản phí dịch vụ phát sinh. BIDV đã và đang áp dụng các biện pháp bảo mật chặt chẽ, nâng cao nhận thức khách hàng nhằm hạn chế các hạn chế này, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện để ngày càng hoàn thiện hệ sinh thái thanh toán điện tử.

2.1. Các lợi ích của dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

Tiện lợi, nhanh chóng trong các giao dịch hàng ngày; tiết kiệm chi phí in ấn, thất thoát; giảm ùn tắc, thất thoát tiền mặt; kiểm soát rõ ràng dòng tiền và giảm thiểu rủi ro về an ninh, mất cắp. Đặc biệt, giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành, giảm thời gian thủ tục hành chính và chi phí quản lý dòng tiền.

2.2. Các hạn chế cần khắc phục của dịch vụ thanh toán điện tử tại BIDV

Nguy cơ rò rỉ dữ liệu, gian lận, tấn công mạng; phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ; khả năng tiếp cận còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa, người dân ít quen với công nghệ, phí dịch vụ phát sinh không nhỏ. BIDV liên tục đầu tư nâng cấp hệ thống bảo mật, đẩy mạnh truyền thông giáo dục khách hàng để hạn chế các hạn chế này.

III. Các giải pháp chính thúc đẩy phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

BIDV đặt mục tiêu mở rộng đa dạng các hình thức thanh toán điện tử, nâng cao trải nghiệm khách hàng, nâng cấp hệ thống công nghệ và hợp tác quốc tế để tạo ra hệ sinh thái thanh toán toàn diện. Các giải pháp gồm xây dựng chiến lược chuyển đổi số dài hạn, phát triển hạ tầng công nghệ cao, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, nâng cao bảo mật, đồng thời thúc đẩy các chính sách ưu đãi khách hàng mới và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ. Ngoài ra, đề xuất các chính sách hỗ trợ từ chính phủ như giảm phí dịch vụ, mở rộng dịch vụ ở vùng khó khăn, và tăng cường truyền thông cộng đồng để nâng cao nhận thức và sự tin tưởng của khách hàng.

3.1. Nâng cao công nghệ chuyển đổi số và hợp tác toàn diện

Đầu tư hệ thống công nghệ hiện đại, ứng dụng AI, Blockchain trong thanh toán; mở rộng liên kết ngân hàng, đối tác quốc tế để tạo ra mạng lưới rộng lớn, thuận tiện và an toàn hơn. Đồng thời, đẩy mạnh đào tạo nhân lực CSCNT, nâng cao kỹ năng vận hành và quản trị hệ thống công nghệ.

3.2. Thúc đẩy các chính sách hỗ trợ và ưu đãi khách hàng

Chính sách ưu đãi phí dịch vụ, thúc đẩy thanh toán qua QR code, ví điện tử và thẻ ngân hàng gắn liền chính sách quốc gia về thanh toán số. Tăng cường truyền thông về lợi ích của thanh toán điện tử, hỗ trợ người dùng vùng sâu, vùng xa, người dân có trình độ thấp tiếp cận dễ dàng hơn với dịch vụ chất lượng, an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

Trong thời gian qua, BIDV đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy thanh toán điện tử như mở rộng mạng lưới ATM, POS, phát triển nền tảng Smart Banking, nâng cao tính bảo mật và đa dạng dịch vụ. Thông qua các số liệu thực tế như số lượng khách hàng, doanh số thanh toán, tốc độ tăng trưởng, dịch vụ này đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của BIDV. Các dự án mới như ứng dụng AI, phân tích dữ liệu lớn đã giúp cải thiện trải nghiệm khách hàng, giảm thiểu rủi ro gian lận, tăng cường bảo mật và thúc đẩy thanh toán qua di động, ví điện tử, QR code, toàn diện phù hợp với xu thế quốc tế và định hướng chiến lược dài hạn của ngân hàng.

4.1. Các số liệu và kết quả thực tế của BIDV sau khi phát triển dịch vụ TTKDTM

Tăng trưởng lượng khách hàng qua các hình thức thanh toán điện tử, doanh số thanh toán qua POS và Internet Banking đạt mức kỷ lục; tỷ lệ giao dịch thành công và độ an toàn cao hơn; giảm thiểu thời gian chờ đợi, phí dịch vụ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và gia tăng lợi nhuận cho ngân hàng.

4.2. Các bài học và thành tựu từ thực tiễn phát triển tại BIDV

Xây dựng hệ sinh thái thanh toán toàn diện, thích nghi nhanh với công nghệ mới, phối hợp tốt với các đối tác công nghệ và chính phủ; tạo dựng niềm tin khách hàng ngày càng tăng, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và nâng cao vị thế của BIDV trong lĩnh vực ngân hàng số.

V. Kết luận và tương lai phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV

Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV đã có bước tiến vượt bậc, góp phần hiện đại hóa hoạt động ngân hàng, tăng trải nghiệm khách hàng, thúc đẩy chuyển đổi số. Trong tương lai, BIDV hướng tới xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số toàn diện, tích hợp mọi giải pháp thanh toán tự động, an toàn, bền vững. Đầu tư công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác chiến lược, hoàn thiện cơ chế pháp lý và nâng cao nhận thức cộng đồng sẽ là chìa khóa để duy trì đà phát triển này và cạnh tranh hiệu quả trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.

5.1. Chiến lược tương lai và mục tiêu dài hạn

Tiếp tục đổi mới công nghệ, mở rộng dịch vụ, nâng cao bảo mật, đẩy mạnh hoạt động chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ thống ngân hàng số thông minh, đa dạng hình thức thanh toán phù hợp xu hướng quốc tế và yêu cầu khách hàng.

5.2. Các khuyến nghị chính sách và nâng cao nhận thức cộng đồng

Chính sách hỗ trợ của chính phủ, ngân hàng trung ương trong việc tạo hành lang pháp lý, giảm phí, thúc đẩy thanh toán điện tử; tăng cường truyền thông, đào tạo kỹ năng sử dụng dịch vụ cho cộng đồng, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, người dân ít am hiểu công nghệ để mở rộng đối tượng tham gia và nâng cao hiệu quả của hệ sinh thái điện tử BIDV.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ DỊCH VỤ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG 1. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước về hoạt động dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng 1.1 Tổng quan nghiên cứu trong nước về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng. Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của nền tảng công nghệ số, công nghệ thông tin, viễn thông đã giúp cho nền tảng cho sự phát triển của dịch vụ TTKDTM đang trở thành xu hướng tất yếu. Trong bối cảnh môi trường cạnh tranh kinh tế ngày càng cao, thêm vào đó là sự thay đổi về nhu cầu của người tiêu dùng thì việc phát triển các dịch vụ TTKDTM đã là ưu tiên hàng đầu đối với các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam.

Các chủ đề về dịch vụ TTKDTM tại Việt Nam vẫn còn đang hạn chế vì TTKDTM vẫn là một chủ đề vẫn còn tương đối mới mẻ. Qua thông tin tìm hiểu được, thì có một số chủ đề đã được đề cập đến như: Tác giả Phạm Đình Lâm với luận văn thạc sĩ Học viện Ngân hàng (2020): “Phát triển dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Bắc Thanh Hóa”. Từ những phương pháp mà tác giả đã sử dụng như: So sánh, phân tích, thu thập các dữ liệu và tổng hợp. Luận văn của tác giả đã nêu ra một số vấn đề về lý luận, thực trạng và các hạn chế của dịch vụ TTKDTM và từ đó đưa ra những giải pháp và một số kiến nghị để hoàn thiện hơn dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tại chi nhánh Bắc Thanh Hóa.

Song, tác giả vẫn chưa nghiên cứu về các phương thức thanh toán qua Ví điện tử, Internet Banking, Mobile banking….mà phương thức thanh toán mới chỉ dừng lại ở mức phương thức thanh toán truyền thống và thẻ. Bài nghiên cứu của tác giả Đào Hà Phương (2021) về đề tài “Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam”. Luận văn thạc sĩ Học Viện Ngân Hàng. Bằng một số phương pháp nghiên cứu: thống kê số liệu, so sánh, phân tích dữ liệu và tổng hợp.

Đề tài nêu một số vấn đề về lý luận và thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt và đưa ra những giải pháp từ những kết quả thu nhận được, để giúp việc phát triển dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng Ngoại thương Việt 6 Nam được hiệu quả và hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ nhắc đến các loại phương thức thanh toán hiện đại, ứng dụng công nghệ cao mà chưa đề cập nhiều đến các dịch vụ thanh toán truyền thống. Cao Thị Thùy Dung (2021) “Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam - Chi nhánh Đông Đô” Luận văn thạc sĩ, Học viện Ngân hàng. Sử dụng các phương pháp: so sánh, thu thập số liệu, tổng hợp đồng thời với phương pháp thống kê và phân tích số liệu.

Tác giả đã nêu ra một số cơ sở lý luận và thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến sự hoạt động của dịch vụ TTKDTM và từ đó đưa ra một số kiến nghị và giải pháp để giúp cho hoạt động TTKDTM tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển tại chi nhánh Đông Đô được hoàn thiện hơn. Đề tài: “Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Ngoại thương chi nhánh Thanh Xuân”(2023) của tác giả Hoàng Huyền Chi. Luận văn thạc sĩ kinh tế Học viện Ngân hàng. Tác giả đã sử dụng các phương pháp: mô tả dữ liệu nghiên cứu, thu thập dữ liệu, phương thức thu thập và đánh giá.

Tác giả tập trung nghiên cứu theo ba nhóm về dịch vụ TTKDTM, phát triển dịch vụ TTKDTM và trình bày về kinh nghiệm phát triển dịch vụ TTKDTM. Tác giả cũng đưa ra được những điểm mạnh, điểm yếu, những thành tựu đạt được và những mặt còn hạn chế. Từ đó, đưa ra những giải pháp để giúp cho việc phát triển dịch vụ TTKDTM được hiệu quả cao nhất.2 Tổng quan nghiên cứu nước ngoài về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng Trong những năm gần đây, các nghiên cứu quốc tế về dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng đã và đang phát triển vô cùng mạnh mẽ, tập trung vào nhiều khía cạnh như sự chấp nhận của khách hàng, tác động kinh tế - xã hội và những thách thức trong việc triển khai. Nhiều nghiên cứu đã sử dụng đa dạng các mô hình như TAM (Technology Acceptance Model) và UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) để phân tích các nhân tố tác động đến nhu cầu sử dụng thanh toán không tiền mặt của hơn 20 quốc gia, và qua nghiên cứu cho thấy rằng nền kinh tế tiên tiến như Thụy Điển, Hàn Quốc, Phần Lan hay Singapore là những nước dẫn đầu trong dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại các ngân hàng.

Bên cạnh đó đặc biệt có cả các quốc gia đang phát triển cũng có tốc độ chuyển đổi cao nhờ vào sự phát triển nhanh của chuyển đổi số, điển hình 7 như Ấn Độ, Trung Quốc và Kenya. Song song với tốc độ phát triển nhanh và các thành tựu đáng mong đợi thì còn rất nhiều khó khăn và thách thức mà các quốc gia phải đối mặt như vấn đề bảo mật dữ liệu hay việc chênh lệch khả năng tiếp cận với internet giữa các khu vực cũng như sự chênh lệch cơ sở hạ tầng giữa nông thôn và thành thị. Nghiên cứu của Dominique Guégan và Samir Saadi (2022) mang tên “The Global Pandemic, Laboratory of the Cashless Economy”. Nghiên cứu cho rằng đại dịch Covid-19 là cú hích, bệ phóng lớn cho thanh toán không dùng tiền mặt.

Thông qua việc sử dụng mô hình UTAUT2 để tổng hợp dữ liệu thanh toán, Dominique Guégan và Samir Saadi cho rằng nhờ việc giãn cách xã hội trong bối cảnh đại dịch đã thúc đẩy người dân sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như mobile banking, e-banking,. Trong giai đoạn này ở châu Âu, các ứng dụng banking hay thẻ tín dụng không tiếp xúc (contactless cards) đã phát triển mạnh mẽ, cùng với đó ở châu Á, các dịch vụ này cũng đã thu hút được lượng người dùng khổng lồ trong vài tháng đầu khi đại dịch bùng nổ. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những rủi ro về an ninh mạng trong quá trình sử dụng. Từ đó bài nghiên cứu đã đưa ra những đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện hiệu quả trong vấn đề bảo mật và an toàn thông tin cho khách hàng tại các ngân hàng ở các quốc gia.

Nghiên cứu “Toward a Cashless Economy: Exploring Drivers of Mobile Wallets Adoption from Consumers’ and Service Providers’ Perspectives” (2022) của nhóm tác giả người Ai Cập Mohamed Yehia Elgazouly, Gamal Sayed AbdelAziz, Doaa Fathy Abdelgawad. Trong nghiên cứu này tập trung tìm hiểu về lợi ích cũng như sự tiện lợi của phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, từ đó thúc đẩy người dân Ấn Độ thay đổi góc nhìn về các sản phẩm công nghệ trong thanh toán. Phương pháp chủ yếu mà các tác giả này dùng là phỏng vấn và khảo sát trực tiếp người sử dụng ở từng nhóm khu vực khác nhau ở Ấn Độ, từ đó chỉ ra được các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận sử dụng ví điện tử của người dân. Điểm đột phá trong nghiên cứu này là đã tập trung đến các quy định, thể chế pháp lý của nhà nước.

Nghiên cứu cũng khẳng định “ sự hỗ trợ về pháp lý” đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy người dân sử dụng các loại hình thanh toán điện tử thay vì tiền mặt. Song song đó, nghiên cứu còn có một hạn chế là chưa chỉ rõ được những khó 8 khăn cũng như đề ra giải pháp để các ngân hàng có thể cải tiến và thu hút thêm người sử dụng, đặc biệt là nhiều khu vực dân trí còn thấp ở Ấn Độ. Nghiên cứu “Factors Influencing the Adoption of Payment Technologies in the Informal Sector in South Africa” (2022) của tác giả Thabiso Ntando tập trung vào việc khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến việc chấp nhận công nghệ thanh toán trong khu vực kinh tế phi chính thức tại Nam Phi. Nghiên cứu tập trung tìm hiểu và phân tích các nguyên nhân vì sao các doanh nghiệp ở châu Phi chậm hoặc không chấp nhận công nghệ thanh toán kỹ thuật số và từ đó đưa đưa ra các giải pháp để thay đổi suy nghĩ của họ.

Cũng giống như Nghiên cứu “Toward a Cashless Economy: Exploring Drivers of Mobile Wallets Adoption from Consumers’ and Service Providers’ Perspectives”, thì tác giả cũng sử dụng phương pháp định tính phỏng vấn sâu kết hợp mô hình TAM (Technology Acceptance Model) và TPB (Theory of Planned Behavior).v Mặc dù nhiều nước ở Nam Phi đã có nhiều bước tiến trong công nghệ thanh toán, nhưng ở đó thanh toán tiền mặt vẫn chiếm ưu thế lớn với gần 96% giao dịch được thực hiện bằng tiền mặt. Thông qua nghiên cứu tác giả đã chỉ ra rằng những doanh nghiệp này có sự quan tâm tới công nghệ kỹ thuật số trong thanh toán nhưng còn e dè vì chưa đủ kiến thức, ngại thay đổi và đặc biệt thiếu công nghệ. Thông qua nghiên cứu Thabiso Ntando cũng đưa ra các giải pháp trong việc tiếp cận kỹ thuật số cho các doanh nghiệp tại Nam Phi. Vấn đề của họ không nằm ở việc chấp nhận công nghệ thanh toán, mà chỉ đơn giản họ chưa có các chuyên gia tư vấn về mảng này hay chưa đủ cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và khoa học công nghệ để chuyển đổi.

Đặc biệt nghiên cứu này đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển và triển khai các giải pháp công nghệ thanh toán được thiết kế đặc biệt để đáp ứng nhu cầu và phù hợp với điều kiện của khu vực phi chính thức ở Nam Phi. Tóm lại, các nghiên cứu quốc tế về dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng đã cung cấp nhiều góc nhìn sâu sắc về hành vi người tiêu dùng, sự phát triển công nghệ hiện đại cũng như chỉ ra sự khác biệt về hình thức sở hữu, mức độ phát triển cũng như năng lực tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng để từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để tháo gỡ những khó khăn trong việc chuyển đổi kỹ thuật số trong TTKDTM ở nhiều quốc gia. Tổng quan lý thuyết về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng 9 2.1 Khái niệm về dịch vụ TTKDTM Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) là hình thức thanh toán sử dụng các phương tiện thanh toán điện tử ứng dụng công nghệ số như: Ví điện tử, Mobile Banking, Internet Banking.