phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng: 9 Chƣơng 1 : Cơ sở lý luận về đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp Chƣơng 2 : Thực trạng đào tạo nhân lực tại công ty cổ phần nhân lực và thƣơng mại Vinaconex. Chƣơng 3 : Một số giải pháp nhằm hoàn thiện đào tạo nhân lực tại công ty cổ phần nhân lực và thƣơng mại Vinaconex 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO NH N LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Nhân lực Nhân lực con ngƣời luôn là vấn đề quan trọng, là mối quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia, dân tộc.
Vì nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự cạnh tranh của đất nƣớc. “Nhân lực đƣợc hiểu là nguồn lực của mỗi con ngƣời. Nó bao gồm cả thể lực, trí lực và tâm lực. Cả nguồn lực hiện hữu và nguồn lực tiềm năng” [13,tr.
Nhân lực, theo Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh (2012), chính là sức lực của con ngƣời, nằm trong mỗi con ngƣời giúp cho con ngƣời có thể hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con ngƣời và đến một mức độ nào đó, con ngƣời đủ điều iện tham gia vào quá trình lao động (con ngƣời có sức lao động) [2, tr. Nhƣ vậy, ta có thể hiểu nhân lực là tổng hòa thể lực và trí lực tồn tại trong toàn bộ con ngƣời đó, làm cho họ có thể hoạt động, gọi là sức lực và sức lực này ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con ngƣời, đến một mức độ nào đó, con ngƣời đủ điều iện tham gia vào quá trình lao động. Đào tạo nhân lực Theo Lê Thanh Hà (2009) thì: “Đào tạo là một quy trình có hoạch định và có tổ chức nhằm tăng kết quả thực hiện công việc”.
Với cách hiểu này, việc đào tạo phải đƣợc thiết ế sao cho thỏa mãn đƣợc nhu cầu đã xác định, 11 có phân công vai trò và trách nhiệm của những ngƣời đã tham gia và có xác định mục tiêu rõ ràng. Đào tạo trong tổ chức có bốn dạng cơ bản: đào tạo mới, đào tạo lại, đào tạo bổ sung và đào tạo nâng cao. Theo Vũ Hồng Phong (2021) thì “đào tạo đƣợc hiểu là tổng hợp các hoạt động nhằm cung cấp iến thức và rèn luyện các ỹ năng cần thiết để ngƣời lao động thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình làm cho ngƣời lao động nắm vững hơn về công việc của mình”[13, tr.
Theo Nguyễn Thị Thu Hà (2022), đào tạo là một phƣơng pháp phát triển năng lực nhân viên đƣợc các doanh nghiệp sử dụng phổ biến. Khi đầu tƣ cho đào tạo, các doanh nghiệp mong muốn nhân viên có ỹ năng làm việc tốt hơn để đạt đƣợc hiệu suất công việc cao hơn [10, tr. Có nhiều cách hiểu hác nhau về đào tạo nhân lực. Theo business/edge “Đào tạo là một quy trình có hoạch định và có tổ chức nhằm tăng ết quả thực hiện công việc”.
Theo hái niệm này việc đào tạo là hoạt động cần đƣợc thiết ế sao cho thỏa mãn nhu cầu đã xác định, có phân công vai trò và trách nhiệm của những ngƣời tham gia và có xác định mục tiêu rõ ràng. Vì vậy các cấp quản lý nên tham gia vào quy trình đào tạo cho nhân viên mình và cần có những ỹ năng cần thiết để thực hiện công việc này. Theo Nguyễn Vân Điềm và Nguyễn Ngọc Quân (2007) “Đào tạo nguồn nhân lực đƣợc hiểu là các hoạt động học tập nhằm giúp ngƣời lao động có thể thực hiện hiệu quả hơn chức năng và nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho ngƣời lao động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập nhằm nâng cao trình độ, ỹ năng của ngƣời lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động hiệu quả hơn”.
Nhƣ vậy ta có thể hiểu đào tạo là quá trình làm biến đổi nhận thức, hành vi của con ngƣời thông qua việc học tập một cách có hệ thống, có mục 12 đích nhằm lĩnh hội kinh nghiệm, nghiệp vụ chuyên môn, nâng cao năng lực cá nhân và đáp ứng nhu cầu thực tế của tổ chức, xã hội. “Đào tạo có định hƣớng vào hiện tại, chú trọng vào các công việc hiện tại của cá nhân, giúp các cá nhân thực hiện tốt công việc hiện tại” [13, tr181]. Đào tạo nhân lực là một hoạt động mang tính chất quá trình của doanh nghiệp giúp ngƣời lao động có những kiến thức và kỹ năng phù hợp với các đòi hỏi của công việc. Dù có nhiều cách hiểu về nhân lực, theo đó phạm vi và nội dung đào tạo nhân lực có thể hiểu rộng hơn hoặc hẹp hơn.
Tuy nhiên, thuật ngữ đào tạo nhân lực thƣờng đƣợc hiểu là tổng hợp các hoạt động nhằm cung cấp kiến thức và rèn luyện các kỹ năng cần thiết để ngƣời lao động thực hiện có hiệu quả hơn chức năng nhiệm vụ của mình. Do đó trong các tổ chức, đào tạo cần phải đƣợc thực hiện một cách có tổ chức và có kế hoạch, đó là điều kiện quyết định tổ chức có thể đứng vững và thắng lợi trong môi trƣờng cạnh tranh. Theo tác giả, từ những hái niệm, quan điểm trên về đào tạo, có thể hiểu: Đào tạo nhân lực là các hoạt động học tập có tổ chức, diễn ra trong những hoảng thời gian xác định nhằm hƣớng vào việc giúp cho ngƣời lao động nắm rõ hơn chuyên môn, nghiệp vụ của mình ở công việc hiện tại, bổ sung những ỹ năng, iến thức còn thiếu để thực hiện công việc một cách tốt hơn trong tƣơng lai. Nội dung đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp Để có thể thực hiện tốt đào tạo nhân lực trong DN thì các DN không thể tiến hành một cách thiếu khoa học và thiếu những trình tự hợp lý.
Nếu thực hiện không theo những trình tự hợp lý và có khoa học thì đào tạo nhân lực không những không đạt hiệu quả mong muốn mà còn gây ra những lãng phí do trong quá trình đào tạo đó, từ đó làm giảm hiệu quả hoạt động chung của DN. Mục đích chung của các chƣơng trình đào tạo trong một DN là sử dụng một cách tối đa NNL hiện có và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức 13 bằng việc giúp cho NLĐ hiểu rõ hơn về công việc, hiểu biết hơn về ngành nghề, theo sát đƣợc sự phát triển của khoa học kỹ thuật từ đó nâng cao đƣợc tay nghề, kỹ năng, chuyên môn cũng nhƣ tự giác thực hiện đúng hơn chức năng, nhiệm vụ, vị trí công việc của bản thân, đồng thời chuẩn bị năng lực cho NLĐ để họ có thể thích ứng đƣợc với những thay đổi của công việc trong tƣơng lai. Nói tóm lại, đào tạo nhằm làm thay đổi hành vi nghề nghiệp của NLĐ. Vì vậy, nội dung đào tạo nhân lực bao gồm: 1.
Xác định nhu cầu đào tạo Xác định nhu cầu đào tạo là quá trình thu thập và phân tích thông tin nhằm làm rõ nhu cầu cần cải thiện kết quả thực hiện công việc và xác định đào tạo hiện có phải là giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc, khả năng phát triển với từng cán bộ, nhân viên cụ thể. Đào tạo và huấn luyện phải giúp ích cho việc thực hiện mục tiêu của DN, hay nói một cách khác là không có sự khác biệt giữa mục tiêu của DN với mục tiêu của việc đào tạo nhân viên. Chính vì vậy, nhu cầu đào tạo nhân viên đƣợc xem xét bắt đầu từ nhu cầu của chính bản thân DN. Trong điều kiện môi trƣờng bên ngoài luôn biến động thì việc xác định nhu cầu đào tạo của DN đang gặp nhiều hó hăn, nhƣng đây là công việc không thể thiếu khi tiến hành đào tạo.
Bởi vì, nó sẽ loại trừ những chƣơng trình đào tạo không thích hợp, nhận biết những nhu cầu đào tạo còn chƣa đƣợc đáp ứng và hoàn thành mục tiêu đào tạo đƣợc vạch ra, nó quyết định đến phƣơng pháp và đối tƣợng đào tạo. Hơn thế nữa, xác định nhu cầu đào tạo sẽ phân tích kỹ lƣỡng về sự cần thiết phải tiến hành đào tạo để không gây ra lãng phí và thái độ tiêu cực ở ngƣời đào tạo. Đào tạo phải giúp ích cho việc thực hiện mục tiêu của DN, hay nói cách khác là không có sự khác biệt giữa mục tiêu của DN với mục tiêu của đào tạo. Chính vì vậy, nhu cầu đào tạo đƣợc xem xét bắt đầu từ nhu cầu DN.
14 Muốn vậy DN phải tự trả lời câu hỏi: - Thách thức của môi trƣờng inh doanh đặt ra cho DN trong ngắn hạn và dài hạn là gì? - Nhân viên của DN có khả năng đáp ứng đến đâu các đòi hỏi của thị trƣờng? Nhân viên của DN còn thiếu gì để thực hiện chiến lƣợc của DN? Nhu cầu đào tạo của mỗi nhân viên là có những điểm khác biệt do kiến thức cơ bản, tiềm năng và hoài bão phát triển của họ không giống nhau. Do vậy các hoạt động đào tạo phải hƣớng tới việc thiết kế chƣơng trình sao cho đáp ứng đƣợc yêu cầu của từng đối tƣợng. Nhu cầu đào tạo quyết định phƣơng pháp đào tạo, không có bất ì chƣơng trình hay phƣơng thức nào phù hợp với mọi nhu cầu. Các chƣơng trình đào tạo đƣợc lựa chọn trên cơ sở dung hòa mong muốn của các cá nhân với mục tiêu của DN, trong đó hiệu quả kinh doanh đƣợc đƣa ra làm tiêu chí ảnh hƣởng có tính quyết định.
Để xác định nhu cầu đào tạo ngƣời ta nghiên cứu các kết quả của các phân tích liên quan đó là phân tích DN, phân tích công việc và phân tích ngƣời lao động + Phân tích DN: Phân tích DN cần đánh giá đƣợc chỉ số hiệu quả về mặt tổ chức, kế hoạch chuẩn bị đội ngũ cán bộ kế cận, nhân viên và môi trƣờng tổ chức. Phân tích tổ chức của DN bao gồm việc phân tích các tiêu thức tổ chức nhƣ năng suất, chất lƣợng thực hiện công việc, chi phí lao động, tỷ lệ thuyên chuyển, vắng mặt, kỷ luật lao động, tai nạn… sẽ giúp các nhà quản trị xác định những vấn đề cơ bản của DN và xác định sự cần thiết áp dụng các hình thức đào tạo. Mặc dù các chỉ số này chịu tác động của nhiều yếu tố nhƣng DN cần đánh giá đƣợc khả năng ảnh hƣởng do các nhân viên hông đƣợc đào tạo đầy đủ.