Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI DOANH NGHIỆP 1. Cán bộ quản lý cấp trung tại doanh nghiệp 1. Khái niệm cán bộ quản lý Cán bộ quản lý hiểu theo nghĩa rộng gồm những người giữ chức vụ và trách nhiệm cao trong một tổ chức. Họ tham gia định hướng và điều khiển hoạt động của tổ chức ấy.
Trong bộ phận quản lý có một nhóm được gọi là cán bộ chủ chốt (cán bộ lãnh đạo). Đây là những cán bộ rất quan trọng, có vai trò quyết định đến toàn bộ hoạt động của một tổ chức, doanh nghiệp. Theo nghĩa riêng, cán bộ quản lý là người thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức với kết quả và hiệu quả cao. Theo nghĩa hẹp, cán bộ quản lý là người có thẩm quyền ra quyết định dù được phân quyền hay ủy quyền.
Người quản lý chính là người điều hành mọi hoạt động của công ty. Các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, nhanh chóng thích ứng với các thay đổi của môi trường góp phần tạo nên một nền kinh tế phát triển năng động và bền vững. Đồng thời trong nội bộ mỗi doanh nghiệp cần có một cơ chế để vận hành có hiệu quả, đồng bộ các bộ phận, phòng ban trong doanh nghiệp để tạo thành một thể thống nhất, phát huy được sức mạnh của cả tổ chức. Để làm được điều đó, rất cần có các cán bộ quản lý trong doanh nghiệp.
Cán bộ quản lý đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp. Đội ngũ cán bộ quản lý thể hiện bộ mặt của doanh nghiệp, đóng vai trò là chìa khóa thành công trong sự phát triển của doanh nghiệp. Người cán bộ quản lý trong doanh nghiệp là người năng động, có bản lĩnh, dám đương đầu với thách thức; tự tin, có phong cách chuyên nghiệp và quyết đoán; xây dựng mục tiêu, kế hoạch hành động và đưa ra các giải pháp xử lý tối ưu cho mọi tình huống [7]. Phân loại cán bộ quản lý Dựa theo các tiêu chí khác nhau người ta phân chia cán bộ quản lý theo các cách khác nhau.
Thông thường cán bộ quản lý được phân loại theo ba tiêu chí chính: Theo cấp quản lý, theo phạm vi quản lý và theo tính chất của lao động. c 7 a) Theo cấp quản lý Theo tiêu chí này cán bộ quản lý được phân chia thành 3 nhóm; * Cán bộ quản lý cấp cao: Là những người chịu trách nhiệm ra những chiến lược quyết định hoặc có những ảnh hưởng lớn tới các quyết định chiến lược, đề ra các chính sách chỉ đạo quan hệ giữa tổ chức. Đây là những người chịu trách nhiệm toàn diện đối với hoạt động của tổ chức. * Cán bộ quản lý cấp trung: Là người điều hành việc thực hiện ra quyết sách, các chính sách đưa ra bởi cấp cao.
Thiết lập mối quan hệ giữa những đòi hỏi của nhà quản lý với năng lực của nhân viên. Họ thường là những người phụ trách các phân hệ, các bộ phận trong tổ chức. Quản lý cấp trung là một cấp bậc quản lý trong doanh nghiệp. Cấp quản lý này có thể là giám đốc kinh doanh, giám đốc hành chính, giám đốc bán hàng, giám đốc dự án,… hoặc là các trưởng/ phó phòng, ban, bộ phận trong một doanh nghiệp.
Họ là cánh tay đắc lực của ban quản lý cấp cao trong việc thực hiện chiến lược kinh doanh và đảm bảo cho sự vận hành trơn tru của toàn bộ hệ thống quản lý. Các nhà quản lý cấp trung là cốt cán trong các tổ chức, bộ phận bởi họ là cầu nối liên kết giữa việc quản lý cấp cao với toàn bộ phần còn lại của công ty. Quản lý cấp trung chính là người trực tiếp quản lý đội ngũ nhân viên, truyền đạt tư tưởng cấp cao cho nhân viên. Họ là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tổ chức, triển khai và thực hiện hóa các thông tin, chính sách của các cán bộ cấp cao đối với nhân viên cấp dưới; ngoài ra, các nhà quản lý cấp trung được coi là cầu nối liên lạc giúp truyền đạt thông tin về các mục tiêu, chiến lược, chính sách…của cấp trên cho các cấp dưới.
Đồng thời họ cũng là người nắm giữ vai trò ra quyết định đối với các vấn đề nằm trong phạm vi thẩm quyền của họ. Và khi đó, chính những người quản lý cấp trung lại là những người hết sức lưu tâm tới nhu cầu của những người lao động, có những quan sát của riêng họ về hoạt động giữa giao tiếp khách hàng với nơi bán hàng, cũng như chuyển những thông tin đó lên cho những người quản lý cấp cao. Thêm vào đó, họ trở thành một tấm đệm giữa những người quản lý cấp cao với những người lao động cấp thấp hơn. * Cán bộ quản lý cấp thấp: Là những người chịu trách nhiệm về công việc của các nhân viên.
Chỉ đạo, điều hành, giám sát hoạt động của người lao động [8]. b) Theo phạm vi quản lý Theo tiêu chí này có hai nhóm cán bộ quản lý: c 8 - Cán bộ quản lý tổng hợp: Là người phụ trách tổ chức hay đơn vị tương đối độc lập trong tổ chức. - Cán bộ quản lý chức năng: Là những người quản lý chức năng chuyên môn riêng biệt như quản lý trong bộ phận tài chính, nghiên cứu, nhân lực,… [8]. Đặc điểm của cán bộ quản lý cấp trung Để làm tốt công việc của một quản lý bậc trung cần có những tiêu chuẩn sau: - Là người có tố chất lãnh đạo, có khả năng về quản lý; - Là người có tư duy nhạy bén và không ngừng học hỏi để hoàn thiện bản thân; - Có trình độ yêu cầu về tin học, thông thạo tiếng Anh; - Có kinh nghiệm làm việc.
Quản lý cấp trung cần có những kỹ năng cơ bản sau: - Có sự am hiểu về lĩnh vực: Các cán bộ quản lý cấp trung phải là người có sự am hiểu về mọi lĩnh vực. Trước hết họ phải hiểu được đơn vị mình đang có mục tiêu gì, từ đó lên kế hoạch cho bộ phận của mình để có thể đạt được kết quả như mong muốn. - Phân công và quản lý công việc một cách hợp lý: Việc phân chia công việc cho những nhân viên cấp dưới là rất quan trọng. Cần tránh trường hợp phân công khối lượng công việc không đồng đều gây ảnh hưởng lớn đến quá trình hoàn thành kế hoạch.
Ngoài ra, phải biết phân chia thời gian hợp lý, tránh tình trạng trì hoãn ảnh hưởng đến tiến độ của công việc. - Phải là người giỏi giao tiếp và ứng xử: Người quản lý giỏi phải có kỹ năng giao tiếp và ứng xử tốt. Kỹ năng này không chỉ được biểu hiện trong cách giao tiếp hàng ngày mà còn được thể hiện khi trình bày ý tưởng, khi làm việc hay khi giải quyết những tình huống bất ngờ. Quản lý cấp trung phải biết ứng xử sao cho phù hợp với từng hoàn cảnh.
Khả năng giao tiếp được thể hiện qua việc trao đổi với cấp trên, nhân viên cấp dưới và khách hàng. Cần có sự lịch sự, khéo léo và tinh tế. Đào tạo cán bộ quản lý cấp trung tại doanh nghiệp 1. Khái niệm về đào tạo cán bộ quản lý cấp trung tại doanh nghiệp Khái niệm về Đào tạo (hay còn được gọi là đào tạo kỹ năng) được hiểu là các hoạt động nhằm giúp cho người lao động có thể thực hiện hiệu quả hơn những nhiệm vụ và chức năng được giao.
Quá trình đào tạo là quá trình giúp con người c 9 học tập các kiến thức, kỹ năng về công việc để nắm được và làm được các công việc được giao; là những hoạt động để nâng cao trình độ, kỹ năng để triển khai các nhiệm vụ có hiệu quả cao hơn. Như vậy đào tạo cung cấp cho người lao động các kiến thức cả về lý thuyết và thực hành, đào tạo là một quá trình học tập, thực hiện các hoạt động học tập giúp người lao động có thể thực hiện tốt nhất chức năng nhiệm vụ trong công việc của mình. Ngoài những kiến thức họ có sẵn, đào tạo trong tổ chức bổ sung những gì họ còn thiếu và yếu nhằm hoàn chỉnh kiến thức, kỹ năng để người lao động đáp ứng tốt yêu cầu công việc [9]. Do vậy, vấn đề đào tạo cho người lao động trong tổ chức, doanh nghiệp công nghiệp lại càng quan trọng trong một môi trường cạnh tranh quyết liệt là một vấn đề hết sức cấp thiết.
Con người là yếu tố cấu thành nên tổ chức, vận hành tổ chức và quyết định sự thành bại của tổ chức. Nguồn nhân lực là một trong những nguồn lực không thể thiếu được của tổ chức. Trong thời đại ngày nay, quản lý và đào tạo nhân lực có tầm quan trọng ngày càng tăng vì những lí do sau: Một là, do sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường nên tổ chức muốn tồn tại và phát triển buộc phải cải tổ tổ chức của mình theo hướng tinh giảm, gọn nhẹ, năng động trong đó yếu tố con người mang tính quyết định. Bởi vậy việc tìm đúng người phù hợp để giao đúng việc, đúng cương vị đang là vấn đề đáng quan tâm đối với mọi loại hình tổ chức ngày nay.
Hai là, sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật cùng với sự phát triển của nền kinh tế buộc các nhà quản trị phải biết thích ứng. Do đó việc tuyển chọn, sắp xếp, đào tạo, điều động nhân sự trong tổ chức nhằm đạt hiệu quả tối ưu là vấn đề phải quan tâm hàng đầu. Ba là, nghiên cứu về quản trị nhân lực sẽ giúp người quản lí học được cách giao tiếp với người khác; biết cách đặt câu hỏi và biết cách lắng nghe, biết cách tìm ra ngôn ngữ chung với nhân viên của mình và biết cách nhạy cảm với nhu cầu của nhân viên; biết cách đánh giá nhân viên chính xác, biết cách lôi cuốn nhân viên say mê với công việc và tránh được các sai lầm trong việc tuyển chọn, sử dụng lao động để nâng cao chất lượng thực hiện công việc và nâng cao hiệu quả của tổ chức [10]. Để khẳng định được vai trò của nhân tố con người và phát huy tối đa khả năng của nguồn lực này thì công tác đào tạo và phát triển có ý nghĩa to lớn trong quá trình duy trì và phát triển doanh nghiệp.
Đào tạo và phát triển là các hoạt động c 10 để duy trì nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức; là điều kiện quyết định để các tổ chức để có thể đứng vững và thắng lợi trong môi trường cạnh tranh.