LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cán bộ là khâu then chốt, là nhân tố quyết định sự thành, bại của sự nghiệp cách mạng nước ta. Trong quá trình huấn luyện và sử dụng cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho rõ”.
Vì thế trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta khẳng định, cán bộ là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, vấn đề cán bộ và công tác cán bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị. Mỗi giai đoạn cách mạng cần có một đội ngũ cán bộ phù hợp, đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi của giai đoạn cách mạng đó. Trải qua hơn 90 năm lãnh đạo cách mạng của Đảng, đất nước ta đang chuyển sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Phấn đấu đến năm 2030, nước ta cơ bản trở thành một nước đang phát triển, công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.
Vì vậy, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới hết sức nặng nề, khó khăn, phức tạp, thời cơ và thách thức đan xen nhau, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn phù hợp với yêu cầu của cách mạng trong giai đoạn mới. Thực tế cho thấy đội ngũ cán bộ, công chức (CB,CC) của huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định hiện nay nói chung đa số trưởng thành từ phong trào thực tiễn, nhất là cán bộ cơ sở ít được đào tạo bài bản, chính quy về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, đội ngũ này nặng về kinh nghiệm; trình độ, chuyên môn, lý luận chính trị hạn chế, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của địa phương. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ cấp cơ sở chính là những người trực tiếp cụ thể hoá các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước để tổ chức thực hiện 2 trong nhân dân. Vì vậy, muốn xây dựng được một đội ngũ cán bộ ngang tầm, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì một trong những yêu cầu đặt ra đối với công tác cán bộ là phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.
Cùng với cả nước, sau nhiều nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 3 (khoá VIII), các Nghị quyết Trung ương 5 (khoá IX), Trung ương 6 (khoá X) về công tác cán bộ, tỉnh Nam Định đã đạt được một số kết quả bước đầu có ý nghĩa rất quan trọng. Trong những năm qua đội ngũ CB,CC Nam Định nói chung, huyện Ý Yên nói riêng được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kiến thức nhiều mặt, nhất là kiến thức quản lý nhà nước. Năng lực lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ của cán bộ không ngừng được nâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của tình hình và nhiệm vụ mới, góp phần tạo nên chuyển biến trên tất cả các mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, quốc phòng, an ninh trên địa bàn huyện. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới, đội ngũ CB, CC của huyện Ý Yên hiện nay còn nhiều bất cập.
Do những hạn chế, nên trong quá trình quản lý, điều hành gặp những tình huống, những vụ việc không đề ra được phương án giải quyết tối ưu; đội ngũ cán bộ hành chính chưa qua đào tạo cơ bản, chủ yếu là qua các lớp bồi dưỡng ngắn ngày. Những lúng túng, vi phạm trong thực thi nhiệm vụ là điều khó tránh khỏi. Bên cạnh những hạn chế do trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, một bộ phận không nhỏ cán bộ do tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, đã có biểu hiện suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức, sống xa dân, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, mất dân chủ, tham nhũng, lãng phí, lợi dụng chức quyền làm trái các nguyên tắc quản lý, thậm chí bớt xén tham ô tiền của Nhà nước, gây tổn hại không nhỏ đến uy tín và làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Bên cạnh đó, hoạt động của các đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) 3 các cấp còn nhiều hạn chế.
Năng lực, trình độ của các đại biểu HĐND chưa đáp ứng kịp yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó. Trong thời đại ngày nay, khi đất nước ta đang tiếp tục trên con đường xây dựng và hoàn thiện chủ nghĩa xã hội, trước những diễn biến phức tạp về an ninh, chính trị, văn hóa, kinh tế trên thế giới và yêu cầu nhiệm vụ của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước; hơn lúc nào hết, Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng, các cấp ủy đảng phải tiếp tục quan tâm, thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài để lãnh đạo sự nghiệp xây dựng đất nước. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa XII) về “Tập trung , xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” đã chỉ rõ: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ hàng đầu, là công việc hệ trọng phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả.
Đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững”. Để phục vụ cho hoạt động của cấp ủy các cấp và tiếp thu, chỉ đạo, triển khai có hiệu quả những chủ trương, đường lối chính sách của Đảng; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng không thể không nhắc đến vai trò của các cơ quan giúp việc cấp ủy, các đoàn thể chính trị xã hội, mà trong đó cụ thể là vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức khối Đảng, đoàn thể các cấp. Đội ngũ cán bộ, công chức khối Đảng, đoàn thể các cấp được ví như khối óc và chân rết của Đảng. Nếu như cán bộ, công chức các cơ quan Đảng là những người trực tiếp tham mưu, giúp việc cho cấp ủy việc xây dựng các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo công tác Đảng trong toàn Đảng bộ thì cán bộ, công chức các cơ quan đoàn thể chính là những chân rết của Đảng, là bộ phận trực tiếp đưa các văn bản, hướng dẫn, các nội dung, đường lối của Đảng đến với đoàn viên, hội viên và quần chúng Nhân dân để thực hiện đạt hiệu quả tốt nhất.
Cán bộ, công chức khối Đảng, đoàn thể là những 4 người trực tiếp, thường xuyên nắm bắt tư tưởng, tâm trạng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân để phản ánh lên cấp ủy, giúp cấp ủy kịp thời chỉ đạo giải quyết nhanh chóng những vấn đề đó, đảm bảo an ninh chính trị, phát triển kinh tế văn hóa – xã hội của đất nước. Trong bối cảnh đất nước ta đang trong thời kì hội nhập, công nghiệp hóa hiện đại hóa diễn ra một cách mạnh mẽ, đi cùng với đó là sự phát triển của khoa học công nghệ trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 đã đặt ra những yêu cầu thách thức mới đối với nguồn nhân lực của nước ta về năng lực, phẩm chất, trình độ chuyên môn, trong đó đặc biệt phải kể đến đội ngũ CB,CC của nước ta hiện nay. Chính vì vậy, công tác đào tạo và bồi dưỡng CB,CC ngày càng được chú trọng, đẩy mạnh và là một yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển của mỗi quốc gia nói chung và mỗi tổ chức nói riêng. Uỷ ban nhân dân (UBND) huyện Ý Yên là một cơ quan hoạt động trong lĩnh vực hành chính nhà nước ở địa phương, do vậy, công tác đào tạo bồi dưỡng CB,CC luôn được đề cao và chú trọng quan tâm, nhằm đặc biệt phải kể đến đội ngũ CB,CC.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Vấn đề cán bộ hành chính nói chung, cán bộ hành chính công nói riêng là nội dung được nhiều nhà lãnh đạo, cấp ủy đảng và các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Trong số các bài viết đã đăng tải trên các tạp chí, các đề tài, công trình nghiên cứu, các luận văn, luận án đã công bố liên quan; nhiều công trình, bài viết đã có những đóng góp hết sức sâu sắc, có giá trị thực tiễn cao, liên quan đến đề tài, cụ thể như: - Một số vấn đề xây dựng Đảng và công tác cán bộ, Bùi Ngọc Thanh (2008), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách gồm nhiều bài viết thể hiện sự kiên định đường lối độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Đảng ta, vạch trần những luận điệu xuyên tạc, chống đối Đảng của các phần tử, thế lực thù địch… 5 - Hoàn thiện thể chế quản lý công chức ở Việt Nam trong điều kiện phát triển và hội nhập quốc tế, Trần Anh Tuấn (2007), Luận án tiến sĩ kinh tế, Đại học kinh tế quốc dân. Luận văn đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về công chức, các nội dung quản lý công chức và hệ thống thể chế quản lý đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu của thời kỳ phát triển và hội nhập quốc tế.
Đánh giá thực trạng của hệ thống thể chế quản lý đội ngũ công chức hiện nay. - Xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng đòi hỏi của nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, Thang Văn Phúc (chủ nhiệm đề tài), 2004, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền XHCN; tác giả đã khảo sát thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức và thể chế quản lý công chức hiện nay; từ đó tập trung vào các biện pháp nhằm xây dựng đội ngũ công chức vững mạnh. Luận văn có sự kế thừa và phát triển những luận cứ về tính tất yếu phải xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu giai đoạn hiện nay.