CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC 1. Công chức Công chức là khái niệm pháp lý được quy định tại Luật cán bộ, công chức năm 2008 vàLuật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ Công chức và Luật Viên chức số 52/2019/QH14. Theo đó, đã nêu rõ khái niệm công chức như sau: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Như vậy, các trường hợp là công chức làm việc ở các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, gồm: - Công chức trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam.
- Công chức trong Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước. - Công chức trong Bộ, cơ quan ngang Bộ và các tổ chức khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thành lập. - Công chức trong cơ quan nhà nước ở cấp tỉnh, cấp huyện, xã. - Công chức trong hệ thống Tòa án nhân dân dân.
- Công chức trong hệ thống Viện Kiểm sát nhân dân. - Công chức trong cơ quan của tổ chức chính trị - xã hội. - Công chức trong cơ quan, đơn vị của Quân đội nhân dân và Công an nhân 9 1. Bồi dưỡng công chức 1.
Khái niệm bồi dưỡng công chức Theo Đại từ điển tiếng Việt: “Bồi dưỡng có nghĩa là: 1. làm cho khỏe thêm, mạnh thêm; 2. làm cho tốt hơn, giỏi hơn” [71, tr. Trong lĩnh vực khác nhau, bồi dưỡng có thể được quan niệm khác nhau nhưng nhìn chung, nội hàm khái niệm bồi dưỡng đều được sử dụng để chỉ quá trình làm tăng thêm về chất của một sự vật, hiện tượng nào đó.
Theo điều 5 Nghị định số 18/CP ngày 05 tháng 3 năm 2010 xác định: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc. Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch là trang bị kiến thức, kỹ năng hoạt động theo chương trình quy định cho từng ngạch công chức. Bồi dưỡng theo chức vụ lãnh đạo, quản lý là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc theo chương trình quy định cho từng chức vụ lãnh đạo, quản lý. Bồi dưỡng theo vị trí việc làm là trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công tác được giao” [15].
Như vậy, bồi dưỡng công chức là quá trình tác động đến nhận thức, tâm lý, nhân cách của công chức, làm cho họ tốt hơn về đạo đức và giỏi hơn về năng lực chuyên môn nghiệp vụ. Công chức sau khi được đào tạo và tham gia công tác một thời gian, khi những kiến thức và kỹ năng đã được đào tạo trước đây không còn phù hợp với thức tiễn công tác, không đem lại hiệu quả cao trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng đòi hỏi của tình hình mới sẽ được cử tham gia các lớp bồi dưỡng để bổ sung kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp. Như vậy, bồi dưỡng công chức là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, để nâng cao trình độ, năng lực phẩm chất của công chức về một lĩnh vực nhất định nào đó trong quá trình hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chủ thể, đối tượng bồi dưỡng * Các chủ thể tham gia bồi dưỡng công chức bao gồm: - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: tổ chức bồi dưỡng các chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý, theo tiêu chuẩn ngạch công chức, tiêu chuẩn chức danh cán bộ, công chức, viên chức được phân cấp.
- Học viện Hành chính Quốc gia: tổ chức bồi dưỡng các chương bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý, theo tiêu chuẩn ngạch được phân cấp. - Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: tổ chức bồi dưỡng các chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý được phân cấp; chương trình bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước theo tiêu chuẩn ngạch, chức vụ lãnh đạo được phân cấp. - Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương: tổ chức bồi dưỡng các chương trình bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý và theo ngạch được phân cấp. * Đối tượng bồi dưỡng là toàn bộ công chức thuộc hệ thống chính trị ở Việt Nam (Công chức trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam; Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước; trong Bộ, cơ quan ngang Bộ và các tổ chức khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thành lập; cơ quan nhà nước ở cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; trong hệ thống Tòa án nhân dân; hệ thống Viện Kiểm sát nhân dân; cơ quan của tổ chức chính trị - xã hội; cơ quan, đơn vị của Quân đội nhân dân và Công an nhân dân) 1.
Nội dung bồi dưỡng công chức - Bồi dưỡng lý luận chính trị. Bồi dưỡng lý luận chính trị là một việc làm cần thiết, có vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy lý luận của con người. Bồi dưỡng trình độ lý 11 luận chính trị theo tiêu chuẩn quy định cho cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp, các chức danh cho công chức, viên chức các cấp theo chương trình cao cấp lý luận hoặc trung cấp, sơ cấp lý luận theo từng chức danh để đảm bảo yêu cầu về trình độ lý luận chính trị của công chức. Theo đó, nội dung bồi dưỡng lý luận chính trị tập trung vào cập nhật nội dung các Văn kiện, Nghị quyết, đường lối của Đảng; cập nhật nâng cao trình độ lý luận theo quy định.
- Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước. Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về quản lý nhà nước bao gồm các kiến thức pháp luật liên quan đến chuyên môn của công chức, kiến thức hành chính học, các quy định của pháp luật về lĩnh vực nghiệp vụ, kiến thức về kinh tế thị trường, quản lý xã hội… Thông qua đó, giúp họ nâng cao năng lực công tác trong thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm được giao, đồng thời, hoàn thiện các tiêu chuẩn của ngạch và của từng vị trí chức danh. Do đó, để hoàn thành được chức trách và nhiệm vụ của mình, công chức cần phải được đào tạo, bồi dưỡng một cách bài bản, được trang bị những kiến thức cơ bản về QLNN về ngành, lĩnh vực; được trang bị các kỹ năng thực thi công vụ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phân tích và xử lý các tình huống nhằm phát huy được vai trò quản lý, đúng nội dung và quản lý với những phương pháp, biện pháp thích hợp làm sao để không ngừng nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước. Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước cho đội ngũ công chức có vai trò rất quan trọng, thông qua các khóa bồi dưỡng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ công chức ngày càng được nâng cao, từng bước đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ công tác trong tình hình mới.
- Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm. Bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp theo yêu cầu của vị trí việc làm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Để thực hiện tốt việc này cần xây dựng nội dung bồi dưỡng gắn với vị trí việc làm phù hợp với các đối tượng tham gia bồi dưỡng; tăng cường nhận 12 thức, trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị quản lý, sử dụng công chức để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bồi dưỡng công việc trong giai đoạn hiện nay; đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị để tổ chức triển khai Kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ công chức chất lượng, hiệu quả. Bồi dưỡng công chức theo vị trí việc làm trong giai đoạn vừa qua đã đạt được những kết quả bước đầu khá tích cực, được thể hiện rõ từ những kết quả làm việc của người học sau bồi dưỡng.
Đây là những tín hiệu tốt khẳng định hình thức bồi dưỡng công chức theo vị trí việc làm là một cách tiếp cận phù hợp để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, đáp ứng được nhu cầu của từng vị trí việc làm, khẳng định đúng tư duy về công tác cán bộ Để khắc phục những hạn chế, bất cập trong thời gian qua, xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý phù hợp cho các vị trí chức danh hiện nay thì công tác bồi dưỡng công chức theo vị trí chức danh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, - Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm trực tiếp góp phần hun đúc, bồi đắp truyền thống yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc; nâng cao ý thức cảnh giác, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh, tạo sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”. Phương pháp bồi dưỡng công chức Phương pháp, theo nghĩa chung nhất là cách thức đạt tới mục tiêu, là hoạt động được sắp xếp theo một trật tự nhất định. Hay với góc độ triết học với tính cách là phương tiện nhận thức thì phương pháp được hiểu là cách thức tái hiện lại đối tượng nghiên cứu trong tư duy.
Theo nghĩa đó, phương pháp bồi dưỡng là cách thức truyền tải những nội dung, những thông tin đối với người học theo một hệ thống, một trật tự đã được xác định nhằm hình thành nên những tri thức mới cho người học. 13 Phương pháp bồi dưỡng công chức về thực chất chính là cách thức giúp cho giảng viên, báo cáo viên truyền thụ những kiến thức khoa học đến công chức.