Đánh Giá Và Chọn Lọc Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn Cho Vùng Canh Tác Nhờ Nước Trời

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá và chọn lọc tổ hợp ngô lai chịu hạn cho vùng canh tác nhờ nước trời, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Sayphoulouang Soulinsomphou
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Vũ Văn Liết
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Đánh Giá Và Chọn Lọc Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn Cho Vùng Canh Tác Nhờ Nước Trời
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn

Cây ngô (Zea mays L.) là một trong những cây lương thực quan trọng nhất trên thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam. Việc đánh giá tổ hợp ngô lai chịu hạn cho vùng canh tác nước trời là một nghiên cứu cần thiết nhằm nâng cao năng suất và khả năng chống chịu của cây ngô trong điều kiện khí hậu biến đổi. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn góp phần vào an ninh lương thực quốc gia.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Ngô Trong Nền Kinh Tế

Ngô là cây lương thực chính, cung cấp thực phẩm cho gần 1/3 dân số thế giới. Ở Việt Nam, ngô đứng thứ hai sau lúa gạo về diện tích và sản lượng. Nhu cầu tiêu thụ ngô trong nước ngày càng tăng, trong khi sản lượng nội địa chưa đáp ứng đủ.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Tổ Hợp Ngô Lai

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá khả năng kết hợp và khả năng chịu hạn của các dòng ngô nhằm phát triển giống ngô lai có năng suất cao, thích nghi với điều kiện canh tác nhờ nước trời.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Ngô Lai Chịu Hạn

Sản xuất ngô hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm biến đổi khí hậu, sự thay đổi về giá cả và nhu cầu tiêu thụ. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng của cây ngô. Việc tìm kiếm các giống ngô lai chịu hạn là một giải pháp quan trọng để đối phó với những thách thức này.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu

Khí hậu thay đổi làm giảm năng suất ngô, đặc biệt trong các vùng canh tác nước trời. Nghiên cứu cho thấy rằng các giống ngô chịu hạn có thể giúp cải thiện tình hình này.

2.2. Vấn Đề Về Giá Cả Và Nhu Cầu

Giá ngô không ổn định và nhu cầu tiêu thụ tăng cao tạo áp lực lớn lên sản xuất. Việc phát triển giống ngô lai chịu hạn có thể giúp giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng bố trí khối ngẫu nhiên (RCBD) để đánh giá khả năng kết hợp và khả năng chịu hạn của các dòng ngô. Phương pháp này cho phép thu thập dữ liệu chính xác về năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp của Gomez (1984), với các yếu tố như thời gian sinh trưởng, khả năng chịu hạn và năng suất được theo dõi chặt chẽ.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng phần mềm IRRISTAT để đánh giá khả năng kết hợp và khả năng chịu hạn của các dòng ngô.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng một số tổ hợp ngô lai có khả năng chịu hạn tốt và năng suất cao. Các tổ hợp này có thể được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong các vùng canh tác nước trời.

4.1. Đánh Giá Năng Suất Các Tổ Hợp Lai

Các tổ hợp lai như THL4, THL8 và THL13 đạt năng suất cao nhất, từ 74-75 tạ/ha, cho thấy tiềm năng lớn trong sản xuất.

4.2. Khả Năng Chịu Hạn Của Các Dòng Ngô

Nghiên cứu chỉ ra rằng dòng D3, D4 và D5 có khả năng chịu hạn tốt hơn so với các dòng khác, giúp cải thiện năng suất trong điều kiện khô hạn.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn

Các tổ hợp ngô lai chịu hạn không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần vào việc bảo đảm an ninh lương thực. Việc áp dụng các giống ngô này trong sản xuất sẽ giúp nông dân giảm thiểu rủi ro và tăng thu nhập.

5.1. Lợi Ích Kinh Tế

Việc sử dụng giống ngô lai chịu hạn có thể giúp nông dân tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận.

5.2. Tác Động Đến Môi Trường

Các giống ngô chịu hạn giúp giảm thiểu việc sử dụng nước tưới, góp phần bảo vệ nguồn nước và môi trường.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Tổ Hợp Ngô Lai Chịu Hạn

Nghiên cứu về tổ hợp ngô lai chịu hạn cho vùng canh tác nước trời là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp bền vững. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho nông dân và cộng đồng.

6.1. Triển Vọng Phát Triển

Các tổ hợp ngô lai chịu hạn có tiềm năng lớn trong việc cải thiện năng suất và khả năng chống chịu, mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp.

6.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới, đồng thời áp dụng các công nghệ tiên tiến để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM SAYPHOULOUANG SOULINSOMPHOU ĐÁNH GIÁ VÀ CHỌN LỌC TỔ HỢP NGÔ LAI CHỊU HẠN CHO VÙNG CANH TÁC NHỜ NƯỚC TRỜI Ngành: Khoa Học Cây Trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Vũ Văn Liết NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Sayphoulouang Soulinsomphou i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS.

TS Vũ Văn Liết đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Di truyền và chọn giống cây trồng, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Viện Nghiên cứu và phát triển Cây trồng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Sayphoulouang Soulinsomphou ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. x Trích yếu luận văn. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích nghiên cứu và yêu cầu. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận của đề tài. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới.

Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam. Đa dạng nguồn gen ngô và di truyền chịu hạn ở cây ngô. Đa dạng nguồn gen ngô. Di truyền chịu hạn ở ngô.

Phát triển dòng thuần chọn tạo giống ngô ưu thế lai chịu hạn. Phát triển dòng thuần ở ngô. Đánh giá dòng thuần chọn tạo giống ngô ưu thế lai chịu hạn. Nghiên cứu khả năng kết hợp.

Nghiên cứu khả năng kết hợp chung và khả năng kết hợp riêng. Nghiên cứu khả năng kết hợp chịu hạn. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Thời gian và địa điểm.

32 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời gian nghiên cứu:. Địa điểm nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc thí nghiệm.

Phương pháp lấy mẫu và chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp xử lý thống kê. Kết quả và thảo luận. Kết quả đánh gía đặc điểm của sáu dòng ngô trong thí nghiệm tại Gia Lâm, Hà Nội.

Đặc điểm của các dòng ngô bố mẹ trong vụ Đông 2018 và Xuân 2019 trong điều kiện có tưới tại Gia Lâm, Hà Nội. Thời gian sinh trưởng của các THL và dòng bố mẹ - vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm – Hà Nội trong điều kiện có tưới và không tưới. Một số đặc điểm nông sinh học và hình thái của các THL và dòng bố mẹ trong điều kiện có tưới và không tưới vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm – Hà Nội. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các THL trong điều kiện có tưới và gây hạn vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội.

Kết quả đánh giá khả năng kết hợp của các dòng bố mẹ về khả năng chịu hạn và năng suất trong vụ xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. Khả năng kết hợp của 6 dòng ngô về tính trạng số hàng hạt/bắp. Khả năng kết hợp của 6 dòng ngô về tính trạng khối lượng 1000 hạt trong điều kiện không tưới. Khả năng kết hợp của 6 dòng ngô về năng suất thực thu trong điều kiện không tưới.

Kết luận và kiến nghị. 91 Tài liệu tham khảo. Một số hình ảnh minh họa. Kết quả phân tích anova các đặc điểm của 6 dòng.

105 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ASI Anthesis-silking interval Chênh lệch tung phấn - phun râu BNN&PTNT Ministry of Agricultural and Rural Bộ Nông nghiệp và Phát Development triển nông thôn CDR Root length Chiều dài rễ CIMMYT International Maize and Wheat Trung tâm cải tiến ngô Improvement Center và lúa mỳ Quốc tế CT Tester Cây thử CS and others Cộng sự Diallel Lai Diallel Lai luân phiên cả chiều thuận DT Area Diện tích et al and others Và những người khác ĐC Check Đối chứng ĐK Diameter Đường kính ĐR Field Đồng ruộng FAO Food and Agriculture Organization of the Tổ chức Nông Lương United Nations Liên Hợp Quốc GCA General Combining Ability Khả năng kết hợ chung IITA International Institute of Tropical Viện Nông nghiệp Nhiệt Agriculture đới Quốc tế IL Inbred line Dòng tự phối thuần KLTK Shoot dry weight Khối lượng thân khô LA Leaf area Diện tích lá LAI Leaf Area Index Chỉ số diện tích lá KNKH Combining ability Khả năng kết hợp v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Viện NC và Crop Research and Development Viện Nghiên cứu và PTCT Institute Phát triển cây trồng NS Yield Năng suất NSLT Theoretical Yield Năng suất lý thuyết NSTT Gain yield Năng suất thực thu PR Silking Phun râu QCVN National Technical Regulation Qui chuẩn Việt Nam QTLs Quantitative trait loci Locut tính trạng số lượng SCA Specifical Combining Ability Khả năng kết hợp riêng SL Quantitative Sản lượng SSR Simple sequence repeat Trình tự lặp lại đơn giản TB Mean Trung bình TGST Growth duration Thời gian sinh trưởng THL Crosses Tổ hợp lai TP Anthesis Tung phấn vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của một số nước trên thế giới năm 2017. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của CHDCND Lào từ 2014 – 2017. Tình hình sản xuất ngô của Việt Nam giai đoạn 1961 – 2017.

Danh sách các dòng tự phối trong nghiên cứu. Danh sách các tổ hợp lai trong nghiên cứu như bảng sau. Sơ đồ lai tạo tổ hợp lai bằng diallen theo mô hình 2 của Griffing 1956. Thời gian sinh trưởng của các dòng ngô thí nghiệm trong vụ Đông 2018 và Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội.

Một số đặc điểm nông sinh học của 6 dòng ngô thí nghiệm trong vụ Đông 2018 và Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. Một số yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của 6 dòng ngô thí nghiệm quâ hai vụ đánh giá tại Gia Lâm, Hà Nội. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại và khả năng chống chịu điều kiện bất thuận của 6 dòng ngô thí nghiệm trong vụ Đông 2018. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại và khả năng chống chịu điều kiện bất thuận của 6 dòng ngô thí nghiệm trong vụ Xuân 2019.

Kết quả thực hiện khối lai diallel trong vụ Đông 2018 tại Gia Lâm, Hà Nội. Thời gian sinh trưởng của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. Một số đặc điểm nông sinh học của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm Hà Nội. Một số đặc điểm về bộ lá của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm Hà Nội.

Một số đặc điểm bông cờ và bắp hạt của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm Hà Nội. Một số chỉ tiêu hình thái bắp của 15 tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. 58 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội.

Mức độ nhiễm sâu bệnh hại và khả năng chống chịu của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm,Hà Nội. Độ ẩm cây héo và điểm phục hồi của các tổ hợp ngô lai trong thí nghiệm trong chậu. Thể tích bộ rễ và một số chỉ tiêu về thân lá, bộ rễ của các tổ hợp lại trong thí nghiệm chậu plastic vụ xuân 2019. Thời gian sinh trưởng của các THL và dòng bố mẹ trong điều kiện có tưới và không tưới , vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm – Hà Nội.

Một số đặc điểm nông sinh học và số lá của các THL trong điều kiện có tưới và không tưới vụ xuân 2019 tại Gia Lâm – Hà Nội. Sự thay đổi về độ tàn lá, độ cuốn lá và chỉ số diện tích lá của các THL trong điều kiện có tưới và không tưới vụ Xuân 2019. Một số yếu tố cấu thành năng suất của các THL trong điều kiện có tưới và không tưới nước vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. Năng suất của các THL trong điều kiện có tưới và không tưới vụ xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội.

Kết quả các chỉ số đánh giá chịu hạn 15 THL và ĐC trong vụ Xuân 2019 tại Gia Lâm, Hà Nội. Bảng phân tích phương sai I. Bảng phân tích phương sai II. Giá trị khả năng kết hợp riêng của 6 dòng bố mẹ về tính trạng số hàng hạt/bắp trong điều kiện không tưới nước.

Giá trị trung bình số hàng hạt/bắp trong điều kiện không tưới nước- vụ Xuân 2019. Bảng phân tích phương sai I. Bảng phân tích phương sai II. Giá trị khả năng kết hợp riêng của 6 dòng bố mẹ về tính trạng khối lượng 1000 hạt trong điều kiện không tưới nước.

Giá trị trung bình khối lượng 1000 hạt trong điều kiện không tưới nước- vụ Xuân 2019. 87 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.