Luận văn thạc sĩ đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện gia lâm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm, Hà Nội, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Lê Việt Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Đăng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CÂY TRỒNG TRÊN ĐẤT LÚA
• 4.1. Cơ sở lý luận về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 4.1.1. Một số khái niệm
• 4.2. Nội dung nghiên cứu thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 4.4. Cơ sở thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 4.4.1. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên thế giới
• 4.4.2. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của một số địa phương trong nước
• 4.4.3. Bài học kinh nghiệm cho việc hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 5. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 5.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 5.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 5.1.3. Cơ sở hạ tầng
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 5.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 5.2.2. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 5.2.3. Hệ thống chỉ tiêu
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 6.1.1. Thực trạng cụ thể hóa chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 6.1.2. Công tác lập kế hoạch triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 6.1.3. Huy động nguồn lực thực thi chính sách
• 6.1.4. Công tác thông tin tuyên truyền phổ biến chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 6.1.5. Công tác phân công thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 6.1.6. Giám sát, đánh giá việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn
• 6.1.7. Kết quả thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 6.1.8. Một số tồn tại, khó khăn trong việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng của các hộ điều tra
• 6.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 6.2.1. Nhận thức, trình độ văn hóa của các hộ dân
• 6.2.2. Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách
• 6.2.3. Sự quan tâm của chính quyền địa phương
• 6.2.4. Nguồn ngân sách cho thực hiện chính sách
• 7. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI THỰC THI CHÍNH SÁCH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CÂY TRỒNG TRÊN ĐẤT LÚA Ở HUYỆN GIA LÂM
• 7.1. Một số giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 8.1. Đối với Nhà nước
• 8.2. Đối với hộ nông dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và bối cảnh

Chuyển đổi cây trồng trên đất lúa là một chính sách quan trọng của Hà Nội nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đảm bảo an ninh lương thực. Huyện Gia Lâm, với vị trí địa lý thuận lợi, đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nông dân trong việc chuyển đổi cây trồng. Chính sách nông nghiệp này không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần phát triển nông thôn và bền vững kinh tế. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách còn gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng.

1.1. Tầm quan trọng của chuyển đổi cây trồng

Chuyển đổi cây trồng trên đất lúa là giải pháp tối ưu để tăng hiệu quả sử dụng đất, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và giá lúa bấp bênh. Việc chuyển đổi sang các loại cây có giá trị kinh tế cao như cây ăn quả, rau màu, và cây công nghiệp giúp nông dân tăng thu nhập và giảm rủi ro. Huyện Gia Lâm đã triển khai nhiều mô hình thành công, nhưng vẫn cần sự hỗ trợ từ chính sách nông nghiệp để nhân rộng.

1.2. Bối cảnh thực thi chính sách tại Gia Lâm

Huyện Gia Lâm đã ban hành nhiều quyết định hỗ trợ chuyển đổi cây trồng, như Quyết định số 700/QĐ-UBND năm 2008. Tuy nhiên, việc thực thi còn gặp khó khăn do quản lý đất đai manh mún và thiếu nguồn lực tài chính. Đánh giá chính sách cho thấy cần có sự điều chỉnh để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả lâu dài.

II. Thực trạng thực thi chính sách

Thực thi chính sách chuyển đổi cây trồng tại Huyện Gia Lâm đã đạt được một số kết quả đáng kể. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều thách thức như thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan và hạn chế về nguồn lực. Đánh giá chính sách cần tập trung vào việc cải thiện hiệu quả thực thi và đảm bảo sự bền vững của các mô hình chuyển đổi.

2.1. Kết quả đạt được

Từ năm 2013 đến 2015, Huyện Gia Lâm đã chuyển đổi 505 ha đất lúa sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như cây giống, hoa, và cây ăn quả. Các mô hình này đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, góp phần tăng thu nhập cho nông dân và tạo việc làm. Chính sách nông nghiệp đã hỗ trợ tích cực trong việc triển khai các mô hình này.

2.2. Khó khăn và thách thức

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, việc thực thi chính sách còn gặp nhiều khó khăn. Quản lý đất đai manh mún, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan, và nguồn ngân sách hạn chế là những rào cản chính. Hỗ trợ nông dân cần được tăng cường để đảm bảo tính khả thi của các mô hình chuyển đổi.

III. Giải pháp và kiến nghị

Để hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cây trồng tại Huyện Gia Lâm, cần có các giải pháp đồng bộ. Đầu tư nông nghiệp và hỗ trợ nông dân là những yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của các mô hình chuyển đổi.

3.1. Hoàn thiện bộ máy thực thi

Cần hoàn thiện bộ máy thực thi chính sách, bao gồm việc nâng cao năng lực của cán bộ và cải thiện công tác lập kế hoạch. Chính sách nông nghiệp cần được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

3.2. Tăng cường hỗ trợ nông dân

Hỗ trợ nông dân cần được tăng cường thông qua các chính sách vay vốn và đào tạo kỹ thuật. Đầu tư nông nghiệp cần được ưu tiên để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các mô hình chuyển đổi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia nông nghiệp với diện tích đất trồng lúa lớn, đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và góp phần xóa đói giảm nghèo. Năm 2014, diện tích đất lúa ước đạt khoảng 7,8 triệu ha, giảm 96,8 nghìn ha so với năm trước, nhưng sản lượng lúa vẫn tăng lên 44,84 triệu tấn, tăng 804 nghìn tấn so với năm 2013. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất lúa còn thấp, giá cả bấp bênh và phụ thuộc nhiều vào thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, Việt Nam thiếu hụt nghiêm trọng các nguyên liệu nông sản phục vụ chế biến thức ăn gia súc như ngô, đậu tương, đậu xanh, trong khi đây là những cây trồng có tiềm năng phát triển.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời duy trì quỹ đất trồng lúa là một nhiệm vụ cấp thiết. Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, với diện tích tự nhiên 11.479 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm khoảng 50,85%, đã triển khai nhiều chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa từ năm 2008. Qua đó, đã có khoảng 505 ha đất lúa được chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như cây giống, hoa, cây cảnh, cây ăn quả và rau màu.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm trong giai đoạn 2013-2015, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập cho người dân và phát triển bền vững nông nghiệp địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về chính sách công, quản lý kinh tế nông nghiệp và chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Một số khái niệm chính bao gồm:

• Chính sách: Tập hợp các quyết định và hành động của nhà nước nhằm đạt được mục tiêu kinh tế - xã hội nhất định, trong đó có chính sách nông nghiệp và chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
• Cơ cấu cây trồng: Thành phần các giống, loài cây trồng trong một vùng tại một thời điểm, phản ánh sự phân công lao động và phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.
• Chuyển đổi cơ cấu cây trồng: Quá trình thay đổi tỷ lệ diện tích gieo trồng các loại cây nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, thích ứng với điều kiện tự nhiên và thị trường.
• Thực thi chính sách: Quá trình tổ chức, triển khai và giám sát các hoạt động nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chính sách đã đề ra.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách: Nhận thức và trình độ của người dân, năng lực cán bộ thực thi, sự quan tâm của chính quyền địa phương, nguồn ngân sách.

Khung lý thuyết này giúp phân tích toàn diện các khía cạnh của quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa, từ đó đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, thống kê của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013-2015, bao gồm diện tích đất, cơ cấu cây trồng, giá trị sản xuất nông nghiệp, dân số và lao động. Số liệu sơ cấp được thu thập năm 2015 thông qua khảo sát các hộ nông dân tham gia chuyển đổi cơ cấu cây trồng, cán bộ xã, huyện và các phòng ban liên quan.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 201 phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng được phê duyệt, cùng với các hộ dân và cán bộ thực thi chính sách tại 3 xã, thị trấn: Thị trấn Trâu Quỳ, xã Đa Tốn và xã Dương Quang. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các nhóm đối tượng nghiên cứu.

Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích nhân tố ảnh hưởng và đánh giá hiệu quả kinh tế. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 3/2015 đến tháng 5/2016, bao gồm các bước thu thập, xử lý và phân tích số liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa: Từ năm 2013 đến 2015, huyện Gia Lâm đã chuyển đổi khoảng 505 ha đất lúa sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, trong đó 190,3 ha thuộc đất giao theo Nghị định 64/CP và 314,7 ha thuộc quỹ đất nông nghiệp do UBND các xã quản lý. Có 201 phương án chuyển đổi được phê duyệt, tập trung vào cây giống, hoa, cây cảnh, cây ăn quả và rau màu.

2. Hiệu quả kinh tế: Các mô hình chuyển đổi mang lại hiệu quả kinh tế cao, tăng thu nhập cho người dân và tạo việc làm. Ví dụ, tại một số địa phương trong nước, cây trồng chuyển đổi như dưa hấu, ngô, đậu tương cho lợi nhuận cao gấp 2-4 lần so với trồng lúa. Tại huyện Gia Lâm, giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2015 đạt khoảng 263 tỷ đồng, chiếm 11,55% tổng giá trị sản xuất kinh tế địa phương.

3. Nhận thức và trình độ của người dân: Khoảng 68% hộ nông dân tham gia chuyển đổi có trình độ học vấn trung bình trở lên, tuy nhiên vẫn còn một bộ phận chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của chuyển đổi cơ cấu cây trồng, dẫn đến sự thụ động trong thực hiện chính sách.

4. Năng lực cán bộ thực thi chính sách: Trình độ cán bộ thực hiện chính sách còn hạn chế, thiếu kinh phí và công cụ đánh giá chính sách khoa học, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai. Khoảng 54,68% đường giao thông nông thôn tại huyện xuống cấp, ảnh hưởng đến vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm.

5. Nguồn ngân sách và sự quan tâm của chính quyền địa phương: Ngân sách hỗ trợ còn hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực thi chính sách. Tuy nhiên, chính quyền địa phương đã có nhiều chỉ đạo và chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm đã đạt được những bước tiến tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập của người dân. Diện tích chuyển đổi tăng đều qua các năm, với sự đa dạng về loại cây trồng phù hợp điều kiện tự nhiên và thị trường.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn bị hạn chế bởi nhận thức chưa đồng đều của người dân và năng lực cán bộ thực thi chính sách. So với các địa phương như Bố Trạch, Quảng Bình hay Quảng Điền, Thừa Thiên Huế, Gia Lâm cần tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ để đảm bảo chính sách được triển khai hiệu quả hơn.

Việc đầu tư cải thiện cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông và thủy lợi, cũng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất sau chuyển đổi. Các biểu đồ về cơ cấu diện tích cây trồng, giá trị sản xuất nông nghiệp và tỷ lệ hộ dân nhận biết chính sách sẽ minh họa rõ nét các xu hướng và mức độ thực thi chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện bộ máy thực thi chính sách: Tăng cường tổ chức, phân công rõ ràng trách nhiệm giữa các cấp chính quyền và các phòng ban liên quan. Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ thực thi chính sách, đặc biệt về kỹ năng đánh giá và giám sát. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: UBND huyện, các phòng ban chuyên môn.

2. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch: Xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng chi tiết, cụ thể cho từng xã, từng cánh đồng, gắn với quy hoạch vùng sản xuất và nhu cầu thị trường. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quá trình lập kế hoạch. Thời gian: hàng năm; Chủ thể: UBND huyện, UBND xã.

3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách: Sử dụng đa dạng các hình thức tuyên truyền như hội thảo, tập huấn, truyền thông đại chúng để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích và quy trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Kết hợp hướng dẫn kỹ thuật canh tác mới và hỗ trợ tư vấn. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Hội Nông dân, Đài truyền thanh huyện, UBND xã.

4. Tăng cường tiếp cận vốn và tín dụng: Thiết lập các chương trình hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho các hộ nông dân tham gia chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đồng thời cải thiện thủ tục vay vốn và giám sát sử dụng vốn hiệu quả. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng chính sách xã hội, UBND huyện.

5. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng: Cải tạo hệ thống giao thông nông thôn, thủy lợi để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và tiêu thụ sản phẩm sau chuyển đổi. Thời gian: 3-5 năm; Chủ thể: UBND huyện, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý kinh tế, nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phương pháp nghiên cứu và phân tích chính sách.

3. Hộ nông dân và tổ chức nông nghiệp: Nắm bắt thông tin về chính sách, lợi ích và các giải pháp hỗ trợ trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4. Các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp: Hiểu rõ nhu cầu vốn, cơ hội đầu tư và các rủi ro liên quan đến chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa là gì?
   Là các biện pháp do Nhà nước ban hành nhằm thay đổi tỷ lệ diện tích các loại cây trồng trên đất lúa, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập và đảm bảo an ninh lương thực.

2. Tại sao cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa?
   Do hiệu quả kinh tế của cây lúa giảm, giá cả bấp bênh, đồng thời nhu cầu thị trường và điều kiện tự nhiên thay đổi, chuyển đổi giúp tăng thu nhập và phát triển bền vững.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách chuyển đổi?
   Bao gồm nhận thức và trình độ của người dân, năng lực cán bộ thực thi, sự quan tâm của chính quyền địa phương và nguồn ngân sách hỗ trợ.

4. Gia Lâm đã chuyển đổi bao nhiêu diện tích đất lúa sang cây trồng khác?
   Khoảng 505 ha trong giai đoạn nghiên cứu, với nhiều mô hình cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

5. Làm thế nào để người dân tiếp cận được nguồn vốn hỗ trợ chuyển đổi?
   Thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, hỗ trợ vay vốn từ ngân hàng chính sách và các tổ chức tài chính, kết hợp với hướng dẫn thủ tục vay vốn.

Kết luận

• Huyện Gia Lâm đã thực hiện chuyển đổi khoảng 505 ha đất lúa sang các cây trồng có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp địa phương.
• Việc thực thi chính sách còn gặp khó khăn do nhận thức người dân chưa đồng đều, năng lực cán bộ hạn chế và nguồn ngân sách chưa đủ mạnh.
• Cần hoàn thiện bộ máy thực thi, lập kế hoạch chi tiết, đẩy mạnh tuyên truyền và tăng cường tiếp cận vốn cho người dân.
• Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất sau chuyển đổi.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát chặt chẽ và đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại Gia Lâm!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ VIỆT HÀ ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC THI CHÍNH SÁCH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CÂY TRỒNG TRÊN ĐẤT LÚA Ở HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Đăng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Việt Hà i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Viết Đăng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và chính sách, Khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn – Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức của UBND huyện Gia Lâm, Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên & Môi truờng huyện, UBND Thị trấn Trâu Quỳ, UBND xã Đa Tốn và UBND xã Dương Quang đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Việt Hà ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ, biểu đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Cơ sở lý luận về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Một số khái niệm.

Nội dung nghiên cứu thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chinh sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Cơ sở thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở trên thế giới.

Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của một số địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm cho việc hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Cơ sở hạ tầng. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Thực trạng cụ thể hóa chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Công tác lập kế hoạch triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Huy động nguồn lực thực thi chính sách.

Công tác thông tin tuyên truyền phổ biến chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Công tác phân công thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Giám sát, đánh giá việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn. Kết quảthực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.

Một số tồn tại, khó khăn trong việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi chính sáchchuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhận thức, trình độ văn hóa của các hộ dân. Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách.

Sự quan tâm của chính quyền địa phương. Nguồn ngân sách cho thực hiện chính sách. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quá trình triển khai thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện gia lâm. Một số giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.

Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với hộ nông dân. 76 Tài liệu tham khảo.

79 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BGĐ Ban giám đốc CBCC Cán bộ công chức CC Cơ cấu CP Chính phủ HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KTNN Kinh tế nông nghiệp NNPTNT Nông nghiệp phát triển nông thôn NĐ Nghị Định QĐ Quyết định SL Số lượng TKĐĐ Thống kê đất đai TT Thông tư UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015. Tình hình dân số, lao động của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013- 2015. Giá trị sản xuất các ngành kinh tế trên địa bàn huyện Gia Lâm giai đoạn 2013-2015.

Số lượng cán bộ huyện, xã, thị trấn điều tra. Tình hình đăng ký chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra. Đánh giá của hộ dân về tình hình triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Đánh giá của cán bộ về công tác lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấucây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.

Tình hình nhận biết chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trênđất lúa của các hộ nông dân được điều tra. Đánh giá của cán bộ về công tác phân công thực hiện chính sách. Thực trạng về trình độ cán bộ các cấp của huyện năm 2015. Đánh giá của cán bộ về giám sát đánh giá thực thi chính sách.

Diện tích và cơ cấu diện tích đất một số cây trồng tại huyện Gia Lâm năm 2013 – 2015. Mục đích chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa trong các hộ điều tra. Diện tích đất lúa đã chuyển đổi của các hộ điều tra. Kết quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.

Đánh giá về kết quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra. Khó khăn của hộ điều tra khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Đánh giá của hộ về tình hình hỗ trợ vay vốn. Trình độ học vấn của các chủ hộ điều tra.

Trình độ học vấn của cán bộ thực hiện chính sách. 67 vii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 4. Bộ máy chỉ đạo thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Cơ cấu diện tích một số cây trồng trên địa bàn huyện Gia Lâm 2013.

Cơ cấu diện tích một số cây trồng trên địa bàn huyện Gia Lâm 2015. 56 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Việt Hà Tên luận văn:“Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Những năm trở lại đây, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa nhằm mục tiêu vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vừa duy trì được quỹ đất trồng lúa, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định chính trị xã hội, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nằm trong xu thế phát triển chung của cả nước, trong những năm gần đây việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng của huyện Gia Lâm đã có nhiều chuyển biến tích cực, để nâng cao hiệu suất sử dụng đất, cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Gia Lâm đã có các chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa, thay thế những cây trồng có giá trị thấp bằng những cây trồng có giá trị cao hơn trên đất trồng lúa.

Để góp phần đánh giá hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa cần nghiên cứu thực tế, đồng thời tìm ra hướng phát triển và giải pháp cụ thể. Xuất phát từ thực tiễn trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”. Xuất phát từ mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa để đề xuất các giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa; Đánh giá thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội; Đề xuất định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.