Chương 1: Cơ sở lý luận về đánh giá thành tích nhân viên. Chương 2: Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Khách sạn Hội An – Công ty CP Du lịch và dịch vụ Hội An Chương 3: Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Khách sạn Hội An – Công ty CP Du lịch và dịch vụ Hội An 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Qua nghiên cứu tài liệu, tác giả đã tham khảo một số nghiên cứu khoa học, cụ thể nhƣ sau: Giáo trình Quản trị nguồn lực (2006) – Đại học kinh tế Đà Nẵng. Đánh giá thành tích cũng tƣơng tự nhƣ quản trị thành tích nhƣng có sự khác biệt đáng kể.
Đánh giá thành tích đƣợc định nghĩa nhƣ sự đánh giá chính thức và xếp hạng cá nhân bởi các nhà quản trị và thƣờng tại các cuộc họp đánh giá hàng năm. Sau những năm 1950, ý tƣởng mới lạ của Peter Drucker về quản lý theo mục tiêu (MBO) và cuốn sách của Douglas McGregor, “con ngƣời của doanh nghiệp”, trong đó giới thiệu khái niệm của ông về lý thuyết X và , đã đạt đƣợc nhiều sự chú ý. Một vài công ty đã chuyển từ một đánh giá đặc điểm và tập trung vào thiết lập các mục tiêu và quá trình kiểm soát việc chia sẻ trách nhiệm giữa các cá nhân và quản lý từ công việc của Drucker McGregor, hoạt động đánh giá thành tích đã phát triển đến điểm mà đa số các tổ chức đều có một hệ thống đánh giá chính thức. 4 McGergor đã viết trong luận Kinh doanh Harvard 1957 ,“Hiệu quả phát triển của các nhà quản lý” cho rằng “Không bao gồm ép buộc thành sự chấp nhận các mục tiêu của doanh nghiệp, cũng không có nghĩa là điều khiển hành vi của họ cho phù hợp với nhu cầu tổ chức.
Khi mới hình thành, khái niệm đánh giá thành tích công việc chỉ đƣợc hiểu là một quá trình thƣờng bắt đầu từ việc xây dựng một biểu mẫu đánh giá và kết thúc bằng cuộc trò chuyện giữa ngƣời quản lý và nhân viên và cũng thƣờng đƣợc tiến hành một cách đại khái, hời hợt, chỉ mang tính chất hình thức. Tuy nhiên, vào cuối thập kỷ 80, tại hầu hết các nƣớc có nền kinh tế phát triển, đánh giá thành tích công việc đã chú trọng tới việc xây dựng các mục tiêu và thứ tự ƣu tiên mà theo đó thành tích công việc sẽ đƣợc đánh giá: phƣơng pháp này đƣợc gọi là quản trị thành tích công việc. Theo nhìn nhận của nhiều nhà bình luận nhƣ Townley (1989), “đánh giá thành tích chỉ đơn thuần là việc thực hành kiểm soát quản lý. Đánh giá thành tích có xu hƣớng nhìn về quá khứ, tập trung vào điều gì đã làm sai hơn là nhìn vào tƣơng lai với các nhu cầu phát triển.
Các chƣơng trình đánh giá thành tích tồn tại trong sự cô lập. Nó có rất ít hoặc không có sự liên hệ giữa chúng và nhu cầu của doanh nghiệp. Các nhà quản trị trực tuyến thƣờng chống đối các chƣơng trình đánh giá thành tích vì nó tốn thời gian và không liên quan. Các nhân viên bực tức với bản chất hời hợt mà các đánh giá đƣợc thực hiện bởi các nhà quản trị thiếu các kỹ năng cần thiết, có khuynh hƣớng định kiến và đơn giản tiến trình một cách máy móc.
Theo nguồn tài liệu từ cuốn sách “The Performance Appraisal – Question and answer book” của tác giả Dick Grote nhận định “Đánh giá thành tích bắt đầu xuất hiện ở Mỹ hơn một trăm năm. Trƣớc chiến tranh thế giới thứ 2, rất ít các tổ chức đã tiến hành đánh giá thành tích một cách chính thức. Số 5 ít các công ty và quân đội là những ngƣời duy nhất sử dụng các thủ tục thông thƣờng. Hầu hết các đánh giá đƣợc tập trung nhiều hơn vào tính cách và đặc điểm của cá nhân hơn là thành tựu thực tế của họ đối với các mục tiêu và kết quả của việc phân tích hành vi trong sản xuất.” Giáo trình quản trị nguồn nhân lực.
Tác giả: Trần Kim Dung – NXB Tổng Hợp TP. Giáo trình giới thiệu các kiến thức, tƣ tƣởng và kỹ năng cơ bản của quản trị nguồn nhân lực. Giáo trình quản trị nhân sự. Tác giả: Nguyễn Hữu Thân – NXB Thống Kê – 2004.
Qua nhiều năm nghiên cứu cộng với kinh nghiệm quản trị nhân sự, tác giả đã tổng hợp, chọn lọc kinh nghiệm từ các trƣờng phái quản trị của Thụy Sỹ, Mỹ, Nhật, Canada, Pháp, Úc cho phù hợp với văn hóa Việt Nam, phối hợp với cái hay cái đẹp của nƣớc ngoài. Theo nguồn tài liệu từ Giáo trình Quản trị nguồn nhân lực (Nguyễn Quốc Tuấn - Đoàn Gia Dũng, Đào Hữu Hòa, Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Thị Bích Thu, Nguyễn Phúc Nguyên - NXB Thống kê – Hà Nội, 2006), nhân tố then chốt liên quan đến thành công dài hạn của một tổ chức là khả năng đo lƣờng mức độ thực hiện công việc của nhân viên. Đánh giá thành tích là một tiến trình nhằm đảm bảo rằng nhân viên đạt đƣợc các tiêu chuẩn hiện hành và cải thiện việc thực hiện công việc qua thời gian. Đây là một công việc phức tạp và rất khó khăn, hầu hết các doanh nghiệp đều không tiến hành nó một cách hoàn hảo.
Luận văn thạc sĩ của tác giả Dƣơng Thanh Bình với đề tài “Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty thương mại và dịch vụ tổng hợp Hòa Khánh” – Đại học Đà Nẵng – 2010. Luận văn nghiên cứu một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Hòa Khánh và chỉ ra đƣợc công tác đánh giá thành tích nhân viên tại công ty hiện không đạt hiệu quả và mục đích nhƣ mong muốn. Từ đó, tác giả đề 6 xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại công ty. Đánh giá thành tích công việc là việc xem xét kết quả các công việc mỗi cá nhân đã đƣợc thực hiện.
Mục đích của đánh giá thành tích công việc là để xác định vị trí hiện tại cho nhân viên thực hiện công việc đó. Đánh giá thành tích công việc đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà một ngƣời quản lý doanh nghiệp giỏi cần phải thực hiện tốt, thông qua việc đánh giá những đóng góp của nhân viên cho tổ chức trong một giai đoạn nhất định. Với bất kỳ một hệ thống đánh giá nào cũng nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thông qua việc đảm bảo rằng mọi cá nhân trong doanh nghiệp đều cố gắng tối đa khả năng của mình. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1.
ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH TRONG QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC 1. Đánh giá thành tích nhân viên a. Khái niệm nhân viên Nhân viên là một ngƣời cụ thể đảm nhận một chức vụ hay vị trí công tác nào đó trong tổ chức của một doanh nghiệp. Đánh giá thành tích nhân viên Theo giáo trình đánh giá nguồn nhân lực của trƣờng Đại học Kinh tế Đà Nẵng 2006: “Đánh giá thành tích nhân viên là tiến trình đánh giá những đóng góp của nhân viên cho tổ chức trong một giai đoạn đƣợc đánh giá.
Thông tin phản hồi từ đánh giá thành tích sẽ giúp cho nhân viên biết mức độ thành tích của họ khi so sánh với Tiêu chí mà tổ chức đề ra”. Trong giáo trình Quản trị nguồn nhân lực của tác giả Nguyễn Hữu Thân, 2008: “Đánh giá thành tích nhân viên hay đánh giá sự hoàn thành công tác hay còn đƣợc gọi là đánh giá thành tích công tác là một hệ thống chính thức xét duyệt và đánh giá sự hoàn thành công tác của một cá nhân theo định kỳ”. Nhƣ vậy, có thể rút ra một khái niệm chung của đánh giá thành tích nhƣ sau: Đánh giá thành tích là tiến trình đánh giá những đóng góp của nhân viên trong một giai đoạn. Thông tin phản hồi từ đánh giá thành tích sẽ giúp nhân viên biết đƣợc mức độ hoàn thành công việc của họ khi so sánh với Tiêu chí mà tổ chức đề ra.
Đánh giá thành tích là quá trình có thể bị chi phối nhiều bởi tình cảm; ảnh hƣởng trực tiếp đến thái độ của nhân viên và chính bản thân họ. Nếu sử dụng một cách không thích hợp, tiến trình đánh giá có thể có những tác động tai hại. Vai trò của đánh giá thành tích nhân viên Đánh giá thành tích là hoạt động rất quan trọng trong quản trị nguồn nhân lực. Trên thực tế hầu nhƣ mọi tổ chức đều cố gắng thực hiện các công việc sau: • Thiết kế công việc và xác định hệ thống công việc nhằm đạt đƣợc mục tiêu tổ chức.
• Thuê nhân viên với khả năng và ƣớc muốn thực hiện công việc một cách hữu hiệu và hiệu quả • Đào tạo, động viên và khen thƣởng nhân viên về thành tích và hiệu suất công việc. Chuỗi hành động này cho phép tổ chức truyền đạt mục tiêu chiến lƣợc đến tận từng phòng, ban, đơn vị và cá nhân. Đánh giá thành tích chính là cơ chế kiểm soát, đem lại thông tin phản hồi không chỉ cho từng cá nhân mà còn đánh giá tổ chức về các phần việc đang tiến hành. Nếu không có thông tin thực hiện công việc, các nhà quản trị không thể biết đƣợc liệu rằng nhân viên đang đi đến đúng mục tiêu, theo đúng cách thức và tiêu chuẩn mong muốn hay không.
Sự nhất quán giữa hành vi công việc và chiến lược tổ chức Đánh giá thành tích đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo, hành vi mà nhân viên thực hiện trên công việc nhất quán với chiến lƣợc của tổ chức. Thực tế cho thấy trong các tổ chức, nhân viên sẽ cam kết thực hiện những hành vi mà họ cảm nhận là sẽ đƣợc tƣởng thƣởng. Nhân viên mong muốn đƣợc tổ chức công nhận và thƣởng, vì thế họ tìm mọi cách thực hiện những điều mà tổ chức nhấn mạnh. Lấy ví dụ, nếu trọng tâm của tổ chức là dịch vụ, nhân viên cố gắng phấn đấu và góp phần trong việc cống hiến các dịch vụ tuyệt hảo để sau đó đƣợc tƣởng thƣởng.
Nếu trọng tâm của tổ chức tập trung vào kiểm soát chi phí, nhân viên sẽ tìm cách kiểm soát và hạ thấp 9 chi phí. Nếu mục tiêu là hiệu suất, nhân viên sẽ phấn đấu cho hiệu suất công việc. Đánh giá thành tích trở thành phƣơng tiện để nhận biết hành vi của nhân viên có nhất quán với mục tiêu chiến lƣợc của tổ chức hay không, và đánh giá thành tích trở thành cách thức giúp tổ chức đối phó với các bất ổn, nguy hại đến chiến lƣợc chung.