mở đầu cho các giao dịch. Trong sự gia tăng của số lƣợng thuê bao điện thoại và điện thoại đi động, ngân hàng với các trang thiết bị “hộp thƣ trả lời tự động” kết nối với máy chủ ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ ngân hàng qua điện thoại nhƣ cung cấp số dƣ tài khoản, báo mất thẻ, hỏi tỷ giá, lãi suất…với sự phát triển của điện thoại di động, ứng dụng của điện thoại di động đang và sẽ trở nên phổ biến hơn. Thiết bị thanh toán điện tử Một thiết bị điện tử có đầu đọc dải điện từ đƣợc kết nối với mạng ngân hàng, mạng liên ngân hàng cho phép truyền tải dữ liệu, kiểm tra thông tin từ tấm thẻ nhựa của ngƣời mua hàng từ các địa điểm bán hàng, nơi lắp đặt máy về các ngân hàng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 của chủ thẻ đó và thực hiện các giao dịch thanh toán.Với tấm thẻ nhựa (thẻ tín dụng, thẻ thông minh…) ta có thể mua hàng hoặc dịch vụ mà không cần tiền mặt. Một thiết bị điện tử quan trọng khác đó là máy rút tiền tự động.
Máy tính, mạng liên nội bộ, mạng liên ngân hàng Mạng nội bộ là toàn bộ mạng thông tin của một ngân hàng và các liên lạc giữa các máy tính trong ngân hàng đó. Đó có thể gọi là mạng kết nối các máy tính gần nhau hoặc kết nối các máy tính trong 1 khu vực diện rộng hơn. Các ngân hàng và tổ chức tín dụng tài chính giao dịch liên hệ với nhau thông qua mạng liên ngân hàng (Interbank, SWIFT…) Internet , Web Trong dịch vụ ngân hàng điện tử thì Internet và Web là các phƣơng tiện đã đƣợc quốc tế hóa cao độ và hiệu quả sử dụng cao nhất. Nhờ có mạng Internet mà khách hàng có thể kết nối với ngân hàng để thực hiện các giao dịch một cách nhanh chóng, chính xác và đơn giản hơn.4 Đối tƣợng và điều kiện phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử 1.1 Các ngân hàng thương mại Hệ thống ngân hàng thƣơng mại là ngƣời cung cấp dịch vụ ngân hàng điện tử nên họ giữ vai trò quan trọng nhất.
Hiện nay các ngân hàng và các tổ chức tài chính đã nhận ra rằng phƣơng thức cũ mà họ đang sử dụng không còn khả năng mang lại lợi nhuận cao. Do đó, để tồn tại trong thị trƣờng tài chính mới các ngân hàng phải tìm kiếm và phát triển các sản phẩm dịch vụ mới. Bên cạnh đó, sự phát triển công nghệ thông tin đang mang lại cho ngành ngân hàng nói riêng những cơ hội lớn không những giúp ngân hàng giảm chi phí mà còn tạo cơ hội cho họ có những sản phẩm dịch vụ tốt hơn. Hạ tầng cơ sở công nghệ Một trong những yếu tố dẫn đến thành công của dịch vụ ngân hàng điện tử là phải xây dựng một cơ sở hạ tầng hiện đại ở một mức nhất định.
Cơ sở này dựa trên tiến bộ của công nghệ máy tính, công nghệ thông tin. Điều này đòi hỏi vốn đầu tƣ lớn mà không phải ngân hàng nào cũng có khả năng đáp ứng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Dịch vụ ngân hàng điện tử phát triển trên cơ sở kỹ thuật số hóa, công nghệ thông tin, mà trƣớc hết là kỹ thuật máy tính điện tử. Do đó, để có thể phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử hiệu quả thì các ngân hàng phải có hạ tầng cơ sở công nghệ thông tin vững chắc bao gồm: hệ thống điện thoại, máy tính, máy chủ, modem, mạng nội bộ, mạng liên nội bộ, thiết bị thanh toán điện tử nhƣ POS, ATM, … và các dịch vụ truyền thông nhƣ thuê bao điện thoại, truy cập mạng.
Vấn đề an toàn và bảo mật Công nghệ bảo mật trong nhiều năm qua đã có những bƣớc phát triển vƣợt bậc. Ngoài hệ thống máy chủ hiện đại với tốc độ xử lý theo cấp số nhân. Những công nghệ bảo mật hiện đại liên tiếp ra đời với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn nhƣ thẻ thông minh, hệ thống back up dữ liệu, hệ thống bức tƣờng lửa, chƣơng trình chống virut đƣợc cập nhật thƣờng xuyên. Do tính chất nhạy cảm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng nên công nghệ hiện đại phải đƣợc cập nhật thƣờng xuyên để tạo nên lòng tin vững chắc của khách hàng đối với dịch vụ ngân hàng điện tử.2 Khách hàng Ngân hàng điện tử chủ yếu phục vụ cho hệ thống khách hàng cá nhân.
Những khảo sát gần đây cho thấy khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử là những ngƣời có trình độ học vấn cao, trẻ và có thu nhập tƣơng đối cao. Do khái niệm ngân hàng điện tử còn mới đối với đại bộ phận khách hàng, một trong những trở ngại lớn nhất của dịch vụ ngân hàng điện tử là thái độ hoài nghi, lƣỡng lự khi chuyển đổi từ hình thức giao dịch truyền thống sang hình thức mới. Chính vì vậy việc quảng cáo, tuyên truyền về dịch vụ ngân hàng điện tử là một thách thức lớn đối với các ngân hàng thƣơng mại.3 Khung giám sát của Ngân hàng Trung Ương Khung giám sát của ngân hàng trung ƣơng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trƣờng cạnh tranh lành mạnh, một hành lang pháp lý và các quy định có ảnh hƣởng lớn tới các thành viên tham gia dịch vụ này, từ đó quyết định sự phát triển nhanh và đúng hƣớng của dịch vụ ngân hàng điện tử. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Do nền kinh tế Việt Nam chƣa thực sự “mở” do đó để bảo hộ nền công nghiệp còn quá non trẻ trƣớc sự cạnh tranh khốc liệt, để duy trì một môi trƣờng tài chính ổn định, chính phủ nƣớc ta đã phải đƣa ra các quy định về quản lý ngoại hối mà các qui định này ảnh hƣởng không ít đến hoạt động của dịch vụ ngân hàng điện tử.
Do đó việc đầu tiên phải làm của Chính phủ đối với dịch vụ ngân hàng điện tử là: - Thừa nhận tính pháp lý của giao dịch ngân hàng điện tử - Thừa nhận tính pháp lý của chữ ký điện tử, chữ ký số hóa và có các thiết chế, cơ quan quản lý thích hợp cho việc xác nhận chữ ký điện tử và chữ ký số hóa. - Bảo vệ pháp lý các thanh toán điện tử - Bảo vệ pháp lý đối với mạng thông tin.5 Tính tất yếu khách quan phát triển dịch vụ NHĐT 1.1 Vai trò của NHĐT trong xu thế hội nhập Hệ thống ngân hàng điện tử ra đời gắn liền với nhu cầu của thị trƣờng mới. Chính vì thế, ngân hàng điện tử có một vai trò vô cùng to lớn đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam trong xu thế hội nhập. Việc thực hiện các giao dịch qua mạng làm thay đổi lớn đến công nghệ ngân hàng tạo ra năng suất cao với chi phí giảm thiểu.
Chính điều đó sẽ làm cho luồng tiền từ mọi phía chảy vào ngân hàng sẽ rất lớn, nó đƣợc điều hòa sử dụng với hệ số hữu ích cao, làm thay đổi cơ cấu tiền lƣu thông, chuyển từ nền kinh tế tiền mặt qua nền kinh tế chuyển khoản. Từ đó ngân hàng có thể kiểm soát các khoản thu chi qua hệ thống ngân hàng điện tử. Có thể nói ngân hàng điện tử có vai trò vô cùng to lớn trong hệ thống ngân hàng, nó đang tác động đến các ngân hàng, xúc tiến việc sát nhập, hợp nhất, hình thành các ngân hàng lớn, nâng cao nguồn vốn tự có đủ sức trang bị công nghệ thông tin hiện đại để nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng. Mặt khác nó cũng đẩy mạnh việc liên kết, hợp tác giữa các ngân hàng ngày chặt chẽ, phát triển đa dạng, mạnh mẽ, rộng khắp trong nƣớc và thế giới… để thiết lập các đề án phát triển nghiệp vụ kinh doanh sản phẩm và dịch vụ mới, sử dụng mạng lƣới thanh toán điện LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 tử, thông tin rủi ro, tƣ vấn pháp luật, kiểm toán phòng ngừa,lập quỹ bảo toàn tiền gửi… 1.2 Tính tất yếu của việc phát triển dịch vụ NHĐT trong hệ thống ngân hàng Thứ nhất, sự cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng gia tăng.
Đặc biệt những năm gần đây, quá trình toàn cầu hóa, tự do phát triển mạnh mẽ làm cho sự phát triển của các ngân hàng tùy thuộc vào lợi thế của mình để giành giật thị trƣờng từ các đối thủ. Mặt khác hệ thống ngân hàng đa quốc gia đang mở rộng hoạt động đến các thị trƣờng mới một cách mạnh mẽ, làm tốc độ hội nhập vào thị trƣờng tài chính, ngân hàng quốc tế. Đồng thời sự cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng trở nên gay gắt về mức độ, phạm vi và cả sản phẩm, dịch vụ cung ứng trên thị trƣờng. Thứ hai, sự biến đổi mạnh mẽ của môi trƣờng hoạt động kinh doanh đã tạo ra những cơ hội và thách thức đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng nƣớc ta nói chung và đẩy mạnh dịch vụ ngân hàng điện tử nói riêng.
Thứ ba, đó là nhu cầu và đòi hỏi của khách hàng ngày càng cao trong sử dụng dịch vụ ngân hàng. Ngày nay, họ luôn bận rộn vì ít thời gian, nhu cầu cuộc sống đa dạng và phức tạp, họ rất nhạy cảm với sự biến động của thị trƣờng và giá cả, nhu cầu tài chính trong cuộc sống cao hơn rất nhiều, nên họ cần có quan hệ và dịch vụ thanh toán, họ có đủ trình độ để tiếp nhận công nghệ cao và sử dụng các dịch vụ hiện đại, an toàn và tiện lợi. Có thể nói nhu cầu của khách hàng hiện nay rất đa dạng, phức tạp và yêu cầu, đòi hỏi của họ ngày càng tăng cao trong việc lựa chọn sử dụng sản phẩm dịch vụ của ngân hàng. Khách hàng đòi hỏi từ phía ngân hàng những sản phẩm dịch vụ chất lƣợng cao với nhiều tiện ích.
Do đó, khi phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử sẽ đáp ứng đƣợc yêu cầu phục vụ nhanh, chính xác, an toàn và tiện lợi cho khách hàng, đẩy mạnh các hoạt động của ngân hàng. Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử là một trong những điều kiện giúp cho hệ thống ngân hàng nƣớc ta trở nên mạnh hơn trong xu thế mở cửa, hội nhập quốc tế về ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 Từ sự phân tích trên, có thể thấy các ngân hàng muốn tồn tại và phát triển thì các ngân hàng phải vƣơn lên mạnh mẽ để giải quyết nhiều vấn đề trong hoạt động của ngân hàng.