Luận văn: Đánh giá thực hiện quyền của người sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ đánh giá thực hiện quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Hoàng Văn Long
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Phương Nam
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Việc Thực Hiện Quyền Của Người Sử Dụng Đất Ở Trên Địa Bàn Huyện Quảng Xương, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 5.1. Những đóng góp mới
• 5.2. Ý nghĩa khoa học
• 5.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN QUYỀN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT
• 6.1.1. Quyền sở hữu về đất đai
• 6.1.1.1. Khái niệm quyền sở hữu về đất đai
• 6.1.1.2. Các hình thức sở hữu về đất đai

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Quảng Xương

Đánh giá quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương, Thanh Hóa là một vấn đề quan trọng trong quản lý đất đai. Huyện Quảng Xương có vị trí địa lý thuận lợi, là trung tâm kinh tế của tỉnh Thanh Hóa. Việc thực hiện quyền sử dụng đất không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình thực hiện quyền sử dụng đất tại đây.

1.1. Tình Hình Quản Lý Đất Đai Tại Huyện Quảng Xương

Quản lý đất đai tại huyện Quảng Xương đang gặp nhiều thách thức. Việc thực hiện các quyền sử dụng đất như chuyển nhượng, thừa kế, và thế chấp còn nhiều bất cập. Cần có sự cải cách trong quy trình quản lý để nâng cao hiệu quả.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Đánh Giá Quyền Sử Dụng Đất

Đánh giá quyền sử dụng đất giúp xác định rõ ràng các quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của huyện.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Quyền Sử Dụng Đất

Việc thực hiện quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến người dân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế của địa phương. Cần phải nhận diện và giải quyết các vấn đề này một cách hiệu quả.

2.1. Những Khó Khăn Trong Thủ Tục Hành Chính

Thủ tục hành chính liên quan đến quyền sử dụng đất còn phức tạp và mất nhiều thời gian. Điều này gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện quyền của mình.

2.2. Thiếu Thốn Về Tài Nguyên Thông Tin

Nhiều người dân chưa nắm rõ các quy định pháp luật về quyền sử dụng đất. Việc thiếu thông tin đầy đủ dẫn đến việc thực hiện quyền không hiệu quả.

III. Phương Pháp Đánh Giá Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Quảng Xương

Để đánh giá quyền sử dụng đất, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình thực hiện quyền sử dụng đất.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Sơ Cấp

Phương pháp này bao gồm phỏng vấn người dân và cán bộ địa phương để thu thập thông tin thực tế về quyền sử dụng đất.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Dữ Liệu

Sau khi thu thập dữ liệu, cần phân tích để rút ra các kết luận về tình hình thực hiện quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Quảng Xương

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong giai đoạn 2011-2015, huyện Quảng Xương đã đạt được nhiều thành tựu trong việc thực hiện quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.

4.1. Tình Hình Thực Hiện Quyền Chuyển Nhượng Đất

Số lượng giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương tăng lên đáng kể trong những năm qua, cho thấy nhu cầu sử dụng đất đang gia tăng.

4.2. Đánh Giá Sự Hài Lòng Của Người Dân

Đánh giá từ người dân cho thấy mức độ hài lòng về quy trình thực hiện quyền sử dụng đất còn thấp. Cần cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thực Hiện Quyền Sử Dụng Đất

Để nâng cao hiệu quả thực hiện quyền sử dụng đất, cần có các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Cải Cách Thủ Tục Hành Chính

Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính để người dân dễ dàng thực hiện quyền sử dụng đất của mình.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo cán bộ quản lý đất đai để nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền sử dụng đất.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Quảng Xương

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, việc thực hiện quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển. Tương lai của quyền sử dụng đất phụ thuộc vào sự cải cách và nâng cao nhận thức của người dân.

6.1. Tương Lai Của Quyền Sử Dụng Đất

Tương lai của quyền sử dụng đất tại huyện Quảng Xương sẽ phụ thuộc vào các chính sách và quy định pháp luật được cải cách.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Mới

Cần có các chính sách mới để hỗ trợ người dân trong việc thực hiện quyền sử dụng đất, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý và thực thi quyền sử dụng đất là một trong những trụ cột then chốt nhằm nâng cao hiệu quả tài nguyên và ổn định trật tự xã hội. Trong giai đoạn 2011-2015, huyện Quảng Xương đã tiếp nhận 32.147 hồ sơ đăng ký và hoàn thành giải quyết thủ tục hành chính cho 31.568 trường hợp, đạt tỷ lệ giải quyết 98,19%. So với tổng số 62.355 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp trên toàn huyện, tỷ lệ người sử dụng đất tham gia thực hiện các giao dịch quyền đạt khoảng 50,62%. Đồng thời, số lượng giao dịch tại Quảng Xương chiếm tới 11,13% trong tổng số khoảng 283.500 giao dịch đất đai của toàn tỉnh Thanh Hóa cùng kỳ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại các vùng ven biển và đồng bằng của huyện, nơi nhu cầu giao dịch đất đai gia tăng mạnh mẽ nhưng thủ tục hành chính và nhận thức pháp luật của người dân còn nhiều điểm nghẽn. Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng thực thi 04 quyền phổ biến của hộ gia đình, cá nhân đối với đất ở bao gồm chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho và thế chấp trên địa bàn 35 xã và 01 thị trấn thuộc huyện Quảng Xương. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học để nhận diện nguyên nhân của các hạn chế trong cơ chế một cửa liên thông và vận hành văn phòng đăng ký đất đai. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hướng tới nâng cao tỷ lệ trả kết quả đúng hẹn vượt mốc 78,9%, tối ưu hóa quy trình hành chính công, giảm thiểu các giao dịch phi chính thức và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức 15,8%/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên lý thuyết quyền tài sản và lý thuyết quản trị hành chính công hiện đại. Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và Luật Đất đai năm 2013, quyền sở hữu đất đai tại Việt Nam thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, trong đó người sử dụng đất được trao quyền sử dụng ổn định, lâu dài với 07 nhóm quyền chung và 08 quyền năng chuyên biệt. Luận văn tập trung phân tích 04 quyền định đoạt và giao dịch tài sản then chốt gồm: chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thừa kế quyền sử dụng đất, tặng cho quyền sử dụng đất và thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa các bài học kinh nghiệm quốc tế về đăng ký quyền sở hữu tại Thụy Điển, mô hình phân vùng quy hoạch và đăng ký bằng khoán điền thổ tại Ôxtrâylia và Malaixia, cũng như cơ chế tách biệt quyền sở hữu và quyền sử dụng đất tại Trung Quốc. Các mô hình này chỉ ra rằng tính minh bạch của hệ thống thông tin địa chính và dịch vụ công liên thông là nền tảng cốt lõi để bảo vệ quyền tài sản của công dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ Chi cục Thống kê huyện Quảng Xương, Phòng Tài nguyên và Môi trường, và Văn phòng Đăng ký Quyền sử dụng đất huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp trong tháng 5 và tháng 6 năm 2016 thông qua phiếu phỏng vấn in sẵn. Cỡ mẫu điều tra hộ gia đình, cá nhân được xác định theo công thức chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng của Lê Huy Bá với sai số cho phép e = 15%, đạt quy mô 180 phiếu chia đều cho 04 loại quyền (45 phiếu cho mỗi nhóm quyền chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp). Mẫu cán bộ quản lý gồm 42 phiếu, bao gồm 36 công chức địa chính đại diện cho 35 xã và 01 thị trấn, 02 công chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả thuộc Văn phòng HĐND-UBND huyện, 02 viên chức Văn phòng Đăng ký QSD đất và 02 công chức Chi cục Thuế huyện. Phương pháp phân tích thống kê mô tả và so sánh định lượng được thực hiện trên phần mềm Microsoft Excel 2010 nhằm kiểm định mức độ tương quan giữa năng lực bộ máy hành chính với sự hài lòng của công dân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2011-2015 tại huyện Quảng Xương chỉ ra các kết quả định lượng cụ thể:

• Cơ cấu loại hình giao dịch: Trong tổng số 31.568 trường hợp thực hiện quyền đã được giải quyết, quyền chuyển nhượng chiếm tỷ trọng cao nhất với 12.170 vụ (tương đương 38,55%), tiếp theo là quyền tặng cho với 9.260 vụ (chiếm 29,33%), quyền thế chấp đạt 6.396 vụ (chiếm 20,26%), và quyền thừa kế đạt 3.742 vụ (chiếm 11,86%).
• Sự phân hóa không gian địa lý: Hoạt động chuyển nhượng và thế chấp diễn ra sôi động tại các địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh và phát triển thương mại như Thị trấn Lưu Vệ, xã Quảng Tân, Quảng Phong, và các xã ven biển có tiềm năng du lịch như Quảng Vinh, Quảng Hùng. Ngược lại, các xã thuần nông vùng sâu có lượng giao dịch chuyển nhượng thấp hơn, chủ yếu phát sinh giao dịch tặng cho giữa các thành viên gia đình.
• Hiệu suất giải quyết thủ tục hành chính: Tỷ lệ giải quyết hồ sơ thành công đạt 98,19% so với tổng số hồ sơ tiếp nhận (31.568/32.147 hồ sơ). Theo khảo sát 180 hộ dân, có 142 hộ xác nhận hồ sơ được trả kết quả đúng hẹn, đạt tỷ lệ 78,9%.
• Đánh giá chất lượng dịch vụ: Mức độ hài lòng chung của công dân đối với Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả đạt 66,1% (119/180 hộ hài lòng). Đồng thời, 100% cán bộ, công chức, viên chức được phỏng vấn tự đánh giá năng lực chuyên môn cơ bản đáp ứng yêu cầu công việc.

Thảo luận kết quả

Diễn biến số vụ giao dịch đất đai qua từng năm có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng liên tục của giao dịch chuyển nhượng và thế chấp từ năm 2011 đến năm 2015, kết hợp với biểu đồ tròn phản ánh tỷ trọng áp đảo của nhóm giao dịch thương mại so với giao dịch dân sự phi thương mại. Nguyên nhân thúc đẩy quyền chuyển nhượng và thế chấp tăng mạnh là do kinh tế địa phương tăng trưởng bình quân 15,8%/năm, kéo theo nhu cầu tích tụ đất ở và huy động vốn vay ngân hàng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ.

Tuy nhiên, số lượng giao dịch thừa kế đăng ký chính thức chỉ chiếm 11,86% phản ánh tập quán truyền thống chia tách đất đai nội bộ bằng giấy viết tay không qua công chứng, chứng thực tại nhiều vùng nông thôn. Điều này tạo ra rủi ro pháp lý lớn và làm sai lệch hồ sơ địa chính. Khi so sánh với mặt bằng chung toàn tỉnh Thanh Hóa, Quảng Xương là điểm nóng về khối lượng công việc khi đóng góp 11,13% tổng giao dịch toàn tỉnh, nhưng hệ thống cơ sở vật chất và trang thiết bị công nghệ thông tin tại cấp xã chưa được đầu tư tương xứng, dẫn đến áp lực công việc rất lớn cho đội ngũ công chức địa chính cơ sở.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện việc thực hiện quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương, hệ thống 04 nhóm giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:

• Chuẩn hóa và rút ngắn quy trình cấp, chỉnh lý Giấy chứng nhận: Giao Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Văn phòng Đăng ký QSD đất rà soát toàn bộ hồ sơ tồn đọng, rút ngắn 20% thời gian xử lý thủ tục hành chính, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ trả kết quả đúng hẹn từ 78,9% lên trên 90% trong giai đoạn 2016-2020.
• Đầu tư cơ sở vật chất và hiện đại hóa cơ sở dữ liệu địa chính: Ủy ban nhân dân huyện Quảng Xương cần bố trí nguồn vốn ngân sách trang bị hệ thống máy tính, máy quét chuyên dụng và mạng nội bộ cho 36 xã, thị trấn; tích hợp đồng bộ dữ liệu địa chính số theo hệ quy chiếu VN-2000 phục vụ tra cứu thông tin đất đai trực tuyến trước năm 2018.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ: Tổ chức các lớp bồi dưỡng định kỳ 2 lần/năm về Luật Đất đai năm 2013 và kỹ năng giao tiếp hành chính cho 100% công chức địa chính xã và nhân viên Một cửa; đặt mục tiêu nâng tỷ lệ người dân hài lòng về thái độ phục vụ từ 66,1% lên trên 85%.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật đất đai: Ủy ban nhân dân các xã và thị trấn phối hợp với các đoàn thể tổ chức các buổi tư vấn pháp luật lưu động về quyền và nghĩa vụ đăng ký biến động đất đai, thừa kế, tặng cho hợp pháp, hướng tới mục tiêu giảm 50% các giao dịch chuyển nhượng, phân chia đất đai tự phát bằng giấy viết tay.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường cấp tỉnh, huyện: Luận văn là nguồn tư liệu thực chứng giúp Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa cũng như UBND huyện Quảng Xương đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ chế một cửa liên thông, từ đó ban hành các chính sách điều hành và phân bổ nhân sự phù hợp.
• Đội ngũ công chức địa chính và cán bộ một cửa cấp cơ sở: Cung cấp cẩm nang thực hành nhận diện các vướng mắc nghiệp vụ thường gặp trong quá trình tiếp nhận, luân chuyển và xử lý 04 loại hồ sơ giao dịch đất ở, giúp tối ưu hóa thời gian thẩm định hồ sơ.
• Học viên, sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý đất đai: Cung cấp phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, phương pháp chọn mẫu phân tầng theo công thức chuẩn xác và hệ thống biểu mẫu khảo sát thực địa có giá trị khoa học cao cho các đề tài cùng lĩnh vực.
• Các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại: Giúp các cán bộ tín dụng nắm vững bức tranh pháp lý và thực trạng đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất ở tại địa bàn nông thôn ven biển để đánh giá rủi ro tài sản bảo đảm khi cấp hạn mức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

• Cơ cấu các loại giao dịch quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 diễn ra như thế nào? Trong 31.568 giao dịch đã giải quyết, quyền chuyển nhượng chiếm tỷ trọng cao nhất với 12.170 vụ (38,55%), tiếp theo là quyền tặng cho với 9.260 vụ (29,33%), quyền thế chấp đạt 6.396 vụ (20,26%), và quyền thừa kế đạt 3.742 vụ (11,86%).

• Mức độ hài lòng của công dân đối với bộ phận tiếp nhận và trả kết quả đất đai tại huyện Quảng Xương đạt bao nhiêu? Kết quả khảo sát 180 hộ gia đình cho thấy tỷ lệ hài lòng đạt 66,1% (119 hộ), trong khi tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng thời hạn cam kết đạt 78,9% (142 hộ), cho thấy hiệu quả cải cách hành chính đạt mức trung khá nhưng vẫn cần cải thiện hạ tầng và thái độ phục vụ.

• Tại sao số lượng giao dịch đăng ký thừa kế quyền sử dụng đất ở lại chiếm tỷ lệ thấp nhất? Giao dịch thừa kế chỉ đạt 3.742 vụ do đa phần người dân nông thôn vẫn giữ thói quen tự phân chia đất đai nội bộ gia đình theo truyền thống và chỉ đến cơ quan nhà nước đăng ký biến động khi có nhu cầu bán hoặc xảy ra tranh chấp quyền lợi.

• Cỡ mẫu khảo sát thực địa trong luận văn được xác định theo phương pháp nào? Nghiên cứu áp dụng công thức chọn mẫu ngẫu nhiên của Lê Huy Bá với sai số e = 15%, lựa chọn 180 hộ gia đình (phân bổ đều 45 phiếu cho mỗi loại quyền) cùng 42 cán bộ quản lý nhà nước tại 35 xã, 01 thị trấn và các phòng ban chuyên môn cấp huyện.

• Hạn chế lớn nhất trong công tác quản lý thực hiện quyền của người sử dụng đất tại Quảng Xương là gì? Hạn chế lớn nhất là điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị số hóa tại các xã chưa đáp ứng yêu cầu, hồ sơ địa chính chưa được đồng bộ hóa hoàn toàn trên nền bản đồ VN-2000, và áp lực giải quyết khối lượng hồ sơ lớn đối với cán bộ địa chính cơ sở.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện 31.568 giao dịch đất ở được giải quyết thành công trên tổng số 32.147 hồ sơ tiếp nhận tại huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015, đạt tỷ lệ giải quyết 98,19%.
• Xác lập bức tranh thực chứng qua khảo sát 180 hộ dân và 42 cán bộ quản lý, ghi nhận tỷ lệ trả hẹn đúng hạn đạt 78,9% và mức độ hài lòng đạt 66,1%.
• Hệ thống hóa khung lý thuyết về 08 quyền của người sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 2013 và phân tích bài học kinh nghiệm quản lý đất đai từ các quốc gia trên thế giới.
• Nhận diện các điểm nghẽn then chốt về hạ tầng công nghệ thông tin cấp xã, thói quen giao dịch thừa kế không đăng ký và sự quá tải của bộ máy hành chính công.
• Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện bao gồm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hoàn thiện cơ sở dữ liệu số VN-2000, đào tạo nhân lực và tăng cường tuyên truyền pháp luật.

Lộ trình triển khai các giải pháp cần được Ủy ban nhân dân huyện Quảng Xương và các phòng ban chuyên môn thực hiện ngay trong giai đoạn tiếp theo nhằm hoàn thiện cơ chế một cửa liên thông. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và học viên quan tâm có thể tiếp cận trọn vẹn luận văn để ứng dụng mô hình đánh giá và phương pháp xử lý số liệu vào thực tiễn quản lý đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG VĂN LONG ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT Ở TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Phương Nam NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hoàng Văn Long i LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Quản lý Đất đai, Ban Quản lý đào tạo - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo TS. Phạm Phương Nam đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân huyện Quảng Xương, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký Quyền sử dụng đất huyện Quảng Xương, Chi cục Thống kê huyện Quảng Xương, Ủy ban nhân dân và cán bộ địa chính của các xã, thị trấn phỏng vấn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, tư liệu bản đồ trong quá trình nghiên cứu luận văn này. Cuối cùng tôi xin trân trọng cảm ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả Luận văn Hoàng Văn Long ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận liên quan đến quyền của người sử dụng đất.

Quyền sở hữu về đất đai. Quyền sử dụng đất. Người sử dụng đất. Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.

Quyền sở hữu, quyền sử dụng đất đai tại một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm về thực hiện quyền của người sử dụng đất đối với Việt Nam. Thực hiện quyền của người sử dụng đất tại việt nam và tỉnh Thanh Hóa. Thực hiện quyền của người sử dụng đất tại Việt Nam.

Thực trạng thực hiện quyền sử dụng đất của cả nước và tại tỉnh Thanh Hóa. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Quảng Xương. Thực trạng quản lý, sử dụng đất tại huyện Quảng Xương.

Đặc điểm thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương. Đánh giá việc thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương. Giải pháp hoàn thiện việc thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương 28 3. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý, phân tích, so sánh số liệu. Phương pháp đánh giá.

Kết quả và thảo luận. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hóa 32 4. Điều kiện tự nhiên. Các nguồn tài nguyên.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thực trạng quản lý, sử dụng đất tại huyện quảng Xương. Thực trạng quản lý đất đai tại huyện Quảng Xương. Thực trạng sử dụng đất tại huyện Quảng Xương.

Kết quả thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương. Thực hiện quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở. Thực hiện quyền thừa kế quyền sử dụng đất ở. Thực hiện quyền tặng cho quyền sử dụng đất ở.

Thực hiện quyền thế chấp quyền sử dụng đất ở. Đánh giá việc thực hiện quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương 63 iv 4. Đánh giá của người sử dụng đất. Đánh giá của cán bộ, công chức, viên chức.

Đánh giá chung việc thực hiện quyền của người sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương 74 4. Một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa 78 Phần 5. Kết luận và kiến nghị. 81 Tài liệu tham khảo.

84 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CC, VC Công chức, viên chức CNH Công nghiệp hóa GCN Giấy chứng nhận GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HĐH Hiện đại hóa HTX Hợp tác xã QL Quốc lộ QSDĐ Quyền sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TN&TKQ Tiếp nhận và trả kết quả TP Thành phố TTHC Thủ tục hành chính UBND Ủy ban nhân dân VPĐKQSDĐ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Số lượng phiếu phỏng vấn hộ gia đình, cá nhân thực hiện quyền của người sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa 30 Bảng 4. Bảng hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Quảng Xương. Bảng tổng hợp đăng ký thực hiện quyền của người sử dụng đất ở phân theo loại quyền (Giai đoạn 2011-2015) 47 Bảng 4.

Bảng tổng hợp số vụ chuyển nhượng QSD đất ở giai đoạn 2011-2105 huyện Quảng Xương 51 Bảng 4. Bảng tổng hợp số vụ giao dịch thừa kế QSD đất ở tại huyện Quảng Xương đoạn 2011-2015 54 Bảng 4. Bảng tổng hợp số vụ tặng cho QSD đất ở tại huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 57 Bảng 4. Bảng tổng hợp số vụ giao dịch thế chấp QSD đất ở tại huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 60 Bảng 4.

Đánh giá của công dân về bộ phận TN&TKQ và trình tự thủ tục thực hiện QSDĐ 64 Bảng 4. Đánh giá của công dân về thời hạn trả kết quả và tính chuyên nghiệp của bộ phận TN&TKQ 65 Bảng 4. Đánh giá của công dân về nghĩa vụ tài chính và mức độ hiểu biết pháp luật đất đai 66 Bảng 4. Ý kiến góp ý khác của công dân khi thực hiện TTHC.

Đánh giá của cán bộ, công chức, viên chức về cơ sở vật chất, nhân lực và áp lực của việc giải quyết TTHC trong lĩnh vực đất đai 69 Bảng 4. Đánh giá của cán bộ, công chức, viên chức thực hiện về TTHC lĩnh vực đất đai, mức độ hiểu biết và chấp hành pháp luật đất đai 71 Bảng 4. Đánh giá của cán bộ, công chức, viên chức về mức độ phối hợp, mức thu phí và lệ phí của công dân khi thực hiện giải quyết TTHC 72 Bảng 4. Tổng hợp ý kiến góp ý khác của cán bộ, công chức, viên chức thực hiện các thủ tục hành chính về quyền sử dụng đất 73 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Sơ đồ vị trí địa lý huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Cơ cấu đất đai huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Biểu đồ số vụ giao dịch QSDĐ ở huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 phân theo từng loại quyền 49 Hình 4. Biểu đồ số vụ chuyển nhượng QSDĐ ở trên địa bàn huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 52 Hình 4.

Biểu đồ số vụ thừa kế QSDĐ ở trên địa bàn huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 55 Hình 4. Biểu đồ số vụ tặng cho QSDĐ ở trên địa bàn huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 58 Hình 4. Biểu đồ số vụ thế chấp QSDĐ ở trên địa bàn huyện Quảng Xương giai đoạn 2011-2015 62 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Văn Long Tên Luận văn: “Đánh giá việc thực hiện quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá tình hình thực hiện quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá.

- Đề xuất một số giải pháp thực hiện tốt hơn quyền của người sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá. Phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu: Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Quảng Xương; Thực trạng quản lý, sử dụng đất tại huyện Quảng Xương; Đặc điểm thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương; Đánh giá việc thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương; Giải pháp hoàn thiện việc thực hiện quyền sử dụng đất ở tại huyện Quảng Xương. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp; Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp; Phương pháp xử lý, phân tích, so sánh số liệu; Phương pháp đánh giá. Kết quả chính và kết luận Trong giai đoạn 2011-2015, huyện Quảng Xương đã hoàn thành công tác giải quyết thủ tục hành chính cho 31.568 trường hợp thực hiện quyền của người sử dụng đất trên tổng số 32.147 trường hợp đến đăng ký thực hiện chiếm 98,19%, so với số lượng GCN QSDĐ đã cấp là 62.355 GCN thì giai đoạn này tỷ lệ thực hiện quyền của người sử dụng đất khoảng 50,62%.

Trong giai đoạn 2011 – 2015, tại các địa phương có điều kiện phát triển kinh tế, đô thị hóa nhanh thì số lượng các trường hợp giao dịch về đất đai diễn ra sôi động hơn, các xã thuần nông lượng giao dịch kém sôi động hơn Kết quả nghiên cứu cho thấy, về cơ bản các trường hợp chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp, tặng cho đã được thực hiện theo quy định với 142/180 phiếu điều tra có hồ sơ giải quyết TTHC đúng hẹn đạt 78,9%; đánh giá của người sử dụng đất ix liên quan đến bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính ở mức trung khá, có 119/180 hộ được phỏng vấn cảm thấy hài lòng với bộ phận tiếp nhận và trả kết quả đạt 66,1%. Đội ngũ cán bộ, viên chức thực hiện việc giải quyết TTHC liên quan đến quyền của người sử dụng đất cơ bản đáp ứng yêu cầu của công việc (100% ý kiến đánh giá của cán bộ, viên chức). Bên cạnh những ưu điểm vẫn còn những tồn tại và hạn chế như việc quản lý các trường hợp thực hiện quyền của người sử dụng đất chưa toàn diện, đội ngũ cán bộ chưa đủ để đáp ứng yêu cầu công việc. Điều kiện cơ sở vật chất vẫn còn khó khăn chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, đặc biệt đối với các xã, thị trấn.